Kolejny krok w kierunku poprawy jakości staży w UE

W ostatnich latach coraz większą uwagę poświęca się poprawie warunków pracy dla stażystów w Unii Europejskiej. W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie tym tematem, organizacja postanowiła stworzyć inicjatywę, która ma pomóc osiągnąć ten cel. W dniu 20 marca 2024 roku Komisja Europejska podjęła ważny krok i opublikowała propozycję dyrektywy mającą na celu poprawę jakości staży.

Inicjatywa składa się z dwóch dokumentów:

• rekomendacja Rady w sprawie rewizji Ramy Jakości Staży.
• propozycja wiążącej dyrektywy dotycząca poprawy i egzekwowania warunków pracy stażystów oraz zwalczania sytuacji, w których staże zastępują regularne zatrudnienie.

Rekomendacja Rady zawiera wiele elementów, które postulował NSZZ „Solidarność”, m.in. identyfikuje kryteria jakości staży i odnosi się do konieczności zapewnienia uczciwej płacy (choć nie określa jej wysokości), niestety te kluczowe zasady nie zostały uwzględnione w propozycji dyrektywy. Co więcej, można dopatrzeć się w niej jeszcze więcej niepokojących elementów:

• Ograniczony zakres – Propozycja dyrektywy dotyczy jedynie stażystów w stosunku pracy, co oznacza, że osoby świadczące staże nieodpłatnie lub uczestniczące w stażach w związku z edukacją pozostają poza jej zakresem.
• Nadmiernie szeroki zakres typów staży – Dyrektywa obejmuje wszystkie rodzaje staży, nawet te realizowane w ramach edukacji, co utrudnia wprowadzenie szczegółowych regulacji dla różnych rodzajów stażów.
• Brak zdefiniowanych kryteriów jakości staży – Zamiast tego, dyrektywa polega na listach „wskaźników orientacyjnych”, które mogą być trudne do egzekwowania w praktyce.
• Brak odpowiedzialności państw członkowskich i pracodawców – Dyrektywa kładzie nacisk na inspekcje pracy, które często są niewystarczająco wyposażone w zasoby.
• Niedobór środków ochrony dla stażystów – Brak równowagi sił między stażystami a pracodawcami sprawia, że jest mało prawdopodobne, aby stażyści składali skargi na swoich pracodawców.

Jednakże, warto zauważyć, że dyrektywa zawiera również pewne pozytywne elementy, takie jak prawo stażystów do odwołania się i prawo do reprezentacji przez przedstawicieli pracowników.

Należy pamiętać, że obecna inicjatywa stanowi jedynie początek procesu legislacyjnego. Wielu ekspertów zaangażowanych w poprawę warunków staży zwraca uwagę na konieczność dalszej walki o wprowadzenie istotnych zmian w treści dyrektywy. Niestety, biorąc pod uwagę brak zadowalających rozwiązań w zakresie niepłatnych staży, nie można spodziewać się znaczącego postępu w procesie legislacyjnym przed wyborami do Parlamentu Europejskiego.

Bieżąca inicjatywa Komisji Europejskiej w sprawie poprawy warunków staży w UE jest ważnym krokiem naprzód, jednakże wymaga ona dalszych wysiłków, aby faktycznie spełnić oczekiwania stażystów i poprawić ich sytuację na europejskim rynku pracy.

ik