Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zaproponowane rozwiązania mają na celu usprawnienie procedury „Niebieskie Karty”, zwiększenie jej skuteczności oraz poprawę funkcjonowania systemu przeciwdziałania przemocy domowej. Jednakże, zaprojektowane propozycje budzą następujące wątpliwości.
1. Art. 1 projektu wprowadza zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej,
– w pkt. 1 zmienia się art. 4 tejże ustawy nadając grupom diagnostyczno-pomocowym kompetencje kierowania osób stosujących przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych, co ma przyspieszyć proces kierowania sprawców
do tych programów, zwiększając jednocześnie odpowiedzialność grup diagnostyczno-pomocowych. Istnieje obawa, że grupy te (których skład jest mniej liczny względem grup interdyscyplinarnych) zostaną dotknięte negatywnymi skutkami niezadowolenia kierowanych na szkolenia sprawców przemocy.
Zdaniem Prezydium KK należy monitorować skuteczność tych rozwiązań, tak aby ich skutki nie wpłynęły negatywnie na członków grup diagnostyczno-pomocowych;
– w pkt. 4 ppkt. e myślnik drugi zmienia art. 9a ust. 10a ustawy, zastępuje się słowo „wystąpienia” słowem „stosowania”. Cel zmiany nie został wyjaśniony w uzasadnieniu do projektu zmiany ustawy. Takie zastąpienie może ograniczyć liczbę powoływanych grup diagnostyczno-pomocowych i ograniczyć możliwości pomocy osobom zagrożonym przemocą domową poprzez brak działań tych grup. Osoby doznające przemocy domowej, zgłaszając ją, często mówią jedynie o jednorazowym zdarzeniu. Dopiero w trakcie prac grup diagnostyczno-pomocowych ustala się czy przemoc ta była stosowana wcześniej. Proponowany zapis, zdaniem Prezydium KK nie może zostać zaakceptowany, jeżeli nie zostanie dookreślone w jaki sposób należy stwierdzić stosowanie przemocy.
– w tym samym punkcie w ppkt. i dodaje się w art. 9a ust. 12aa, przenosząc na grupy diagnostyczno-pomocowe (GDP) uprawnienie do poszerzania przez grupę jej składu. Należy zwrócić uwagę, że nadal nie uregulowano odpowiedzialności członków GDP w przypadku notorycznego uchylania się od uczestnictwa w posiedzeniach i pracach GDP (szczególnie to dotyczy członków o których skład został poszerzony). Zdaniem Prezydium KK kwestie te powinny być uregulowane, tak aby członkowie GDP, ponosili konsekwencje swoich zaniechań. Uchylanie się członków GDP od pracy i uczestnictwa w jej posiedzeniach, skutkuje dużymi utrudnieniami w sprawności ich funkcjonowania, a także brakiem kompleksowej realizacji programu pomocy.
2. W art. 3 zmienia się ustawę o świadczeniach rodzinnych dodając art. 6a, który wprowadza warunek wypłaty zasiłku rodzinnego na dziecko do lat 3 udokumentowaniem pozostawania dziecka pod opieką medyczną. Prezydium KK uznaje takie uwarunkowanie za słuszne, pod warunkiem zapewnienia nieskrępowanego dostępu do opieki medycznej i realnego wsparcia wizytami patronażowymi, rodzin z małymi dziećmi. Należy natomiast zwrócić uwagę, że aktualnie poziom dostępu do świadczeń rodzinnych jest znacznie ograniczony i obejmuje jedynie rodziny, które spełniają niedoszacowane kryteria dochodowe (674 zł na osobę w gospodarstwie rodzinnym). W konsekwencji znaczna część dzieci, które mogłyby zostać objęte mechanizmem przewidzianym w projekcie, pozostanie poza systemem świadczeń rodzinnych, a tym samym poza zakresem proponowanego obowiązku. Może to znacząco ograniczyć skuteczność projektowanych przepisów i sprawić, że nie przyniosą one oczekiwanych rezultatów. Liczba dzieci objętych wsparciem w ramach sytemu świadczeń rodzinnych co roku spada średnio o 20% ze względu na brak waloryzacji progów dochodowych od 11 lat. W 2024 roku wśród dzieci objętych systemową pomocą było 27% dzieci w wieku 0-5 lat, w roku 2023 było to 29% a w roku 2022 – ok 30%, co obrazuje zmniejszającą się skalę zasięgu proponowanych rozwiązań.
Ponadto, zdaniem Prezydium KK należy rozważyć takie uwarunkowanie w zakresie wypłat świadczeń powszechnych (świadczenie wychowawcze), aby rodziny najuboższe nie były stygmatyzowane zaproponowanymi rozwiązaniami, a tym samym wszystkie małe dzieci były objęte systemem monitoringu.
Prezydium KK ponownie przypomina, że aktualny system świadczeń rodzinnych nie stanowi realnego wsparcia najuboższych rodzin a jego zasięg ulega stałej marginalizacji. Tym samym pomimo hojnego powszechnego sytemu świadczeń wychowawczych (800+) Polska nadal mierzy się z ubóstwem wśród dzieci, a skierowany do nich system świadczeń rodzinnych nie zapewnia wsparcia w wysokości pozwalającej na realną poprawę ich sytuacji materialnej.
Opinia OM Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Regionu Podbeskidzie stanowi integralny załącznik do niniejszej decyzji Prezydium KK.
Tag: 94/26
Decyzja Prezydium KK nr 94/26 ws. opinii o projekcie rozporządzenia RM ws. określenia Programu Bonu Senioralnego
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagido projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia Programu Bonu Senioralnego z dnia 30 lipca 2026 r.
Opiniowany projekt rozporządzenia określa sposób przyznawania bonu senioralnego, podmioty zaangażowane w jego realizację oraz zasady finansowania i sprawozdawczościz realizacji Programu Bonu Senioralnego. Istotą Programu jest zapewnienie wsparcia seniorom, którzy mają niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego.
W § 5 projektu rozporządzenia określono zasady kwalifikacji do zawarcia umowyo realizację bonu senioralnego, uzależniając je od poziomu niezaspokojenia potrzeb senioraw zakresie wykonywania czynności życia codziennego. Czynności te zostały szczegółowo określone w ust. 2, jednak w pkt. 7 użyto sformułowania „zarządzanie sprawami domowymi”.
W ocenie Prezydium KK określenie to jest zbyt ogólne i powinno zostać doprecyzowane. W przeciwieństwie do pozostałych, bardziej szczegółowo opisanych czynności, „zarządzanie sprawami domowymi” może obejmować szeroki i niejednoznaczny katalog aktywności, takich jak prowadzenie rachunków domowych, zaopatrzenie w niezbędne produkty spożywcze i przemysłowe czy organizowanie i podział obowiązków domowych.
Nie istnieje przy tym jednolita definicja tego pojęcia, zarówno w obrocie prawnym,
jak i w praktyce zawodów pomocowych. Projekt rozporządzenia również nie dookreśla omawianego terminu. Należy zwrócić uwagę, że w art. 25 ustawy o osobach starszychi koordynacji opieki długoterminowej (Dz.U. z 2026 r. poz. 986, dalej jako „ustawa”), określa się usługi wsparcia realizowane w ramach bonu senioralnego. Jedną z nich jest pomocw wykonywaniu codziennych czynności (pkt. 1), tj. ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku.
Zdaniem Prezydium KK zasadne jest zatem jednoznaczne wskazanie czynności, które mieszczą się w zakresie „zarządzania sprawami domowymi”. Pozwoli to uniknąć rozbieżności interpretacyjnych zarówno na etapie zawierania umowy z seniorem, jak i przy określaniu zakresu wsparcia świadczonego przez osoby realizujące usługi. Przepisy powinnybyć konstruowane w sposób ograniczający możliwość ich dowolnej interpretacji.
Ponadto, pomimo zastrzeżeń zgłaszanych przez Prezydium KK w toku procesu legislacyjnego ustawy, wskazanych w decyzji nr 57/26, projekt nie określa minimalnychani maksymalnych stawek za godzinę wykonywania usług wspierających. Informacje dotyczące wysokości stawek powinny być jasno określone już na etapie rekrutacji osób
i podmiotów zamierzających podjąć współpracę w ramach Programu Bonu Senioralnego. Ustalenie minimalnych stawek jest również istotnez punktu widzenia ochrony osób świadczących usługi przed ich zaniżaniem, a tym samym zapewnienia odpowiednich warunków i bezpieczeństwa realizacji usług.
Projekt nie określa także minimalnej ani maksymalnej kwoty wsparcia przypadającejna jednego beneficjenta. Tak skonstruowane zasady finansowania negatywnie wpływająna czytelność i transparentność Programu, co w konsekwencji może zwiększać ryzyko braku obiektywizmu przy wyborze gmin kwalifikujących się do dofinansowania. W ocenie Prezydium KK brak określenia jednostkowych wydatków oraz zasad ustalania wysokości wsparcia stanowi problem nie tylko dla beneficjentów Programu, ale również dla podmiotów odpowiedzialnych za jego organizację i realizację, w szczególności gmin. Brak jednoznacznych kryteriów finansowych może utrudniać zarówno planowanie realizacji Programu, jak i ocenę jego dostępności oraz równości warunków udzielania wsparcia.
Z powyższych względów Prezydium KK wskazuje na konieczność doprecyzowania przepisów projektu rozporządzenia, w szczególności w zakresie katalogu czynności objętych „zarządzaniem sprawami domowymi”, a także określenia zasad ustalania stawek za usługi wspierające oraz wysokości wsparcia przypadającego na jednego beneficjenta.W obecnym kształcie projekt rozporządzenia nie może zostać oceniony pozytywnie.