Związki zawodowe państw Grupy Wyszehradzkiej o wspólnych wyzwaniach w regionie i w Europie

W dniach 2–4 listopada 2026 r. w słowackim Svidníku odbyło się spotkanie przedstawicieli związków zawodowych państw Grupy Wyszehradzkiej (V4), poświęcone omówieniu sytuacji w poszczególnych krajach oraz najważniejszym wyzwaniom stojącym przed pracownikami i organizacjami związkowymi w Europie Środkowej.

Jednym z głównych tematów spotkania była aktualna agenda społeczna Unii Europejskiej oraz priorytety Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (EKZZ). Uczestnicy rozmawiali również o przygotowaniach do Kongresu KZZ, nadchodzących wyzwaniach dla europejskiego ruchu związkowego oraz działalności Grupy Pracowniczej Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES). Istotnym punktem debaty były zbliżające się wybory do władz EKZZ i dyskusja nad udzieleniem poparcia dla poszczególnych kadndydatów.

Istotną część obrad poświęcono sytuacji społecznej i gospodarczej w poszczególnych państwach V4. Przedstawiciele delegacji z Polski, Czech, Słowacji i Węgier wymienili się informacjami dotyczącymi polityki społecznej, rokowań zbiorowych, stosunków przemysłowych oraz sytuacji na rynku pracy. Dyskusja stanowiła okazję do porównania doświadczeń i omówienia wspólnych problemów, z którymi mierzą się związki zawodowe w regionie.

Ważnym punktem programu była także prezentacja sytuacji w Ukrainie. Goście reprezentujący ukraińskie centrale związkowe FPU i KVPU mówili o realiach życia i pracy w kraju, który jest nieustannie atakowany przez Rosjan. Przedstawiono również wyzwania stojącye przed tamtejszymi związkami zawodowymi i pracownikami oraz możliwości dalszej współpracy i wsparcia. Chwilą ciszy oddano hołd poległym obrońcom Ukrainy.

Kolejna dyskusja dotyczyła wpływu sztucznej inteligencji i zarządzania algorytmicznego na świat pracy. Zastanawiano się, jakie nowe wyzwania dla pracowników wiążą się z rozwojem tych technologii, a także w jaki sposób kwestie te mogą stać się nowym obszarem zaangażowania partnerów społecznych w kształtowanie polityki publicznej. Debatę poprzedziła prezentacja eksperta CELSI, który omówił założenia metod mierzenia zaangażowania pracowników w podejmowanie decyzji na temat praktycznego wdrażania nowych technologii w miejscach pracy na przykładzie Słowacji i Włoch.

Przyjęta została Deklaracja Svidnicka. Związki zawodowe podkreśliły znaczenie solidarności, pokoju, demokracji i poszanowania praw pracowniczych. Uczestnicy spotkania w dokumencie zwracają uwagę na konieczność wzmacniania rokowań zbiorowych, zapewnienia godnych wynagrodzeń i ochrony miejsc pracy w obliczu transformacji przemysłowej i energetycznej. Krytycznie oceniają obecne skutki polityki dekarbonizacji UE dla krajów V4, wskazując na wysokie koszty energii i pogarszającą się konkurencyjność europejskiego przemysłu.

Deklaracja porusza również wyzwania związane z rozwojem sztucznej inteligencji, podkreślając potrzebę ochrony praw pracowników i udziału związków zawodowych w procesach zmian. Wyraża solidarność z pracownikami i niezależnymi związkami zawodowymi w Ukrainie oraz poparcie dla sprawiedliwego i trwałego pokoju. Jej istotnym przesłaniem jest także postulat silniejszego głosu Europy Środkowo-Wschodniej w instytucjach europejskich i pogłębiania współpracy związkowej w ramach V4.

Wydarzenie potwierdziło znaczenie regularnego dialogu i współpracy związków zawodowych państw Grupy Wyszehradzkiej.

NSZZ „Solidarność” był reprezentowany przez Jerzego Jaworskiego, Zastępcę Przewodniczącego Komisji Krajowej oraz Mateusza Szymańskiego, Kierownika Biura zagranicznego Komisji Krajowej.

Spotkanie zostało zorganizowane przy wsparciu Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego (International Visegrad Fund).

msz