Tag: Stanowisko

Stanowisko KK nr 4/26 ws. wypowiadania Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy w spółkach Grupy PKP CARGO

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wyraża stanowczy sprzeciw wobec działań polegających na wypowiadaniu Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy obowiązujących w spółkach Grupy PKP CARGO.

Układy zbiorowe pracy stanowią fundament dialogu społecznego, stabilności zatrudnienia oraz bezpieczeństwa socjalnego pracowników. Są one wynikiem wieloletnich negocjacji pomiędzy pracodawcą a reprezentacją pracowników i stanowią jeden z podstawowych instrumentów realizacji konstytucyjnej zasady dialogu społecznego.

Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że działania zmierzające do ograniczenia lub likwidacji obowiązujących układów zbiorowych prowadzone są w okresie, gdy zarówno Unia Europejska, jak i polski ustawodawca podejmują działania zmierzające do zwiększenia znaczenia rokowań zbiorowych oraz rozszerzenia zasięgu układów zbiorowych pracy. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 wskazuje wprost, że państwa członkowskie powinny promować rokowania zbiorowe oraz wzmacniać zdolność partnerów społecznych do prowadzenia negocjacji zbiorowych. Dyrektywa podkreśla również konieczność ochrony przedstawicieli pracowników i organizacji związkowych uczestniczących w procesie rokowań.

W świetle art. 4 Dyrektywy 2022/2041 państwa członkowskie zobowiązane są do podejmowania działań prowadzących do zwiększania zasięgu rokowań zbiorowych, a nie do ich ograniczania. Polska, jako kraj o stosunkowo niskim poziomie objęcia pracowników układami zbiorowymi, została zobowiązana do opracowania planu wspierania rokowań zbiorowych.

W naszej ocenie wypowiadanie układów zbiorowych pracy w spółkach Grupy PKP CARGO pozostaje w sprzeczności z duchem i celami polityki społecznej Unii Europejskiej oraz osłabia mechanizmy dialogu społecznego, które powinny być rozwijane i wzmacniane.

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wzywa właściciela Spółek Grupy PKP  oraz Zarządy Spółek Grupy PKP CARGO do:

  1. wycofania wypowiedzeń Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy,
  2. podjęcia rzeczywistych negocjacji ze stroną społeczną,
  3. poszukiwania rozwiązań naprawczych z poszanowaniem praw pracowniczych,
  4. prowadzenia dialogu zgodnie ze standardami wynikającymi z prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej.

NSZZ „Solidarność” jest zawsze gotowa do prowadzenia rokowań w celu wypracowania porozumień służących pracownikom i przedsiębiorcom.

Stanowisko KK nr 3/26 ws. wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” w pełni popiera stanowisko Krajowej Sekcji Przemysłu Lotniczego NSZZ „Solidarność” z dn. 30.05.2026r., wyrażające sprzeciw wobec decyzji wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy (PUZP) z dnia 20 września 1996 r., dokonanego przez Związek Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego w dniu 15 maja 2026 r.

Cytując to stanowisko Komisja Krajowa potwierdza, że „decyzja ta burzy wypracowany przez lata kompromis społeczny oraz uderza bezpośrednio w stabilność warunków pracy i płacy tysięcy zatrudnionych pracowników. Ponadzakładowy układ stanowił gwarancję pokoju społecznego oraz równego traktowania w branży.

Wypowiedzenie PUZP w obecnej sytuacji skutkować będzie:

  • Obniżeniem standardów: zagrożenie demontażem wyższych niż ustawowe norm ochrony pracowników.
  • Nierówną konkurencją: ryzyko stosowania dumpingu socjalnego przez poszczególnych pracodawców.
  • Niezadowoleniem społecznym: wzrost napięć i sporów zbiorowych w zakładach pracy.

Szczególnie niepokojący jest fakt, że decyzja ta zapada w niezwykle trudnym i wymagającym momencie geopolitycznym. Obecna sytuacja zmusza nas wszystkich do wzmożonej odpowiedzialności, która wymaga solidarnego, wspólnego działania na rzecz wzmocnienia obronności oraz odporności kraju.”

Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że decyzja o wypowiedzeniu PUZP stoi w sprzeczności z celem wdrożenia przez Polskę Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych oraz uchwalonej niedawno przez polski parlament Ustawy o Układach Zbiorowych Pracy i Porozumieniach Zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), których celem jest promowanie Układów Zbiorowych Pracy, a nie ich likwidacja.

Dlatego Komisja Krajowa z całą mocą apeluje do Zarządu Związku Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego o rewizję swojej decyzji i wycofanie oświadczenia o wypowiedzeniu PUZP. Apelujemy o pilne wyznaczenie terminu spotkania reprezentantów obu stron. Chcemy wierzyć, że szybka reakcja Zarządu pozwoli uniknąć niepotrzebnej eskalacji działań.

 

Stanowisko KK nr 2/26 ws. protestu głodowego pracowników Inowrocławskich Kopalni Soli SOLINO S.A. oraz postulatów dotyczących ochrony strategicznych interesów państwa

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wyraża pełne poparcie dla protestu głodowego podjętego przez pracowników Inowrocławskich Kopalni Soli SOLINO S.A. w Inowrocławiu oraz dla przedstawionych przez nich postulatów.

Protest ten nie jest wyłącznie sporem pracowniczym ani lokalnym konfliktem społecznym. Jest wołaniem o odpowiedzialność państwa za zasoby, infrastrukturę i kompetencje mające fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa surowcowego, przemysłowego i energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Komisji Krajowej mamy do czynienia z sytuacją, w której dalsza bierność władz publicznych może doprowadzić do nieodwracalnej utraty potencjału strategicznego regionu i całego państwa.

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” podziela stanowisko pracowników, że kompleks sodowo-solny oraz infrastruktura związana z eksploatacją złóż soli i budową podziemnych magazynów kawernowych nie mogą być traktowane wyłącznie przez pryzmat doraźnego rachunku ekonomicznego. Są to aktywa o znaczeniu strategicznym, powiązane bezpośrednio z bezpieczeństwem energetycznym państwa, stabilnością rynku paliw i gazu, ciągłością dostaw nośników energii, a także z utrzymaniem miejsc pracy oraz unikalnych kompetencji technologicznych.

Z pełną odpowiedzialnością stwierdzamy, że postulaty pracowników Solino S.A. są uzasadnione społecznie, gospodarczo i państwowo.

Komisja Krajowa podkreśla, że ochrona miejsc pracy w Solino S.A. nie może być oddzielana od ochrony interesu publicznego. Likwidacja kompetencji pracowniczych, technologicznych i wydobywczych w obszarze gospodarki solnej i magazynowej oznaczałaby osłabienie zdolności państwa do prowadzenia samodzielnej polityki surowcowej i energetycznej. Państwo, które traci kontrolę nad strategiczną infrastrukturą i złożami, traci jednocześnie realne instrumenty zapewnienia bezpieczeństwa swoim obywatelom.

W naszej ocenie obowiązkiem władz jest niezwłoczne podjęcie działań osłonowych, naprawczych i systemowych. Dotyczy to zarówno ochrony majątku o znaczeniu strategicznym, jak i zabezpieczenia zatrudnienia, utrzymania ciągłości technologicznej oraz powstrzymania procesów degradacyjnych, które mogą mieć skutki nieodwracalne.

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” apeluje do Prezesa Rady Ministrów, Ministra Energii oraz właściwych organów państwa o natychmiastowe podjęcie rozmów ze stroną społeczną i przedstawienie wiążącego planu działań. Nie oczekujemy deklaracji o charakterze wizerunkowym, lecz decyzji o charakterze ustrojowym, właścicielskim, inwestycyjnym i ochronnym, odpowiadających randze zagrożenia.

Deklarujemy pełne wsparcie dla działań podejmowanych przez pracowników oraz reprezentującą ich stronę związkową. Nie pozostawimy samych ludzi, którzy upominają się nie tylko o swoje miejsca pracy, ale również o bezpieczeństwo państwa i interes narodowy.

W przypadku braku niezwłocznej reakcji strony rządowej oraz dalszego ignorowania zgłaszanych zagrożeń, Komisja Krajowa jest gotowa do podjęcia działań statutowych.

Wyrażamy solidarność z pracownikami Inowrocławskich Kopalni Soli SOLINO S.A. i popieramy ich walkę o miejsca pracy, o przyszłość regionu oraz o zachowanie strategicznych zdolności państwa polskiego.

Stanowisko KK nr 1/26 ws. bezwzględnego więzienia dla Adama Borowskiego

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Komisja Krajowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” stanowczo potępia skandaliczną decyzję o osadzeniu w zakładzie karnym Adama Borowskiego, legendarnego działacza naszego Związku.
To, co dziś się dzieje, jest odwróceniem elementarnego porządku moralnego. Człowiek, który w czasach PRL-u miał odwagę przeciwstawić się opresyjnemu państwu i zapłacił za to więzieniem, ponownie trafi za kratki – tym razem decyzją instytucji, która powinna stać na straży sprawiedliwości. To kompromitacja państwa.
Nie mamy wątpliwości: ta decyzja nie ma nic wspólnego z troską o porządek prawny.
To demonstracja siły wymierzona w człowieka, który nie tylko mierzy się obecnie z ciężką chorobą, ale przede wszystkim od lat patrzy władzy na ręce. To sygnał, który władza nieudolnie próbuje wysłać do wszystkich, którzy mają odwagę myśleć i mówić niezależnie: „możemy was złamać”.
Państwo, które w taki sposób traktuje swoich bohaterów, traci moralne prawo do powoływania się na jakiekolwiek wartości.
Nie ma i nie będzie naszej zgody na takie działania. Nie pozwolimy, by historia zatoczyła koło, a bohaterowie wolności znów stali się więźniami we własnym państwie.

Stanowisko Prezydium KK nr 1/26 ws. wyroku bezwzględnego więzienia dla Adama Borowskiego

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” z oburzeniem przyjęło informację o skazaniu na karę bezwzględnego pozbawienia wolności  Adama Borowskiego, legendarnego działacza Solidarności, więźnia politycznego w czasach PRL i osoby, która przez lata narażała zdrowie i życie w walce z systemem komunistycznym.

Adam Borowski jest dziś człowiekiem ponad siedemdziesięcioletnim, który przeszedł udar, a obecnie walczy z nowotworem.

Uderzanie w postać tak ważną dla Solidarności, ale także dla całej historii Polski, jest skandalem i budzi poważne wątpliwości co do intencji i priorytetów aparatu państwowego. W demokratycznym państwie prawa siłę instytucji mierzy się bowiem tym, czy potrafią one działać sprawiedliwie, proporcjonalnie i z poszanowaniem ludzkiej godności – także wobec tych, którzy są dla nich niewygodni lub kontrowersyjni.

Takie działania, jak wczorajszy wyrok wobec Adama Borowskiego, podkopują zaufanie obywateli do państwa, rodzą nieufność i przekonanie, że prawo staje się narzędziem bieżącej polityki, a nie bezstronnym mechanizmem ochrony porządku publicznego. W dłuższej perspektywie taka praktyka osłabia autorytet instytucji i pogłębia społeczne podziały.

Stanowisko Prezydium KK nr 6/25 ws. brutalnej pacyfikacji przez policję protestu rolników w Brukseli

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” stanowczo potępia brutalną pacyfikację, której 18 grudnia dokonała policja wobec protestujących rolników w Brukseli. Użycie siły wobec obywateli, którzy domagają się dialogu i bronią swojego bytu, jest skandalem i jawnym zaprzeczeniem wartości, na które tak chętnie powołują się instytucje Unii Europejskiej.

Nie ma żadnego usprawiedliwienia dla przemocy wobec pokojowych protestów. Gdy władza zamiast rozmowy sięga po przemoc, pokazuje jedynie swoją słabość. Takie działania kompromitują UE nie tylko w sferze politycznej, ale także moralnej, podważając jej wiarygodność w oczach obywateli państw Europy.

Dla nas, Polaków, charakter i czas tych zajść budzą najgorsze skojarzenia. W grudniu wspominamy w Polsce m.in. krwawą pacyfikację protestów na Wybrzeżu 1970 roku oraz mroczne lata stanu wojennego. Wówczas pokojowi manifestanci byli brutalnie bici, represjonowani, a także mordowani za walkę o swoje prawa. Doskonale wiemy, dokąd prowadzi arogancja władzy i użycie przemocy wobec protestujących. Na takie działania, niezależnie od tego, kto jest ich inicjatorem, nigdy nie będzie naszej zgody.

Jednocześnie solidaryzujemy się z protestującymi rolnikami. NSZZ „Solidarność” od 20 lat walczy ze szkodliwymi regulacjami europejskiej polityki klimatycznej. Odrzucenie umowy z Mercosur jest także jednym z postulatów NSZZ „Solidarność”. Te ideologicznie narzucone, oderwane od realiów gospodarczych regulacje uderzają w europejskie rolnictwo oraz przemysł, prowadząc do wzrostu kosztów produkcji, spadku konkurencyjności
i zagrożenia dla bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarczego.

Takie wydarzenia, jak te, które rozegrały się 18 grudnia na ulicach Brukseli, nie powinny mieć miejsca w żadnym czasie i w żadnym miejscu na świecie. Tym bardziej  
w mieście, które mieni się stolicą europejskiej demokracji i symbolem wspólnoty opartej na prawach obywatelskich. Unia Europejska, jeśli ma pozostać wiarygodna, musi reagować na społeczne napięcia dialogiem, a nie siłą.

Stanowisko KK nr 6/25 ws. dramatycznej sytuacji społeczno-gospodarczej w Polsce i powołania Sztabu Akcji Protestacyjnej

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium
  1. W związku z dramatycznie pogarszającą się sytuacją społeczno-gospodarczą w Polsce oraz brakiem jakiegokolwiek realnego dialogu społecznego ze strony rządu, Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” podejmuje decyzję o rozpoczęciu przygotowań do ogólnokrajowej akcji protestacyjnej oraz o powołaniu Sztabu Akcji Protestacyjnej.
  2. Narastająca fala zwolnień grupowych w wielu branżach, upadłości przedsiębiorstw oraz gwałtowne pogorszenie warunków pracy w kluczowych sektorach gospodarki to bezpośredni skutek systematycznego ignorowania głosu pracowników prezentowanego systematycznie przez NSZZ „Solidarność”. Należy jednoznacznie podkreślić, że do obecnego kryzysu zaufania społecznego doprowadził rząd, trwale lekceważąc sygnały płynące z zakładów pracy, nie reagując na narastające problemy, forsując rozwiązania pogłębiające kryzys w polskiej gospodarce, stanowiący zagrożenie dla wielu tysięcy pracowników. Polityka obecnego rządu, od chwili jego powołania w dniu 13 grudnia 2023 roku, destabilizuje rynek pracy, osłabia pozycję pracowników i podważa bezpieczeństwo państwa poprzez ignorowanie skomplikowanej sytuacji w wielu strategicznych przedsiębiorstwach. Ciągłe odrzucanie przez rząd dialogu społecznego stanowi poważne zagrożenie dla stabilności gospodarczej i społecznej Polski.
  3. Wzywamy rząd do natychmiastowego podjęcia uczciwych i merytorycznych negocjacji w celu realizacji poniższych postulatów, a także do rozpoczęcia realnych rozmów branżowych, regionalnych i zakładowych w sprawach kluczowych dla poszczególnych miejsc pracy i sektorów polskiej gospodarki. Brak reakcji oraz dalsze procedowanie rozwiązań sprzecznych z interesem pracowników będzie jednoznacznym potwierdzeniem braku wiarygodności rządu.
  4. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” przedstawia postulaty, których spełnienie jest warunkiem zatrzymania akcji protestacyjnej Związku. Żądamy:
    • Zahamowania zwolnień grupowych w wielu branżach, w tym w sektorze publicznym i wprowadzenia rozwiązań gwarantujących ochronę miejsc pracy;
    • Natychmiastowego wycofania się z praktyki wypowiadania układów zbiorowych pracy w spółkach Skarbu Państwa oraz wygaszania praw pracowniczych pod pretekstem tzw. „reform”; ewentualnie: „działań naprawczych”;
    • Jednoznacznego odrzucenia przez Polskę destrukcyjnej polityki klimatycznej prowadzonej przez komisje europejska, w tym: Fit for 55 oraz systemów ETS i ETS2, dodatkowo pozbawionych naukowego uzasadnienia, prowadzących do upadku polskiego przemysłu, likwidacji tysięcy miejsc pracy i ubóstwa polskich pracowników;
    • Zapewnienia skutecznego wsparcia przedsiębiorstwom w branżach kluczowych dla bezpieczeństwa energetycznego i przemysłowego kraju, m.in. w górnictwie, energetyce czy branży metalowej, a także wielu innych branżach, zagrożonych polityką klimatyczną UE;
    • Rozsądnego gospodarowania zasobami naturalnymi kraju, w tym prowadzenia sprawdzonej przez wiele lat, popartej wiedzą naukową gospodarki leśnej zapewniającej bezpieczną dostępność terenów leśnych dla obywateli i zabezpieczającej dostawy strategicznego surowca dla branży drzewnej;
    • Zapewnienia systemowych rozwiązań wypracowanych w rzetelnym dialogu społecznym nie tylko dla pracowników tej branży ale także w celu poprawy dostępności świadczeń medycznych dla pacjentów;
    • Żądamy kompleksowej reformy finansowania i organizacji edukacji i nauki- zwiększenia nakładów do poziomu europejskiego. Domagamy się wstrzymania chaotycznych, niekonsultowanych zmian podstaw programowych, likwidacji przedmiotów i arbitralnych modyfikacji podstaw, a także rezygnacji z ideologicznych rozwiązań, które obniżają jakość kształcenia i przeciążają nauczycieli;
    • Zagwarantowania niezwłocznej i realnej waloryzacji wynagrodzeń w sektorze finansów publicznych, opartej na faktycznych kosztach ponoszonych przez pracowników, a nie na oderwanych od rzeczywistości prognozach rządowych;
    • Przywrócenia realnego dialogu społecznego na poziomie krajowym, regionalnym, branżowym i zakładowym; zakończenia praktyki jednostronnego narzucania rozwiązań oraz przywrócenia rzeczywistej roli Rady Dialogu Społecznego;
    • Rozsądnego stymulowania rozwoju gospodarczego kraju poprzez m.in., realne przywrócenie i przyśpieszenie realizacji  inwestycji strategicznych takich jak Centralny Port Komunikacyjny, elektrownie atomowe, rozbudowę sieci naftowych i gazowych, portu kontenerowego w Świnoujściu i żeglowności Odry. Takie działania wygenerują nowe miejsca pracy i pobudzą polski przemysł, co przełoży się na zwiększenie zasobności państwa i jego obywateli;
    • Wstrzymania wdrażania ustaw i rozporządzeń uderzających w bezpieczeństwo ekonomiczne polskich pracowników i ich rodzin, w tym działań podnoszących koszty życia i pracy;
    • Realizacji szybkiej rozbudowy polskiej armii, z wykorzystaniem polskiego potencjału produkcyjnego oraz praktycznej realizacji kontraktów na jej uzbrojenie.
    • Ochrony polskiego rolnictwa przed skutkami zaakceptowanej przez rząd Donalda Tuska umowy UE-Mercosur oraz umowy UE-Ukraina;
    • Zabezpieczenie interesów polskich przedsiębiorstw i zapewnienie bezpieczeństwa kraju w kształtującej się obecnie sytuacji międzynarodowej zmierzającej do zakończenie wojny w Ukrainie.
  5. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wzywa jednocześnie wszystkie organizacje związkowe do bezwzględnego włączenia się w akcje organizowane przez władze krajowe, regionalne i branżowe NSZZ „Solidarność”
  6. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” oświadcza, że w przypadku ignorowania postulatów Związku podjęte zostaną zdecydowane, ogólnokrajowe, branżowe, regionalne i zakładowe działania protestacyjne. Jednocześnie upoważnia Sztab Akcji Protestacyjnej do opracowania harmonogramu protestów i jego wdrożenia, jeśli rząd nadal będzie unikał rzeczywistego i konstruktywnego dialogu społecznego, a postulaty Związku pozostaną bez satysfakcjonujących rozwiązań.

 

Stanowisko KK nr 5/25 ws. pamięci o Ofiarach stanu wojennego w 44. Rocznicę jego wprowadzenia

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Pierwszą ofiarą śmiertelną stanu wojennego w Polsce był Tadeusz Kostecki. W wyniku pacyfikacji strajku w Politechnice Wrocławskiej zmarł 15 grudnia 1981 r. W dniu następnym dokonano zbrodni na 9 górnikach kopalni Wujek, a 17 grudnia 1981 r. dwudziestoletni Antoni Browarczyk w centrum Gdańska, wracając z zajęć po praktykach szkolnych, został śmiertelnie postrzelony w głowę przez milicjanta, nie odzyskawszy przytomności zmarł 23 grudnia 1981 r.

Stan wojenny trwał 586 dni. Do jego zniesienia 22 lipca 1983 r. ponad 100 osób zostało zamordowanych. W czasie stanu wojennego internowano około 10 tysięcy osób, wyrzucono z pracy 56 tysięcy osób, osądzono przed sądami i kolegiami około 160 tysięcy osób. Do tego należy doliczyć niepoliczone tysiące złamanych karier zawodowych, wymuszonych emigracji, rozbitych rodzin, a także cofnięcie cywilizacyjne i gospodarcze Polski.

W tym kontekście należy przypomnieć, że niemal jedenaście lat wcześniej w następstwie rozkazów komunistów, odpowiednio: Władysława Gomułki, Józefa Cyrankiewicza, Wojciecha Jaruzelskiego, Kazimierza Świtały, Stanisława Kociołka i innych im podobnych, w całym grudniu 1970 roku zostało zamordowanych 45 osób, rannych zostało ponad 1165 osób, a około 3000 osób zostało aresztowanych i pobitych.

Do dnia dzisiejszego bilans tych krzywd nie został wyrównany. Jak wielu komunistów i ich potomków zostało faktycznymi beneficjentami zmian po 1989 r., co więcej bezczelnie wpychając się na najwyższe urzędy w Polsce, powołują się na zasady demokratycznego państwa prawa.

Brak rozliczeń z oprawcami stał się normą w historii powojennej naszej Ojczyzny. Przywołując słowa bł. Kardynała Stefana Wyszyńskiego powtarzamy z całą mocą: „Należy wybaczyć, ale nie zapomnieć”.

Wybaczyliśmy, ale czy mamy zapomnieć o 6 mln zamordowanych, o zrównanej niemal z ziemią Ojczyźnie? Czy mamy zapomnieć, że Rosjanie kazali nam pamiętać, że to oni nas „wyzwolili”, czy mamy też zapomnieć, że rodzimi komuniści przez lata byli współrealizatorami zbrodniczego systemu w Polsce?

W 44. Rocznicę tego haniebnego wydarzenia, kiedy Polak kierowany przez komunistycznych namiestników stanął przeciwko Polakowi oddajemy cześć wszystkim Ofiarom represji oraz wzywamy Rodaków do podjęcia wysiłku, aby zapanowały w Polsce prawdziwe wartości, sprawiedliwość, prawo i solidarność.

 

Stanowisko KK nr 4/25 ws. działań Zarządu ENEA S.A. i powołania Komitetu Protestacyjno-Strajkowego przez Organizacje Związkowe GK ENEA

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” stwierdza, co następuje:
1. Decyzja Zarządu ENEA S.A. z dnia 18 września 2025 r. dotyczącą wypowiedzenia Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) zawartego w 1996 r., który – z wszystkimi późniejszymi zmianami – stanowi dotychczas podstawę stabilnych warunków pracy, płacy i świadczeń socjalnych w Grupie Kapitałowej ENEA, została podjęta z naruszeniem zasad dobrej woli i bez poszanowania interesów strony pracowniczej.
2. Wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec działań Zarządu ENEA, które obejmują:
a) wypowiedzenie ZUZP, bez prowadzenia rzeczywistego dialogu ze stroną społeczną, co stanowi bezsporne naruszenie zobowiązań wynikających z obowiązującej umowy społecznej;
b) odwołanie przedstawicieli pracowników z Zarządów i Rad Nadzorczych spółek zależnych, co w sposób rażący narusza konstytucyjne prawo pracowników do partycypacji w zarządzaniu i zostało dokonane wbrew zobowiązaniom Zarządu w przedmiotowej sprawie;
c) wydzielenie departamentu sprzedaży z ENEA S.A. bez zawarcia umowy transferowej zabezpieczającej prawa pracowników, co spowoduje pogorszenie warunków ich zatrudnienia.
3. Działania Zarządu GK ENEA godzą w istotę dialogu społecznego, świadczą o braku poszanowania praw pracowniczych i naruszają poczucie bezpieczeństwa zatrudnienia tysięcy pracowników GK ENEA. Działania na taką skalę prowadzą do destabilizacji GK ENEA i konfliktu społecznego.

W związku z tym Komisja Krajowa popiera powołanie przez organizacje związkowe GK ENEA Komitetu Protestacyjno – Strajkowego.
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” domaga się od władz GK ENEA:

– natychmiastowego wycofania wypowiedzenia ZUZP;
– przywrócenia partycypacji pracowników w zarządzaniu, poprzez udział przedstawicieli pracowników w Zarządach i Radach Nadzorczych spółek zależnych, na zasadach wynikających z wcześniej obowiązujących w GK ENEA przepisów;
– przywrócenie przedstawicieli pracowników do Zarządów i Rad Nadzorczych spółek zależnych;
– zawarcie umowy transferowej w przypadku wydzielenia departamentu sprzedaży lub innych działań restrukturyzacyjnych gwarantującej bezpieczne, stabilne i godziwe warunki zatrudnienia pracowników;
– prowadzenia wszelkich zmian w GK ENEA w sposób realizujący zobowiązania wzajemne wynikające z wewnątrzzakładowych źródeł prawa pracy, w tym porozumień oraz umowy społecznej, poprzez uprzednie zawieranie porozumień oraz dokonywanie uzgodnień i konsultacji ze Stroną Związkową, a nie podejmowanie jednostronnych działań przez Zarząd GK ENEA;
– wprowadzanie ewentualnych zmian w GK ENEA w oparciu o dialog i porozumienie, a nie o jednostronne działania Zarządu.

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” deklaruje gotowość wsparcia działań Komitetu Protestacyjno – Strajkowego oraz do udziału w działaniach solidarnościowych w obronie praw pracowników ENEA.

Stanowisko Prezydium KK nr 5/25 ws. konieczności ratyfikacji Protokołu Dodatkowegodo Europejskiej Karty Społecznej w sprawie skargi zbiorowej

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca się do strony rządowej z ponownym i zdecydowanym wezwaniem do niezwłocznej ratyfikacji Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Karty Społecznej w sprawie skargi zbiorowej, przyjętego w Strasburgu 9 listopada 1995 r. Skarga zbiorowa to nie tylko narzędzie prawne, ale impuls do debaty publicznej i kształtowania polityki społecznej w duchu konstytucyjnego dialogu (art. 20 Konstytucji RP).
Brak ratyfikacji tego dokumentu stanowi poważne zapóźnienie Polski na tle innych państw członkowskich Rady Europy. Protokół ten wszedł w życie w 1998 r. i obecnie został ratyfikowany przez 16 państw, w tym m.in. Francję, Włochy, Hiszpanię, Finlandię, Szwecję, Irlandię, Belgię, Chorwację i Czechy. Polska nie dokonała ratyfikacji Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej oraz nadal odmawia ratyfikacji mechanizmu skargi zbiorowej, który stanowi realne narzędzie ochrony praw społecznych i pracowniczych.
Zwracamy także uwagę, że Polska nie ratyfikowała większości z pięciu kluczowych protokołów ONZ przewidujących mechanizmy skargowe do traktatowych organów nadzoru, tj.:
1. Protokołu Fakultatywnego do Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (2008),
2. Protokołu Fakultatywnego do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (1999),
3. Protokołu Fakultatywnego do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (2006),
4. Fakultatywnego Protokołu do Konwencji o prawach dziecka w sprawie procedury składania skarg (2011).
Brak ratyfikacji tych instrumentów oznacza, że Polska pozostaje niemalże całkowicie poza międzynarodowym systemem ochrony praw człowieka w zakresie skarg jednostkowych i zbiorowych co szczególnie niepokoi w kontekście praw społecznych, pracowniczych, a także praw dzieci i osób z niepełnosprawnościami.
Fakt pozostawania Polski poza globalnym systemem skarg indywidualnych i zbiorowych dotyczącym praw człowieka, jest nie tylko niespójny z deklarowaną pozycją państwa demokratycznego, ale również godzi w interesy związków zawodowych oraz innych podmiotów społeczeństwa obywatelskiego.
Podkreślamy, że ratyfikacja Protokołu o skardze zbiorowej wynika z zasady dialogu społecznego zapisanej w art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że „społeczna gospodarka rynkowa oparta jest na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych”. Ratyfikacja protokołu byłaby wyrazem poszanowania tej konstytucyjnej zasady, a także poważnego traktowania organizacji pracodawców i związków zawodowych jako stron dialogu społecznego.
Protokołowi temu nie można zarzucić ingerencji w suwerenność państwa. Jego mechanizm pełni istotną funkcję monitorującą, ostrzegawczą i opiniotwórczą. W praktyce jego stosowanie prowadzi do podnoszenia standardów społecznych, poprawy polityki publicznej oraz większej przejrzystości.
Z perspektywy związku zawodowego, jakim jest NSZZ „Solidarność”, dostęp do mechanizmu skargi zbiorowej byłby realnym narzędziem ochrony praw pracowniczych w sytuacjach systemowych naruszeń, w których nie istnieją skuteczne środki odwoławcze na poziomie krajowym lub są one niewystarczające.
Ratyfikacja Protokołu byłaby również istotnym krokiem w kierunku umacniania pozycji Polski w europejskim systemie praw społecznych i potwierdzeniem, że państwo traktuje zobowiązania międzynarodowe nie tylko formalnie, ale również praktycznie.
Ratyfikacja protokołu oznacza wzmocnienie mechanizmu quasi-sądowego dochodzenia sprawiedliwości społecznej w sytuacjach systemowego naruszania praw, szczególnie gdy sądy krajowe nie są w stanie skutecznie działać z powodu luk prawnych lub ograniczeń proceduralnych.
Decyzje EKSS zmuszają państwa do prowadzenia szerszych konsultacji społecznych, w tym z partnerami społecznymi. Mechanizm ten może wzmocnić demokratyczny wymiar zarządzania sprawami społecznymi, ponieważ wymusza debatę publiczną wokół spraw złożonych w skardze.
W Polsce, gdzie nie istnieje systemowe forum do badania zgodności polityki społecznej z prawami człowieka, ratyfikacja protokołu mogłaby pełnić funkcję brakującego mechanizmu korekty instytucjonalnej.
Ratyfikacja Protokołu o skardze zbiorowej wprowadziłaby w Polsce stabilny, instytucjonalnie osadzony mechanizm, w którym związki zawodowe mogą dochodzić praw społecznych w procedurze o charakterze quasi-sądowym. W sytuacji, gdy sądy krajowe nie zapewniają wystarczającej ochrony w przypadkach systemowych naruszeń, mechanizm ten stanowiłby brakujące ogniwo kontroli państwa przez obywateli i ich organizacje.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” apeluje zatem do Rządu RP o podjęcie niezwłocznych działań legislacyjnych zmierzających do ratyfikacji Protokołu, a także o rozpoczęcie otwartego dialogu z partnerami społecznymi na temat jego znaczenia i wdrożenia.