Tag: KK

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” opiniując projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia Programu regulacyjnego na lata 2026-2028 wskazuje, że ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 z późn. zm.), art. 71a stanowi, że program regulacyjny jest co 3 lata opracowywany przez Ministra właściwego do spraw gospodarki, uwzględnia wyniki przeglądu funkcjonowania aktów normatywnych określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej oraz obejmuje planowane działania w zakresie: zmniejszenia obciążeń administracyjnych; dokonywania oceny funkcjonowania aktów normatywnych. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” jednak zwraca uwagę na fakt, że docelowo powinien zostać wzmocniony cały proces legislacyjny. Za niewystarczające uważamy, nadmierne skupianie się na kwestii wpływu projektowanych rozwiązań prawnych na sytuację przedsiębiorców. Obawiamy się dominacji skutków regulacji, które dotyczą jednej ze stron, strony przedsiębiorców. W zależności od przedmiotu regulacji, powinno się w sposób zrównoważony analizować wpływ projektowanych regulacji na sytuację m.in. pracodawców, pracowników, obciążeń administracyjnych czy też finansów publicznych. Ocena wpływu regulacji ma wspomagać podejmowanie decyzji w zakresie rozwiązań regulacyjnych poprzez dostarczenie możliwie pełnej informacji.
W związku z licznymi naruszeniami zasad prowadzenia konsultacji społecznych w Polsce, Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” corocznie dokonuje przeglądu procesu legislacyjnego pod kątem stosowania reguł przewidzianych w polskim prawie, które odnoszą się do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych przez związki zawodowe. Ogółem na 502 zrealizowanych konsultacji społecznych, w 354 przypadkach (70%) doszło do wystąpienia co najmniej jednego naruszenia zasad.
W 2025 roku w 50% przypadków termin na wyrażenie opinii został określony poniżej 30 dni, z czego w 55% przypadków czas na wyrażenie opinii został określony poniżej 21 dni. W 2025 roku 21% (103 z 502) konsultowanych projektów aktów prawnych ze skróconym czasem na opiniowanie nie zawierało wymaganego przez ustawę uzasadnienia zastosowania skróconego terminu. Co więcej, przedstawiane uzasadnienia budzą wątpliwości. Najczęściej jako przyczynę stosowania skróconego terminu podaje się fakt konieczności szybkiego wdrożenia przepisów innego aktu prawnego, realizację harmonogramu prac legislacyjnych lub po prostu konieczność pilnego procedowania. Dość często wskazuje się jedynie stwierdzenie: „ważny interes publiczny” lub „niewielki zakres wprowadzanych zmian”. Poza tym, że dochodzi w związku z tym do naruszenia regulacji ustawowej, tego rodzaju uzasadnienia dowodzą, że proces prac legislacyjnych na poziomie rządowym jest prowadzony w sposób chaotyczny.
Pozytywną tendencję obserwujemy w przypadku projektów, gdzie jako podstawa prawna prowadzenia konsultacji społecznych jest wskazywana ustawa o związkach zawodowych. W ubiegłorocznej edycji naruszenie tej zasady zostało zaobserwowane w 45% przypadków, podczas gdy we wcześniejszym okresie było to 49%.
W 2025 r. 21% (103 z 502) projektów aktów prawnych, które trafiły do Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zawiera klauzulę brak uwag oznacza akceptację projektu lub brak uwag oznacza uzgodnienie projektu. Stosowanie tej klauzuli ma przyspieszyć proces legislacyjny, jednak w praktyce prowadzi do mylnego przekonania, że projekt uzyskał szeroką akceptację społeczną. W ocenie NSZZ „Solidarność” to wyraźne nadużycie, tym bardziej, że ustawa o związkach zawodowych jasno wskazuje, iż nieprzedstawienie opinii uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia, a nie akceptację.
Obserwujemy zwiększenie liczby przypadków (z 4% do 10%), gdy do informacji o zainicjowaniu konsultacji nie są załączane projekty aktów prawnych, których konsultacje dotyczą. Przy czym za dołączenie projektu jest uważane nie tylko przesłanie wersji papierowej dokumentu, ale również zamieszczenie w wiadomości mailowej kierującej do konsultacji linku do projektu.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę także na działania Rady Dialogu Społecznego, która na przestrzeni lat wielokrotnie podejmowała szereg interwencji wobec nagminnego unikania przekazywania przez stronę rządową projektów ustaw do konsultacji lub przekazywania projektów do konsultacji z naruszeniem wymaganego terminu na przedstawienie opinii. W tym, podjęła uchwałę nr 133 strony pracowników i pracodawców RDS z dnia 22 listopada 2024 r. w sprawie sprzeciwu wobec naruszania norm dotyczących dialogu społecznego w procesie stanowienia prawa. Jednocześnie mając na uwadze fluktuację kadr w administracji publicznej oraz wielokrotne naruszenia zasad konsultacji wynikających z ustawy o RDS w 2025 r. RDS zorganizowała akcję informacyjną skierowaną do pracowników podmiotów zaangażowanych w proces stanowienia prawa, dot. poprawy procesu przeprowadzania konsultacji ze związkami zawodowymi oraz organizacjami pracodawców. Opracowano podsumowanie najważniejszych kwestii dot. procesu konsultacji, które mogą stanowić pomocny materiał dla pracowników urzędów państwowych w realizacji zadań związanych z prowadzeniem konsultacji społecznych.
Uwagi szczegółowe:
1. W przedłożonym projekcie programu regulacyjnego powinno się uwzględnić działania naprawcze w kontekście opracowywania raportów z konsultacji. Na ten element wskazuje raport z kontroli NIK „Funkcjonowanie systemu oceny wpływu w rządowym procesie legislacyjnym” opublikowany w 2025 r. Raport z konsultacji pełni ważną funkcję dla organu wnioskującego, organów rozpatrujących projekt na dalszych etapach prac legislacyjnych oraz dla szerokiego grona osób i podmiotów zaangażowanych w opiniowanie, konsultowanie projektu lub po prostu obserwujących proces legislacyjny i stanowi ważny mechanizm zapewnienia transparentności tego procesu.
2. W przedłożonym projekcie programu regulacyjnego nie uwzględniono problemu udziału podmiotów spoza legislacji w pracach nad projektami aktów prawnych. Niejednokrotnie w wykazie podmiotów do których został dany projekt przekazany do konsultacji nie są wskazane organizacje reprezentatywne w rozumieniu ustawy o RDS. Często w wykazie pojawiają się organizacje, co do których występuje wątpliwość z jakiego klucza zostały ujęte w rozdzielniku. Takie działanie uznajemy za nietransparentne z punktu widzenia pracy nad danym projektem ustawy. Zasady udziału w konsultacjach poszczególnych podmiotów powinny być uregulowane. Ustawa o RDS, jasno określa wymogi jakie musi spełnić organizacja, aby zostać uznaną za reprezentatywną i wejść w skład RDS. Sąd Okręgowy w Warszawie potwierdza status każdej z organizacji, której przedstawiciele zasiadają w Radzie Dialogu Społecznego.
3. Dokument wielokrotnie odnosi się do potrzeby deregulacji. Jednak należy podkreślić, że głównym celem powinno być skupienie się całościowo na efektywnym procesie legislacyjnym. Kluczowe jest opracowanie narzędzi, które doprowadzą do merytorycznego opracowania oceny skutków regulacji, w tym ex ante. Przedstawione dane, mają pomóc w podjęciu ostatecznej decyzji co do przygotowania projektu aktu normatywnego. Takie podejście, minimalizuje potrzebę rezygnacji z przyjętych rozwiązań prawnych w przyszłości.
4. W części „Adresaci i Beneficjenci Programu”, wskazuje się, że adresatami programu będą: organy centralnej administracji publicznej i inne instytucje publiczne biorące udział w procesie legislacyjnym. Beneficjentami programu będą: przedsiębiorcy, konsumenci oraz ogół społeczeństwa, instytucje administracji publicznej, w tym administracja rządowa, parlamentarzyści, organizacje trzeciego sektora. Przedmiotowy katalog powinien zawierać także partnerów społecznych tj. reprezentatywne organizacje związków zawodowych oraz organizacje pracodawców, biorące udział w procesie opiniowania aktów prawnych. Konsultacje społeczne są prowadzone w oparciu o art. 5 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2232 z późn. zm.), art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 440 z późn. zm.), art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 423).
5. W części zmniejszenie obciążeń administracyjnych, działanie 1.3 „Kontynuacja działań deregulacyjnych o charakterze punktowym przez ministerstwa” Minister właściwy do spraw gospodarki oraz budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa planuje wprowadzenie do systemu prawa gospodarczego „prawa do aklimatyzacji”, polegającego na ustanowieniu dodatkowego czasu dla MŚP na oswojenie się z nową regulacją i na wytworzenie się praktyki stosowania przepisu. Podkreślamy, że tą rolę powinno pełnić vacatio legis. Instytucja spoczywania prawa (vacatio legis) powszechnie rozumiana jest jako „okres między urzędowym ogłoszeniem danego aktu normatywnego a jego wejściem w życie (początkiem obowiązywania norm w nim ustanowionych)”. Ma ona oparcie w Konstytucji i jest wyprowadzona z zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (zasada lojalności prawa), a więc pośrednio z zasady demokratycznego państwa prawa. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wypowiadał się na ten temat, wskazując, że prawodawca decydując o wymiarze vacatio legis powinien brać pod uwagę zainteresowane podmioty i stworzyć im możliwości do przystosowania się do nowej sytuacji prawnej.
6. W części nowe narzędzie cyfrowe dla przedsiębiorców i obywateli dot. ograniczenia obciążeń poprzez stosowanie zasady „domyślnie cyfrowo”, proponuje się, że minister właściwy ds. informatyzacji wdroży nowe narzędzie cyfrowe dla przedsiębiorców i obywateli, wirtualnego asystenta AI w aplikacji mObywatel, opartego na polskim modelu językowym PLLuM. Rozwiązanie to umożliwi obywatelom i przedsiębiorcom szybkie uzyskanie spójnych informacji o procedurach administracyjnych, wymaganych dokumentach i terminach realizacji spraw. Z aplikacji mObywatel korzysta ponad 10 mln obywateli. Zgodnie ze „Strategią Cyfryzacji Polski” do 2035 roku wszystkie kluczowe e-usługi znajdą się w aplikacji mObywatel. Celem aplikacji jest proaktywnie wspierać Polaków. Zdaniem Związku aplikacja powinna być także poszerzona o prawa i obowiązki przysługujące pracownikom.
7. W części dot. przeciwdziałania implementacji zwiększającej obciążenia regulacyjne, projektodawcy słusznie zwracają uwagę na widoczne tendencje w Polskim ustawodawstwie to tzw. „gold-platingu” czyli nieuzasadnionej nadmiernej implementacji. Co do zasady implementując prawo europejskie, przepisy UE powinny być wdrożone w sposób efektywny, możliwie wierny i bezpośredni, tzn. „jeden do jednego”, ograniczając się do minimum koniecznego dla zapewnienia zgodności z wymogami Unii Europejskiej. Jednak należy również, zwrócić uwagę na ułomności tego rozwiązania, czego przykładem jest projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania. W tym przypadku przepisy krajowe powinny być zastosowane w zakresie odpowiadającym polskim realiom, tak aby nie były powtórzeniem zapisów dyrektywy, szczególnie ze względu na istniejący w Polsce porządek prawny i wymogi merytoryczne. Popieramy kierunek dot. przygotowania wskazówek w zakresie przeciwdziałania zwiększeniu obciążeń regulacyjnych przy implementacji prawa UE.
8. Wraz z wejściem w życie w lipcu 2025 r. nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców zmianie uległy zasady przeprowadzania przeglądu prawa gospodarczego. Art. 70 ustawy Prawo przedsiębiorców stanowi, że Ministrowie kierujący działami administracji rządowej dokonują, w zakresie swojej właściwości, bieżącego przeglądu funkcjonowania aktów normatywnych określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej, oraz przedkładają ministrowi właściwemu do spraw gospodarki corocznie, w terminie do dnia 30 czerwca informację o wynikach tego przeglądu za poprzedni rok kalendarzowy (w nowej formule obowiązek po raz pierwszy będzie realizowany w 2026 r.). Następnie Minister właściwy do spraw gospodarki będzie przekazywał informacje przedłożone mu przez ministrów kierujących działami administracji rządowej, wskazując termin nie krótszy niż 30 dni od dnia przekazania informacji do wyrażenia opinii. Do tej pory przegląd był przeprowadzony sześciokrotnie, ale bez wyraźnych efektów, wobec tego z zadowoleniem przyjmujemy nową formułę, w wyniku nowelizacji, przegląd będzie także konsultowany m.in. z Radą Dialogu Społecznego.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagido projektu ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” podtrzymuje negatywną ocenę propozycji dotyczącej umożliwienia państwom członkowskim zwolnienia jednostek
z pierwszej fali (tj. sporządzających sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju po raz pierwszy za 2024 rok), które znajdą się poza nowym zakresem jednostek zobowiązanych
do raportowania, z raportowania za lata obrotowe 2025 i 2026, wyrażoną w piśmiez dnia 19 grudnia 2025 r. L.Dz. PBE/111382/794/2025, przesłanym do Ministerstwa Finansów w ramach prekonsultacji propozycji zawartej w opiniowanym projekcie.
W piśmie tym wskazywaliśmy, iż w literaturze przedmiotu coraz odważniej pojawiają się głosy, przełamujące stereotyp o tym, iż brak kompetencji i wysokie koszty sporządzenia sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju stanowią barierę nie do przejścia. Coraz częściej mówi się iż ESG służy nie tylko planecie, ale przede wszystkim służy celom biznesowym.
Dalej wskazuje się, iż wydatki w obszarze ESG traktowane są wprost jako inwestycje. Wdrażanie ESG to nie tylko kwestia wizerunku ale budowanie przewagi konkurencyjnej, realne zarządzanie ryzykiem biznesowym i budowanie bezpieczeństwa organizacji. Przedsiębiorstwa świadome wagi zrównoważonego rozwoju są lepiej przygotowane na zmiany regulacyjne, wstrząsy rynkowe, rosnące koszty energii czy też kryzysy w łańcuchach dostaw.
Mając powyższe na względzie Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wskazuje,
iż znakomita większość przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania za rok 2024 r. dobrowolnie sporządzała raporty zrównoważonego rozwoju już w latach poprzednich. Raporty te były przygotowane w uwzględnieniem norm ISO i wytycznych GRI. Tym co ze związkowego punktu widzenia różni sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju sporządzaną na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, dalej: CSRD, jest wskazanie,iż ostatecznymi beneficjentami sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju mają być m.in. związki zawodowe i przedstawiciele pracowników. Jednym z celów CSRD jest wzmocnienie dialogu społecznego (motyw 9). Realizacja tego celu znajduje rozwiniecie w motywie 14,w którym wskazane jest, iż brak informacji na temat zrównoważonego rozwoju dostarczanych przez jednostki ogranicza również zdolność zainteresowanych stron, w tym podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, związków zawodowych i przedstawicieli pracownikówdo nawiązywania dialogu w kwestiach związanych ze zrównoważonym rozwojem.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” przypomina, iż wzmocnienie dialogu społecznego jest warunkiem osiągnięcia celów wskazanych w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej.
W przywołanym piśmie wskazywaliśmy również na praktykę łamania przez przedsiębiorstwa przepisów ustawy o rachunkowości w zakresie obowiązku przeprowadzania konsultacji z przedstawicielami pracowników w ramach sporządzania sprawozdań zrównoważonego rozwoju. Jak wskazywaliśmy w przywołanym piśmie, z informacji pozyskanych w ramach prowadzonego projektu “Europejskie Standardy Raportowania Społecznego (ESRS) jako nowe narzędzie wzmacniania dialogu społecznego w firmach
w zakresie wdrażania dyrektywy CSRD” współfinansowany ze środków unijnych” wynika,iż jedną z przyczyn niestosowania przez przedsiębiorstwa przepisów art. 63r ust. 8 lub 63x ust. 11 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.), dalej: ustawy o rachunkowości, jest sygnalizowana zarówno przez związki zawodowe oraz przez organizacje pracodawców już na etapie legislacyjnym nieprecyzyjność i niezrozumiałość przepisów art. 63r ust. 8 i art. 63x ust. 11 ustawy o rachunkowości. Brak zdefiniowania ustawie wyrażenia „przedstawiciele pracowników” prowadzi do różnej interpretacji zakresu podmiotowego tego wyrażenia, włącznie z takim, które nie zalicza związków zawodowychdo przedstawicieli pracowników.
W ocenie Związku u podstawy problemu leży wadliwa i niepełna transpozycja CSRDw zakresie udziału przedstawicieli pracowników w procesie sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. Konsekwencją wadliwej transpozycji dyrektywy CSDRjest praktyka pomijania przez przedsiębiorstwa związków zawodowych w procesie przygotowywania oświadczenia o zrównoważonym rozwoju.

Ze względu na wagę problemu, pozwalamy sobie powtórzyć argumentację zawartą w piśmiez dnia 19 grudnia 2025 r.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wskazuje, iż przepisy art. 19a ust 5 i art. 29a ust. 6 Dyrektywy 2013/34/UE mają odpowiednio następujące brzmienie:
Art. 19a ust. 5
5. Zarząd jednostki informuje przedstawicieli pracowników na odpowiednim szczeblui omawia z nimi istotne informacje oraz sposoby uzyskiwania i weryfikacji informacji na temat zrównoważonego rozwoju. Opinię przedstawicieli pracowników przekazuje się, w stosownych przypadkach, odpowiednim organom administrującym, zarządzającym lub nadzorującym.
Art. 29a ust. 6
6. Zarząd jednostki dominującej informuje przedstawicieli pracowników
na odpowiednim szczeblu i omawia z nimi istotne informacje oraz sposoby uzyskiwania i weryfikacji informacji na temat zrównoważonego rozwoju. Opinię przedstawicieli pracowników przekazuje się, w stosownych przypadkach, odpowiednim organom administrującym, zarządzającym lub nadzorującym.
Natomiast w wyniku transpozycji dyrektywy CSRD, przepisy art. 63r. ust. 8 i art. 63x ust. 11 ustawy o rachunkowości przejęły odpowiednio następujące brzmienie:
Art. 63r ust. 1 8. Kierownik jednostki konsultuje z przedstawicielami pracowników istotne dla pracowników jednostki informacje na temat zrównoważonego rozwoju oraz sposoby ich uzyskiwania i weryfikacji. Kierownik jednostki przekazuje opinię przedstawicieli pracowników członkom rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostkę, o ile jednostka taki organ posiada.
Art. 63x ust. 11
11. Kierownik jednostki dominującej konsultuje z przedstawicielami pracowników istotne dla pracowników informacje na temat zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej oraz sposoby ich uzyskiwania i weryfikacji. Kierownik jednostki dominującej przekazuje opinię przedstawicieli pracowników członkom rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostkę dominującą, o ile jednostka dominująca taki organ posiada.Polska implementacja CSRD proces informowania i omówienia istotnych informacji
na temat zrównoważonego rozwoju sprowadziła wyłącznie do konsultacji. Bez znaczenia prawnego jest wskazanie w uzasadnieniu, iż dotyczy to zarówno informowania jak
i omówienia, skoro w systemie prawa pracy, prawo do bycia informowanym jest odrębną konstrukcją prawną od prawa do konsultacji. Konsultacja nie jest synonimem informacji.
Są to dwie odrębne konstrukcje prawne, przy czym proces konsultacji powinien być poprzedzony procesem informowania.
W przejrzysty sposób relację między informowaniem a konsultacją wskazuje definicja informowania zawarta w art. 2 ust. 1 pkt f) dyrektywy 2009/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub trybu informowania pracowników i konsultowania się z nimi w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, Dz.U. L 122 z 16.5.2009, s. 28. Przywołany przepis stanowi, iż „informowanie” oznacza przekazywanie przez pracodawcę danych przedstawicielom pracowników, aby umożliwić im zapoznanie się z podnoszoną kwestią
i zbadanie jej; informacja powinna być przedstawiana w odpowiednim momencie,
w odpowiedni sposób i zawierać odpowiednią treść, aby możliwe było przeprowadzenie dogłębnej oceny ewentualnego wpływu i – w razie potrzeby – przygotowanie konsultacji
z właściwym organem danego przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym.
Podobnie, definicja konsultowania zawarta w art. 2 ust. 1 pkt g) tej dyrektywy wskazuje, iż „konsultowanie” oznacza nawiązywanie dialogu oraz wymianę poglądów między przedstawicielami pracowników i centralnym kierownictwem lub innym bardziej odpowiednim poziomem kierownictwa, w odpowiednim momencie, w odpowiedni sposób i o odpowiedniej treści, która umożliwiłaby przedstawicielom pracowników wyrażenie opinii na podstawie dostarczonych informacji, na temat proponowanych działań, których dotyczą konsultacje;
bez uszczerbku dla zadań kierownictwa i w rozsądnym czasie działania te mogą być uwzględnione przez przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym;
Innymi słowy konsultowanie ma na celu wyrażenie przez pracowników opinii
na podstawie informacji dostarczonych w procesie informowania pracowników.
Analogiczne rozwiązanie zawiera Dyrektywa 2002/14/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 11 marca 2002 r. ustanawiająca ogólne ramowe warunki informowania
i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej.
Elementu przekazania informacji przedstawicielom pracowników, poprzedzającego konsultację (omówienie) zabrakło w polskiej implementacji CSRD, mimo wymogu wskazanego w motywie 52 zd. 1 CSRD, iż państwa członkowskie powinny zapewnić,
aby sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju była prowadzona zgodnie
z prawem pracowników do informacji i konsultacji.
Drugim mankamentem polskiej implementacji dyrektywy CSRD jest brak zdefiniowania zakresu podmiotowego wyrażenia przedstawiciela pracowników.
Idąc kierunkiem wskazanym przez Ministerstwo Finansów, za wskazówkę
do opracowania definicji na potrzeby właściwej implementacji CSRD może służyć definicja „przedstawicieli pracowników” zawarta w tabeli nr 2 zawierającej terminy zdefiniowane
w ESRS, str. 283. Zgodnie z tą definicją, pojęcie „przedstawicieli pracowników” oznacza:
i. przedstawicieli związków zawodowych, to znaczy przedstawicieli wyznaczonych lub wybranych przez związki zawodowe lub przez członków takich związków zgodnie z przepisami krajowymi i praktyką krajową;
ii. należycie wybranych przedstawicieli, to znaczy przedstawicieli, którzy są wybierani w wolnych wyborach przez pracowników organizacji, niebędących pod wpływem lub kontrolą pracodawcy zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi
lub wykonawczymi lub przepisami układów zbiorowych pracy, i których funkcje nie obejmują działalności uznanej w danym kraju za wyłączną prerogatywą związków zawodowych i których istnienie nie jest wykorzystywane do podważania pozycji zainteresowanych związków zawodowych lub ich przedstawicieli.
Jak wskazuje treść definicji, przewidziany jest prymat przedstawicieli związkowych. Jako przedstawicieli pracowników w pierwszej kolejności uznaje się przedstawicieli związkowych. W drugiej kolejności za przedstawicieli pracowników uznaje się przedstawicieli wybranych przez pracowników, niezależnych od pracodawcy, których istnienie nie może być wykorzystywane do podważenia pozycji związków zawodowych.
Niestety, brak doprecyzowania definicji przedstawicieli pracowników w ustawie
o rachunkowości prowadzi do sytuacji, gdy w praktyce podważana jest pozycja związków zawodowych.
Mając powyższe na względzie wnosiliśmy o zmianę ustawy o rachunkowości w taki sposób, który zagwarantuje realizacje prawa przedstawicieli pracowników do bycia informowanymi
i konsultowanymi (omówienie) oraz zagwarantuje w tym udział przedstawicieli związkowych.
Niestety, nasze spostrzeżenia dotyczące praktyki niewłaściwego stosowania przepisów ustawy o rachunkowości i wynikające z nich wnioski o zmianę ustawy o rachunkowości
nie zostały uwzględnione w opiniowanym projekcie, co zasługuje na negatywną opinię.
Mając na względzie zakres przedmiotowy i podmiotowy przepisów art. 63r ust. 8 i art. 63x ust. 11 ustawy o rachunkowości, na podstawie art. 20 ust. 1 ystawa z dnia 23 maja 1991 r.
o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 440 z późn. zm.), Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi o zmianę art. 63r ust. 8 i art. 63x ust. 11 ustawy
o rachunkowości w taki sposób, który będzie prowadził do pełnej i właściwej transpozycji przepisów SCRD. W szczególności w taki sposób, który zapewni, aby związki zawodowe były uwzględniane w procesie informacji i konsultacji (omówienia) istotnych informacji oraz sposobów uzyskiwania i weryfikacji informacji na temat zrównoważonego rozwoju.
Art. 63r ust. 8 i art. 63x ust. 11 ustawy o rachunkowości mogłyby przyjąć odpowiednio następujące brzmienie.
Art. 63r ust. 8. Kierownik jednostki informuje związki zawodowe działające w jednostce, a w przypadku ich braku przedstawicieli pracowników wybranych przez pracowników
i omawia z mini istotne dla pracowników jednostki informacje na temat zrównoważonego rozwoju oraz sposoby ich uzyskiwania i weryfikacji. Kierownik jednostki przekazuje opinię związków zawodowych lub przedstawicieli pracowników członkom rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostkę, o ile jednostka taki organ posiada.
Art. 63x ust. 11
11. Kierownik jednostki dominującej informuje związki zawodowe na odpowiednim szczeblu a w przypadku ich braku przedstawicieli pracowników na odpowiednim szczeblu wybranych przez pracowników i omawia z nimi istotne dla pracowników informacje na temat zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej oraz sposoby ich uzyskiwania i weryfikacji. Kierownik jednostki dominującej przekazuje opinię związków zawodowych lub przedstawicieli pracowników członkom rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostkę dominującą, o ile jednostka dominująca taki organ posiada.