Kategoria: 2026 – Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek wydawnictwa Tashka, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” w edukacyjnej publikacji dla dzieci pn. „Stocznia Gdańska”, która otwiera cykl trzech książek poświęconych miastu Gdańsk. Projekt łączy w sobie wartości edukacyjne, kulturowe i społeczne, kierując je do najmłodszych odbiorców – dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw z dnia 26 marca 2026 roku.
Zgodnie z uzasadnieniem, celem projektowanej ustawy jest wdrożenie pierwszego etapu reformy systemu pomocy społecznej, w odpowiedzi na potrzebę zwiększenia dostępności i jakości usług społecznych w środowisku lokalnym dla rodzin i osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.
Zapowiadana od kilku lat reforma systemu pomocy społecznej jest wyczekiwana także przez pracowników systemu wsparcia. Niestety przedłożony projekt nie stanowi odpowiedzi na wyzwania, z którymi mierzy się obecnie pomoc społeczna i oczekiwania pracowników pomocy społecznej. Projektowane przepisy nie są rozwiązaniami systemowymi, które mogłyby zostać uznane za reformatorskie, zabrakło w nich koniecznych zmian dotyczących m.in. reformy kryteriów dochodowych czy rozszerzenia zapisów w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa wszystkich grup zawodowych pracujących w systemie pomocy społecznej. Ponadto nadal nie są prowadzone prace nad ustawą o zawodach pomocowych, na które czekają pracownicy socjalni, opiekunowie, asystenci rodzinni, piecza zastępcza i wiele innych zawodów pomocowych. Brak takich rozwiązań nie przyczynia się do poprawy prestiżu zawodu ani zwiększenia poczucia samych zainteresowanych, że ich wysiłki są dostrzegane i doceniane przez ustawodawcę.
Należy zwrócić również uwagę, na nadmierne skoncentrowanie się na deinstytucjonalizacji zadań w zakresie usług społecznych co przyczyniło się do wzniecenia niepokoju wśród pracowników pomocy społecznej, związanych z obawami o zamykanie domów pomocy społecznej (DPS).

Uwagi szczegółowe:
W projektowanym Art. 1 zmieniającym ustawę o pomocy społecznej (dalej ustawa):
Zmiana 2) w art. 6 ustawy dodaje się pkt 5a – definicja deinstytucjonalizacji.
W opinii Prezydium KK definicja jest zbyt daleko idąca i prowadzi do niepokojących wniosków o dążeniu do likwidacji instytucjonalnej opieki długoterminowej na rzecz opieki środowiskowej. Deinstytucjonalizacja nie może zastąpić opieki instytucjonalnej, ale przede wszystkim powinna ją uzupełnić lub opóźnić w miarę możliwości. Opieka środowiskowa nie może w pełni zastąpić DPS, które pełnią funkcję całodobowej opieki i zabezpieczają osoby całkowicie niesamodzielne. Usługi środowiskowe są rozproszone, ograniczone czasowo i kadrowo. Co więcej, nie mogą one stanowić profilaktyki, gdyż takie działania nie powstrzymują problemów zdrowotnych, a jedynie mogą je spowolnić. W sytuacji konieczności objęcia osoby całodobową opieką, najlepszym rozwiązaniem jest opieka instytucjonalna.
NSZZ „Solidarność” postuluje o zmianę definicji, tak aby nie budziła wątpliwości co do przyszłego formatu organizacji opieki nad osobami wymagającymi całodobowej opieki i proponuje jej brzmienie następująco: „deinstytucjonalizacja –  proces rozwoju usług społecznych na poziomie rodziny i społeczności lokalnej o charakterze zabezpieczającym opiekę w warunkach domowych, jeśli to jest możliwe ze względu na stan zdrowia osoby wymagającej tego rodzaju wsparcia, co ma zastąpić w jak najdłuższej perspektywie czasu opiekę instytucjonalną, wsparciem świadczonym na poziomie społeczności lokalnej.” Tak zdefiniowana deinstytucjonalizacja nie będzie budziła lęku ani wśród pracowników, którzy obecnie mają obawy, że ich miejsca pracy w DPS-ach będą likwidowane, ani wśród potencjalnych klientów, którzy mogą mieć obawy o dostępność instytucjonalnej pomocy.
Zmiana 10) w art. 19 określającym zadania własne powiatu w pkt.14 dodaje się organizację superwizji oraz zapewnienie środków na nią. O ile superwizja jest istotnym elementem wsparcia pracowników, o tyle wątpliwości budzi możliwość finansowana jej przez samorząd i tym samym skuteczną realizację tego zadania.
Zmiana 13) w art. 23 określającym zadania ministra ds. zabezpieczenia społecznego w ust. 1 pkt 4 dodaje się analizę zjawiska niekorzystania z pomocy społecznej. Istnieje obawa, że jednostki organizacyjne pomocy społecznej nie będą dysponowały odpowiednimi danymi, które mogłyby identyfikować dodatkowe zjawisko. Aby skutecznie przeprowadzić analizę, należy określić zakres i źródła danych, które w tym pomogą.
Zmiana 26) w art. 54 ust. 1 określa się warunki skierowania do DPS na czas określony. Biorąc pod uwagę, że wsparcie to dotyczy osób wymagających całodobowej opieki ze względu na ich wiek, stan zdrowia lub niepełnosprawność, niezrozumiałe jest ograniczenie czasu pobytu w DPS. Zmiana ta budzi obawy o realną dostępność i ciągłość opieki dla osób wymagających stałego wsparcia. Prezydium KK postuluje o zmianę tego zapisu i utrzymanie możliwości kierowania osób do DPS na czas nieokreślony.
Ponadto nowe brzmienie ust. 1 wyklucza możliwość umieszczenia w DPS osób niepełnoletnich. Wykluczenie to budzi obawy o losy dzieci w głębokiej niepełnosprawności, dla których samorząd nie znajdzie odpowiedniej rodziny zastępczej. W projektowanych przepisach nie ma propozycji, w jaki sposób postępować w sytuacji, kiedy dzieci i młodzież z głębokimi niepełnosprawnościami będą potrzebować całodobowej opieki specjalistycznej. Zdaniem Prezydium KK należy wprowadzić przepisy, które wskażą odpowiednią ścieżkę postępowania w takich przypadkach.
Zmiana 52) w art. 121b dotycząca awansów pracowników socjalnych pozostaje w bezpośrednim związku z zapisami rozporządzenia RM z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Aktualnie zaproponowane stopnie awansu nie pokrywają się ze wspomnianym rozporządzeniem, a MRPiPS nie przedłożyło takiego projektu ze zmianami. Powinno to nastąpić niezwłocznie.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” widzi potrzebę reformy systemu pomocy społecznej, która jest niezbędnym warunkiem utrzymania równowagi społecznej w naszym kraju, jednakże reforma nie może opierać się jedynie na deinstytucjonalizacji. Zaproponowane rozwiązania wychodzą naprzeciw niektórym postulatom środowiska, nie rozwiązując kluczowych problemów systemu tj. nieefektywność sposobu weryfikacji kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej czy brak rozwiązań uatrakcyjniających zawody pomocowe i wpływających na zwiększenie zatrudnienia w sektorze usług opiekuńczych. Natomiast widoczna w zaproponowanych rozwiązaniach jest nierównowaga między rozwojem usług domowych i lokalnych a zagrożeniem niedostatkiem kadry opiekuńczej, infrastruktury w mniejszych gminach i całodobowego wsparcia w środowisku.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” popiera kierunek zmian wynikający z projektu ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw0  z dnia 20 marca 2026 r., jednocześnie wnosi następujące uwagi.

Uwagi ogólne:
Zdaniem NSZZ „Solidarność” wszystkie formy rodzinnej pieczy zastępczej powinny zostać objęte superwizją wzorem innych służb społecznych. Praca w rodzinach zastępczych jest równie wymagająca i zasługuje na każdą formę wsparcia, która umożliwi właściwe wykonywanie obowiązków ale również przyczyni się do ograniczenia zjawiska wypalenia zawodowego. Jest to tym bardziej paląca kwestia w sytuacji braku kandydatów do pełnienia funkcji rodzin zastępczych.
Nie mniej istotnym zagadnieniem jest prawo do godziwej emerytury dla opiekunów pieczy zastępczej. Wielu z nich pełni tę rolę od ponad 20 lat, ale ze względu na niekorzystne formy zawierania umów w przeszłości np. umowy zlecenia, rodzice zastępczy nie zostali objęci systemem ubezpieczeń społecznych, w związku z czym nie odprowadzano za nich odpowiednich składek. Kwestia ta powinna zostać zauważona i jak najszybciej rozwiązana systemowo, aby uatrakcyjnić wykonywanie zawodu, ale także zapewnić odpowiednie zabezpieczenie dochodowe opiekunów pieczy zastępczej po zakończeniu aktywności zawodowej.
NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że umowa o zawarciu pełnienia pieczy zastępczej podpisywana jest z jednym rodzicem, jednak obowiązki wynikające z tej umowy dotyczą obojga rodziców zastępczych. Ten stan prawny jest niezrozumiały, gdyż pomimo nakładanych na nią obowiązków druga osoba (rodzic) nie otrzymuje wynagrodzenia, ani innych gratyfikacji związanych z nałożonymi obowiązkami. Koniecznym jest zatem wprowadzenie gratyfikacji finansowej za tą pracę, a przynajmniej objęcie jej ubezpieczeniem emerytalno-rentowym. Aktualny stan prawny nie zachęca nowych opiekunów do podejmowania się tego wymagającego zadania wpisującego się w deinstytucjonalizację szeroko pojętych usług opiekuńczych.
Od wielu lat postulatem zarówno NSZZ „Solidarność” jak i środowiska pomocy społecznej jest ustawa o zawodach pomocowych, która mogłaby przyczynić się z jednej strony do podniesienia prestiżu zawodów, ale również mogłaby zachęcić do podejmowania pracy w tych coraz liczniejszych profesjach. Piecza zastępcza również zalicza się do nich. Z nieokreślonych przyczyn ustawodawca uchyla się od przygotowania odpowiedniego aktu prawnego, który jest nie tylko potrzebny i wyczekiwany przez pracowników, ale z perspektywy systemu korzystny i bezkosztowy.

Uwagi szczegółowe:
Art. 1 wprowadzający zmiany do ustawy o wsparciu rodziny i systemie pieczy zastępczej (dalej ustawa):
Zmiana nr 7: dotycząca art. 7b ustawy, zawierający katalog podmiotów stanowiących opiekę zastępczą oraz katalog przestępstw, które dyskwalifikują kandydatów do pracy z dziećmi. Zdaniem Prezydium KK katalog ten powinien odnosić się także do zawodu asystenta rodziny, gdyż co do zasady objęte nim powinny być wszystkie osoby, które mają kontakt z dziećmi bez względu na zatrudniający je podmiot. Proponowana zmiana nie wymienia asystentów w katalogu podmiotowym zmienianego przepisu.
Zmiana 27: w dodawanym art. 31c ust. 4 pkt. 2, który dotyczy wynagrodzenia rodziny opiekuńczej, odwołanie do art. 31a ust. 2, który dotyczy zlecenia zadań przez gminę, wydaje się nielogiczne, gdyż odniesienie winno dotyczyć osoby przebywającej w rodzinie opiekuńczej co odzwierciedla art. 31a ust. 1.
Zmiana 54: w art. 53 ustawy dotycząca podwyższenia maksymalnej liczby dzieci w rodzinie zastępczej zawodowej z 3 dzieci na nie więcej niż 4 w tym samym czasie. Dla wielu rodzin może to być zbyt trudne do udźwignięcia ze względu na liczne obowiązki wynikające z pełnienia opieki nad dziećmi, które często borykają się z różnymi schorzeniami lub dysfunkcjami. Istnieje obawa, że wiele powiatów, które z różnych względów nie tworzą nowych rodzin będą nadmiernie obciążać dodatkowymi obowiązkami rodziny już funkcjonujące. Takie ryzyko wpływa negatywnie na jakość opieki nad dziećmi w rodzinach zastępczych, dlatego Prezydium KK sprzeciwia się zaproponowanej zmianie.
Zmiana 59: w art. 56 ustawy polegająca na zawieraniu umowy przez starostę lub podmiot, któremu powiat zleca wykonywanie zadania na podstawie art. 190, w ramach limitu rodzin zastępczych zawodowych na dany rok kalendarzowy, określony w 3-letnim powiatowym programie dotyczącym rozwoju pieczy zastępczej. Zapis taki zdaniem NSZZ „Solidarność” jest niewłaściwy, gdyż ogranicza rozwój pieczy zastępczej. Wszelkie działania w tym zakresie powinny rozwijać się w oparciu o dobro i potrzeby dzieci, a nie z góry narzucane limity.
Zmiana 64: w art. 65 ustawy dotycząca zatrudniania osoby do pomocy przy sprawowaniu opieki nad dziećmi przy pracach gospodarskich, gdzie może to być także małżonek niepobierający wynagrodzenia z tytułu umowy rodzicielstwa zastępczego. Taka forma wsparcia dochodu rodziny zastępczej wydaje się nieuczciwa, biorąc pod uwagę, że małżonek niepobierający wynagrodzenia z tytułu rodzicielstwa zastępczego ma obowiązki wynikające z tej umowy. Zdaniem NSZZ „S” wspieranie rodziny, której jest się częścią jest przejawem nietrafionego sposobu rozwiązania problemu niedostatecznego finansowania rodzin zastępczych.
Zmiana 85: dotycząca art. 85 ust. 1 ustawy zawierający kwoty miesięcznego wynagrodzenia za rodzicielstwo zastępcze zawodowe należy ocenić pozytywnie. Podstawowa kwota w art. 85 ust. 1 pkt. 1 za pełnienie rodziny zastępczej zawodowej wzrasta z 4100 zł do kwoty 6160 zł co istotnie poprawi komfort pracy tych rodzin. Jednocześnie zmiana pkt. 2 przewiduje zmianę mechanizmu wynagradzania dla rodzin pełniących funkcję pogotowia rodzinnego. Dotychczas było to 124% kwoty bazowej z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej. W ramach tego mechanizmu po zmianie kwoty bazowej dla pogotowia rodzinnego powinna ona wynosić 7638,40 zł. Tymczasem ustawodawca postanowił zmienić ten mechanizm na rzecz stałej kwoty w wysokości 7260 zł. Wyraźnie widać, że kwota ta jest niższa od dotychczasowych rozwiązań, a należy pamiętać, że forma pogotowia rodzinnego jest też najbardziej wymagającą formą pieczy zastępczej. Zdaniem NSZZ „Solidarność” mechanizm naliczania wynagrodzenia powinien pozostać w dotychczasowej formie lub przynajmniej kwota to powinna zostać ustalona na poziomie 7638 zł.
Zmiana 86: w art. 86 proponuje się nowy sposób waloryzacji wynagrodzeń i świadczeń wynikających z przepisów zmienianej ustawy. Zdaniem Prezydium KK określenie wysokości wskaźnika waloryzacji wynagrodzeń rodzin zastępczych na poziomie inflacji jest niewystarczające, gdyż koszyk inflacyjny w tych grupach rodzin charakteryzuje się szybszą  dynamiką niż inflacja ogółem. Prezydium KK wnosi, aby wynagrodzenia określone  w projektowanym art. 86 pkt 2 i 4 były waloryzowane wskaźnikiem wzrostu przeciętnego rocznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym przeprowadzana jest waloryzacja.
W art. 68 projektowanej ustawy zakłada się likwidację z dniem 1 lipca 2027 r. interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych. Ze względu na możliwość opóźnień dotyczących wejścia w życie nowelizowanych przepisów ustawy, Prezydium KK proponuje określenie tego terminu do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie przepisów opiniowanego projektu ustawy,  by konieczne działania  wynikające ze zmian mogły być realizowane płynnie i w najlepszym interesie dzieci przebywających w tych placówkach.
NSZZ „Solidarność” dostrzega w projektowanych zmianach ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej właściwy kierunek oraz wolę poprawy sytuacji zarówno samych opiekunów jak i przebywających w opiece zastępczej dzieci. Kryzys rodziny, który niewątpliwie przyczynia się do konieczności rozwijania alternatywnych form opieki nad dziećmi powoduje, że staje się to ogromnym wyzwaniem nie tylko w przyszłości, ale już dziś.
Jednocześnie należy podkreślić, że wszelkie działania w powyższym zakresie powinny być również wsparciem dla samorządów, które realizują te zadania. Piecza zastępcza stanowi bardzo istotny element polityki rodzinnej i społecznej naszego państwa. Dlatego to właśnie budżet państwa powinien zapewniać istotne wsparcie samorządów w tym obszarze, które są zróżnicowane zarówno pod względem ekonomicznym, organizacyjnym jak i potencjałem ludzkim, a dobro dzieci objętych pieczą zastępczą nie powinno być uzależnione od zamożności samorządu, którego są mieszkańcami.

(do użytku służbowego)

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postanawia odwołać przedstawiciela NSZZ „Solidarność”  Panią Marzenę Podolską – Bojahr i zgłosić Panią Ewę Kędzior  jako członka Zespołu do spraw wsparcia zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw.

Prezydium Komisji K NSZZ „Solidarność” pozytywnie opiniuje senacki projekt ustawy z dnia 12 marca 2026 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązanie eliminuje roczny okres oczekiwania na nabycie prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przez osobę zaliczoną do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, przysługującego w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Proponowana zmiana racjonalnie wiąże moment nabycia prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego z chwilą uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, co odpowiada rzeczywistym potrzebom zdrowotnym i rehabilitacyjnym pracowników.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące osoby do grup roboczych Zespołu wspierającego prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR):

Grupa 1 – Programowanie Wspólnej Polityki Rolnej – Pan Michał Nowak

Grupa 5 – Programowanie Priorytetu 2 pn. Spójność wewnętrzna – Pani Elżbieta Wielg

Grupa 6 – Programowanie Priorytetu 3 pn. Transformacja energetyczna, odporność
i bezpieczeństwo Pana Grzegorz Dąbka

Grupa 7 – Programowanie w zakresie dotyczącym sprawnego państwa i społeczeństwa – Pani Elżbieta Wielg

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15, wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ ,,Solidarność” przy Przedsiębiorstwie Górniczym „Silesia” Sp. z o.o. (ul. Nad Białką 3, 43-502 Czechowice-Dziedzice), wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych prowadzonego przez Region Podbeskidzie NSZZ „Solidarność” pod numerem 319 na BUMECH S.A. z siedzibą ul. Krakowska 191, 40- 389 Katowice, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”.

(do użytku służbowego)