Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek MAG Entertainment sp. z o.o., wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” w filmie fabularnym pod roboczym tytułem Strefa ciszy w reżyserii Michała Gazdy.
Tag: KK
Decyzja Prezydium KK nr 97/26 ws. zmian w składzie personelu projektu pn. Silna Solidarność – rozwój organizacji związkowej jako narzędzie dialogu społecznego i reprezentacji pracowników
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postanawia dokonać zmian w składzie personelu projektu pn. Silna Solidarność – rozwój organizacji związkowej jako narzędzie dialogu społecznego i reprezentacji pracowników:
1. Na stanowisko kierownika projektu zamiast Pana Filipa Jarycha wskazuje Panią Agnieszkę Angowską.
2. Na stanowisko asystenta projektu zamiast Pani Agnieszki Angowskiej wskazuje Panią Sylwię Wilk.
Zmiany obowiązują od dnia 1 sierpnia br.
Decyzja Prezydium KK nr 96/26 ws. zmiany Decyzji Prezydium KK nr 63/25 ws. udziału w projekcie pt. Cyfrowy system informacji i zarządzania w NSZZ „Solidarność”
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postanawia dokonać zmiany
w składzie personelu merytorycznego w projekcie pt. Cyfrowy system informacji i zarządzania w NSZZ „Solidarność”.
Ze składu personelu zostaje wycofana Milena Nowakowska a w jej miejsce wyznaczona zostaje Marta Lipke.
Zmiana obowiązuje od dnia 1 lipca br.
Decyzja Prezydium KK nr 95/26 ws. opinii o projekcie ustawy KPRM o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zaproponowane rozwiązania mają na celu usprawnienie procedury „Niebieskie Karty”, zwiększenie jej skuteczności oraz poprawę funkcjonowania systemu przeciwdziałania przemocy domowej. Jednakże, zaprojektowane propozycje budzą następujące wątpliwości.
1. Art. 1 projektu wprowadza zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej,
– w pkt. 1 zmienia się art. 4 tejże ustawy nadając grupom diagnostyczno-pomocowym kompetencje kierowania osób stosujących przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych, co ma przyspieszyć proces kierowania sprawców
do tych programów, zwiększając jednocześnie odpowiedzialność grup diagnostyczno-pomocowych. Istnieje obawa, że grupy te (których skład jest mniej liczny względem grup interdyscyplinarnych) zostaną dotknięte negatywnymi skutkami niezadowolenia kierowanych na szkolenia sprawców przemocy.
Zdaniem Prezydium KK należy monitorować skuteczność tych rozwiązań, tak aby ich skutki nie wpłynęły negatywnie na członków grup diagnostyczno-pomocowych;
– w pkt. 4 ppkt. e myślnik drugi zmienia art. 9a ust. 10a ustawy, zastępuje się słowo „wystąpienia” słowem „stosowania”. Cel zmiany nie został wyjaśniony w uzasadnieniu do projektu zmiany ustawy. Takie zastąpienie może ograniczyć liczbę powoływanych grup diagnostyczno-pomocowych i ograniczyć możliwości pomocy osobom zagrożonym przemocą domową poprzez brak działań tych grup. Osoby doznające przemocy domowej, zgłaszając ją, często mówią jedynie o jednorazowym zdarzeniu. Dopiero w trakcie prac grup diagnostyczno-pomocowych ustala się czy przemoc ta była stosowana wcześniej. Proponowany zapis, zdaniem Prezydium KK nie może zostać zaakceptowany, jeżeli nie zostanie dookreślone w jaki sposób należy stwierdzić stosowanie przemocy.
– w tym samym punkcie w ppkt. i dodaje się w art. 9a ust. 12aa, przenosząc na grupy diagnostyczno-pomocowe (GDP) uprawnienie do poszerzania przez grupę jej składu. Należy zwrócić uwagę, że nadal nie uregulowano odpowiedzialności członków GDP w przypadku notorycznego uchylania się od uczestnictwa w posiedzeniach i pracach GDP (szczególnie to dotyczy członków o których skład został poszerzony). Zdaniem Prezydium KK kwestie te powinny być uregulowane, tak aby członkowie GDP, ponosili konsekwencje swoich zaniechań. Uchylanie się członków GDP od pracy i uczestnictwa w jej posiedzeniach, skutkuje dużymi utrudnieniami w sprawności ich funkcjonowania, a także brakiem kompleksowej realizacji programu pomocy.
2. W art. 3 zmienia się ustawę o świadczeniach rodzinnych dodając art. 6a, który wprowadza warunek wypłaty zasiłku rodzinnego na dziecko do lat 3 udokumentowaniem pozostawania dziecka pod opieką medyczną. Prezydium KK uznaje takie uwarunkowanie za słuszne, pod warunkiem zapewnienia nieskrępowanego dostępu do opieki medycznej i realnego wsparcia wizytami patronażowymi, rodzin z małymi dziećmi. Należy natomiast zwrócić uwagę, że aktualnie poziom dostępu do świadczeń rodzinnych jest znacznie ograniczony i obejmuje jedynie rodziny, które spełniają niedoszacowane kryteria dochodowe (674 zł na osobę w gospodarstwie rodzinnym). W konsekwencji znaczna część dzieci, które mogłyby zostać objęte mechanizmem przewidzianym w projekcie, pozostanie poza systemem świadczeń rodzinnych, a tym samym poza zakresem proponowanego obowiązku. Może to znacząco ograniczyć skuteczność projektowanych przepisów i sprawić, że nie przyniosą one oczekiwanych rezultatów. Liczba dzieci objętych wsparciem w ramach sytemu świadczeń rodzinnych co roku spada średnio o 20% ze względu na brak waloryzacji progów dochodowych od 11 lat. W 2024 roku wśród dzieci objętych systemową pomocą było 27% dzieci w wieku 0-5 lat, w roku 2023 było to 29% a w roku 2022 – ok 30%, co obrazuje zmniejszającą się skalę zasięgu proponowanych rozwiązań.
Ponadto, zdaniem Prezydium KK należy rozważyć takie uwarunkowanie w zakresie wypłat świadczeń powszechnych (świadczenie wychowawcze), aby rodziny najuboższe nie były stygmatyzowane zaproponowanymi rozwiązaniami, a tym samym wszystkie małe dzieci były objęte systemem monitoringu.
Prezydium KK ponownie przypomina, że aktualny system świadczeń rodzinnych nie stanowi realnego wsparcia najuboższych rodzin a jego zasięg ulega stałej marginalizacji. Tym samym pomimo hojnego powszechnego sytemu świadczeń wychowawczych (800+) Polska nadal mierzy się z ubóstwem wśród dzieci, a skierowany do nich system świadczeń rodzinnych nie zapewnia wsparcia w wysokości pozwalającej na realną poprawę ich sytuacji materialnej.
Opinia OM Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Regionu Podbeskidzie stanowi integralny załącznik do niniejszej decyzji Prezydium KK.
Decyzja Prezydium KK nr 94/26 ws. opinii o projekcie rozporządzenia RM ws. określenia Programu Bonu Senioralnego
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagido projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia Programu Bonu Senioralnego z dnia 30 lipca 2026 r.
Opiniowany projekt rozporządzenia określa sposób przyznawania bonu senioralnego, podmioty zaangażowane w jego realizację oraz zasady finansowania i sprawozdawczościz realizacji Programu Bonu Senioralnego. Istotą Programu jest zapewnienie wsparcia seniorom, którzy mają niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego.
W § 5 projektu rozporządzenia określono zasady kwalifikacji do zawarcia umowyo realizację bonu senioralnego, uzależniając je od poziomu niezaspokojenia potrzeb senioraw zakresie wykonywania czynności życia codziennego. Czynności te zostały szczegółowo określone w ust. 2, jednak w pkt. 7 użyto sformułowania „zarządzanie sprawami domowymi”.
W ocenie Prezydium KK określenie to jest zbyt ogólne i powinno zostać doprecyzowane. W przeciwieństwie do pozostałych, bardziej szczegółowo opisanych czynności, „zarządzanie sprawami domowymi” może obejmować szeroki i niejednoznaczny katalog aktywności, takich jak prowadzenie rachunków domowych, zaopatrzenie w niezbędne produkty spożywcze i przemysłowe czy organizowanie i podział obowiązków domowych.
Nie istnieje przy tym jednolita definicja tego pojęcia, zarówno w obrocie prawnym,
jak i w praktyce zawodów pomocowych. Projekt rozporządzenia również nie dookreśla omawianego terminu. Należy zwrócić uwagę, że w art. 25 ustawy o osobach starszychi koordynacji opieki długoterminowej (Dz.U. z 2026 r. poz. 986, dalej jako „ustawa”), określa się usługi wsparcia realizowane w ramach bonu senioralnego. Jedną z nich jest pomocw wykonywaniu codziennych czynności (pkt. 1), tj. ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku.
Zdaniem Prezydium KK zasadne jest zatem jednoznaczne wskazanie czynności, które mieszczą się w zakresie „zarządzania sprawami domowymi”. Pozwoli to uniknąć rozbieżności interpretacyjnych zarówno na etapie zawierania umowy z seniorem, jak i przy określaniu zakresu wsparcia świadczonego przez osoby realizujące usługi. Przepisy powinnybyć konstruowane w sposób ograniczający możliwość ich dowolnej interpretacji.
Ponadto, pomimo zastrzeżeń zgłaszanych przez Prezydium KK w toku procesu legislacyjnego ustawy, wskazanych w decyzji nr 57/26, projekt nie określa minimalnychani maksymalnych stawek za godzinę wykonywania usług wspierających. Informacje dotyczące wysokości stawek powinny być jasno określone już na etapie rekrutacji osób
i podmiotów zamierzających podjąć współpracę w ramach Programu Bonu Senioralnego. Ustalenie minimalnych stawek jest również istotnez punktu widzenia ochrony osób świadczących usługi przed ich zaniżaniem, a tym samym zapewnienia odpowiednich warunków i bezpieczeństwa realizacji usług.
Projekt nie określa także minimalnej ani maksymalnej kwoty wsparcia przypadającejna jednego beneficjenta. Tak skonstruowane zasady finansowania negatywnie wpływająna czytelność i transparentność Programu, co w konsekwencji może zwiększać ryzyko braku obiektywizmu przy wyborze gmin kwalifikujących się do dofinansowania. W ocenie Prezydium KK brak określenia jednostkowych wydatków oraz zasad ustalania wysokości wsparcia stanowi problem nie tylko dla beneficjentów Programu, ale również dla podmiotów odpowiedzialnych za jego organizację i realizację, w szczególności gmin. Brak jednoznacznych kryteriów finansowych może utrudniać zarówno planowanie realizacji Programu, jak i ocenę jego dostępności oraz równości warunków udzielania wsparcia.
Z powyższych względów Prezydium KK wskazuje na konieczność doprecyzowania przepisów projektu rozporządzenia, w szczególności w zakresie katalogu czynności objętych „zarządzaniem sprawami domowymi”, a także określenia zasad ustalania stawek za usługi wspierające oraz wysokości wsparcia przypadającego na jednego beneficjenta.W obecnym kształcie projekt rozporządzenia nie może zostać oceniony pozytywnie.
Decyzja Prezydium KK nr 63/26 ws. dotacji finansowej
(do użytku służbowego)
Decyzja Prezydium KK nr 62/26 ws. opinii o projekcie ustawy MFiG o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz DFG (…)
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu ustawy Ministra Finansów i Gospodarki o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym i ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw, z dnia 27 kwietnia 2026 r. (dalej: projekt ustawy).
Opiniowany projekt ustawy jest istotnym krokiem w kierunku poprawy polityki mieszkaniowej w Polsce, przede wszystkim z perspektywy zwiększenia ochrony konsumentów oraz poprawy transparentności rynku mieszkaniowego. Art. 1 pkt 2 projektu ustawy (zmieniany art. 5a ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (dalej: ustawa)) zawiera propozycję ujednolicenia zasad obliczania powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych oraz domów jednorodzinnych w transakcjach kupna mieszkania lub domu jednorodzinnego na rynku pierwotnym. Obowiązujące przepisy prowadziły do sytuacji, w której powierzchnia tego samego lokalu mogła być obliczana odmiennie w zależności od dewelopera, który dokonywał pomiaru. Wprowadzenie jednolitej definicji powierzchni użytkowej, opartej na przepisach prawa budowlanego, zwiększy przejrzystość rynku nieruchomości i ułatwi nabywcom weryfikację rzeczywistej wartości rynkowej lokali.
Kolejną pozytywną zmianą jest zwiększenie kontroli nad działalnością deweloperów. Rozszerzenie zakresu obowiązków kontrolnych banków wobec deweloperów stanowi dodatkowy mechanizm zabezpieczający interes nabywców. Weryfikacja sytuacji finansowej dewelopera, jego zobowiązań wobec wykonawców, zaległości podatkowych czy faktycznego postępu prac budowlanych może ograniczyć ryzyko wystąpienia nieprawidłowości oraz poprawić bezpieczeństwo środków wpłacanych przez kupujących (zmiana art. 17 ustawy).
Pomocne dla nabywców będą proponowane przepisy dotyczące ujednolicenia sposobu prezentowania ofert oraz wizualizacji inwestycji. Wprowadzenie obowiązku oznaczania materiałów generowanych komputerowo lub przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji jako wizualizacji, a także konieczność wyraźnego wskazywania, gdy prezentowane zdjęcia dotyczą innych inwestycji, należy ocenić jako krok w kierunku przeciwdziałania nieuczciwym praktykom rynkowym (zmiana art. 19a ust. 1 ustawy).
Projekt ustawy w wyraźny sposób wzmacnia ochronę kupujących mieszkania i domy jednorodzinne poprzez zakaz waloryzacji ceny lokalu na niekorzyść nabywcy po podpisaniu umowy. Korzystne dla konsumentów są również rozwiązania dotyczące procedury odbioru lokalu oraz zwiększenia odpowiedzialności deweloperów za wady nieruchomości (zmiany art. 36a oraz art. 41 ustawy).
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia zawarte w projekcie ustawy rozwiązania, ze względu na liczne korzyści w zakresie ochrony praw nabywców lokali mieszkaniowych i domów jednorodzinnych w stosunku do deweloperów.
Decyzja Prezydium KK nr 61/26 ws. opinii o Wieloletnich założeniach makroekonomicznych na lata 2026-2030
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” przedkłada opinię o projekcie „Wieloletnich założeń makroekonomicznych na lata 2026–2030” (dalej: Założenia), przyjętym przez Radę Ministrów 28 kwietnia 2026 roku.
Zdaniem NSZZ „Solidarność”, pomimo zastrzeżeń zgłaszanych już w poprzednich latach wobec niewystarczającego zakresu informacji niezbędnych do negocjacji budżetowych, obecny projekt Założeń nadal wykazuje istotne braki. Na fakt ten, utrudniający rzetelną ocenę rządowych prognoz, zwróciła uwagę również Rada Fiskalna.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” podkreśla, że przyjęty scenariusz makroekonomiczny obarczony jest dużą niepewnością wynikającą z ryzyk geopolitycznych. Do najważniejszych należą: eskalacja wojny na Ukrainie, konflikt na Bliskim Wschodzie przekładający się na wysokie ceny paliw i gazu oraz słabszy wzrost gospodarczy w strefie euro, w tym u głównego partnera handlowego – Niemiec. Rządowe prognozy zakładają stopniowe spowolnienie tempa wzrostu realnego PKB z 3,1% w 2027 r. do 2,9% w 2028 r., 2,6% w 2029 r. i zaledwie 2,2% w 2030 r.
Zdziwienie budzi brak uwzględnienia w tzw. scenariuszu bazowym wpływu wojny na Bliskim Wschodzie co pozostawia wątpliwości w zakresie trafności prognoz zaprezentowanych w Założeniach. Natomiast w przedstawionym „scenariuszu szokowym”, zakładającym drastyczny wzrost cen surowców energetycznych, wpływ na inflację w latach 2027–2030 jest całkowicie pomijany (różnica względem scenariusza bazowego wynosi 0,0 pkt proc.). Sugeruje to nierealistyczne założenie, że skutki szoków cenowych wygasną natychmiast, bez wpływu na kolejne lata.
W ocenie Związku prognozy inflacji są nadmiernie optymistyczne: rząd zakłada średnioroczną dynamikę cen na poziomie 2,5% w 2027 r. oraz spadek do 2,2% w 2030 r. Prezydium KK podkreśla, że pomimo zanotowanego spadku inflacji w maju 2026 roku, nadal istnieją prognozy jej wzrostu ze względu na skutki warunków pogodowych. Susza oraz przymrozki, które pogorszyły stan zbóż, rzepaku, warzyw i owoców, stwarzają ryzyko słabszych plonów i ograniczonej podaży.
Wzrost konsumpcji prywatnej w 2025 r. (realnie o 3,7%) był niższy niż wzrost dochodów gospodarstw domowych, co zwiększyło stopę oszczędności, która była jednak hamowana przez wzrost kosztów energii i transportu wywołany konfliktami zewnętrznymi.
Rząd zakłada stabilizację stopy bezrobocia na poziomie 5,6%. Jednak dane GUS za I kwartał 2026 r. wskazują na wzrost bezrobocia powyżej 6,1%, co jest największym skokiem od około 5 lat. Spadająca liczba ofert pracy rodzi konieczność zwiększenia transferów socjalnych, szczególnie dla rodzin z dziećmi. Dotychczasowe wsparcie, jak program „Rodzina 800+”, jest niewystarczające przy braku systemowej reformy pomocy społecznej, gdzie progi interwencji w wielu rodzinach pracowniczych znajdują się poniżej minimum egzystencji. Wszystkie te czynniki mogą uniemożliwić utrzymanie popytu prywatnego na przewidywanym poziomie w roku 2027.
Zgodnie z Założeniami, wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej mają wzrosnąć w 2027 r. nominalnie jedynie o 2,5% (o równowartość prognozowanej inflacji). Oznacza to de facto ich zamrożenie i brak udziału pracowników sfery publicznej we wzroście gospodarczym, podczas gdy nominalny wzrost płac w całej gospodarce prognozowany jest na 5,6%. Zdaniem Związku będzie to prowadziło do:
• pogłębienia dysproporcji płacowych pomiędzy sektorem publicznym a prywatnym,
• obniżenia atrakcyjności zatrudnienia w administracji i usługach publicznych,
• ryzyka odpływu wykwalifikowanych kadr do sektora prywatnego, co bezpośrednio uderzy w jakość usług świadczonych obywatelom.
Ponadto nie można pominąć faktu o znacznej rozpiętości wysokości przeciętnych wynagrodzeń w porównywalnych urzędach oraz o postępującym spłaszczeniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Przegląd systemu wynagradzania w sferze finansów publicznych i jego niezbędne zmiany są oczekiwane od wielu lat, mając także na uwadze zbliżający się termin implementacji Dyrektywy UE 2023/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości poprzez mechanizmy przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmy egzekwowania.
Prezydium KK krytycznie ocenia minimalistyczny zakres informacji zawartych w dokumencie w zakresie zmian podatkowych, inwestycji publicznych oraz planowanych działań dotyczących konsolidacji fiskalnej. Zapowiedź konsolidacji fiskalnej zgodnej z wymogami reguł UE i krajowymi jako kluczowego założenia scenariusza makroekonomicznego na lata 2029-2030 budzi niepokój, tym bardziej że autorzy powołują się na działania sanacyjne.
Dokument nie rozwiewa obaw o stabilność finansowania kluczowych usług publicznych, przede wszystkim ochrony zdrowia.
Niestety negocjacje podczas prac Zespołu ds. budżetu, wynagrodzeń nie rozwiały wielu wątpliwości zgłaszanych przez uczestników, odnośnie planowanych zmian podatkowych, ilości osób zatrudnionych w państwowej sferze budżetowej oraz skutków zakończenia KPO (w kontekście kontynuowania inwestycji). Nie jest dobrą praktyką, aby koncentrować dyskusję i odsuwać negocjacje ze stroną społeczną na krótki okres kiedy Rada Dialogu Społecznego otrzymuje projekt ustawy budżetowej do zaopiniowania. Uniemożliwia to realne konsultacje ze strukturami i ekspertami. Dlatego Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wnosi o ustosunkowanie się do przedstawionej opinii na piśmie w jak najszybszym terminie, co pozwoli na pogłębioną analizę.
W załączeniu przesyłamy stanowisko strony pracowników, reprezentowanej przez Forum Związków Zawodowych, NSZZ „Solidarność”, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych odnośnie wspólnej propozycji w sprawie wzrostu w 2027 roku: wynagrodzeń w gospodarce narodowej, w tym w państwowej sferze budżetowej, minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz emerytur i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Decyzja Prezydium KK nr 56/26 ws. XXIII Forum Prawników Związkowych
(do użytku służbowego)
Decyzja Prezydium KK nr 53/26 ws. opinii o projekcie ustawy o stażach
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” ponownie ocenia projekt ustawy o stażach jako zasadną próbę uporządkowania kwestii odbywania staży oraz odpowiedzi na problemy występujące obecnie na rynku pracy, związane z brakiem jednolitych standardów organizacji staży oraz wykorzystywaniem tej formy aktywności zawodowej jako substytutu standardowego zatrudnienia pracowniczego. Kierunek podjęcia działań legislacyjnych w tym obszarze należy ocenić pozytywnie.
Jednocześnie Prezydium KK zauważa, że projekt – podobnie, jak w poprzedniej wersji – w obecnym brzmieniu nadal nie stanowi rozwiązania kompleksowego ani systemowego oraz nie zapewnia wystarczających gwarancji rzeczywistej poprawy jakości staży i skutecznego przeciwdziałania nadużyciom. W ocenie Związku część proponowanych rozwiązań może mieć charakter pozorny i w praktyce prowadzić do obchodzenia istniejących przepisów prawa pracy oraz gwarancji ochronnych związanych z zatrudnieniem pracowniczym. Projekt nie odpowiada również w wystarczającym stopniu na rzeczywiste mechanizmy funkcjonujące obecnie na rynku pracy, w szczególności problem wypierania umów o pracę przez konstrukcje formalnie niespełniające przesłanek stosunku pracy.
Odnosząc się bezpośrednio do treści projektu, Prezydium KK zwraca uwagę na następujące kwestie:
I. Typ umowy oraz status prawny stażu
Pozytywnie należy ocenić odejście przez projektodawcę od wcześniejszej, jednoznacznie cywilnoprawnej konstrukcji stażu oraz wskazanie w uzasadnieniu projektu, że założeniem projektodawcy jest powiązanie odbywania stażu z zatrudnieniem pracowniczym. Kierunek ten pozostaje zgodny z postulatami zgłaszanymi uprzednio przez NSZZ „Solidarność” w decyzji Prezydium KK nr 190/25 do projektu ustawy o stażach z dnia 18 listopada 2025 r., w której Związek wskazywał, że konstrukcja oparta wyłącznie o stosunek cywilnoprawny nie zapewnia wystarczającego poziomu ochrony socjalnej oraz stwarza wysokie ryzyko dalszej segmentacji rynku pracy i obchodzenia standardów zatrudnienia pracowniczego.
Jednocześnie należy zauważyć, że pomimo deklaracji zawartych w uzasadnieniu projektu („Projekt zakłada, że umowa o staż będzie umową o pracę.”), z samej treści projektowanych przepisów nie wynika jednoznacznie, że każda umowa o staż będzie stanowiła umowę o pracę. Art. 12 projektu odwołuje się bowiem do przesłanek charakterystycznych dla stosunku pracy, co prowadzi do wniosku, że w przypadku niespełnienia tych przesłanek możliwe pozostaje funkcjonowanie umów o staż niemających charakteru zatrudnienia pracowniczego.
W ocenie Związku rozwiązanie takie budzi istotne wątpliwości systemowe. Dotychczasowe doświadczenia związane ze stosowaniem umów cywilnoprawnych wskazują bowiem, że pomimo obowiązywania art. 22 Kodeksu pracy nadal powszechnym zjawiskiem pozostaje zastępowanie umów o pracę konstrukcjami formalnie niespełniającymi przesłanek stosunku pracy, nawet w sytuacjach, gdy wykonywana praca posiada wszystkie cechy zatrudnienia pracowniczego. W konsekwencji istnieje wysokie ryzyko, że również na gruncie projektowanej ustawy problem ten zostanie przeniesiony na obszar organizacji staży.
Projekt może z jednej strony stanowić zachętę dla samych stażystów do domagania się zatrudnienia pracowniczego i korzystania z ochrony wynikającej z prawa pracy, z drugiej jednak tworzy ekonomiczną motywację po stronie organizatorów stażu do wykazywania, że dana relacja nie spełnia przesłanek stosunku pracy. Szczególne wątpliwości budzi przy tym brak wyraźnego określenia zasad stosowanych do staży niespełniających przesłanek zatrudnienia pracowniczego (które wydają się być dopuszczalne na tle aktualnego brzmienia art. 12). Projekt nie zawiera odesłania do przepisów prawa cywilnego ani wskazania, jakie przepisy znajdują zastosowanie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę. W praktyce rodzi to istotne wątpliwości dotyczące charakteru prawnego takich relacji oraz zakresu ochrony przysługującej stażystom. Problemy te mają również bezpośrednie przełożenie na kwestie ubezpieczeń społecznych, gdzie wątpliwości co do możliwości odbywania stażu w warunkach innych niż umowa o pracę, mogą przekładać się na dalsze istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące zakresu ochrony.
Jeżeli rzeczywistym założeniem projektodawcy — zgodnie z treścią uzasadnienia projektu — jest przyjęcie, że umowa o staż stanowi umowę o pracę, okoliczność ta powinna wynikać jednoznacznie z treści przepisów ustawy. Obecne brzmienie przepisu, odwołujące się do spełniania cech stosunku pracy, pozostawia przestrzeń do funkcjonowania konstrukcji pozapracowniczych oraz prowadzi do powstania istotnych wątpliwości interpretacyjnych, mogących prowadzić do utrwalania niestandardowych form zatrudnienia pozostających poza pełnym reżimem prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
II. Edukacyjny charakter stażu oraz organizacja stażu
W ocenie Prezydium KK projekt w obecnym brzmieniu nie zawiera wystarczających rozwiązań gwarantujących rzeczywiście edukacyjny i przygotowawczy charakter stażu. Należy podkreślić, że instytucja stażu powinna służyć skutecznemu i efektywnemu przygotowaniu do wejścia na rynek pracy, zdobyciu praktycznych kompetencji zawodowych oraz wsparciu rozwoju zawodowego stażysty. Tymczasem projekt w dużej mierze pozostawia organizację oraz sposób realizacji stażu swobodnemu uznaniu organizatora stażu, nie tworząc dostatecznych mechanizmów zapewniających odpowiedni poziom jakości odbywanego stażu.
Szczególne zastrzeżenia budzi sposób uregulowania programu stażu. Projekt nie określa w sposób wystarczająco precyzyjny minimalnych elementów programu stażu ani obowiązków organizatora stażu związanych z zapewnieniem rzeczywistego komponentu szkoleniowego.
W praktyce może to prowadzić do tworzenia programów o charakterze wyłącznie formalnym, które nie będą realnie wpływały na rozwój kompetencji i przygotowanie zawodowe stażysty.
W ocenie Związku projekt powinien w sposób bardziej szczegółowy określać:
a) minimalne elementy programu stażu;
b) zakres zadań realizowanych przez stażystę;
c) planowany zakres nabywanych kompetencji i umiejętności;
d) sposób realizacji programu stażu;
e) mechanizmy bieżącej oraz okresowej ewaluacji przebiegu stażu;
f) obowiązki organizatora stażu związane z nadzorem nad realizacją programu stażu.
Jednocześnie projekt w niewystarczającym stopniu reguluje kwestie związane z funkcją opiekuna stażu. W ocenie Związku opiekun stażu powinien być dobierany z uwzględnieniem doświadczenia zawodowego, stażu pracy oraz kompetencji niezbędnych do realizacji funkcji szkoleniowej i mentoringowej, co zostało wskazane również w decyzji Związku dotyczącej poprzedniej wersji projektu. Projekt nie określa jednak minimalnych wymogów w tym zakresie ani nie rozstrzyga szeregu praktycznych problemów organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem instytucji opiekuna stażu.
W szczególności wątpliwości budzi sytuacja, w której organizatorem stażu jest osoba prawna, a nie został wyznaczony opiekun stażu. W takim przypadku projekt nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, kto faktycznie odpowiada za realizację obowiązków związanych z nadzorem nad przebiegiem stażu oraz zapewnieniem realizacji programu stażu.
W ocenie Prezydium KK projekt nadal zawiera zbyt mało rozwiązań promujących rzeczywiście edukacyjny charakter stażu oraz wspierających jego efektywność jako instrumentu przygotowania do kariery zawodowej i wejścia na rynek pracy.
III. Mechanizmy oddzielające staż od faktycznego wykonywania pracy podporządkowanej
W ocenie Związku projekt nadal nie przewiduje wystarczających mechanizmów pozwalających na skuteczne oddzielenie rzeczywistego stażu o charakterze edukacyjnym od wykonywania pracy podporządkowanej pod pozorem realizacji funkcji szkoleniowej.
Na etapie opiniowania poprzedniej wersji projektu NSZZ „Solidarność” wskazywał na potrzebę wprowadzenia rozwiązań pozwalających na bieżącą ocenę, czy staż zachowuje przygotowawczy i edukacyjny charakter, a jednocześnie zapewniających stażystom realne instrumenty ochronne.
W szczególności postulowano:
a) umożliwienie wystąpienia przez stażystę z wnioskiem o zawarcie umowy o pracę w sytuacji, gdy sposób realizacji stażu wskazuje, że utracił on charakter edukacyjny i w rzeczywistości stanowi wykonywanie pracy podporządkowanej;
b) obowiązek przedstawienia przez organizatora stażu uzasadnienia dalszego utrzymywania formuły stażu;
c) stworzenie mechanizmów bieżącej oraz okresowej ewaluacji przebiegu stażu;
d) zapewnienie stażystom możliwości zgłaszania nieprawidłowości związanych z realizacją stażu;
e) zapewnienie większego udziału organizacji związkowych w mechanizmach ochronnych dotyczących stażystów.
Znaczna część ww. rozwiązań nie została jednak uwzględniona w aktualnej wersji projektu, co w ocenie Związku działa na niekorzyść samych stażystów. Projekt nie przewiduje również dostatecznych instrumentów pozwalających na weryfikację czy zakres obowiązków powierzanych stażyście pozostaje zgodny z edukacyjnym celem stażu ani mechanizmów ograniczających ryzyko wykorzystywania stażu jako źródła taniej siły roboczej. W ocenie Związku zasadne byłoby również wprowadzenie obowiązku wskazywania w ogłoszeniach dotyczących stażu wysokości przewidywanego świadczenia pieniężnego. Rozwiązanie takie pozostawałoby spójne z kierunkiem zmian związanych z jawnością wynagrodzeń oraz przyczyniałoby się do zwiększenia przejrzystości warunków odbywania stażu i ograniczenia ryzyka nadużyć.
IV. Wynagrodzenie stażystów małoletnich oraz zakres ochrony pracowniczej
Szczególnie krytycznie należy ocenić regulacje dotyczące staży realizowanych przez osoby małoletnie. Rażące wątpliwości budzi przede wszystkim art. 15 ust. 1 projektu przewidujący możliwość ustalenia świadczenia pieniężnego dla małoletniego stażysty na poziomie nie niższym niż 250 zł miesięcznie. Jednocześnie projekt dopuszcza realizację stażu w wymiarze co najmniej 120 godzin miesięcznie. W praktyce oznacza to możliwość wykonywania obowiązków za świadczenie odpowiadające wynagrodzeniu na poziomie około 2 zł za godzinę.
Rozwiązanie takie należy uznać za całkowicie nieakceptowalne z perspektywy standardów ochrony pracy, konstytucyjnej zasady ochrony pracy oraz ochrony osób młodych rozpoczynających aktywność zawodową. Trudno uznać świadczenie na takim poziomie za jakąkolwiek realną rekompensatę ekonomiczną za wykonywane obowiązki. W praktyce projekt może prowadzić do zastępowania pracowników bardzo tanią siłą roboczą pod pozorem realizacji stażu, szczególnie w prostych pracach usługowych i handlowych.
Dodatkowe zastrzeżenia budzi art. 15 ust. 3 projektu wyłączający stosowanie znacznej części przepisów prawa pracy do umów o staż zawieranych z małoletnimi. W praktyce osoby małoletnie wykonujące obowiązki często bardzo zbliżone do zwykłej pracy zostają pozbawione istotnej części gwarancji pracowniczych, przy jednoczesnym utrzymaniu podporządkowanego charakteru wykonywanych czynności. Pozostawienie wyłącznie fragmentarycznych regulacji dotyczących czasu pracy, odpoczynku czy zakazu dyskryminacji należy uznać za niewystarczające z punktu widzenia ochrony osób niepełnoletnich. V. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy oraz przepisy sankcyjne Projekt nie przewiduje dostatecznie szerokich kompetencji kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy. Szczególne wątpliwości budzi ograniczenie kontroli przede wszystkim do podmiotów prowadzących działalność w zakresie pracy tymczasowej, podczas gdy ryzyko nadużywania staży ma charakter znacznie szerszy i może występować praktycznie w każdym sektorze rynku pracy.
Jednocześnie projekt nie zawiera kompleksowych i skutecznych przepisów sankcyjnych odnoszących się do:
a) organizowania pozornych staży;
b) wykorzystywania stażystów do wykonywania pracy niezwiązanej z programem stażu;
c) obchodzenia przepisów prawa pracy;
d) naruszania obowiązków organizatora stażu;
e) niewywiązywania się z obowiązków związanych z realizacją programu stażu.
Brak skutecznych mechanizmów egzekucyjnych znacząco osłabia praktyczną efektywność projektowanych regulacji.
VI. Niewystarczający poziom ochrony organizacyjnej stażystów
W ocenie Związku projekt w niewystarczającym stopniu reguluje obowiązki organizatora stażu związane z zapewnieniem odpowiednich warunków odbywania stażu. Brakuje wyraźnych obowiązków dotyczących zapewnienia narzędzi pracy, wyposażenia oraz odpowiednich warunków organizacyjnych niezbędnych do prawidłowej realizacji programu stażu oraz brak jednoznacznego określenia zakresu stosowania przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w przypadku staży niespełniających przesłanek stosunku pracy, co pozostaje bezpośrednio związane z wątpliwościami dotyczącymi charakteru prawnego takich relacji wskazanymi w pkt I.
Projekt nie przewiduje również obowiązku sporządzenia szczegółowej oceny przebiegu stażu oraz nabytych kompetencji po jego zakończeniu. W konsekwencji staż może nie prowadzić do rzeczywistego potwierdzenia zdobytych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, co osłabia jego znaczenie jako instrumentu przygotowania do wejścia na rynek pracy.
Dodatkowe wątpliwości budzi brak bardziej precyzyjnych regulacji dotyczących zakresu zadań powierzanych stażystom oraz granic dopuszczalnej samodzielności w wykonywaniu obowiązków. W praktyce może to prowadzić do powierzania stażystom obowiązków wykraczających poza edukacyjny charakter stażu.
VII. Zmiany w ustawie o związkach zawodowych
Prezydium KK ponawia również postulaty przedstawione w poprzedniej decyzji dotyczącej projektu ustawy o stażach w zakresie konieczności dostosowania przepisów ustawy o związkach zawodowych do projektowanych regulacji dotyczących staży. W ocenie Związku konieczne pozostaje wyraźne potwierdzenie, że stażyści stanowią osoby wykonujące pracę zarobkową w rozumieniu ustawy o związkach zawodowych oraz przysługuje im pełne prawo koalicji, w tym możliwość korzystania ze wsparcia organizacji związkowych oraz zwracania się do nich o ochronę swoich praw. Aktualna wersja projektu nadal nie odnosi się do tych kwestii, pomimo że mają one istotne znaczenie z perspektywy zapewnienia stażystom realnej ochrony zbiorowej.
Mając powyższe na uwadze, Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” stoi na stanowisku, że dalsze prace nad projektem powinny koncentrować się przede wszystkim na stworzeniu rozwiązań gwarantujących rzeczywiście edukacyjny charakter stażu, skuteczną ochronę osób odbywających staż oraz wyeliminowanie ryzyka wykorzystywania tej instytucji do obchodzenia przepisów prawa pracy i obniżania standardów zatrudnienia. Instytucja stażu powinna stanowić realny instrument przygotowania do wejścia na rynek pracy i zdobywania kompetencji zawodowych, a nie mechanizm umożliwiający dalszą prekaryzację zatrudnienia osób młodych oraz zastępowanie standardowego zatrudnienia pracowniczego niestandardowymi formami świadczenia pracy.