Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy dla pracowników Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe

Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy został zawarty w dniu 29 stycznia 1998 roku, w Warszawie, w celu kształtowania właściwych zbiorowych stosunków pracy w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe i wielokrotnie był zmieniany protokołami dodatkowymi. Układ zawarty został na czas nieokreślony i rozwiązuje się on na zasadach przewidzianych w kodeksie pracy, z tym że okres wypowiedzenia Układu przez jedną ze stron wynosi 6 miesięcy. Wyjaśnień treści Układu dokonują strony zawierające Układ.

Układ stosuje się do wszystkich pracowników zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe z pewnymi włączeniami. W zakresie uregulowanym Układem postanowienia Układu mają zastosowanie do: a) emerytów i rencistów – byłych pracowników Lasów Państwowych zatrudnionych w jednostkach państwowego gospodarstwa leśnego Lasy Państwowe i Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, b) pracowników, którzy przeszli na świadczenia przedemerytalne z Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Układ przewiduje, że w odniesieniu do pracowników stosuje się następujące formy nawiązania stosunku pracy umowę o pracę oraz powołanie. W zależności od rodzaju zawartej umowy o pracę stosuje się następujący podział: 1) pracownicy, z którymi została zawarta umowa o pracę na czas nieokreślony, 2) pracownicy zatrudnieni na czas określony. Absolwenci wyższych i średnich szkół zatrudniani są na czas określony zwany „stażem”. Okres stażu wynosi 1 rok z wyłączeniem przerw w pracy, spowodowanych korzystaniem z urlopu macierzyńskiego (ojcowskiego) lub urlopu wychowawczego oraz długotrwałą chorobą.

Małżonkowie, oraz osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia i powinowactwa pierwszego stopnia mogą być zatrudniani, od dnia wejścia Układu w życie, w tej samej jednostce organizacyjnej, jeżeli nie zachodzi między tymi osobami bezpośrednia podległość służbowa. W przypadku gdy w stosunku do osób wymienionych w ust. 1 występuje podległość służbowa, zgodę na ich zatrudnienie oraz decyzje o wynagrodzeniu, awansowaniu,  nagradzaniu wydaje kierownik jednostki nadzorującej.

Z układu wynika, że w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność.

Pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, można powierzyć inną pracę niż określona w umowie o pracę, na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeśli jest ona zgodna z kwalifikacjami pracownika. W okresie tym pracownikowi przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od dotychczas otrzymywanego. Pracownikowi, któremu powierzono pełnienie obowiązków na stanowisku kierowniczym, na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, przysługuje od pierwszego dnia pełnienia tych obowiązków wynagrodzenie nie niższe od najniższego wynagrodzenia przewidzianego dla tego stanowiska i nie niższe od dotychczas otrzymywanego.

W postanowieniach dotyczących czasu pracy postanowiono, że liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami określonymi w art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 360 godzin w roku kalendarzowym. Czas pracy pracowników wynosi przeciętnie 40 godzin tygodniowo. Okres rozliczeniowy czasu pracy nie może przekroczyć 4 miesięcy. W sytuacjach, o których mowa w art. 129 § 2 Kodeksu pracy, okres rozliczeniowy może zostać przedłużony, nie więcej jednak niż do 12 miesięcy. Rozkład czasu pracy, a w szczególności początek i zakończenie pracy, ustalane są zakładowym regulaminem pracy. Pracownik poza normalnymi godzinami pracy może pełnić dyżur w domu lub innym miejscu uzgodnionym z pracodawcą. Zlecenie pełnienia dyżuru wymaga formy pisemnej. Za czas pełnienia dyżuru w domu przysługuje pracownikowi dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 3% stawki wyjściowej za każdy dzień dyżuru, niezależnie od liczby godzin pełnionego dyżuru w ciągu doby.

W sprawach z zakresu BHP pracodawcy w oparciu o obowiązujące przepisy tworzą służbę bezpieczeństwa i higieny pracy jako organ doradczy i kontrolny w danej jednostce organizacyjnej w zakresie bhp. Kandydaci do pracy podlegają obowiązkowym wstępnym badaniom lekarskim na koszt pracodawcy. W okresie od 1 listopada do 31 marca – posiłki profilaktyczne przysługują wszystkim pracownikom wykonującym pracę na wolnym powietrzu przez okres minimum 4 godzin dziennie. W przypadkach i na zasadach określonych w załączniku do Układu pracownikom przysługują: 1) napoje, 2) środki higieny osobistej, 3) środki ochrony indywidualnej oraz odzież robocza i obuwie robocze, 4) szczepienia ochronne. Jeżeli pracodawca nie może zapewnić prania odzieży roboczej, czynności te mogą być wykonywane przez pracownika, za jego zgodą, pod warunkiem wypłacania przez pracodawcę ekwiwalentu pieniężnego w wysokości kosztów poniesionych przez pracownika przy czym przepis art. 23710 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.

W zakresie świadczeń pracowniczych pracownicy mają prawo do różnego rodzaju świadczeń płacowych i pozapłacowych. Pracownicy Lasów Państwowych otrzymują drewno opałowe w ilości wskazanej w układzie corocznie w naturze bezpłatnie. W zamian za drewno wypłaca się – na wniosek pracownika – równowartość w gotówce w grudniu roku poprzedniego.

Pracownicy, którzy do wykonywania zadań używają własnych pilarek lub innych narzędzi mechanicznych opartych na bazie pilarki otrzymują ekwiwalent za używanie tego sprzętu.

Za zgodą pracodawcy pracownicy mogą używać do celów służbowych własnych środków transportu. Koszty z tego tytułu pokrywa pracodawca. Pracodawca wyrażając zgodę na używanie do celów służbowych własnych środków transportu, określa corocznie limit kilometrów w uzgodnieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi lub przedstawicielem załogi.

Układ w sposób korzystniejszy niż przepisy powszechnie obowiązujące reguluje  świadczenia związane z chorobą. Za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia  związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia – trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 90% wynagrodzenia. Pracownikowi, który ukończył 50 rok życia, przysługuje dodatek do zasiłku chorobowego za czas niezdolności do pracy, o której mowa w ust. 1. Dodatek ten wypłaca się w wysokości 10% wynagrodzenia, począwszy od 15 dnia jego łącznej niezdolności do pracy w ciągu roku kalendarzowego aż do 33 dnia tej niezdolności.

Pracownicy, którzy w dniu 31 maja 1998 r., na podstawie dotychczasowych przepisów korzystali z bezpłatnych mieszkań zarządzanych przez Lasy Państwowe, zachowują to uprawnienie. W sprawach spornych dotyczących uprawnień rozstrzyga kierownik jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych właściwy dla pracownika, po uzyskaniu opinii prawnej.

Pracownikom na stanowiskach zastępcy nadleśniczego, inżyniera nadzoru, podleśniczego, strażnika leśnego i gajowego, którzy utracili prawo do bezpłatnego mieszkania – w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17.12.2009 r. w sprawie określenia stanowisk w Służbie Leśnej, na których zatrudnionym pracownikom przysługuje bezpłatne mieszkanie albo równoważnik pieniężny, oraz sposobu i trybu przyznawania i zwalniania tych mieszkań, a także ustalania i wypłaty równoważnika pieniężnego (Dz. U. Nr 221, poz. 1751) – i którzy wynajmują lokal mieszkalny z zasobów Lasów Państwowych, przysługuje dodatek mieszkaniowy z tytułu opłacanego czynszu, w przypadku, gdy kwota czynszu przekracza 330 zł.

Pracownikowi nieposiadającemu prawa do bezpłatnego mieszkania, zatrudnianemu na stanowisku kierowniczym w jednostce organizacyjnej Lasów Państwowych, pracodawca zobowiązany jest zapewnić mieszkanie, jeżeli odległość do nowego miejsca pracy uzasadnia zmianę miejsca zamieszkania.

Pracownik może otrzymać urlop dodatkowy na leczenie sanatoryjne, a także urlop dla poratowania zdrowia, pomimo nie wykorzystania bieżącego urlopu wypoczynkowego.

Do pracowników objętych Układem stosuje się czasową lub akordową formę wynagradzania. Kategorię zaszeregowania, współczynnik miesięcznej stawki wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego oraz wysokość wynagrodzenia, przyznają pracownikom pracodawcy, w umowie o pracę, zgodnie z obowiązującym taryfikatorem kwalifikacyjnym.

Układ przewiduje dodatek funkcyjny a także dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach określonych w załączniku do Układu. Pracownicy ponadto mają prawo do nagrody jubileuszowej za lata pracy przepracowane u pracodawców wchodzących w skład państwowego gospodarstwa leśnego i Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz za inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresów, od którego zależą uprawnienia pracownicze,

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje jednorazowa odprawa pieniężna. Wysokość odprawy pieniężnej wynosi po przepracowaniu: – do 20 lat 300% podstawy wymiaru – powyżej 20 lat 600% podstawy wymiaru.

W celu udoskonalenia systemu wzajemnej komunikacji, uczestnictwa i porozumienia się na wszystkich szczeblach, rozwoju wzajemnego zaufania, pomiędzy pracodawcą a organizacjami związkowymi, pracodawcy, na wniosek zakładowych organizacji związkowych zapewnią:

1) nieodpłatne pomieszczenie biurowe wyposażone w podstawowy sprzęt i czynny aparat telefoniczny,

2) w przypadku trudności lokalowych pomieszczenie biurowe może być wspólne dla wszystkich związków, pod warunkiem, że każdy z użytkowników będzie dysponował niezależnym zabezpieczeniem własnej dokumentacji,

3) nieodpłatne udostępnianie sal konferencyjnych na spotkania związkowe,

4) pokrywanie kosztów delegacji członków krajowych i zakładowych organizacji związków zawodowych:

– biorących udział w posiedzeniach komisji i zespołów roboczych powoływanych na wszystkich szczeblach zarządzania Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe,

– zapraszanych na narady, konferencje oraz uroczystości okolicznościowe,

organizowane w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe,

– w innych okolicznościach wcześniej uzgodnionych z Dyrektorem.

Pracownik, członek związku, otrzymuje wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy, niezbędny do wykonywania czynności związkowych wynikających z jego funkcji, jeżeli czynność ta nie może być wykonywana w czasie wolnym od pracy.

O układzie zbiorowym informacji udzielił Jacek Cichocki Przewodniczący Krajowej Sekcji Pracowników Leśnictwa NSZZ „Solidarność„.