Staż pracy liczony na nowo. Pracownicy mogą zyskać dodatkowe uprawnienia

Od początku 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące ustalania stażu pracy. Zmiany mogą mieć duże znaczenie dla wielu pracowników, ponieważ do stażu można zaliczyć także okresy aktywności zawodowej, które wcześniej nie były uwzględniane. Dotyczy to przede wszystkim pracy wykonywanej na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia, a także okresów prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.

Nowe regulacje wprowadzane są etapami. W jednostkach sektora publicznego obowiązują już od 1 stycznia 2026 roku, natomiast u pracodawców prywatnych wejdą w życie od 1 maja 2026 roku. Dzięki temu osoby, które przez lata pracowały poza klasycznym etatem, będą mogły powiększyć swój staż pracy i skorzystać z dodatkowych uprawnień pracowniczych.

Dłuższy staż pracy może mieć realny wpływ na sytuację pracownika. Od jego długości zależą bowiem m.in. niektóre uprawnienia pracownicze wynikające z Kodeksu pracy, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy dodatki stażowe przewidziane w wielu zakładach pracy. Nowe przepisy mają więc szczególne znaczenie dla osób, które wcześniej pracowały na zleceniach lub prowadziły działalność gospodarczą, a dziś są zatrudnione na etacie.

Warto jednak pamiętać, że zaliczenie dodatkowych okresów do stażu pracy nie nastąpi automatycznie. Pracownik musi uzyskać specjalne zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym. Dokument ten stanowi podstawę dla pracodawcy do ponownego przeliczenia stażu pracy i uwzględnienia nowych okresów w uprawnieniach pracowniczych.

Aby otrzymać takie zaświadczenie, należy złożyć odpowiedni wniosek w ZUS. Od 2026 roku dostępny jest specjalny formularz przeznaczony do potwierdzania okresów wliczanych do stażu pracy. Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie poprzez platformę eZUS (PUE ZUS), a cała korespondencja w tej sprawie odbywa się w formie cyfrowej. Po rozpatrzeniu wniosku zaświadczenie zostanie udostępnione na koncie użytkownika w systemie.

Warto również wiedzieć, że pracownicy mają określony czas na udokumentowanie nowych okresów. W wielu przypadkach przewidziano na to 24 miesiące od momentu wejścia przepisów w życie. Jeżeli w tym czasie pracownik przedstawi pracodawcy odpowiednie dokumenty, powinny one zostać uwzględnione przy ustalaniu stażu pracy.

Zmiany w przepisach mogą być szczególnie istotne dla osób, które przez część swojej kariery pracowały na umowach cywilnoprawnych lub prowadziły działalność gospodarczą. Warto sprawdzić swoją sytuację i – jeśli to możliwe – wystąpić do ZUS o stosowne zaświadczenie, które pozwoli na ponowne przeliczenie stażu pracy i ewentualne uzyskanie dodatkowych uprawnień pracowniczych.

źródło: www.gov.pl