Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wyraża stanowczy sprzeciw wobec języka pogardy, pomówień i publicznego znieważania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Można krytykować decyzje, działania i poglądy. Nie ma jednak naszej zgody
na obrażanie człowieka oraz świadome podważanie powagi urzędu poprzez insynuacje, wyzwiska i personalne ataki, których dopuszczają się między innymi osoby publiczne, uchodzące w niektórych środowiskach za autorytety.
Dobrze wiemy, czym jest walka o godność. Od 46 lat upominamy się o szacunek
dla ludzi pracy i dla tych, których próbowano poniżać tylko dlatego, że mieli odwagę mówić własnym głosem. Nie będziemy milczeć wtedy, gdy publiczna debata zamienia się w zorganizowaną, naszym zdaniem, akcję szerzenia pogardy wymierzoną w głowę państwa.
Prezydent Rzeczypospolitej sprawuje najwyższy urząd w państwie, a zarazem stanowi jeden z filarów demokratycznego porządku Rzeczypospolitej Polskiej. Niezależnie od osobistych sympatii politycznych zasługuje na należny mu szacunek.
Żądamy od Ministra Sprawiedliwości i prokuratury podjęcia działań i wyciągnięcia konsekwencji wobec osób, które dopuszczają się zniewagi Prezydenta RP. Nie ma naszej zgody na wybiórcze działanie aparatu państwa – na natychmiastową reakcję wobec jednych i bezczynność wobec innych, także w przypadkach rażących obelg wymierzonych w głowę państwa. Są granice, których przekraczać nie wolno i na przekraczanie których nigdy nie będzie naszej zgody.
Tag: Stanowisko
Stanowisko KK nr 5/26 ws. Trybunału Konstytucyjnego
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” z całą stanowczością potępia działania zmierzające do podporządkowania Trybunału Konstytucyjnego bieżącym interesom politycznym. Próby ograniczania jego niezależności, kwestionowanie znaczenia jego orzeczeń i wykorzystywanie finansowania jako środka nacisku podważają podstawy państwa prawa,
w którym obywatele powinni móc czuć się bezpiecznie.
Przez lata byliśmy przekonani, że przestrzeganie Konstytucji i obowiązek działania
w granicach prawa są zasadami, których żadna władza nie może podważać, dlatego nie ma naszej zgody na sytuację, w której stają się one przedmiotem politycznego targu. Żaden mandat wyborczy nie daje prawa do dowolnego traktowania przepisów, ani przejmowania kontroli nad Trybunałem Konstytucyjnym, który ma stać na straży praw Polaków.
Nie interesują nas przepychanki polityczne, ale prawa obywateli, którzy potrzebują pewności, że prawo będzie ich chronić, a państwo wywiąże się ze swoich obowiązków.
W demokratycznym państwie żaden cel polityczny – również przedstawiany jako naprawa instytucji państwa – nie może zastępować przestrzegania podstawowych praw.
Nasz szczególny sprzeciw budzi narażanie pracowników Trybunału na utratę wynagrodzeń w imię politycznej walki. Osoby zatrudnione w tej instytucji, nie tylko sędziowie, ale przede wszystkim szeregowi pracownicy, nie odpowiadają za konflikty między organami państwa. Nie mogą być zakładnikami decyzji rządzących. Domagamy się zapewnienia środków na funkcjonowanie Trybunału i wynagrodzenia jego pracowników.
Obrona Trybunału oznacza jednocześnie dla nas obronę jego rzeczywistej niezależności. W jego składzie powinny zasiadać osoby o nieposzlakowanej opinii, niezależne politycznie, zdolne rozstrzygać na podstawie Konstytucji, bez nacisków ze strony jakiejkolwiek władzy. Obywatele muszą mieć pewność, że o ich prawach nie decyduje interes partii,
która w danym momencie rządzi.
Stanie na straży praworządności jest obowiązkiem Solidarności. To część naszego dziedzictwa i tożsamości. 46 lat walki o godność człowieka, wolność i prawa ludzi pracy dają nam mandat to tego, że gdy naruszane są podstawowe prawa obywateli, musimy zabrać głos
i podjąć działania. Milczenie w takiej sytuacji oznaczałoby odejście od wartości, z których wyrośliśmy.
Wzywamy rząd i wszystkie organy władzy publicznej do przestrzegania Konstytucji, poszanowania niezależności Trybunału Konstytucyjnego, respektowania jego orzeczeń
i zagwarantowania podstawowych praw jego pracownikom. Spory dotyczące instytucji państwa należy rozwiązywać zgodnie z prawem. Nie mogą one służyć jako usprawiedliwienie dla nacisków, gróźb czy pozbawiania ludzi środków do życia.
Państwo prawa ma chronić obywatela przed samowolą władzy. Jeżeli rządzący uznają, że mogą przestrzegać tylko tych zasad, które są dla nich wygodne i stosować prawo tak, jak oni sami je rozumieją, zagrożone stają się prawa każdego z nas. Na takie traktowanie państwa
i jego obywateli nigdy nie będzie zgody Solidarności.
Szczególnie oburzające są sugestie prominentnych przedstawicieli władzy wykonawczej, zamiaru siłowego przejęcia nad nim kontroli przez obecną większość polityczną. Apelujemy do wszystkich środowisk politycznych i prawniczych, do wszystkich Polaków
o aktywną obronę Trybunału Konstytucyjnego, a do Rządu RP, by wypełniał swoje zobowiązania wobec obywateli, którym służy.
Demokracji nie można bronić poprzez osłabianie jej fundamentów. Rzeczpospolita
jest wspólnym dobrem wszystkich obywateli.
Stanowisko KK nr 4/26 ws. wypowiadania Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy w spółkach Grupy PKP CARGO
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wyraża stanowczy sprzeciw wobec działań polegających na wypowiadaniu Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy obowiązujących w spółkach Grupy PKP CARGO.
Układy zbiorowe pracy stanowią fundament dialogu społecznego, stabilności zatrudnienia oraz bezpieczeństwa socjalnego pracowników. Są one wynikiem wieloletnich negocjacji pomiędzy pracodawcą a reprezentacją pracowników i stanowią jeden z podstawowych instrumentów realizacji konstytucyjnej zasady dialogu społecznego.
Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że działania zmierzające do ograniczenia lub likwidacji obowiązujących układów zbiorowych prowadzone są w okresie, gdy zarówno Unia Europejska, jak i polski ustawodawca podejmują działania zmierzające do zwiększenia znaczenia rokowań zbiorowych oraz rozszerzenia zasięgu układów zbiorowych pracy. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 wskazuje wprost, że państwa członkowskie powinny promować rokowania zbiorowe oraz wzmacniać zdolność partnerów społecznych do prowadzenia negocjacji zbiorowych. Dyrektywa podkreśla również konieczność ochrony przedstawicieli pracowników i organizacji związkowych uczestniczących w procesie rokowań.
W świetle art. 4 Dyrektywy 2022/2041 państwa członkowskie zobowiązane są do podejmowania działań prowadzących do zwiększania zasięgu rokowań zbiorowych, a nie do ich ograniczania. Polska, jako kraj o stosunkowo niskim poziomie objęcia pracowników układami zbiorowymi, została zobowiązana do opracowania planu wspierania rokowań zbiorowych.
W naszej ocenie wypowiadanie układów zbiorowych pracy w spółkach Grupy PKP CARGO pozostaje w sprzeczności z duchem i celami polityki społecznej Unii Europejskiej oraz osłabia mechanizmy dialogu społecznego, które powinny być rozwijane i wzmacniane.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wzywa właściciela Spółek Grupy PKP oraz Zarządy Spółek Grupy PKP CARGO do:
- wycofania wypowiedzeń Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy,
- podjęcia rzeczywistych negocjacji ze stroną społeczną,
- poszukiwania rozwiązań naprawczych z poszanowaniem praw pracowniczych,
- prowadzenia dialogu zgodnie ze standardami wynikającymi z prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej.
NSZZ „Solidarność” jest zawsze gotowa do prowadzenia rokowań w celu wypracowania porozumień służących pracownikom i przedsiębiorcom.
Stanowisko KK nr 3/26 ws. wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” w pełni popiera stanowisko Krajowej Sekcji Przemysłu Lotniczego NSZZ „Solidarność” z dn. 30.05.2026r., wyrażające sprzeciw wobec decyzji wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy (PUZP) z dnia 20 września 1996 r., dokonanego przez Związek Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego w dniu 15 maja 2026 r.
Cytując to stanowisko Komisja Krajowa potwierdza, że „decyzja ta burzy wypracowany przez lata kompromis społeczny oraz uderza bezpośrednio w stabilność warunków pracy i płacy tysięcy zatrudnionych pracowników. Ponadzakładowy układ stanowił gwarancję pokoju społecznego oraz równego traktowania w branży.
Wypowiedzenie PUZP w obecnej sytuacji skutkować będzie:
- Obniżeniem standardów: zagrożenie demontażem wyższych niż ustawowe norm ochrony pracowników.
- Nierówną konkurencją: ryzyko stosowania dumpingu socjalnego przez poszczególnych pracodawców.
- Niezadowoleniem społecznym: wzrost napięć i sporów zbiorowych w zakładach pracy.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że decyzja ta zapada w niezwykle trudnym i wymagającym momencie geopolitycznym. Obecna sytuacja zmusza nas wszystkich do wzmożonej odpowiedzialności, która wymaga solidarnego, wspólnego działania na rzecz wzmocnienia obronności oraz odporności kraju.”
Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że decyzja o wypowiedzeniu PUZP stoi w sprzeczności z celem wdrożenia przez Polskę Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych oraz uchwalonej niedawno przez polski parlament Ustawy o Układach Zbiorowych Pracy i Porozumieniach Zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), których celem jest promowanie Układów Zbiorowych Pracy, a nie ich likwidacja.
Dlatego Komisja Krajowa z całą mocą apeluje do Zarządu Związku Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego o rewizję swojej decyzji i wycofanie oświadczenia o wypowiedzeniu PUZP. Apelujemy o pilne wyznaczenie terminu spotkania reprezentantów obu stron. Chcemy wierzyć, że szybka reakcja Zarządu pozwoli uniknąć niepotrzebnej eskalacji działań.
Stanowisko KK nr 2/26 ws. protestu głodowego pracowników Inowrocławskich Kopalni Soli SOLINO S.A. oraz postulatów dotyczących ochrony strategicznych interesów państwa
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wyraża pełne poparcie dla protestu głodowego podjętego przez pracowników Inowrocławskich Kopalni Soli SOLINO S.A. w Inowrocławiu oraz dla przedstawionych przez nich postulatów.
Protest ten nie jest wyłącznie sporem pracowniczym ani lokalnym konfliktem społecznym. Jest wołaniem o odpowiedzialność państwa za zasoby, infrastrukturę i kompetencje mające fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa surowcowego, przemysłowego i energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Komisji Krajowej mamy do czynienia z sytuacją, w której dalsza bierność władz publicznych może doprowadzić do nieodwracalnej utraty potencjału strategicznego regionu i całego państwa.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” podziela stanowisko pracowników, że kompleks sodowo-solny oraz infrastruktura związana z eksploatacją złóż soli i budową podziemnych magazynów kawernowych nie mogą być traktowane wyłącznie przez pryzmat doraźnego rachunku ekonomicznego. Są to aktywa o znaczeniu strategicznym, powiązane bezpośrednio z bezpieczeństwem energetycznym państwa, stabilnością rynku paliw i gazu, ciągłością dostaw nośników energii, a także z utrzymaniem miejsc pracy oraz unikalnych kompetencji technologicznych.
Z pełną odpowiedzialnością stwierdzamy, że postulaty pracowników Solino S.A. są uzasadnione społecznie, gospodarczo i państwowo.
Komisja Krajowa podkreśla, że ochrona miejsc pracy w Solino S.A. nie może być oddzielana od ochrony interesu publicznego. Likwidacja kompetencji pracowniczych, technologicznych i wydobywczych w obszarze gospodarki solnej i magazynowej oznaczałaby osłabienie zdolności państwa do prowadzenia samodzielnej polityki surowcowej i energetycznej. Państwo, które traci kontrolę nad strategiczną infrastrukturą i złożami, traci jednocześnie realne instrumenty zapewnienia bezpieczeństwa swoim obywatelom.
W naszej ocenie obowiązkiem władz jest niezwłoczne podjęcie działań osłonowych, naprawczych i systemowych. Dotyczy to zarówno ochrony majątku o znaczeniu strategicznym, jak i zabezpieczenia zatrudnienia, utrzymania ciągłości technologicznej oraz powstrzymania procesów degradacyjnych, które mogą mieć skutki nieodwracalne.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” apeluje do Prezesa Rady Ministrów, Ministra Energii oraz właściwych organów państwa o natychmiastowe podjęcie rozmów ze stroną społeczną i przedstawienie wiążącego planu działań. Nie oczekujemy deklaracji o charakterze wizerunkowym, lecz decyzji o charakterze ustrojowym, właścicielskim, inwestycyjnym i ochronnym, odpowiadających randze zagrożenia.
Deklarujemy pełne wsparcie dla działań podejmowanych przez pracowników oraz reprezentującą ich stronę związkową. Nie pozostawimy samych ludzi, którzy upominają się nie tylko o swoje miejsca pracy, ale również o bezpieczeństwo państwa i interes narodowy.
W przypadku braku niezwłocznej reakcji strony rządowej oraz dalszego ignorowania zgłaszanych zagrożeń, Komisja Krajowa jest gotowa do podjęcia działań statutowych.
Wyrażamy solidarność z pracownikami Inowrocławskich Kopalni Soli SOLINO S.A. i popieramy ich walkę o miejsca pracy, o przyszłość regionu oraz o zachowanie strategicznych zdolności państwa polskiego.
Stanowisko KK nr 1/26 ws. bezwzględnego więzienia dla Adama Borowskiego
Komisja Krajowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” stanowczo potępia skandaliczną decyzję o osadzeniu w zakładzie karnym Adama Borowskiego, legendarnego działacza naszego Związku.
To, co dziś się dzieje, jest odwróceniem elementarnego porządku moralnego. Człowiek, który w czasach PRL-u miał odwagę przeciwstawić się opresyjnemu państwu i zapłacił za to więzieniem, ponownie trafi za kratki – tym razem decyzją instytucji, która powinna stać na straży sprawiedliwości. To kompromitacja państwa.
Nie mamy wątpliwości: ta decyzja nie ma nic wspólnego z troską o porządek prawny.
To demonstracja siły wymierzona w człowieka, który nie tylko mierzy się obecnie z ciężką chorobą, ale przede wszystkim od lat patrzy władzy na ręce. To sygnał, który władza nieudolnie próbuje wysłać do wszystkich, którzy mają odwagę myśleć i mówić niezależnie: „możemy was złamać”.
Państwo, które w taki sposób traktuje swoich bohaterów, traci moralne prawo do powoływania się na jakiekolwiek wartości.
Nie ma i nie będzie naszej zgody na takie działania. Nie pozwolimy, by historia zatoczyła koło, a bohaterowie wolności znów stali się więźniami we własnym państwie.
Stanowisko Prezydium KK nr 1/26 ws. wyroku bezwzględnego więzienia dla Adama Borowskiego
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” z oburzeniem przyjęło informację o skazaniu na karę bezwzględnego pozbawienia wolności Adama Borowskiego, legendarnego działacza Solidarności, więźnia politycznego w czasach PRL i osoby, która przez lata narażała zdrowie i życie w walce z systemem komunistycznym.
Adam Borowski jest dziś człowiekiem ponad siedemdziesięcioletnim, który przeszedł udar, a obecnie walczy z nowotworem.
Uderzanie w postać tak ważną dla Solidarności, ale także dla całej historii Polski, jest skandalem i budzi poważne wątpliwości co do intencji i priorytetów aparatu państwowego. W demokratycznym państwie prawa siłę instytucji mierzy się bowiem tym, czy potrafią one działać sprawiedliwie, proporcjonalnie i z poszanowaniem ludzkiej godności – także wobec tych, którzy są dla nich niewygodni lub kontrowersyjni.
Takie działania, jak wczorajszy wyrok wobec Adama Borowskiego, podkopują zaufanie obywateli do państwa, rodzą nieufność i przekonanie, że prawo staje się narzędziem bieżącej polityki, a nie bezstronnym mechanizmem ochrony porządku publicznego. W dłuższej perspektywie taka praktyka osłabia autorytet instytucji i pogłębia społeczne podziały.
Stanowisko Prezydium KK nr 6/25 ws. brutalnej pacyfikacji przez policję protestu rolników w Brukseli
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” stanowczo potępia brutalną pacyfikację, której 18 grudnia dokonała policja wobec protestujących rolników w Brukseli. Użycie siły wobec obywateli, którzy domagają się dialogu i bronią swojego bytu, jest skandalem i jawnym zaprzeczeniem wartości, na które tak chętnie powołują się instytucje Unii Europejskiej.
Nie ma żadnego usprawiedliwienia dla przemocy wobec pokojowych protestów. Gdy władza zamiast rozmowy sięga po przemoc, pokazuje jedynie swoją słabość. Takie działania kompromitują UE nie tylko w sferze politycznej, ale także moralnej, podważając jej wiarygodność w oczach obywateli państw Europy.
Dla nas, Polaków, charakter i czas tych zajść budzą najgorsze skojarzenia. W grudniu wspominamy w Polsce m.in. krwawą pacyfikację protestów na Wybrzeżu 1970 roku oraz mroczne lata stanu wojennego. Wówczas pokojowi manifestanci byli brutalnie bici, represjonowani, a także mordowani za walkę o swoje prawa. Doskonale wiemy, dokąd prowadzi arogancja władzy i użycie przemocy wobec protestujących. Na takie działania, niezależnie od tego, kto jest ich inicjatorem, nigdy nie będzie naszej zgody.
Jednocześnie solidaryzujemy się z protestującymi rolnikami. NSZZ „Solidarność” od 20 lat walczy ze szkodliwymi regulacjami europejskiej polityki klimatycznej. Odrzucenie umowy z Mercosur jest także jednym z postulatów NSZZ „Solidarność”. Te ideologicznie narzucone, oderwane od realiów gospodarczych regulacje uderzają w europejskie rolnictwo oraz przemysł, prowadząc do wzrostu kosztów produkcji, spadku konkurencyjności
i zagrożenia dla bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarczego.
Takie wydarzenia, jak te, które rozegrały się 18 grudnia na ulicach Brukseli, nie powinny mieć miejsca w żadnym czasie i w żadnym miejscu na świecie. Tym bardziej
w mieście, które mieni się stolicą europejskiej demokracji i symbolem wspólnoty opartej na prawach obywatelskich. Unia Europejska, jeśli ma pozostać wiarygodna, musi reagować na społeczne napięcia dialogiem, a nie siłą.
Stanowisko KK nr 6/25 ws. dramatycznej sytuacji społeczno-gospodarczej w Polsce i powołania Sztabu Akcji Protestacyjnej
- W związku z dramatycznie pogarszającą się sytuacją społeczno-gospodarczą w Polsce oraz brakiem jakiegokolwiek realnego dialogu społecznego ze strony rządu, Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” podejmuje decyzję o rozpoczęciu przygotowań do ogólnokrajowej akcji protestacyjnej oraz o powołaniu Sztabu Akcji Protestacyjnej.
- Narastająca fala zwolnień grupowych w wielu branżach, upadłości przedsiębiorstw oraz gwałtowne pogorszenie warunków pracy w kluczowych sektorach gospodarki to bezpośredni skutek systematycznego ignorowania głosu pracowników prezentowanego systematycznie przez NSZZ „Solidarność”. Należy jednoznacznie podkreślić, że do obecnego kryzysu zaufania społecznego doprowadził rząd, trwale lekceważąc sygnały płynące z zakładów pracy, nie reagując na narastające problemy, forsując rozwiązania pogłębiające kryzys w polskiej gospodarce, stanowiący zagrożenie dla wielu tysięcy pracowników. Polityka obecnego rządu, od chwili jego powołania w dniu 13 grudnia 2023 roku, destabilizuje rynek pracy, osłabia pozycję pracowników i podważa bezpieczeństwo państwa poprzez ignorowanie skomplikowanej sytuacji w wielu strategicznych przedsiębiorstwach. Ciągłe odrzucanie przez rząd dialogu społecznego stanowi poważne zagrożenie dla stabilności gospodarczej i społecznej Polski.
- Wzywamy rząd do natychmiastowego podjęcia uczciwych i merytorycznych negocjacji w celu realizacji poniższych postulatów, a także do rozpoczęcia realnych rozmów branżowych, regionalnych i zakładowych w sprawach kluczowych dla poszczególnych miejsc pracy i sektorów polskiej gospodarki. Brak reakcji oraz dalsze procedowanie rozwiązań sprzecznych z interesem pracowników będzie jednoznacznym potwierdzeniem braku wiarygodności rządu.
- Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” przedstawia postulaty, których spełnienie jest warunkiem zatrzymania akcji protestacyjnej Związku. Żądamy:
- Zahamowania zwolnień grupowych w wielu branżach, w tym w sektorze publicznym i wprowadzenia rozwiązań gwarantujących ochronę miejsc pracy;
- Natychmiastowego wycofania się z praktyki wypowiadania układów zbiorowych pracy w spółkach Skarbu Państwa oraz wygaszania praw pracowniczych pod pretekstem tzw. „reform”; ewentualnie: „działań naprawczych”;
- Jednoznacznego odrzucenia przez Polskę destrukcyjnej polityki klimatycznej prowadzonej przez komisje europejska, w tym: Fit for 55 oraz systemów ETS i ETS2, dodatkowo pozbawionych naukowego uzasadnienia, prowadzących do upadku polskiego przemysłu, likwidacji tysięcy miejsc pracy i ubóstwa polskich pracowników;
- Zapewnienia skutecznego wsparcia przedsiębiorstwom w branżach kluczowych dla bezpieczeństwa energetycznego i przemysłowego kraju, m.in. w górnictwie, energetyce czy branży metalowej, a także wielu innych branżach, zagrożonych polityką klimatyczną UE;
- Rozsądnego gospodarowania zasobami naturalnymi kraju, w tym prowadzenia sprawdzonej przez wiele lat, popartej wiedzą naukową gospodarki leśnej zapewniającej bezpieczną dostępność terenów leśnych dla obywateli i zabezpieczającej dostawy strategicznego surowca dla branży drzewnej;
- Zapewnienia systemowych rozwiązań wypracowanych w rzetelnym dialogu społecznym nie tylko dla pracowników tej branży ale także w celu poprawy dostępności świadczeń medycznych dla pacjentów;
- Żądamy kompleksowej reformy finansowania i organizacji edukacji i nauki- zwiększenia nakładów do poziomu europejskiego. Domagamy się wstrzymania chaotycznych, niekonsultowanych zmian podstaw programowych, likwidacji przedmiotów i arbitralnych modyfikacji podstaw, a także rezygnacji z ideologicznych rozwiązań, które obniżają jakość kształcenia i przeciążają nauczycieli;
- Zagwarantowania niezwłocznej i realnej waloryzacji wynagrodzeń w sektorze finansów publicznych, opartej na faktycznych kosztach ponoszonych przez pracowników, a nie na oderwanych od rzeczywistości prognozach rządowych;
- Przywrócenia realnego dialogu społecznego na poziomie krajowym, regionalnym, branżowym i zakładowym; zakończenia praktyki jednostronnego narzucania rozwiązań oraz przywrócenia rzeczywistej roli Rady Dialogu Społecznego;
- Rozsądnego stymulowania rozwoju gospodarczego kraju poprzez m.in., realne przywrócenie i przyśpieszenie realizacji inwestycji strategicznych takich jak Centralny Port Komunikacyjny, elektrownie atomowe, rozbudowę sieci naftowych i gazowych, portu kontenerowego w Świnoujściu i żeglowności Odry. Takie działania wygenerują nowe miejsca pracy i pobudzą polski przemysł, co przełoży się na zwiększenie zasobności państwa i jego obywateli;
- Wstrzymania wdrażania ustaw i rozporządzeń uderzających w bezpieczeństwo ekonomiczne polskich pracowników i ich rodzin, w tym działań podnoszących koszty życia i pracy;
- Realizacji szybkiej rozbudowy polskiej armii, z wykorzystaniem polskiego potencjału produkcyjnego oraz praktycznej realizacji kontraktów na jej uzbrojenie.
- Ochrony polskiego rolnictwa przed skutkami zaakceptowanej przez rząd Donalda Tuska umowy UE-Mercosur oraz umowy UE-Ukraina;
- Zabezpieczenie interesów polskich przedsiębiorstw i zapewnienie bezpieczeństwa kraju w kształtującej się obecnie sytuacji międzynarodowej zmierzającej do zakończenie wojny w Ukrainie.
- Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wzywa jednocześnie wszystkie organizacje związkowe do bezwzględnego włączenia się w akcje organizowane przez władze krajowe, regionalne i branżowe NSZZ „Solidarność”
- Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” oświadcza, że w przypadku ignorowania postulatów Związku podjęte zostaną zdecydowane, ogólnokrajowe, branżowe, regionalne i zakładowe działania protestacyjne. Jednocześnie upoważnia Sztab Akcji Protestacyjnej do opracowania harmonogramu protestów i jego wdrożenia, jeśli rząd nadal będzie unikał rzeczywistego i konstruktywnego dialogu społecznego, a postulaty Związku pozostaną bez satysfakcjonujących rozwiązań.
Stanowisko KK nr 5/25 ws. pamięci o Ofiarach stanu wojennego w 44. Rocznicę jego wprowadzenia
Pierwszą ofiarą śmiertelną stanu wojennego w Polsce był Tadeusz Kostecki. W wyniku pacyfikacji strajku w Politechnice Wrocławskiej zmarł 15 grudnia 1981 r. W dniu następnym dokonano zbrodni na 9 górnikach kopalni Wujek, a 17 grudnia 1981 r. dwudziestoletni Antoni Browarczyk w centrum Gdańska, wracając z zajęć po praktykach szkolnych, został śmiertelnie postrzelony w głowę przez milicjanta, nie odzyskawszy przytomności zmarł 23 grudnia 1981 r.
Stan wojenny trwał 586 dni. Do jego zniesienia 22 lipca 1983 r. ponad 100 osób zostało zamordowanych. W czasie stanu wojennego internowano około 10 tysięcy osób, wyrzucono z pracy 56 tysięcy osób, osądzono przed sądami i kolegiami około 160 tysięcy osób. Do tego należy doliczyć niepoliczone tysiące złamanych karier zawodowych, wymuszonych emigracji, rozbitych rodzin, a także cofnięcie cywilizacyjne i gospodarcze Polski.
W tym kontekście należy przypomnieć, że niemal jedenaście lat wcześniej w następstwie rozkazów komunistów, odpowiednio: Władysława Gomułki, Józefa Cyrankiewicza, Wojciecha Jaruzelskiego, Kazimierza Świtały, Stanisława Kociołka i innych im podobnych, w całym grudniu 1970 roku zostało zamordowanych 45 osób, rannych zostało ponad 1165 osób, a około 3000 osób zostało aresztowanych i pobitych.
Do dnia dzisiejszego bilans tych krzywd nie został wyrównany. Jak wielu komunistów i ich potomków zostało faktycznymi beneficjentami zmian po 1989 r., co więcej bezczelnie wpychając się na najwyższe urzędy w Polsce, powołują się na zasady demokratycznego państwa prawa.
Brak rozliczeń z oprawcami stał się normą w historii powojennej naszej Ojczyzny. Przywołując słowa bł. Kardynała Stefana Wyszyńskiego powtarzamy z całą mocą: „Należy wybaczyć, ale nie zapomnieć”.
Wybaczyliśmy, ale czy mamy zapomnieć o 6 mln zamordowanych, o zrównanej niemal z ziemią Ojczyźnie? Czy mamy zapomnieć, że Rosjanie kazali nam pamiętać, że to oni nas „wyzwolili”, czy mamy też zapomnieć, że rodzimi komuniści przez lata byli współrealizatorami zbrodniczego systemu w Polsce?
W 44. Rocznicę tego haniebnego wydarzenia, kiedy Polak kierowany przez komunistycznych namiestników stanął przeciwko Polakowi oddajemy cześć wszystkim Ofiarom represji oraz wzywamy Rodaków do podjęcia wysiłku, aby zapanowały w Polsce prawdziwe wartości, sprawiedliwość, prawo i solidarność.
Stanowisko KK nr 4/25 ws. działań Zarządu ENEA S.A. i powołania Komitetu Protestacyjno-Strajkowego przez Organizacje Związkowe GK ENEA
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” stwierdza, co następuje:
1. Decyzja Zarządu ENEA S.A. z dnia 18 września 2025 r. dotyczącą wypowiedzenia Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) zawartego w 1996 r., który – z wszystkimi późniejszymi zmianami – stanowi dotychczas podstawę stabilnych warunków pracy, płacy i świadczeń socjalnych w Grupie Kapitałowej ENEA, została podjęta z naruszeniem zasad dobrej woli i bez poszanowania interesów strony pracowniczej.
2. Wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec działań Zarządu ENEA, które obejmują:
a) wypowiedzenie ZUZP, bez prowadzenia rzeczywistego dialogu ze stroną społeczną, co stanowi bezsporne naruszenie zobowiązań wynikających z obowiązującej umowy społecznej;
b) odwołanie przedstawicieli pracowników z Zarządów i Rad Nadzorczych spółek zależnych, co w sposób rażący narusza konstytucyjne prawo pracowników do partycypacji w zarządzaniu i zostało dokonane wbrew zobowiązaniom Zarządu w przedmiotowej sprawie;
c) wydzielenie departamentu sprzedaży z ENEA S.A. bez zawarcia umowy transferowej zabezpieczającej prawa pracowników, co spowoduje pogorszenie warunków ich zatrudnienia.
3. Działania Zarządu GK ENEA godzą w istotę dialogu społecznego, świadczą o braku poszanowania praw pracowniczych i naruszają poczucie bezpieczeństwa zatrudnienia tysięcy pracowników GK ENEA. Działania na taką skalę prowadzą do destabilizacji GK ENEA i konfliktu społecznego.
W związku z tym Komisja Krajowa popiera powołanie przez organizacje związkowe GK ENEA Komitetu Protestacyjno – Strajkowego.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” domaga się od władz GK ENEA:
– natychmiastowego wycofania wypowiedzenia ZUZP;
– przywrócenia partycypacji pracowników w zarządzaniu, poprzez udział przedstawicieli pracowników w Zarządach i Radach Nadzorczych spółek zależnych, na zasadach wynikających z wcześniej obowiązujących w GK ENEA przepisów;
– przywrócenie przedstawicieli pracowników do Zarządów i Rad Nadzorczych spółek zależnych;
– zawarcie umowy transferowej w przypadku wydzielenia departamentu sprzedaży lub innych działań restrukturyzacyjnych gwarantującej bezpieczne, stabilne i godziwe warunki zatrudnienia pracowników;
– prowadzenia wszelkich zmian w GK ENEA w sposób realizujący zobowiązania wzajemne wynikające z wewnątrzzakładowych źródeł prawa pracy, w tym porozumień oraz umowy społecznej, poprzez uprzednie zawieranie porozumień oraz dokonywanie uzgodnień i konsultacji ze Stroną Związkową, a nie podejmowanie jednostronnych działań przez Zarząd GK ENEA;
– wprowadzanie ewentualnych zmian w GK ENEA w oparciu o dialog i porozumienie, a nie o jednostronne działania Zarządu.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” deklaruje gotowość wsparcia działań Komitetu Protestacyjno – Strajkowego oraz do udziału w działaniach solidarnościowych w obronie praw pracowników ENEA.
Stanowisko Prezydium KK nr 5/25 ws. konieczności ratyfikacji Protokołu Dodatkowegodo Europejskiej Karty Społecznej w sprawie skargi zbiorowej
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca się do strony rządowej z ponownym i zdecydowanym wezwaniem do niezwłocznej ratyfikacji Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Karty Społecznej w sprawie skargi zbiorowej, przyjętego w Strasburgu 9 listopada 1995 r. Skarga zbiorowa to nie tylko narzędzie prawne, ale impuls do debaty publicznej i kształtowania polityki społecznej w duchu konstytucyjnego dialogu (art. 20 Konstytucji RP).
Brak ratyfikacji tego dokumentu stanowi poważne zapóźnienie Polski na tle innych państw członkowskich Rady Europy. Protokół ten wszedł w życie w 1998 r. i obecnie został ratyfikowany przez 16 państw, w tym m.in. Francję, Włochy, Hiszpanię, Finlandię, Szwecję, Irlandię, Belgię, Chorwację i Czechy. Polska nie dokonała ratyfikacji Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej oraz nadal odmawia ratyfikacji mechanizmu skargi zbiorowej, który stanowi realne narzędzie ochrony praw społecznych i pracowniczych.
Zwracamy także uwagę, że Polska nie ratyfikowała większości z pięciu kluczowych protokołów ONZ przewidujących mechanizmy skargowe do traktatowych organów nadzoru, tj.:
1. Protokołu Fakultatywnego do Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (2008),
2. Protokołu Fakultatywnego do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (1999),
3. Protokołu Fakultatywnego do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (2006),
4. Fakultatywnego Protokołu do Konwencji o prawach dziecka w sprawie procedury składania skarg (2011).
Brak ratyfikacji tych instrumentów oznacza, że Polska pozostaje niemalże całkowicie poza międzynarodowym systemem ochrony praw człowieka w zakresie skarg jednostkowych i zbiorowych co szczególnie niepokoi w kontekście praw społecznych, pracowniczych, a także praw dzieci i osób z niepełnosprawnościami.
Fakt pozostawania Polski poza globalnym systemem skarg indywidualnych i zbiorowych dotyczącym praw człowieka, jest nie tylko niespójny z deklarowaną pozycją państwa demokratycznego, ale również godzi w interesy związków zawodowych oraz innych podmiotów społeczeństwa obywatelskiego.
Podkreślamy, że ratyfikacja Protokołu o skardze zbiorowej wynika z zasady dialogu społecznego zapisanej w art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że „społeczna gospodarka rynkowa oparta jest na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych”. Ratyfikacja protokołu byłaby wyrazem poszanowania tej konstytucyjnej zasady, a także poważnego traktowania organizacji pracodawców i związków zawodowych jako stron dialogu społecznego.
Protokołowi temu nie można zarzucić ingerencji w suwerenność państwa. Jego mechanizm pełni istotną funkcję monitorującą, ostrzegawczą i opiniotwórczą. W praktyce jego stosowanie prowadzi do podnoszenia standardów społecznych, poprawy polityki publicznej oraz większej przejrzystości.
Z perspektywy związku zawodowego, jakim jest NSZZ „Solidarność”, dostęp do mechanizmu skargi zbiorowej byłby realnym narzędziem ochrony praw pracowniczych w sytuacjach systemowych naruszeń, w których nie istnieją skuteczne środki odwoławcze na poziomie krajowym lub są one niewystarczające.
Ratyfikacja Protokołu byłaby również istotnym krokiem w kierunku umacniania pozycji Polski w europejskim systemie praw społecznych i potwierdzeniem, że państwo traktuje zobowiązania międzynarodowe nie tylko formalnie, ale również praktycznie.
Ratyfikacja protokołu oznacza wzmocnienie mechanizmu quasi-sądowego dochodzenia sprawiedliwości społecznej w sytuacjach systemowego naruszania praw, szczególnie gdy sądy krajowe nie są w stanie skutecznie działać z powodu luk prawnych lub ograniczeń proceduralnych.
Decyzje EKSS zmuszają państwa do prowadzenia szerszych konsultacji społecznych, w tym z partnerami społecznymi. Mechanizm ten może wzmocnić demokratyczny wymiar zarządzania sprawami społecznymi, ponieważ wymusza debatę publiczną wokół spraw złożonych w skardze.
W Polsce, gdzie nie istnieje systemowe forum do badania zgodności polityki społecznej z prawami człowieka, ratyfikacja protokołu mogłaby pełnić funkcję brakującego mechanizmu korekty instytucjonalnej.
Ratyfikacja Protokołu o skardze zbiorowej wprowadziłaby w Polsce stabilny, instytucjonalnie osadzony mechanizm, w którym związki zawodowe mogą dochodzić praw społecznych w procedurze o charakterze quasi-sądowym. W sytuacji, gdy sądy krajowe nie zapewniają wystarczającej ochrony w przypadkach systemowych naruszeń, mechanizm ten stanowiłby brakujące ogniwo kontroli państwa przez obywateli i ich organizacje.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” apeluje zatem do Rządu RP o podjęcie niezwłocznych działań legislacyjnych zmierzających do ratyfikacji Protokołu, a także o rozpoczęcie otwartego dialogu z partnerami społecznymi na temat jego znaczenia i wdrożenia.
Stanowisko Prezydium KK nr 4/25 ws. konieczności ratyfikacji Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” apeluje do strony rządowej o pilne podjęcie działań na rzecz ratyfikacji Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej (ZEKS), podstawowego europejskiego instrumentu ochrony praw społecznych i pracowniczych.
Ratyfikacja ZEKS nie powinna być traktowana jako „techniczne” osiągnięcie minimum liczby artykułów i ustępów, lecz jako punkt wyjścia dla całościowego przemyślenia obowiązków państwa w zakresie praw człowieka drugiej generacji, tak aby prawa społeczne traktować z równą powagą jak prawa polityczne i obywatelskie, nie jako uznaniowe zobowiązania, ale jako miernik nowoczesnego państwa społecznego.
Brak ratyfikacji ZEKS od ponad dwóch dekad to wyraz niedocenienia znaczenia praw społecznych w polskiej polityce publicznej. Potrzebujemy zmiany myślenia. Prawa do godnych warunków pracy, ochrony zdrowia, zabezpieczenia społecznego, ochrony dzieci i młodzieży nie mogą być domeną aktów wykonawczych i uznaniowych decyzji, ale konstytucyjną i międzynarodową normą.
Polska ratyfikowała Europejską Kartę Społeczną 10 czerwca 1997 roku. Od tego czasu minęło ponad ćwierć wieku, wystarczająco dużo, by dokonać kolejnego kroku i zobowiązać się do standardów odpowiadających realiom XXI wieku.
Argument, że Polski „nie stać” na pełną ratyfikację ZEKS, jest dziś nieaktualny i nieakceptowalny. W ostatnich dwóch dekadach Polska zanotowała jeden z największych wzrostów PKB w Europie, poprawiła istotnie wskaźniki zatrudnienia i dochodu narodowego,a w wielu sektorach dorównuje już państwom, które ZEKS w pełni ratyfikowały. Nie możemy dłużej usprawiedliwiać inercji biedą państwa sprzed lat.
W dalszej części dokumentu NSZZ „Solidarność” przedstawia propozycję realistycznej ścieżki ratyfikacji ZEKS, która spełnia wymogi formalne, ale jednocześnie może stać się impulsem do szerszej dyskusji o społecznych obowiązkach państwa. Taka debata jest w Polsce od lat nieobecna, a jej brak osłabia nie tylko ochronę pracowników, ale także legitymację całego modelu gospodarczego.
W pierwszej kolejności chcemy zwrócić uwagę na trzy kompleksowe wyzwania, które są krytycznie ważne niezależnie od kwestii potrzeby ratyfikacji ZEKS.
Po pierwsze, chcemy zwrócić uwagę na konieczność uczynienia realnym prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy zatrudnieniu niepracowniczym. Jest to konieczne w świetle Konstytucji RP mówiącej o tym, że każdy ma do nich prawo. Reforma w tym obszarze pozwoli także na ratyfikacje przykładowo art. 8 ust. 5 ZEKS.
Po drugie, konieczne jest wzmocnienie prawa pracowników do ułatwień w obszarze podnoszenia i modyfikacji kompetencji i kwalifikacji w obliczu zmiany technologicznej. Jest to kluczowe z polskiej perspektywy a równocześnie umożliwi ratyfikację art. 10 ust. 3 ZEKS.
Po trzecie, najwyższy czas, by Polska zadeklarowała, że prawo do godziwego wynagrodzenia stanowi jeden z filarów jej porządku społecznego i prawnego. Ratyfikacja art. 4 ust. 1 ZEKS, dotyczącego właśnie tej kwestii, byłaby czytelnym sygnałem, że Polska traktuje poważnie kwestie poziomu życia pracowników i realnej wartości wynagrodzeń. W kontekście wieloletniego wzrostu gospodarczego oraz dyskusji o godności pracy i sprawiedliwym podziale owoców rozwoju, taki krok wydaje się nie tylko możliwy, ale wręcz oczekiwany. Godziwe wynagrodzenie to nie hasło, ale konkretne zobowiązanie państwa – do stworzenia warunków, w których praca pozwala na prowadzenie życia na odpowiednim poziomie.
Zwracamy uwagę, że istnieją postanowienia ZEKS, które oceniamy jako niemalże możliwe do natychmiastowej ratyfikacji, gdyż wymogi w nich określone są spełniane przez polskie ustawodawstwo i praktykę. Są to:
Art. 2 ust. 2
Art. 2 ust. 6
Art. 7 ust. 7
Art. 20 ust. 1
Art. 25 ust. 1
Art. 27 ust. 1
Art. 27 ust. 2
Art. 27 ust. 3
Art. 29 ust. 1
Jak pokazano powyżej, Polska dysponuje potencjałem instytucjonalnym i gospodarczym umożliwiającym stopniową, a zarazem ambitną ratyfikację Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej. Potrzebujemy realistycznej ścieżki dojścia do celu. Ścieżki zgodnej z wymogami formalnymi i opartej na rzetelnej analizie obecnego stanu prawa i praktyki. Brak ratyfikacji to nie obiektywna niemożność, lecz brak politycznej woli i instytucjonalnej refleksji. Czas to zmienić dla wzmocnienia praw społecznych, dla wiarygodności Polski jako państwa budującego społeczną gospodarkę rynkową. Ratyfikacja ZEKS jest w tym kontekście niezbędna.
Stanowisko Prezydium KK nr 3/25 ws. wdrażania Europejskiego Filaru Praw Socjalnych w Polsce
Komisja Europejska prowadzi konsultacje publiczne i prace nad drugim planem wdrażania Europejskiego Filaru Praw Socjalnych (EPSR). To dobry moment, aby rzetelnie ocenić sytuację w Polsce zarówno w zakresie postępów, jak i istniejących braków we wdrażaniu Filaru na poziomie krajowym.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” z niepokojem stwierdza brak spójnej, strategicznej i aktywnej polityki państwa polskiego w zakresie wdrażania Europejskiego Filaru Praw Socjalnych. Mimo iż od jego proklamowania w 2017 r. minęło już osiem lat, Polska nadal nie posiada krajowego planu implementacji Filaru, który wskazywałby cele, priorytety i mechanizmy realizacji jego 20 zasad w ramach krajowych kompetencji.
W naszej ocenie obecny model realizacji EPSR w Polsce ogranicza się do reaktywnego, minimalistycznego podejścia: władze państwowe podejmują działania jedynie wówczas, gdy Komisja Europejska wprowadza nowe inicjatywy legislacyjne lub rekomendacje a i wtedy ich wdrażanie ma często charakter czysto formalny, ograniczający się do wymaganego minimum. Także wtedy, gdy związane jest to z realizacją działań finansowych z odpowiednich funduszy unijnych.
Tymczasem logika Filaru przyjętego przez wszystkie państwa członkowskie oraz instytucje UE opiera się na założeniu, że jego wdrażanie odbywa się równolegle na poziomie unijnym i krajowym, w ramach kompetencji dzielonych i z poszanowaniem zasady pomocniczości. Państwa członkowskie mają nie tylko prawo, ale i obowiązek prowadzenia autonomicznej polityki na rzecz realizacji zasady sprawiedliwości społecznej, godnych warunków pracy, równości szans, dostępu do szkoleń i usług publicznych, ochrony socjalnej czy włączenia społecznego.
W tym kontekście szczególnie niepokojące są niski poziom ambicji Polski oraz brak działań systemowych na rzecz osiągnięcia trzech ogólnych celów Filaru, tzw. Porto Social Targets, które państwa UE przyjęły wspólnie w 2021 roku:
- W zakresie zatrudnienia osób w wieku 20–64 lata Polska zadeklarowała osiągnięcie poziomu 76% do 2030 roku, podczas gdy cel unijny wynosi 78%.
- W zakresie uczestnictwa dorosłych w szkoleniach (uczenie się przez całe życie) Polska przyjęła cel 23%, czyli znacznie poniżej unijnego celu 60%. Obecny udział dorosłych Polaków w edukacji pozostaje jednym z najniższych w UE, a cel krajowy potwierdza brak realnej ambicji zmiany tego stanu rzeczy.
- W zakresie redukcji ubóstwa i wykluczenia społecznego Polska zadeklarowała ograniczenie liczby osób zagrożonych tymi zjawiskami o 1,5 mln do 2030 r. – co jest celem proporcjonalnym do celu unijnego (–15 mln), jednak Polska nie określiła odrębnego celu redukcji ubóstwa wśród dzieci, co pozostaje niepokojące.
Największe ryzyko nieosiągnięcia założonych celów dotyczy kształcenia ustawicznego dorosłych. Polska od wielu lat znajduje się na końcu unijnych rankingów w tym zakresie, a działania rządu są fragmentaryczne i nieskoordynowane. Brakuje całościowej strategii uczenia się przez całe życie, obejmującej zarówno ofertę edukacyjną, jak i zachęty finansowe, wsparcie instytucjonalne oraz włączenie partnerów społecznych.
W związku z powyższym, NSZZ „Solidarność” wzywa rząd RP do:
- Przygotowania i ogłoszenia krajowego planu wdrażania Europejskiego Filaru Praw Socjalnych, który nie będzie wyłącznie reakcją na działania Komisji Europejskiej (w tym planowany II Action Plan), lecz wyrazem samodzielnej, odpowiedzialnej polityki społecznej państwa prowadzonej w oparciu o krajową diagnozę, zidentyfikowane deficyty oraz konsultacje z partnerami społecznymi. Plan ten powinien wskazywać konkretne cele, priorytety, harmonogramy i mechanizmy wdrożeniowe w ramach kompetencji krajowych.
- Opracowania i wdrożenia krajowej strategii uczenia się przez całe życie, obejmującej także zachęty dla pracodawców i pracowników, rozwój infrastruktury edukacyjnej oraz włączenie związków zawodowych do planowania programów szkoleń.
- Zwiększenia ambicji w obszarach, gdzie Polska systematycznie odstaje od unijnej średniej, takich jak ochrona zdrowia, zabezpieczenie społeczne, dostęp do mieszkań czy edukacja dorosłych.
Europejski Filar Praw Socjalnych powinien być postrzegany jako narzędzie budowy nowoczesnego i solidarnego państwa dobrobytu zgodnego z wartościami, które od początku są fundamentem także NSZZ „Solidarność”.
STANOWISKO Nr 4 XXXII KZD ws. przeciwdziałania zapaści gospodarczej Lubelszczyzny i obrony Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A. oraz Grupy Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” S.A.
Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” wyraża zdecydowany sprzeciw wobec działań zmierzających ku degradacji gospodarczej i demograficznej Lubelszczyzny. Obecne działania Rządu Rzeczypospolitej Polskiej prowadzą do obniżenia potencjału ekonomicznego Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A. oraz Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” S.A., co zakłóci byt gospodarczy, społeczny, kulturalny i sportowy województwa lubelskiego.
Spółki te stanowią filary gospodarcze regionu, zapewniają zatrudnienie tysiącom pracowników, a także udzielają szeroko zakrojonego wsparcia wydarzeniom kulturalnym i sportowym, aby umożliwić trwały, zrównoważony rozwój Lubelszczyzny. Tworząc PKB, przyczyniają się również do wzrostu i stabilności ekonomicznej Polski, uczestniczą w zwiększaniu jej bezpieczeństwa gospodarczego. W następstwie wdrażania błędnej strategii transformacji ekologicznej, określanej mianem „Zielonego Ładu”, ich sytuacja stale pogarsza się i potrzebna jest natychmiastowa interwencja Rządu, aby zatrzymać i odwrócić ten proces.
Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A. stanowi „perłę w koronie” producentów węgla kamiennego, wykazując wysoką efektywność wydobycia przy sprzyjających warunkach geologicznych, jest kluczowym pracodawcą na Lubelszczyźnie, jednym z najważniejszych ogniw stabilności gospodarczej i motorem rozwoju regionu, a także hojnym mecenasem lokalnych inicjatyw kulturalnych, społecznych i sportowych. Jako polski producent węgla kamiennego stanowi jeden z najważniejszych elementów bezpieczeństwa energetycznego Polski, ponieważ wykorzystywanie własnych surowców energetycznych ma decydujące znaczenie dla stabilności dostaw energii i niezależności energetycznej państwa. Jego akcjonariuszem większościowym jest GK ENEA S.A., która jest spółką Skarbu Państwa. Stanowczo sprzeciwiamy się planom Rządu RP i władz GK ENEA S.A dotyczącym odchodzenia od energetyki węglowej przy jednoczesnym wygaszaniu wydobycia węgla kamiennego w całej Polsce, a tym samym likwidacji Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A. i związanej z tym likwidacji miejsc pracy na Lubelszczyźnie. Wzywamy Rząd RP oraz władze GK ENEA S.A. do odejścia od polityki „Zielonego Ładu” i do opracowania z uwzględnieniem konsultacji społecznych takiej strategii rozwoju Spółki, która zapewni kontynuację jej działalności na dotychczasowym najwyższym poziomie przy jednoczesnej ochronie miejsc pracy oraz zachowaniu niezależności Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A. dla dobra całego regionu.
Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” S.A., spółka Skarbu Państwa, czołowy producent nawozów sztucznych i chemikaliów na skalę europejską jest największym chemicznym zakładem produkcyjnym na Lubelszczyźnie, wiodącym zarówno pod względem jakości wytwarzanych produktów, jak liczby zatrudnianych pracowników. Spółka obejmuje mecenatem różne formy lokalnej działalności społecznej i kulturalnej, jak również wydarzenia sportowe, sprzyjając rozwojowi lokalnej społeczności. Podwyższenie cen gazu ziemnego na skutek polityki Unii Europejskiej poprzez podniesienie kosztu produkcji nawozów sztucznych przyczyniło się do zmniejszenia popytu na polski produkt. Do dnia dzisiejszego Rząd RP nie wprowadził skutecznych ograniczeń importu tanich nawozów z Rosji i Białorusi. Choć działalność przedsiębiorstwa przebiega wielotorowo, w obecnej sytuacji otoczenia gospodarczego następuje systematyczny wzrost zadłużenia spółki i spadek zatrudnienia.
Wzywamy Rząd RP do wprowadzenia ceł i ograniczeń importu nawozów sztucznych dla krajów spoza Unii Europejskiej, jak również do rzeczywistego wsparcia dla utrzymania produkcji krajowej oraz wdrażania innowacji z zachowaniem konsultacji społecznych. Oczekujemy też skutecznej międzynarodowej promocji polskiego przemysłu chemicznego, która umożliwi poszerzenie grona nabywców.
Zwracamy się do Rządu RP o rzeczywisty dialog społeczny na temat Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A. oraz Grupy Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” S.A., uwzględniający głos związków zawodowych, samorządowców oraz społeczności lokalnej.
Domagamy się od Rządu RP radykalnych działań pomocowych, dających realną szansę na dalszy rozwój Lubelszczyzny i powstrzymanie powolnej degradacji gospodarczej regionu.
STANOWISKO Nr 3 XXXII KZD ws. zmian w podatkach
Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” domaga się od Rządu RP:
1. wprowadzenia od roku 2026 kwoty wolnej od podatku w wysokości 60 000 zł,
2. wprowadzenia od roku 2026:
a. dla stawki 12% pierwszego progu podatkowego do dochodu 180 000 zł
b. dla stawki 32% drugiego progu podatkowego powyżej dochodu 180 000 zł.
Zwracamy uwagę, iż obecny układ rządzący złożył Polakom w wyborach parlamentarnych w roku 2023 obietnicę podniesienia kwoty wolnej od podatku do wysokości 60 000 zł, która do dnia dzisiejszego nie została zrealizowana.
Brak podniesienia przez kolejny rok wysokości podstawy opodatkowania w obowiązujących progach podatkowych 12% i 32% oraz inflacja doprowadziły do dewaluacji polskiego pieniądza. Skutkuje to tym, że obecnie osoby zarabiające średnią krajową przekraczają drugi próg podatkowy 32%, a to powoduje zubożenie coraz większej części społeczeństwa.
STANOWISKO Nr 2 XXXII KZD ws. przeciwdziałania zagrożeniu dla bezpieczeństwa zdrowotnego Lubelszczyzny – w obronie Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli
Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” wyraża stanowczy sprzeciw wobec marginalizacji kluczowego ośrodka onkologicznego na Lubelszczyźnie, jakim jest Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli i w konsekwencji zapaści systemu opieki onkologicznej w regionie.
Uniemożliwienie rozwoju tej ponadregionalnej placówki, która na skutek wysiłku wielu osób – w tym w sposób szczególny jej wieloletniej dyrektor, ś.p. prof. E. Starosławskiej – zyskała jako jedyna na Lubelszczyźnie rangę pełnoprofilowego, wysokospecjalistycznego centrum onkologii, zaliczanego do ośrodków onkologicznych z najwyższym stopniem w Krajowej Sieci Onkologicznej (SOLO 3 [Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego]), spowoduje jej degradację i obniżenie jakości opieki nad pacjentami onkologicznymi.
Obecny Rząd RP nie podtrzymał decyzji o dofinansowaniu projektu Rozbudowa Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej (COZL) im. św. Jana z Dukli o Ośrodek Profilaktyczno-Diagnostyczny dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych z subfunduszu infrastruktury strategicznej, będącego częścią Funduszu Medycznego, mającego na celu poprawę standardów opieki zdrowotnej i jakości życia Polaków. Również w konkursie Ministerstwa Zdrowia na finansowanie inwestycji z Krajowego Planu Odbudowy, przedsięwzięcie zgłoszone przez COZL: Modernizacja infrastruktury Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej w Lublinie w celu poprawy dostępu i podniesienia jakości diagnostyki i leczenia onkologicznego w Województwie Lubelskim, choć zostało ocenione pozytywnie, to nie uzyskało rekomendacji do objęcia wsparciem w ramach KPO.
Mając na względzie bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny, zwracamy się do Rządu RP ze stanowczym żądaniem o zmianę polityki wobec COZL, która umożliwi rozwój placówki, podnoszenie jakości świadczonej opieki i utrzymanie najwyższego stopnia w Krajowej Sieci Onkologicznej (SOLO 3) w interesie pacjentów oraz zatrudnionych w niej pracowników.
STANOWISKO Nr 11 XXXII KZD ws. obrony gotówki jako podstawowego środka płatniczego w Polsce
Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” z niepokojem obserwuje nasilające się działania, zmierzające do wycofania gotówki z obrotu gospodarczego. Wyrażamy zdecydowany sprzeciw wobec takich planów. Uważamy, że eliminacja gotówki niesie ze sobą poważne zagrożenia społeczne, gospodarcze i technologiczne, z których najpoważniejszym jest realna groźba utraty tysięcy miejsc pracy.
Gotówka to nie tylko środek płatniczy – to również fundament zatrudnienia dla wielu grup zawodowych. Kasjerzy, konwojenci, pracownicy ochrony, operatorzy bankomatów, a także szeregowi pracownicy sektora bankowego i handlowego – wszyscy oni mogą stracić zatrudnienie w wyniku odejścia od gotówki.
Małe i średnie przedsiębiorstwa, szczególnie na terenach wiejskich i w mniejszych miastach, w dużej mierze opierają swoją działalność na transakcjach gotówkowych. Likwidacja gotówki oznacza dla nich dodatkowe koszty operacyjne, konieczność inwestycji w infrastrukturę płatności elektronicznych, a często po prostu zamknięcie działalności.
Nie można też pominąć ogromnego ryzyka wykluczenia finansowego osób starszych, nieposiadających konta bankowego lub dostępu do internetu. Gotówka to dla nich często jedyna dostępna forma płatności.
Gotówka jest także gwarantem niezależności finansowej obywateli i państwa. W sytuacjach kryzysowych – takich jak wojna, awaria systemów IT, ataki hakerskie – gotówka pozostaje jedynym funkcjonującym środkiem płatniczym. Likwidacja fizycznego pieniądza uzależnia obywateli od technologii, które mogą zawieść, i od instytucji, które mogą zawężać dostęp do środków pieniężnych z przyczyn politycznych lub komercyjnych.
Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” apeluje do Rządu Rzeczypospolitej Polskiej oraz wszystkich sił politycznych o:
1. Zachowanie gotówki jako pełnoprawnego środka płatniczego w Polsce.
2. Wprowadzenie ustawowych gwarancji prawa do płatności gotówką w każdej placówce handlowej i usługowej.
3. Ochronę miejsc pracy związanych z obsługą gotówki.
4. Wzmocnienie roli gotówki w edukacji finansowej i bezpieczeństwie obywateli.
Gotówka to wolność. Gotówka to bezpieczeństwo. Gotówka to miejsca pracy. Będziemy jej bronić.
STANOWISKO Nr 10 XXXII KZD ws. konieczności wdrożenia działań zwiększających potencjał gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej
Obecnie w Polsce dokonuje się transformacja modelu działania związków zawodowych. Jest to proces wymuszony przez zmieniające się trendy w gospodarce i sektorze usług, co skutkuje wygaszaniem produkcji, zmianami profilu działania czy wręcz ogłaszaniem upadłości przedsiębiorstw – a w rezultacie masowymi zwolnieniami pracowników.
Do tych zmian w znacznym stopniu przyczynia się polityka Rządu RP, polegająca między innymi na nieuzasadnionych działaniach, zmierzających ku zapaści spółek Skarbu Państwa i w konsekwencji ich wyzbywania się, co prowadzi nie tylko do braku kontroli nad strategicznymi dla Polski sektorami gospodarki, ale także do braku kontroli nad rynkiem pracy przy stosowaniu ułatwień dla importu tańszych produktów spoza RP, zamiast wspierania i umacniania rodzimego przemysłu. Nade wszystko działania Rządu RP prowadzone są bez oficjalnego planu rozwoju gospodarczego Polski i rynku pracy.
Mając na względzie obronę prawa człowieka do pracy, Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” stanowczo domaga się od Rządu RP pilnego wdrożenia zaplanowanego kompleksowo, z uwzględnieniem konsultacji społecznych, procesu budowania odporności rynkowej oraz wypracowania systemowych rozwiązań, pozwalających na utrzymanie ciągłości zatrudnienia i wspierających elastyczność organizacji, jak np. pomoc małym i średnim przedsiębiorstwom w dopasowaniu nowych modeli biznesowych, zmiany w szkolnictwie branżowym, uwzględniające nabywanie zróżnicowanych kompetencji czy ograniczenia importu w obszarach strategicznych; i inne, w celu przeciwdziałania zapaści gospodarczej i destabilizacji rynku pracy w Polsce.
STANOWISKO Nr 9 XXXII KZD ws. sytuacji branży motoryzacyjnej w Polsce
Mając na uwadze obecną trudną sytuacją europejskiej branży motoryzacyjnej – będącej w dużej mierze skutkiem polityki klimatycznej UE – coraz więcej europejskich rządów zapowiada wprowadzenie poważnych pakietów wsparcia dla zakładów branży motoryzacyjnej w swoich krajach, co najprawdopodobniej będzie skutkować redukcją produkcji i zatrudnienia w państwach, w których takiego wsparcia nie będzie. Biorąc powyższe pod uwagę, Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” zwraca się do Rządu RP o podjęcie konstruktywnych działań, celem zapewnienia adekwatnego wsparcia branży motoryzacyjnej w Polsce.
Należy podkreślić, że obecnie branża motoryzacyjna wypracowuje 14 proc. PKB Polski i odgrywa kluczową rolę w gospodarce naszego kraju. Zapewnia przy tym zatrudnienie, uwzględniając kooperantów, kilkuset tysiącom pracowników. Realne zagrożenie znacznego zmniejszenia produkcji oraz zatrudnienia w branży motoryzacyjnej w oczywisty sposób prowadzić będzie do groźnych nieodwracalnych konsekwencji społecznych i ekonomicznych, tym także utracie wielu tysięcy członków przez NSZZ „Solidarność”. Zwłaszcza dotyczy to regionów, gdzie udział zakładów oraz produkcji związanej z motoryzacją jest największy.
Ponadto nie wolno zapominać, że ograniczaniu zdolności wytwórczych branży motoryzacyjnej towarzyszy deindustrializacja zarówno Polski jak i całej Unii Europejskiej z Republiką Federalną Niemiec na czele. Oznacza to poważne zagrożenie dla stabilnych miejsc pracy oraz wpływów budżetowych naszego kraju – już w 2025 roku budżet Polski ma być w jednej trzeciej finansowany długiem, zaciąganym na konto przyszłych pokoleń.
Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” wzywa do pilnego podjęcia niezbędnych działań, zapewniających konieczne i adekwatne wsparcie dla branży motoryzacyjnej, zmierzających do utrzymania miejsc pracy, o których rozmowy powinny się toczyć w sposób społecznie akceptowalny, czyli w uzgodnieniu z reprezentacjami pracowników. Koniecznie też trzeba podejmować decyzje dotyczące zapobiegania przenoszeniu tych miejsc pracy do krajów nieobjętych restrykcjami Zielonego Ładu – jak (ostatnio) Meksyk czy Brazylia.