Solidarność na XII Kongresie Konfederacji Związków Zawodowych Republiki Słowackiej

Maciej Kłosiński, zastępca przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” oraz specjalista Biura Zagranicznego Komisji Krajowej Yury Ravavoi biorą udział w XII Kongresie Konfederacji Związków Zawodowych Republiki Słowackiej (KOZ SR) w Bratysławie. Obecność polskiej delegacji to element zacieśniania współpracy regionalnej oraz budowania wspólnego frontu związkowego w Europie Środkowej.

Obawy związane z Zielonym Ładem łączą Polskę i Słowację

Zarówno dla polskich, jak i słowackich związkowców kluczowym tematem pozostaje kwestia wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu. Gospodarka Słowacji jest niezwykle silnie powiązana z przemysłem ciężkim, motoryzacyjnym oraz elektronicznym, tym ważniejsze są dla tego kraju i jej pracowników zagrożenia, które łączą się z polityką klimatyczną UE.

Podczas Kongresu obecna przewodnicząca KOZ SR, Monika Uhlerová, przedstawiła sprawozdanie kadencyjne, w którym kluczowym punktem były realne osiągnięcia płacowe. Od momentu objęcia przez nią funkcji (2022 r.), słowacka płaca minimalna (brutto) wzrosła z poziomu ok. 646 euro do 915 euro (stawka oficjalnie zatwierdzona na rok 2026). Pokazuje to dużą skuteczność słowackiego modelu dialogu trójstronnego pod jej przewodnictwem.

Bezprecedensowe starcie o fotel przewodniczącego

Tegoroczny Kongres KOZ SR wzbudził ogromne zainteresowanie mediów i delegatów szczególnie ze względu na bezprecedensowe starcie o fotel przewodniczącego centrali. O funkcję ubiega się dwoje kandydatów o skrajnie różnych wizjach ruchu związkowego. Monika Uhlerová to obecna szefowa, reprezentująca linię ekspercką, merytoryczną i przede wszystkim apolityczną.

Jej kontrkandydat Branislav Ondruš jest europosłem (frakcja Socjalistów i Demokratów – S&D). Jego start wywołał poruszenie i spore kontrowersje w kuluarach, ponieważ zapisał się on do związku zawodowego zaledwie miesiąc temu – wyłącznie po to, by móc wystartować w wyborach na przewodniczącego centrali. Co więcej, zapowiedział, że w przypadku wygranej nie zrezygnuje z mandatu europosła w Brukseli (zadeklarował jedynie, że nie będzie pobierał pensji w KOZ SR). Taka propozycja wywołała ożywioną dyskusję wśród delegatów na temat ryzyka upolitycznienia związków oraz sceptycyzm wobec pomysłu zarządzania krajową centralą z Brukseli i Strasburga.

Choć szanse Ondruša oceniano jako niewielkie, jego udział odebrał zjazdowi rutynowy charakter. Sama prezentacja programów nie wystarczyła delegatom. Zgromadzeni na sali związkowcy kategorycznie odrzucili pierwotny plan przewidujący jedynie wystąpienia kandydatów i wymusili na prezydium otwarcie sesji bezpośrednich pytań z sali.

Ostatecznie w wyniku wyborów zwyciężyła Monika Uhlerová.

Delegacja Solidarności w Europejskim Urzędzie ds. Pracy (ELA)

Ważnym punktem programu była wizyta studyjna w siedzibie Europejskiego Urzędu ds. Pracy (ELA) w Bratysławie, gdzie odbył się okrągły stół poświęcony kryzysowi kosztów utrzymania i godnym płacom w Europie.

Podczas sesji dyskusyjnej Maciej Kłosiński podjął temat dotyczący ochrony sektora transportowego i praw pracowniczych kierowców międzynarodowych, co jest niezwykle ważnym tematem dla NSZZ „Solidarność”. Przewodniczący apelował o realne działania kontrolne i inspekcyjne wobec nieuczciwych firm transportowych (przewoźników). Firmy te stosują rażącą, nieuczciwą konkurencję na rynku unijnym, celowo omijając przepisy o delegowaniu pracowników i nie wypłacając kierowcom należnych stawek oraz dodatków za operacje kabotażowe oraz cross-trade. Reprezentanci Solidarności podkreślili podczas spotkania, że ta praktyka budzi głęboki niepokój i uderza w rzetelny transport w naszym regionie.

Przedstawiciele unijnego urzędu oficjalnie przyznali, że doskonale widzą skalę tego problemu i traktują go poważnie. Poinformowali, że w ostatnim okresie ELA przeprowadziła skoordynowane, transgraniczne akcje inspekcyjne (sekcje kontrolne) w sześciu różnych lokalizacjach, nakładając na nieuczciwe firmy dotkliwe kary finansowe. Zapewnili również, że ten obszar pozostanie pod ich szczególnym nadzorem i będą kontynuowane intensywne kontrole.

yr