Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagido projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia Programu Bonu Senioralnego z dnia 30 lipca 2026 r.
Opiniowany projekt rozporządzenia określa sposób przyznawania bonu senioralnego, podmioty zaangażowane w jego realizację oraz zasady finansowania i sprawozdawczościz realizacji Programu Bonu Senioralnego. Istotą Programu jest zapewnienie wsparcia seniorom, którzy mają niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego.
W § 5 projektu rozporządzenia określono zasady kwalifikacji do zawarcia umowyo realizację bonu senioralnego, uzależniając je od poziomu niezaspokojenia potrzeb senioraw zakresie wykonywania czynności życia codziennego. Czynności te zostały szczegółowo określone w ust. 2, jednak w pkt. 7 użyto sformułowania „zarządzanie sprawami domowymi”.
W ocenie Prezydium KK określenie to jest zbyt ogólne i powinno zostać doprecyzowane. W przeciwieństwie do pozostałych, bardziej szczegółowo opisanych czynności, „zarządzanie sprawami domowymi” może obejmować szeroki i niejednoznaczny katalog aktywności, takich jak prowadzenie rachunków domowych, zaopatrzenie w niezbędne produkty spożywcze i przemysłowe czy organizowanie i podział obowiązków domowych.
Nie istnieje przy tym jednolita definicja tego pojęcia, zarówno w obrocie prawnym,
jak i w praktyce zawodów pomocowych. Projekt rozporządzenia również nie dookreśla omawianego terminu. Należy zwrócić uwagę, że w art. 25 ustawy o osobach starszychi koordynacji opieki długoterminowej (Dz.U. z 2026 r. poz. 986, dalej jako „ustawa”), określa się usługi wsparcia realizowane w ramach bonu senioralnego. Jedną z nich jest pomocw wykonywaniu codziennych czynności (pkt. 1), tj. ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku.
Zdaniem Prezydium KK zasadne jest zatem jednoznaczne wskazanie czynności, które mieszczą się w zakresie „zarządzania sprawami domowymi”. Pozwoli to uniknąć rozbieżności interpretacyjnych zarówno na etapie zawierania umowy z seniorem, jak i przy określaniu zakresu wsparcia świadczonego przez osoby realizujące usługi. Przepisy powinnybyć konstruowane w sposób ograniczający możliwość ich dowolnej interpretacji.
Ponadto, pomimo zastrzeżeń zgłaszanych przez Prezydium KK w toku procesu legislacyjnego ustawy, wskazanych w decyzji nr 57/26, projekt nie określa minimalnychani maksymalnych stawek za godzinę wykonywania usług wspierających. Informacje dotyczące wysokości stawek powinny być jasno określone już na etapie rekrutacji osób
i podmiotów zamierzających podjąć współpracę w ramach Programu Bonu Senioralnego. Ustalenie minimalnych stawek jest również istotnez punktu widzenia ochrony osób świadczących usługi przed ich zaniżaniem, a tym samym zapewnienia odpowiednich warunków i bezpieczeństwa realizacji usług.
Projekt nie określa także minimalnej ani maksymalnej kwoty wsparcia przypadającejna jednego beneficjenta. Tak skonstruowane zasady finansowania negatywnie wpływająna czytelność i transparentność Programu, co w konsekwencji może zwiększać ryzyko braku obiektywizmu przy wyborze gmin kwalifikujących się do dofinansowania. W ocenie Prezydium KK brak określenia jednostkowych wydatków oraz zasad ustalania wysokości wsparcia stanowi problem nie tylko dla beneficjentów Programu, ale również dla podmiotów odpowiedzialnych za jego organizację i realizację, w szczególności gmin. Brak jednoznacznych kryteriów finansowych może utrudniać zarówno planowanie realizacji Programu, jak i ocenę jego dostępności oraz równości warunków udzielania wsparcia.
Z powyższych względów Prezydium KK wskazuje na konieczność doprecyzowania przepisów projektu rozporządzenia, w szczególności w zakresie katalogu czynności objętych „zarządzaniem sprawami domowymi”, a także określenia zasad ustalania stawek za usługi wspierające oraz wysokości wsparcia przypadającego na jednego beneficjenta.W obecnym kształcie projekt rozporządzenia nie może zostać oceniony pozytywnie.