Nie tylko latanie. O wyzwaniach pracowników lotnictwa rozmawiano w Warszawie

Jak naprawdę wygląda praca w lotnictwie cywilnym? Czy za dynamicznie rozwijającą się branżą nadążają warunki zatrudnienia i przepisy chroniące pracowników? O tym rozmawiali eksperci, przedstawiciele związków zawodowych, instytucji publicznych i organizacji międzynarodowych podczas konferencji „Zalatani, czyli rzeczywistość pracy w lotnictwie cywilnym w XXI wieku”, która odbyła się w siedzibie Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w Warszawie. Wydarzenie zorganizowali Krajowy Sekretariat Transportowców NSZZ „Solidarność” oraz Europejska Federacja Transportowców (ETF).

Konferencję otworzyła sekretarz generalna ETF Livia Spera, podkreślając, że branża lotnicza stoi dziś przed wieloma wyzwaniami – od niestabilnych form zatrudnienia i przeciążenia pracą po pogarszające się warunki bezpieczeństwa oraz niedostateczne szkolenia personelu.

List do uczestników skierował przewodniczący Rady Krajowego Sekretariatu Transportowców NSZZ „Solidarność” Zdzisław Jasiński. Odczytał go przewodniczący Krajowej Sekcji Pracowników Transportu Lotniczego i Obsługi Lotniskowej NSZZ „Solidarność” Cezary Bujalski.

„Spotykamy się w momencie szczególnym, na początku najintensywniejszego letniego sezonu branży lotniczej. To czas, kiedy dla milionów pasażerów latanie jest obietnicą odpoczynku, przygody i wolności. Dla tysięcy pracowników sektora lotniczego to jednak również okres największego wysiłku, odpowiedzialności i wyzwania.”

W swoim wystąpieniu przewodniczący zwrócił uwagę, że branża lotnicza znajduje się obecnie w okresie istotnych zmian legislacyjnych, dotyczących m.in. płacy minimalnej, układów zbiorowych pracy oraz roli Państwowej Inspekcji Pracy. Podkreślił, że ich wdrażanie wymaga dialogu pomiędzy pracownikami, pracodawcami i instytucjami publicznymi.

„Dzisiejsza konferencja to nie tylko przestrzeń do wymiany opinii, to również szansa na zbudowanie trwałej współpracy. Wierzymy, że tylko poprzez dialog, wzajemne zrozumienie i gotowość do kompromisu możemy stworzyć rzeczywistość w lotnictwie cywilnym w Polsce, która będzie oparta na godnych warunkach zatrudnienia, uczciwym wynagrodzeniu i poszanowaniu praw pracowniczych.”

Człowiek w centrum uwagi

Jednym z najważniejszych wystąpień konferencji był głos Josefa Maurera, dyrektora departamentu lotnictwa ETF.

„W całej Europie niemal co tydzień odbywają się konferencje poświęcone lotnictwu. Niestety większość z nich koncentruje się na modelach biznesowych, rynku, rentowności czy nowych technologiach. Bardzo niewiele z tych konferencji poświęconych jest ludziom, którzy każdego dnia sprawiają, że lotnictwo w ogóle może funkcjonować.”

Maurer przytoczył również wyniki badań pokazujących skalę problemu przemęczenia personelu lotniczego. Jak wskazują dane Uniwersytetu w Gandawie, 45 proc. pracowników unika zgłaszania zmęczenia z obawy o konsekwencje zawodowe, a badania Instytutu Karolinska pokazują, że wielu pilotów i członków personelu pokładowego wykonuje pracę mimo złej kondycji psychicznej lub fizycznej.

Cztery panele, jeden wspólny cel

Program konferencji obejmował cztery panele dyskusyjne.

Pierwszy dotyczył agresywnych zachowań pasażerów oraz ich wpływu na bezpieczeństwo załóg i obsługi naziemnej. Uczestnicy wskazywali m.in. na problem nadużywania alkoholu, overbookingu oraz niewystarczających sankcji wobec agresywnych pasażerów.

Drugi panel poświęcono formom zatrudnienia w lotnictwie. Eksperci zwracali uwagę na rosnącą skalę samozatrudnienia i umów cywilnoprawnych, które przenoszą ryzyko prowadzenia działalności na pracowników oraz mogą wpływać na poziom bezpieczeństwa.

W trzeciej części konferencji rozmawiano o codzienności pilotów i personelu pokładowego. Dyskusja koncentrowała się na chronicznym zmęczeniu, presji związanej z grafikami oraz trudnościach z zachowaniem równowagi między życiem zawodowym i prywatnym.

Ostatni panel poświęcono roli związków zawodowych. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że pracownicy lotnictwa nadal zbyt często obawiają się angażowania w działalność związkową, mimo że dialog społeczny pozostaje jednym z najskuteczniejszych narzędzi poprawy warunków pracy.

Konferencja pokazała, że za sprawnym funkcjonowaniem lotnictwa stoją tysiące ludzi, których codzienna praca często pozostaje niewidoczna dla pasażerów. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że rozwój branży powinien iść w parze z poprawą warunków zatrudnienia, większym bezpieczeństwem oraz silniejszym dialogiem społecznym.