Wspólne zobowiązanie na rzecz bezpiecznych i pełnych szacunku miejsc pracy w europejskiej bankowości

15 stycznia 2026 r. w Brukseli UNI Europa Finance oraz europejskie organizacje pracodawców sektora bankowego: European Banking Federation (EBF), European Savings and Retail Banking Group (ESBG) oraz European Association of Co-operative Banks (EACB) podpisały wspólne oświadczenie dotyczące zapobiegania przemocy i molestowaniu w miejscu pracy.

Dokument jednoznacznie potwierdza, że przemoc i nękanie nie mają miejsca w europejskiej bankowości, i stanowi istotny krok w kierunku wzmocnienia ochrony pracowników oraz promowania kultury szacunku w całym sektorze.

Wspólne oświadczenie obejmuje szerokie spektrum zjawisk, w tym przemoc ze względu na płeć, przemoc domową, przemoc ze strony osób trzecich oraz molestowanie w miejscu pracy. Zawiera ono wytyczne dotyczące zapobiegania, wczesnego rozpoznawania zagrożeń oraz zapewnienia wsparcia osobom dotkniętym przemocą. Dokument wpisuje się w kluczowe ramy unijne i międzynarodowe, w tym Konwencję MOP nr 190, unijną Mapę Drogową na rzecz Praw Kobiet (Roadmap for Women’s Rights, 7 marca 2025 r., dokument programowy Komisji Europejskiej wyznaczający priorytety i kierunki działań UE w obszarze praw kobiet i równości płci) oraz Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet. Nawiązuje także do wielosektorowych wytycznych UNI Europa dotyczących eliminacji przemocy i molestowania w pracy.

Znaczenie porozumienia podkreślił Michael Budolfsen, prezydent UNI Europa Finance, wskazując, że jest ono wyraźnym dowodem siły dialogu i współpracy partnerów społecznych: „To wspólne oświadczenie jest świadectwem mocy dialogu i współdziałania. Poprzez wspólne zobowiązanie do tych zasad tworzymy miejsca pracy, w których pracownicy mogą się rozwijać bez obawy przed przemocą lub molestowaniem. To konkretny krok naprzód dla pracowników w całej Europie”.

Również Arne Håstein, koordynator dialogu społecznego w bankowości w UNI Europa Finance, zwrócił uwagę, że każdy pracownik europejskiego sektora bankowego ma prawo do bezpiecznego, godnego i wolnego od przemocy środowiska pracy. Podkreślił przy tym, że dialog społeczny przynosi realne i trwałe efekty tam, gdzie pracodawcy i związki zawodowe współpracują, przyjmowane rozwiązania są bardziej wiarygodne i skuteczniejsze w praktyce.

W deklaracji jednoznacznie wskazano podstawową odpowiedzialność pracodawców za bezpieczeństwo i higienę pracy, przy jednoczesnym podkreśleniu kluczowej roli dialogu społecznego oraz układów zbiorowych w realizacji działań prewencyjnych i wspierających. Dokument określa standardy dotyczące szkoleń, procedur zgłaszania naruszeń, ochrony osób pokrzywdzonych oraz w razie potrzeby elastycznych form organizacji pracy, które mogą pomóc pracownikom zachować bezpieczeństwo i stabilność zatrudnienia.

Istotnym elementem oświadczenia jest podejście wrażliwe na płeć, oparte na systematycznych ocenach ryzyka oraz uwzględnianiu strukturalnych przyczyn przemocy, takich jak stereotypy płciowe, nierówne relacje władzy czy zjawiska dyskryminacji krzyżowej. Partnerzy społeczni podkreślają znaczenie regularnych szkoleń, również dla kadry kierowniczej oraz funkcjonowania jasnych, poufnych i bezstronnych procedur zgłaszania i rozpatrywania skarg, połączonych z realnym dostępem do wsparcia psychologicznego, medycznego i społecznego.

Dokument odnosi się także do wyzwań wynikających z postępującej cyfryzacji pracy, w tym ryzyka cyberprzemocy i nękania w środowisku pracy zdalnej i hybrydowej, a także do przemocy ze strony klientów i innych osób trzecich. Zwrócono ponadto uwagę na wpływ przemocy domowej na funkcjonowanie zawodowe pracowników oraz na potrzebę stosowania rozwiązań wspierających ofiary, takich jak elastyczna organizacja pracy czy ułatwiony dostęp do wyspecjalizowanych form pomocy.

Tego rodzaju inicjatywy mają szczególne znaczenie z perspektywy Polski, która do tej pory nie ratyfikowała Konwencji MOP nr 190 dotyczącej eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy. W tym kontekście porozumienia sektorowe oraz wspólne deklaracje partnerów społecznych na poziomie europejskim pełnią ważną funkcję kompensacyjną: wyznaczają standardy ochrony pracowników i pokazują, że skuteczne przeciwdziałanie przemocy w pracy może i powinno być realizowane poprzez dialog społeczny i układy zbiorowe, nawet w warunkach ograniczonego wsparcia legislacyjnego ze strony państwa.

Podpisanie oświadczenia otwiera nową fazę wdrażania uzgodnionych zasad na poziomie krajowym, sektorowym i zakładowym. UNI Europa Finance zapowiada monitorowanie postępów, wymianę dobrych praktyk oraz dalsze wsparcie dla związków zawodowych i pracodawców w działaniach na rzecz wzmacniania bezpieczeństwa, godności i inkluzywności miejsc pracy w europejskiej bankowości.

bs