Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” działając na podstawie uchwały Komisji Krajowej nr 29/04, rejestruje Międzyzakładową Komisję Koordynacyjną NSZZ „Solidarność” grupy Swedwood Poland Sp. z o.o.
MKK rejestruje się w Krajowym Rejestrze MKK pod nr „89”.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do senackiego projektu ustawy o pomocy dla działaczy opozycji demokratycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
(j.t. Dz.U. 2012, Nr 400), dalej: ustawa o kombatantach, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność
i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Zarówno czyny działaczy nielegalnej opozycji jak i kombatantów nakierowane były na odzyskanie suwerenności
i niepodległości państwa Polskiego. W obu przypadkach ceną za podjęte działania były zatrzymania, bicie, tortury oraz realna groźba śmierci. Dlatego zasadnym jest przyznanie obu tym grupom podmiotów jednakowego wsparcia i uregulowanie go
w jednym akcie prawnym. Z tych przyczyn proponujemy, aby rozwiązania prawne obejmujące pomoc materialną dla działaczy nielegalnej opozycji i osób represjonowanych zawarte zostały w ustawie o kombatantach. Powyższe wymagać będzie nowelizacji ustawy o kombatantach poprzez dodanie odpowiednich przepisów zawartych w projekcie ustawy w celu poszerzenia zakresu podmiotowego ustawy
o kombatantach o działaczy nielegalnej opozycji i osoby represjonowane oraz poprzez dodanie przepisów projektu ustawy regulujących warunki i zasady przyznania świadczeń, o których mowa w projekcie ustawy tj. świadczenia specjalnego lub pomocy pieniężnej. Zawarcie proponowanych rozwiązań w ustawie o kombatantach jest tym bardziej uzasadnione, iż zawarta w projekcie procedura występowania
o przyznanie i udzielanie świadczenia specjalnego lub pomocy pieniężnej,
z wyłączeniem progów dochodowych, jest podobna do procedury występowania
i udzielania doraźnej lub okresowej pomocy pieniężnej uregulowanej w art. 19 ustawy
o kombatantach. Poszerzenie zakresu podmiotowego ustawy o kombatantach
o działaczy nielegalnej opozycji i osoby represjonowane, otworzyłoby tym podmiotom prawo do szeregu uprawnień uregulowanych w ustawie o kombatantach, takich jak: uprawnienia emerytalne, prawo do wcześniejszego przejścia na emeryturę, dodatek kombatancki, pierwszeństwo do środowiskowej opieki socjalnej i w domach opieki społecznej, ulga w przejazdach środkami komunikacji publicznej, dodatek kompensacyjny, ryczałt energetyczny, świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego czy też przyznawana w drodze wyjątku emerytura lub renta, których to świadczeń dla działaczy nielegalnej opozycji i osób represjonowanych projekt ustawy nie przewiduje. Dostęp do świadczeń na równi z kombatantami jest uzasadniony, gdyż częściowo okres działania opozycjonistów obejmuje szczególny stan jakim był stan wojenny a represjami jakie w stosunku do nich stosowano było osadzanie w więzieniach, w których nierzadko zdarzały się pobicia. Miały miejsce pacyfikacje obozów, osadzenia w karcerach, prowokacje służb bezpieczeństwa
i więziennych, tzw. ścieżki zdrowia. Skutkiem działań ówczesnych władz jest dziś katastrofalny stan zdrowia części represjonowanych, którym państwo Polskie jest winne pomoc i wsparcie. W ocenie Związku różnicowanie pomocy państwa osobom zasłużonym dla odzyskania przez Polskę niepodległości nie znajduje uzasadnienia.
3. Rozwiązania zawarte w projekcie mogą rodzić trudności w skorzystaniu z uregulowanej w nim pomocy. Zgodnie z projektem postępowanie w sprawie przyznania świadczeń ma toczyć się na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2013,Nr 267), dalej: k.p.a.. W przepisach k.p.a. brak jest regulacji dotyczącej zagadnienia ciężaru dowodu. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przeważa pogląd, że w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania przepis art. 6 k.c., w myśl którego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Rozkład ciężaru dowodu wynika zasadniczo z przepisu prawa materialnego, który organ administracji publicznej ma obowiązek zastosować w sprawie (art. 6 k.p.a.). Może zatem zaistnieć sytuacja, iż w świetle przepisu prawa materialnego udowodnienie określonej okoliczności faktycznej obciąża stronę postępowania, nie zaś organ. Jednym z warunków otwierających prawo do ubiegania się o świadczenia, o których mowa w projekcie jest uzyskanie decyzji stwierdzającej spełnienie warunków uznania za działacza opozycji lub osobę represjonowaną. To wnioskujący o uznanie ma interes prawny w uzyskaniu stosownej decyzji i to na nim spoczywa obowiązek wykazania spełnienia przesłanek zawartych w art. 2 i 3 projektu. Nie będzie to zwalniać Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia, całego materiału dowodowego sprawy i oceny przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Niemniej dowiedzenie przez osoby zainteresowane spełnienia przesłanek zawartych we wskazanych przepisach w praktyce może napotkać poważne trudności.
W art. 2 ust. 1 pkt. 1 projektu zawarte są przesłanki, których spełnienie warunkuje uznanie za działacza opozycji: działaczem opozycji demokratycznej jest m.in. osoba, która przez okres wskazany w projekcie była aktywnym członkiem nielegalnej organizacji, której cele zmierzały do odzyskania przez Polskę niepodległości
i suwerenności lub respektowania praw człowieka. Z całą pewnością w zakres pojęcia aktywnego członka organizacji będą wchodzili funkcyjni działacze organizacji, jednak istnieje znaczne ryzyko, że szeregowi członkowie organizacji pozostaną poza zakresem zastosowania niniejszej ustawy. Trudnością, z jaką mogą zetknąć się osoby zasłużone dla odzyskania przez Polskę niepodległości, jest wykazanie przesłanki członkostwa w nielegalnej organizacji. W przypadku członków NSZZ „Solidarność” w okresie od wprowadzenia stanu wojennego do 1989 roku nie prowadzono imiennej dokumentacji członkostwa. W tym czasie funkcjonowały Tajne Komisje Zakładowe. Nie prowadzono ewidencji członkostwa, zaś członkowie związku oficjalnie nie płacili składek lecz dokonywali wpłat datków na Związek. W tej sytuacji wykazanie dokumentami członkowstwa będzie w wielu przypadkach niemożliwe tak samo jak niemożliwe będzie wykazanie, iż członkostwo to trwało przez czas wymagany przez projekt ustawy. Dla przykładu przed wprowadzeniem stanu wojennego na terenie Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” istniało ok. tysiąca komisji zakładowych. Do dnia dzisiejszego w zbiorach archiwum Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”
i Archiwum Polskiego istnieją dokumenty ok. 70 komisji zakładowych z tamtego okresu . Na podstawie tych dokumentów nie można ustalić członków. Ze wskazanych przyczyn, w celu poparcia swojego wniosku, wnioskujący będą zmuszeni odwoływać się wyłącznie do zeznań świadków.
Następną przesłanką, której spełnienie warunkuje uznanie za działacza opozycji jest aktywne członkostwo. Jest to przesłanka mocno niedookreślona.
W projekcie brak kryteriów pozwalających na ustalenie jaka działalność spełnia przesłankę aktywności. Niedookreślenie tego zakresu nie pozwoli na ustalenie
w sposób nie budzący wątpliwości zakresu podmiotowego projektu ustawy, pozostawiając zbyt wiele do uznania organowi administracyjnemu.
W szczególności problem ten dotyczyć może działaczy NSZZ „Solidarność”, gdzie ich uzewnętrzniona działalność mogła być „akcyjna” i mogła nie być stale uzewnętrzniona. Doskonałym przykładem to obrazującym są przypadki udziału
w nielegalnych strajkach czy przygotowaniach do nich. Represje stosowane wobec takich osób niejednokrotnie były bardzo dotkliwe. W swoich skutkach powodowały nawet wieloletnie problemy ze znalezieniem środków utrzymania, co w sposób bezpośredni wpłynęło na obecną sytuację materialną. W konsekwencji sytuacja majątkowa takich osób jest często bardzo trudna, a świadczenia emerytalne niezwykle niskie. Podobnie nie jest jasne czy wymóg, co najmniej 6 miesięcznej aktywności członka danej organizacji będzie spełniony przy działalności i aktywności niemającej ciągłego charakteru.
Zgodnie z warunkami zawartymi w art. 2 ust. 1 pkt. 2 za działacza opozycji
w myśl projektu ustawy może zostać uznana osoba, która w okresie wskazanym
w projekcie prowadziła w sposób zorganizowany, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka. Wątpliwości interpretacyjne budzi również przesłanka zorganizowania prowadzenia działalności, o której mowa w przytoczonym przepisie. Zarówno w projekcie jak i w uzasadnieniu do projektu brak jest wskazówek jak należy interpretować przesłankę zorganizowania. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego zorganizowany to: taki, który potrafi dobrze zaplanować i zorganizować swoje życie lub oznaczający się dobrą organizacją. Nie wydaje się aby, słownikowe znaczenie słowa zorganizowany miało mieć zastosowanie do definicji zawartej w projekcie ustawy. W tym miejscu należy przypomnieć, iż działania w celu odzyskania przez Polskę niepodległości, suwerenności lub respektowania praw człowieka podejmowali nie tylko członkowie organizacji, o których mowa w projekcie, ale również osoby niezrzeszone np. drukarze czy też kolportujący ulotki. Również osoby niezrzeszone zapewniały przechowywanie materiałów konspiracyjnych, jak również osób poszukiwanych za działalność niepodległościową. Ponadto, niejednokrotnie,
w przypadku zatrzymania, aresztowania czy też internowania działalność represjonowanego przejmowali i kontynuowali członkowie rodziny. Działalność ta podlegała penalizacji. W opinii Związku definicja działacza opozycji powinna zostać doprecyzowana, gdyż zawarta w projekcie niefortunna redakcja przepisu nie pozwala jednoznacznie ustalić jaka działalność jest objęta zakresem hipotezy zawartej w przepisie normy, w tym czy obejmuje również wskazane przypadki działalności.
4. Należy także wskazać, że ustawa nie zawiera chociażby przykładowego wykazu organizacji, które uznaje się za organizacje o celach zmierzających do odzyskania przez Polskę niepodległości, suwerenności lub respektowania praw człowieka. Wprowadzenie takiego, przykładowego, katalogu organizacji ułatwi dochodzenie uprawnień określonych w projekcie ustawy eliminując konieczność dowodzenia celów funkcjonowania organizacji wymienionej w wykazie
5. Przedstawiony projekt ustawy wyklucza możliwość skorzystania ze świadczeń w niej określonych przez osoby, które były wielokrotnie pozbawiane wolności na okres krótszy niż 48 godzin. Praktyka częstego zatrzymywania na krótki okres czasu i ponownego pozbawienia wolności była bardzo częstą praktyką niezwykle utrudniającą funkcjonowanie zarówno zawodowe jak i rodzinne. Co więcej, tworząc atmosferę ciągłego zagrożenia skutecznie zniechęcała do prowadzenia działalności opozycyjnej. Ustawa w zaproponowanym brzmieniu w sposób nieuzasadniony „preferuje” dłuższe okresy pozbawienia wolności z pominięciem okresów krótszych, których łączny czas może być taki sam, albo nawet dłuższy.
6. Art. 3 projektu ustawy zawierający katalog warunków uznania za osoby represjonowane z powodów politycznych pominął osoby, którym udało się uniknąć internowania i z tego powodu były ścigane listami gończymi. Dlatego proponujemy dodanie nowej, trzeciej kategorii osób: „uniknęła internowania ukrywając się i został wystawiony za nią list gończy za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka”.
7. Zaproponowane w art. 7 projektu ustawy progi dochodowe jak i wysokość samych świadczeń są bardzo niskie. Niskie progi dochodowe, których nieprzekroczenie jest jedną z przesłanek uzyskania pomocy spowodują, iż część opozycjonistów wymagająca wsparcia nie zostanie objęta pomocą. Natomiast zaproponowana wysokość świadczeń (połowa lub najniższa emerytura), w zależności od spełnionego kryterium dochodowego, są zbyt niskie by rozwiązać problem biedy wśród byłych opozycjonistów a zarazem odpowiednio ich uhonorować. Kwoty te powinny być wyższe zważywszy, że przewidywana liczba beneficjentów nie powinna być wyższa niż 10 tysięcy osób i nie spowoduje to obciążenia finansowego, którego budżet państwa nie byłby w stanie ponieść.
8. Zgodnie z art. 6 projektu ustawy zadanie z zakresu przyznawania i wypłaty świadczenia specjalnego i pomocy pieniężnej ma być zadaniem pomocy społecznej gminy. Włączenie pomocy dla osób zasłużonych w walce o byt państwa Polskiego do pomocy społecznej jest swego rodzaju dyshonorem dla tych osób. W przekonaniu Związku jest to zadanie z zakresu administracji rządowej i nie powinno być scedowane na gminy. Równie negatywnie oceniamy zawartą w art. 9 ust. 1 projektu propozycję zastosowania do przyznawania świadczeń art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ustawy o pomocy społecznej warunkującego przyznanie świadczenia od przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Podkreślenia wymaga, iż podobna instytucja (obowiązek przedstawienia stanowiska kierownika ośrodka pomocy społecznej zawierającego m.in. informacje o sytuacji rodzinnej) warunkująca przyznanie doraźnej lub okresowej pomocy pieniężnej swego czasu zawarta była w ustawie o kombatantach. Przepisy nakładające wspomniany obowiązek uchylone zostały ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 2011,Nr 187, poz. 1109.). W uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy Nr 4347) znajduje się wskazanie, iż kilka lat funkcjonowania wspomnianych przepisów pozwoliło ocenić wprowadzone rozwiązania jako nieprzynoszące żadnych korzyści. Przeciwnie, rozwiązania te powodowały niezadowolenie środowiska kombatanckiego, wydłużały bowiem czas oczekiwania kombatanta na pomoc od państwa. Dla wielu kombatantów nawiązanie bezpośredniego kontaktu z pracownikiem ośrodka pomocy społecznej było niezwykle trudne, a nawet często niemożliwe do zaakceptowania z uwagi na swoisty dyshonor. Obowiązujące rozwiązania odbierane były przez kombatantów za upokarzające. Mając powyższe na względzie nie widzimy uzasadnienia wprowadzenia rozwiązań, które nie sprawdziły się w przeszłości, a które mogą spowodować, iż część osób uprawnionych nie zdecyduje się na wystąpienie o pomoc, gdyż procedura przyznawania świadczeń uwłacza ich godności i wiąże się ze swoistym upokorzeniem. Prostsze i stosowniejsze byłoby skorzystanie z instytucji renty specjalnej (art. 82 ust. 1 ustawy o rentach i emeryturach z FUS) przy rozwinięciu kryteriów przyznawania tej renty o zakres podmiotowy objęty projektem i poszerzeniu o świadczenie specjalne jednorazowe.
9. Uregulowanie pomocy dla osób zasłużonych dla odzyskania suwerenności Państwa Polskiego znajdujących się w trudnej sytuacji, oprócz wypełnienia obowiązku ich wsparcia, pełni również rolę swego rodzaju uhonorowania ich działań. Dlatego uchwalenie pomocy dla opozycjonistów powinno stanowić okazję nowelizacji ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o zadośćuczynieniu rodzinom ofiar zbiorowych wystąpień wolnościowych w latach 1956-1989 ( Dz.U. Nr 91, poz. 741 ze zm. W Dz.U. z 2011 r. Nr 106, poz. 622). W art. 1 ust. 1 po słowach „ w czerwcu 1976 r. w Radomiu” należy dopisać słowa „ w Płocku i w Ursusie”. Jest bowiem powszechnie znany fakt zbiorowych wystąpień społeczeństwa protestującego w tych dwóch miastach (oprócz Radomia) w zakresie respektowania praw człowieka i obywatela oraz represji jakie spotkały protestujących podczas brutalnego tłumienia tych wystąpień przez podległe MSW Oddziały Milicji, bezpiekę i ZOMO (w dniu 18 sierpnia 1976 r. zmarł skatowany przez SB ksiądz Roman Kotlarz – przywódca duchowy robotników radomskich). Obszerne dokumenty w tej sprawie znajdują się w archiwach IPN.
10. Kończąc należy wskazać, iż sytuacja materialna części opozycjonistów i osób represjonowanych nie byłaby tak dramatyczna gdyby okres ich działalności oraz okres niemożność znalezienia zatrudnienia z powodu działalności opozycyjnej był w pełni zaliczony do okresów składkowych. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnych jedynie okres 5 lat nie wykonywania pracy na skutek represji politycznych zaliczane jest do okresów nieskładkowych. W przekonaniu Związku cały okres działalności opozycyjnej powinien być wliczany do okresów składkowych z zastosowaniem podwójnego wskaźnika.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w nawiązaniu do decyzji Prezydium KK nr 168/2013 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej, zgłasza następujące uwagi w części dotyczącej rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Artykuł 3 powyższej ustawy zmienia art. 26 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Zgodnie z projektem, od przyszłego roku wszyscy pracodawcy otrzymają takie same dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników. Nie oznacza to jednak, że pomoc kierowana do firm z tzw. otwartego rynku pracy będzie zrównana do poziomu kwot przysługujących obecnie zakładom pracy chronionej. Przeciwnie – projekt przewiduje obniżenie dofinansowań do pensji niepełnosprawnych, jakie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych otrzymują zakłady pracy chronionej do poziomu wyznaczonego dla pracodawców z otwartego rynku pracy.
W projekcie zaproponowano, iż od stycznia 2014 r. maksymalna kwota miesięcznego dofinansowania do pensji, bez względu na miejsce zatrudnienia, wyniosłaby 480 zł miesięcznie dla niepełnosprawnego z lekkim stopniem niepełnosprawności, 960 zł
z umiarkowanym i 1920 zł ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Zniesione ma być powiązanie między wysokością dofinansowań do pensji a kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę. Obecnie podstawę naliczania dopłat stanowi wysokość najniższej płacy z roku poprzedniego, przy czym w zależności od stopnia niepełnosprawności zatrudnionego, pracodawcy przysługuje określony jej procent.
Od przyszłego roku będą natomiast wprowadzone stałe kwoty dofinansowań co może spowodować brak ich waloryzacji przez długi czas.
Projekt ustawy rodzi obawy, że tak drastyczna obniżka może spowodować zwolnienia
w zakładach pracy chronionej lub ich likwidację. Z drugiej strony kwoty zaproponowane dla otwartego rynku pracy są zbyt małe, aby mogły zachęcić do większego zatrudnienia osób z niepełnosprawnością przez pracodawców działających na otwartym rynku pracy.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” podejmuje decyzję o złożeniu przez Komisję Krajową NSZZ „Solidarność” do Innovation Norway wniosku o zgodę
na realizację działań uzupełniających do projektu „Rokowania zbiorowe
w przedsiębiorstwach ponadnarodowych”, umowa nr 2012/104528, dofinansowywanego
z Norwegii, poprzez Norweski Mechanizm Finansowy, fundusz Godna Praca i Dialog Trójstronny, na łączną wnioskowaną kwotę dodatkowych działań: 110.585,00 EUR, w tym wymagany wkład własny (11%) 12.165,00 EUR, zgodnie z opisem dodatkowych wnioskowanych działań zawartych w „Koncepcji dodatkowych działań projekt 2012 104528”.
Decyzja do użytku służbowego
Decyzja do użytku służbowego
Decyzja do użytku służbowego
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” upoważnia:
do zawarcia umowy zlecenia z Masiota i Wspólnicy Adwokacka Spółka Partnerska
z siedzibą w Poznaniu oraz Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych
z siedzibą w Warszawie w przedmiocie uregulowania stanu prawnego nieruchomości gruntowych, zabudowanej, położonej w województwie małopolskim.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza kandydaturę Marioli Surmy – Przewodniczącej Regionalnej Sekcji Pracowników Pomocy Społecznej NSZZ „Solidarność” – Region Śląsko-Dąbrowski, jako przedstawiciela NSZZ „Solidarność” reprezentującego stronę związkową (NSZZ „Solidarność”, OPZZ, Forum ZZ)
w Radzie Pomocy Społecznej działającej przy Ministrze Pracy i Polityki Społecznej
na kadencję 2013 – 2016.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie opiniuje autopoprawkę do projektu ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu kompensacyjnym
w podmiotach o szczególnym znaczeniu dla polskiego przemysłu stoczniowego.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 września 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 września 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej.
1.W art. 1 pkt 2 projektu proponuje się nowe brzmienie art. 5 ustawy. Zmiana art. 5 ustawy obejmuje zmodyfikowanie uprawnień statystyki publicznej zbierania danych w ten sposób, iż m.in. dopuszcza się zbieranie danych chronionych na podstawie ustaw tajemnicą zawodową. Dane te zgodnie z obecnym brzmieniem ustawy są wyłączone z zakresu danych zbieranych przez statystykę publiczną.
Ustawa o adwokaturze jak również ustawa o radcach prawnych nakazuje zachować w tajemnicy oraz zabezpieczyć przed ujawnieniem lub niepożądanym wykorzystaniem wszystkiego, o czym adwokat lub radca prawny dowiedział się
związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych. Tak rozumiana tajemnica jest nieograniczona w czasie, a z obowiązku jej zachowania ani adwokat ani radca prawny nie może zostać zwolniony. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty nakłada na lekarzy obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych
z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu. Lekarz związany jest tajemnicą również po śmierci pacjenta. Przytoczone unormowania regulujące zasady wykonywania zawodów uzasadniają wniosek, iż tajemnica zawodowa stanowi jeden z podstawowych warunków wykonywania niektórych zawodów, zaś zachowanie tajemnicy stanowi warunek właściwego ich wykonywania. Z tego powodu propozycja zmiany w ustawie prowadząca do otworzenia dostępu do danych stanowiących tajemnicę zawodową jest niezrozumiała i nie może uzyskać pozytywnej opinii, zwłaszcza w sytuacji braku wskazania w uzasadnieniu projektu szczególnie ważnych przyczyn i celów, jakim ma służyć zwolnienie z ochrony informacji stanowiących tajemnicę zawodową na rzecz statystyki statystycznej.
2.Wątpliwości budzi przyjęta w proponowanym brzmieniu art. 31 konstrukcja, zgodnie z którą, szczegółowy zakres danych, które podmioty objęte badaniem statystycznym zobowiązane są przekazywać GUS-owi, określa Prezes GUS i inne organy prowadzące badania statystyczne w drodze wytycznych. W obecnym stanie prawnym, zakres tych danych wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. O ile przekazanie kompetencji do tworzenia formularzy Prezesowi GUS należy uznać za zasadne, o tyle wskazywanie zakresu danych w tej formie, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że ma to następować w „wytycznych” Prezesa GUS, rodzi pytanie, czy w ten sposób nie nakłada się obowiązków na podmioty nie będące organizacyjnie podporządkowane Prezesowi GUS w drodze aktu o wybitnie wewnętrznym charakterze. Innymi słowy proponowany zapis może być uznany za naruszenie konstytucyjnej zasady dotyczącej aktów prawnych (zarówno w ujęciu podmiotowym jak i przedmiotowym) o charakterze powszechnie obowiązującym.
3.Prezydium KK negatywnie ocenia możliwość pozyskiwania danych osobowych od pełnoletniego domownika (art. 35 b ust. 2 projektu). Jedną z dwóch podstawowych, merytorycznych przesłanek przetwarzania danych osobowych jest zgoda zainteresowanego, zgoda osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r o ochronie danych osobowych). Takie ujęcie jest pochodną przyznania każdej osobie prawa do ochrony własnych danych osobowych. Ustawa nie wybrała modelu tzw. opcji negatywnej, a więc założenia, iż brak sprzeciwu oznacza zgodę i że w związku z tym wolno przetwarzać dane osobowe, o ile zainteresowany się temu nie sprzeciwia.
Jeżeli osoba zbierająca czy w inny sposób przetwarzająca dane osobowe zwraca się
o zgodę, musi to zostać sformułowane w sposób jednoznaczny i wyróżniać się spośród innych pochodzących od tej osoby informacji i oświadczeń.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” na wniosek Firmy Opus
Film Sp. z o. o., wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność”
na potrzeby filmu Jerzego Stuhra „Obywatel”.
Decyzja do użytku służbowego
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje projekt ustawy
o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej.
Prezydium KK ponawia uwagi zgłoszone do projektów ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej w latach poprzednich oraz postulaty zawarte w opinii do projektu budżetu państwa na 2014 r., szczególnie w zakresie negatywnej oceny zamrożenia od 2011 roku wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Powoduje to systematyczny spadek płac realnych, co jest tym bardziej dotkliwe, że wzrosty cen w ostatnich latach dotyczą głównie nośników energii, opłat za mieszkanie oraz żywności.
Prezydium KK wskazuje również na trwające od wielu lat, niedopuszczalne praktyki sięgania do środków Funduszu Pracy, niezgodnie z jego przeznaczeniem (finansowanie szkoleń, staży, specjalizacji służby zdrowia) oraz zamrażania wysokości odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.
Uwagi szczegółowe
1) Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zdecydowanie negatywnie ocenia zmiany powodujące zamrożenie wysokości odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Projektodawcy planują, aby wynagrodzenie będące podstawą do wyliczeń odpisu podstawowego na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, stanowiło przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 r., ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy. Tak więc, podstawa do wyliczeń odpisu podstawowego na Fundusz w 2014 roku pozostanie na poziomie roku 2011. Proponuje się również zamrożenie odpisu na fundusz dla nauczycieli oraz pracowników uczelni publicznych. Z uzasadnienia do projektu ustawy wynika, iż przyczyną proponowanych rozwiązań jest realizacja polityki państwa polegającej na zamrożeniu wydatków na wynagrodzenia pracowników zatrudnionych
w sferze budżetowej. Należy wskazać, iż proponowana zmiana wywrze szerszy skutek, niż wskazany przez projektodawcę w uzasadnieniu. Zakres podmiotowy ustawy obejmuje zarówno pracodawców sfery budżetowej jak i działających poza nią. Wprowadzenie proponowanej zmiany wpłynie również na wysokość świadczenia urlopowego.
Art. 8 ust.1. ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U.2012.592) wskazuje, iż przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Beneficjantami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych są pracownicy znajdujący się w najtrudniejszej sytuacji ekonomiczno-społecznej. Kolejny rok zamrożenia odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych będzie oznaczać, iż pula środków na pomoc dla tych pracowników będzie realnie niższa.
2) Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia przedstawiony projekt ustawy w zakresie wpływu na sytuację rynku pracy. Art. 6 projektu proponuje zmiany w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2013.674), gdzie ponownie przewidziano obciążenie Funduszu Pracy kosztami szkoleń lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych, co jak już wielokrotnie wskazywali partnerzy społeczni, jest sprzeczne z celami, dla których został on powołany. Jednocześnie należy podkreślić, iż w uzasadnieniu projektu ustawy nie wskazano przyczyn przekazania tych zadań do Funduszu Pracy. Wskazano jedynie, iż finansowanie to odbywało się w latach ubiegłych, zatem konieczne jest jego przedłużenie w roku kolejnym. Tymczasem w pierwotnym założeniu, rozwiązanie to miało mieć jedynie charakter przejściowy. Mając na uwadze powyższe ocena skutków regulacji powinna przewidywać negatywny wpływ na rynek pracy ww. przepisów, gdyż przepisy
te ograniczają, o co najmniej 835,3 mln zł finansowanie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu. Związek sprzeciwia się rozwiązaniom zawartym w art. 23 projektu. Wyłącznym dysponentem Funduszu Pracy powinien być w pełnym zakresie Minister Pracy i Polityki Społecznej, który jako jedyny realizuje zadania związane z aktywizacją osób bezrobotnych.
3) Negatywnie należy ocenić również zmiany zaproponowane w art. 7 związane z podwyżką akcyzy. Skutkiem wysokich podwyżek akcyzy na alkohol etylowy będzie wzrost cen,
co skutkować może poszerzeniem strefy nielegalnego alkoholu. W związku z powyższym rząd uzyska efekt odwrotny do zamierzonego, czyli zmniejszenie dochodów budżetowych z tego tytułu.
4) Negatywnie należy ocenić zmiany w art. 9 oraz 10 projektu ustawy. Rząd dokonuje tych zmian w celu szukania dalszych oszczędności w budżetach jednostek samorządu terytorialnego, wojewodów oraz ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania
w zakresie wyodrębnienia środków na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli. Za oburzające uznajemy argumenty, że jednostki samorządu terytorialnego pozyskują na cel związany z dofinansowaniem doskonalenia środki pochodzące
z zewnątrz (unijne) albo, że wyodrębnione środki były w przeszłości niewykorzystywane. Takie przypadki mają miejsce w jednostkach samorządu terytorialnego, które w swych uregulowaniach dotyczących dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli w poszczególnych latach ustalają zbyt niskie kwoty dofinansowania, licząc na zwroty niewykorzystanych środków finansowych na koniec roku budżetowego. Stoi to
w sprzeczności z wolą ustawodawcy określoną w art. 70a ust. 1 ustawy z dnia
26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U.2006.97.674 z późn. zmianami) oraz powoduje ponoszenie znacznych kosztów dokształcania i doskonalenia zawodowego przez samych nauczycieli. Ponadto nieprawdziwa jest teza, że środki na ten cel wydawane były nieracjonalnie, gdyż dofinansowanie jest możliwe jedynie na formy doskonalenia związane ze zdobywaniem kwalifikacji i umiejętności określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2002 roku w sprawie podziału środków na wspieranie doskonalenia zawodowego nauczycieli pomiędzy budżety na poszczególnych wojewodów, form doskonalenia zawodowego dofinansowywanych ze środków wyodrębnionych w budżetach organów prowadzących szkoły, wojewodów, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania tych środków (Dz.U.2002.46.430). Podkreślić należy, iż generalnie respektowana jest zasada, że dofinansowanie obejmuje formy doskonalenia zawodowego nauczycieli z uwzględnieniem ich kwalifikacji oraz zgłaszanych potrzeb, oceny przydatności form doskonalenia zawodowego, a także zadań związanych z realizacją polityki oświatowej państwa czy jednostki samorządu terytorialnego. Zatem zmniejszanie odpisów na te cele postrzegamy jednoznacznie negatywnie. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” ponawia postulat dotyczący przywrócenia zasady wdrażania podwyżek kwoty bazowej od 1 stycznia danego roku kalendarzowego. Proponowane w projekcie zamrożenie kwoty bazowej w zestawieniu z rozwiązaniem stosunku pracy z przynajmniej kilkunastoma tysiącami pracowników pedagogicznych w ciągu ostatnich dwóch lat
i dodatkowo planowanymi dalszymi zwolnieniami, powodują powstanie oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na wzrost kwoty bazowej. Tymczasem, obawiamy się,
że oszczędności powstałe w ten sposób posłużą do zrekompensowania organom prowadzącym szkoły i placówki oświatowe, głównie jednostkom samorządu terytorialnego, niedofinansowania przez państwo wydatków związanych z prowadzeniem zadań edukacyjnych.
5) NSZZ „Solidarność” protestuje przeciwko zaproponowanym niekorzystnym dla utrzymania bezpieczeństwa środowiska pracy zmianom w ustawie z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. 2009 nr 167 poz. 1322). W art. 37 przytoczonej ustawy określony został wymóg corocznego zwiększania w ustawie budżetowej kwoty wydatków na prewencję wypadkową. W okresie od dnia 1 stycznia 2014 roku do dnia 31 grudnia 2014 roku kwota wydatków ma wynosić od 0,5% do 1% należnych składek na ubezpieczenie wypadkowe, przewidzianych w planie finansowym Funduszu Ubezpieczenia Społecznego na dany rok budżetowy. Projekt przewiduje tylko górną granicę składek wynoszącą 1% należnych składek na ubezpieczenie wypadkowe. Natomiast w projekcie ustawy budżetowej na 2014 rok planowane są wydatki na prewencję wypadkową w kwocie 3 mln 779 tys. zł, co stanowi jedynie 0,059% składek na ubezpieczenie wypadkowe,
a więc blisko 10 razy mniej niż wynosi obecny dolny próg ustawowy.
6) Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” ponawia wątpliwości związane ze zgodnością proponowanego art. 29 z zasadami gospodarowania środkami Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapisanymi w ustawie z dnia
27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2008.25.150). Art. 400a tej ustawy wylicza szczegółowo zadania, na które mogą zostać użyte środki NFOŚiGW. Ust.1 p.42) umożliwia wprawdzie wydatkowanie tych środków na „inne zadania służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej(…)”, jednakże projektodawca nie wykazuje, w jaki sposób składka do Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA miałaby służyć ochronie środowiska i gospodarki wodnej w Polsce.
7) Negatywnie należy ocenić art.30 projektu. Stosownie do postanowień ustawy z dnia
16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz.U.267.2251
z późn. zmianami), na remonty i utrzymanie w bezpiecznym stanie dróg krajowych oraz linii kolejowych rząd powinien przekazać, co najmniej 18 procent wpływów z akcyzy na paliwa. Wprowadzając nowelizację tegorocznego budżetu postanowiono zmniejszyć tę kwotę poniżej progu zagwarantowanego w ustawie – co zdarzyło się pierwszy raz od 2006 roku. Proponowane w projekcie wyłączenie stosowania art. 5 ww. ustawy spowoduje, że
w roku 2014 również nastąpi znaczący niedobór środków finansowych na remonty
i utrzymanie infrastruktury lądowej (kolejowej i drogowej).
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywie ocenia poselski (KP PO) projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy, wprowadzającej nieważność weksli w stosunku pracy.
Jednocześnie Prezydium wnosi następującą uwagę:
– w art. 1 pkt 1) projektu, w proponowanym art. 17(1) § 1 po wyrazach „które mają na celu zabezpieczenie” wykreślić wyraz „przyszłych”. Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II PK 159/10, do którego odwołują się projektodawcy wskazuje, iż dopuszczenie weksli gwarancyjnych jako dodatkowego abstrakcyjnego tytułu zabezpieczenia roszczeń pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika w mieniu pracodawcy jest sprzeczne z istotą i właściwościami stosunku pracy, z przepisami i zasadami prawa pracy zawartymi w dziale V kodeksu pracy
a przeto bezwzględnie nieważne. Owa sprzeczność weksla z istotą i właściwościami stosunku pracy powoduje, iż stosowanie weksli jest bezwzględnie nieważne zarówno w zabezpieczaniu roszczeń przyszłych, jak również wymagalnych.
Kodeks pracy zawiera przepisy regulujące instytucję ochrony dochodów pracownika przed nadmiernym rozmiarem potrąceń. Dopuszczenie stosowania weksla do zabezpieczenia roszczeń wymagalnych może prowadzić w stosunku pracy do omijania zakazu potrącania z wynagrodzenia za pracę przez pracodawcę roszczeń pracodawcy wobec pracownika.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.
Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie dwóch zasadniczych zmian w regulacji prawnej obowiązku ubezpieczenia społecznego:
1) objęcie obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia funkcji;
2) korektę zasad podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowych przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (tzw. zleceniobiorców)
w zbiegu z innymi tytułami tych ubezpieczeń, w szczególności z prowadzeniem pozarolniczej działalności i wykonywaniem pracy na podstawie innej umowy cywilnoprawnej. Propozycje te należy uznać za krok w dobrym kierunku. Po pierwsze, przyczyniają się one do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia coraz liczniejszej kategorii osób osiągających przychody z działalności o charakterze osobistym, jaką jest członkostwo w radzie nadzorczej, oraz do wzmocnienia ochrony ubezpieczeniowej osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, eliminując zjawisko nadużywania zasady pierwszeństwa w czasie obowiązującej w odniesieniu do zleceniobiorców w celu obniżenia kosztów pracy. Patologie te polegały na zawieraniu ze zleceniobiorcami kilku umów cywilnoprawnych, z których tylko pierwsza, zwykle zawarta na niewielką kwotę, była objęta obowiązkiem opłacania składki. Po drugie, służą poprawie sytuacji finansowej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zwiększając jego przychody ze składek.
Proponowane w projekcie rozwiązania należy uznać jednak za niewystarczające.
Niezbędne są dalej idące zmiany regulacji prawnej zakresu podmiotowego ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Istnieje potrzeba objęcia ochroną ubezpieczeniową osób regularnie świadczących pracę na podstawie umowy o dzieło. Obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego i rentowych należałoby objąć również osoby, które bezumownie i odpłatnie pełnią funkcje członków zarządu spółek prawa handlowego. Archaicznie przedstawiają się obowiązujące obecnie zasady obejmowania tymi ubezpieczeniami twórców i artystów. Z jednej strony ustawodawca nakłada na tę grupę osób obowiązek ubezpieczenia z tytułu pozarolniczej działalności, z drugiej strony objęcie tymi ubezpieczeniami uzależnia od wystąpienia przez osobę zainteresowaną z odpowiednią inicjatywą oraz zaliczenia działalności przez nią prowadzonej za twórczą lub artystyczną przez odpowiednią komisję, co kłóci się z istotą przymusu ubezpieczeniowego.
Zmianie powinny ulec również zasady obliczania wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzących pozarolniczą działalność. Ujednolicenie zasad wymiaru składek z tytułu pracy
w ramach stosunku pracy, umowy cywilnoprawnej oraz pozarolniczej działalności powinno wyeliminować praktykę nieuczciwego wykorzystywania formuły tzw. samozatrudnienia lub umowy cywilnoprawnej w celu obniżenia kosztów pracy. Dodatkową zaletą takiego rozwiązania byłoby zwiększenie przychodów posiadającego obecnie olbrzymi deficyt Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Działając na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 Konstytucji RP Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” reprezentowana, zgodnie z decyzją Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nr 119/11 ws. upoważnienia do składania oświadczeń woli w imieniu NSZZ „Solidarność”, przez:
1) Piotra Dudę – Przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”
2) Bogdana Bisia – Zastępcę Przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi o zbadanie zgodności
– art. 150 § 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.)
– z art. 1, art. 2 ust. 1 i art. 4 Konwencji Nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznania im ułatwień (Dz. U. z 1977 r. Nr 39, poz. 178).
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” upoważnia Marcina Zielenieckiego do reprezentowania Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” serdecznie dziękuje wszystkim członkom i sympatykom Związku za aktywny udział we wrześniowych Dniach Protestu. Podczas największej manifestacji ostatnich lat pokazaliśmy odwagę, determinację, siłę. Mimo ogromnej mobilizacji związkowców z trzech reprezentatywnych central rząd nie zmienił swojego stosunku do obywateli. Tym samym nasze hasło „Dość lekceważenia społeczeństwa” jest nadal aktualne.
NSZZ „Solidarność” nie uchyla się od rozmów, ale – co wielokrotnie podkreślaliśmy – nie zgadzamy się na dotychczasową ich formę. Ze strony rządu nie padły żadne propozycje dotyczące zarówno zmiany formuły dialogu, jak i postulatów stanowiących podstawę wrześniowych protestów.
Wyraźnie widać, że obecny antypracowniczy, antyspołeczny, antyzwiązkowy rząd nie zmieni swojego sposobu działania. Jedyną szansą na realizację naszych postulatów jest zmiana układu politycznego.
Wzywamy Sejm Rzeczypospolitej do podjęcia uchwały o skróceniu obecnej kadencji. Chcemy, aby obywatele poczuli się gospodarzami we własnym kraju.
NSZZ „Solidarność” rozpoczął zbieranie podpisów pod obywatelskim wnioskiem o samorozwiązanie się Sejmu. Wzywamy do mobilizacji wszystkich, którym leży na sercu dobro naszej Ojczyzny. Musimy zebrać taką liczbę podpisów, która uświadomi rządzącym, że społeczeństwo nie akceptuje ich działań.