Tag: 2013

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje projekt ustawy z dnia 04.03 13 r. o szczególnych rozwiązaniach na rzecz ochrony miejsc pracy związanych z łagodzeniem skutków spowolnienia gospodarczego lub kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uważa za niemożliwe do przyjęcia rozwiązania zaproponowane w art. 19, w art. 8 projektu ustawy.

• Proponowany art. 19 wskazuje, że w przypadku wystąpienia spowolnienia gospodarczego lub kryzysu ekonomicznego o rozmiarach powodujących konieczność zastosowania szczególnych rozwiązań na rzecz ochrony miejsc pracy Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, na podstawie wniosku ministra właściwego ds. pracy, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki z własnej inicjatywy lub na podstawie uchwały Trójstronnej Komisji ds. Społeczno- Gospodarczych uruchomić pomoc przedsiębiorcom oraz określić kwotę łącznej pomocy, uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa. Należy podkreślić, że pojęcia „spowolnienia gospodarczego” i „kryzysu” nie są w żaden sposób w projekcie ustawy zdefiniowane. Kryteria te są nieostre i ocenne. Zdaniem Prezydium KK, projektodawca powinien w treści projektu ustawy określić czytelnymi parametrami makroekonomicznym moment, w którym środki pomocowe wskazane w ustawie zostają uruchomione oraz przy jakich parametrach makroekonomicznych taki okres się kończy. Fakultatywność uruchamiania środków zaproponowana w art. 19 jest dla NSZZ „Solidarność” nie do przyjęcia.

Ustawa znajdzie zastosowanie wyłącznie w przypadku wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia. To rozporządzenie będzie de facto ustalało moc obowiązującą całej regulacji, w szczególności różne okresy czasowe jej obowiązywania. W omawianym przypadku można mieć zastrzeżenia odnośnie konstytucyjności proponowanych przepisów projektu.

• Prezydium KK nie widzi racjonalnych przesłanek do skracania (w stosunku do poprzednio obowiązującej regulacji) okresu ochrony przed wypowiedzeniem do
  3 miesięcy (art. 8 projektu ustawy). Podstawowym celem ustawy zgodnie
  z uzasadnieniem jest ochrona miejsc pracy. Zdaniem Prezydium KK powinna zostać zachowana symetria pomiędzy okresem, w jakim pracodawca otrzymuje wsparcie publiczne (do 6 miesięcy), a okresem, w jakim gwarantuje stabilizację zatrudnienia.
• Prezydium KK postuluje, aby w art. 13 projektu uściślić wysokość pomocy,
  tj. zmienić zapis „do wysokości 100% zasiłku” na zapis „w wysokości 100% zasiłku”.
• Ze względu na trudną sytuacje ekonomiczną pracodawcy i potencjalny konflikt pomiędzy przeznaczeniem środków na wypłaty dla pracowników i uregulowanie innych zobowiązań warto rozważyć doprecyzowanie terminu „niezwłocznie” występującego w art. 15 projektu.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” po raz kolejny zwraca uwagę
na zagadnienie sprzeczności polskich regulacji dotyczących przedstawicielstwa pracowników wyłonionego w trybie przyjętym u danego pracodawcy z ratyfikowaną przez Polskę Konwencją 135 MOP, wskazującą na konieczność przyznania takim przedstawicielom skutecznej ochrony oraz ułatwień w prowadzonej działalności (art. 6 projektu ustawy).

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następującą uwagę do załącznika 2 – „Sprawozdanie rzeczowo – finansowe z wykonywania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych finansowanych z budżetu państwa” projektu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie sprawozdań rzeczowo – finansowych z wykonywania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych:

Tabela E – dotycząca informacji na temat finansowania zadań z zakresu koordynacji została poszerzona o informacje dotyczące wydatków na obsługę zadań (Lp. 3), wydatków na wynagrodzenia w zależności od rodzaju zawieranych umów o pracę przez pracowników wykonujących zadania (Lp.3.1 – Lp. 3.2), wydatki inwestycyjne (Lp. 3.3), wydatki związane z utrzymaniem lokalu (Lp. 3.4.1) oraz wydatki związane z umową najmu (Lp. 3.4.2). Takie same informacje są ujęte w kolejnej pozycji tabeli (Lp. 4 – Lp. 4.4.2). Objaśnienia dotyczące załącznika 2 w części E (pkt. 12 – 18) nie zawierają naszym zdaniem uzasadnienia do powielania tych informacji w sprawozdaniu.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do poselskiego projektu (Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość) ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach z tytułu choroby i macierzyństwa:

1. Po przyjęciu proponowanych zmian łączny wymiar urlopów: macierzyńskiego, dodatkowego macierzyńskiego i rodzicielskiego wyniesie 52 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka, a w przypadku porodów mnogich od 65 do 71 tygodni. W takiej sytuacji pracownik nie będzie w stanie skorzystać w pełni z przysługującego prawa do urlopu wychowawczego – w obecnym wymiarze do 3 lat i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 4 roku życia (art.186 par.1). W związku z tym, że każde uprawnienie powinno łączyć się z zapewnieniem możliwości jego realizacji, proponujemy przedłużenie okresu korzystania z urlopu wychowawczego do co najmniej 5 roku życia dziecka.
2. W ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w art. 29a należy również uwzględnić okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego.
3. Projektodawca przeoczył konieczność dokonania zmian w art. 16 l ust.1, pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2011 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty normującego przedłużenie czasu trwania szkolenia specjalizacyjnego lekarza lub lekarza dentysty.
4. Przyspieszenie terminu wejścia ustawy z 1 września 2013 r. (propozycja w projekcie rządowym) na 10 czerwca 2013 roku wymagać będzie dodatkowych środków finansowych. Zdaniem Prezydium KK, środków tych nie należy szukać poprzez obniżenie bądź zawężenie proponowanych w projekcie uprawnień.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postuluje o objęcie ubezpieczeniem wszelkich form zatrudnienia. Tylko w ten sposób stworzona będzie możliwość opieki nad małym dzieckiem, przy jednoczesnym utrzymaniu bez istotnych zmian sytuacji materialnej rodziny.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, w oparciu o §8 pkt 4 Uchwały nr 16 XXVI KZD ws. zasad funkcjonowania Krajowego Funduszu Strajkowego
i regionalnych funduszy strajkowych, występuje do Rady Krajowego Funduszu Strajkowego
o refundację zarządom regionu kosztów druku ulotek w formacie A5, w ilości nie przekraczającej liczby deklarowanych członków Związku (wg ostatniej informacji
o liczebności członków złożonej do KK), związanych z akcją skierowaną przeciw zmianom
w Kodeksie pracy dotyczącym czasu pracy.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wskazuje Pana Józefa Mozolewskiego jako członka oraz Pana Mariana Króla jako jego zastępcę do prac w  Grupie roboczej do Spraw przygotowania programu operacyjnego dotyczącej Polski Wschodniej.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” powołuje Kazimierza Grajcarka, Jarosława Grzesika i Bogdana Kubiaka do pracy w Grupie ds. wsparcia przygotowania programu operacyjnego dotyczącego gospodarki niskoemisyjnej, ochrony środowiska, przeciwdziałania i adaptacji do zmian klimatu, transportu i bezpieczeństwa energetycznego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” powołuje Mieczysława Jurka jako przedstawiciela oraz Elżbietę Wielg jako eksperta NSZZ „Solidarność” w Zespole przygotowującym Strategię Partnerstwa.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” powołuje Zbigniewa Kruszyńskiego do udziału w pracach Rady Społecznej 50+ przy Ministerstwie Pracy
i Polityki Społecznej.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do poselskiego (KP Solidarna Polska) projektu ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych:

1. Pozytywnie należy ocenić proponowane zmiany w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks Pracy, dotyczące wydłużenia urlopu macierzyńskiego oraz zagwarantowania dla pracownika okresu ochronnego przed wypowiedzeniem po powrocie do pracy
   (6 miesięcy od zakończenia urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego).
2. Negatywnie opiniujemy wskazanie Funduszu Rezerwy Demograficznej jako źródła finansowania proponowanych zmian w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Środki finansowe na finansowanie przez 12 miesięcy składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe pracowników powracających do pracy po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym powinny być ujęte w budżecie państwa.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy.

Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy gwarantuje każdemu art. 66 ust. 1 Konstytucji RP. Co więcej w przepisie tym ustrojodawca wyraźnie wskazał, że obowiązki związane z realizację tego prawa ciążą na pracodawcy (w zakresie określonym ustawą, tj. przede wszystkim Kodeksem pracy).

Realizacja normy konstytucyjnej wymaga, ażeby obowiązki pracodawcy nie miały jedynie charakteru iluzorycznego lecz rzeczywiście zapewniały prawo do bezpiecznych
i higienicznych warunków pracy.

Obowiązek ponoszenia kosztów badań wstępnych, okresowych oraz kontrolnych jest wyrazem realizacji obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Należy podkreślić, że w wielu przypadkach od stanu zdrowia pracownika zależy także bezpieczeństwo pracy innych osób. Tym samym ponoszenie kosztów badań pracowniczych należy traktować nie tylko jako obowiązek wobec konkretnego pracownika, ale także innych osób zatrudnionych w tym samym miejscu pracy.

Nie można również pominąć faktu, że pracownicze badania okresowe stanowią często jedyne regularne kontrole stanu zdrowia i pełnią tym samym istotną rolę prewencyjną, ważną także z punktu widzenia całego społeczeństwa.

Chybiony jest wreszcie pomysł, aby Minister Zdrowia i Opieki Społecznej
w porozumieniu z Ministrem Pracy ustalał listę stanowisk pracy, których charakter wymaga stwierdzenia braku przeciwwskazań do wykonywania pracy ze względu na bezpieczeństwo lub higienę tej pracy.

W praktyce lista taka musiałaby być albo bardzo szczegółowa albo bardzo ogólna. W obu wypadkach jej stosowanie rodziłoby olbrzymie trudności praktyczne i prowadziłoby
do sporów, czego przykładem jest chociażby praktyka funkcjonowania wykazu prac
w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze funkcjonującego na gruncie ustawy
z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje zaproponowane w projekcie ustawy zmiany w zakresie ograniczenia wysokości wpłat na fundusz szkoleniowy podlegający zaliczeniu do kosztów podatkowych.

Fundusz szkoleniowy zgodnie z art. 67 i art. 68 ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy powstał jako instrument rozwoju zasobów ludzkich. W zamyśle ustawodawcy jest przeznaczony na finansowanie lub współfinansowanie kosztów kształcenia ustawicznego zarówno pracowników, jaki i pracodawców.

Możliwość zaliczania wpłat na ten fundusz do kosztów uzyskania przychodu został wprowadzony w ramach rozwiązań zawartych w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców. Również projekt ustawy z dnia
4.03.2013 r. o szczególnych rozwiązaniach na rzecz ochrony miejsc pracy związanych
z łagodzeniem skutków spowolnienia gospodarczego lub kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców zawiera rozwiązania powiązane z możliwością korzystania
z dofinansowania z Funduszu Pracy przy udziale środków własnych na szkolenie. Wprowadzenie w związku z powyższym tak niskiego limitu wysokości wpłat na fundusz szkoleniowy podlegający zaliczeniu do kosztów podatkowych może negatywnie wpłynąć na możliwość wykorzystania zaproponowanych w projekcie ustawy narzędzi łagodzenia kryzysu.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza Panią Katarzynę
Zimmer-Drabczyk w skład grupy roboczej przygotowującej Program Operacyjny Pomoc Techniczna 2014-2020.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność zgłasza następujące uwagi do projektu „Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2013 –2020”.

Przez ostatnie lata problem przemocy był w naszym kraju traktowany wybiórczo
i niekonsekwentnie. Pomimo podejmowanych działań w tym kierunku oraz diagnozowaniu zjawiska, trudno ocenić rezultaty. Powodem tego jest przede wszystkim fakt, że kolejne opracowywane przez MPiPS dokumenty „Sprawozdanie z realizacji Krajowego Programu przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie”, oprócz ogólnej charakterystyki nawiązującej do tematu przemocy, niewiele miały ze sobą wspólnego. Brak możliwości porównania ze sobą kolejnych sprawozdań obniża ich wartość oraz ogranicza możliwości monitorowania samego zjawiska przemocy. Znacząco ogranicza to również wprowadzanie skutecznych rozwiązań
w tym zakresie. I tak np. w roku 2008 skupiono się jedynie na diagnozowaniu zjawiska przemocy w rodzinie wobec dzieci, w 2009 diagnozowano zjawisko w odniesieniu do osób starszych i niepełnosprawnych, w 2010 skupiono się na przemocy wobec kobiet i mężczyzn,
a już w 2011 na samych sprawcach przemocy.

Badanie zjawiska przemocy powinno mieć charakter ciągły, ale także spójny tematycznie i metodologicznie tak, by kolejne dokumenty mogły być ze sobą porównane. Nie można dowolnie wyodrębniać poszczególnych kategorii osób, które będą badane, gdyż zjawisko można porównywać w ramach tych samych kategorii osób.

Dlatego też Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2013-2020 powinien skupiać się na całości tego zjawiska jakim jest przemoc w rodzinie, ale jednocześnie z uwzględnieniem wszystkich kategorii osób, a nie wyodrębniając je. Jeżeli

działania mają być kompleksowe, to i metody powinny mieć taki charakter. Wtedy możemy oczekiwać pozytywnych rezultatów. Z pewnością badanie tego zjawiska oraz zajmowanie się tak obszernym zagadnieniem jest trudne, ale ofiarom przemocy, którym ma służyć to działanie jest jeszcze trudniej. Od jakości podjętych działań będzie zależała jakość życia ofiar przemocy. Nie należy zapomnieć, że za tymi statystykami kryją się ludzie i ich prawdziwe dramaty.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy.

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy został skierowany do Sejmu przez grupę posłów Platformy Obywatelskiej w czasie, gdy Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przedłożyło partnerom społecznym w Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych projekt ustawy o zmianie ustawy – kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych. Wypracowywanie w duchu dialogu społecznego stanowisk oraz opinii partnerów społecznych jest jednym z najistotniejszych celów ustawy o Komisji Trójstronnej, dlatego oburzającym jest brak poszanowania dla toczących się rozmów ze strony posłów ugrupowania rządzącego. Oba projekty ustaw dotyczą tej samej materii: wprowadzenia możliwości wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy oraz wprowadzenia tzw. ruchomego czasu pracy.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” dnia 4 stycznia 2013 r przedstawiło negatywną opinię na temat projektu MPiPS ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych.

Prezydium KK dokonując oceny poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy
– Kodeks pracy podtrzymuje uwagi wyrażone w Decyzji Prezydium KK
nr 1/2013 (decyzja w załączeniu).

Jednocześnie Prezydium KK zgłasza uwagi szczegółowe do poselskiego projektu
w zakresie wykraczającym poza zmiany zaproponowane w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych.

1. Na zdecydowanie negatywną opinię zasługuje wyłączenie z obecnej treści art. 128 § 3 k.p definicji doby, a wprowadzenie w nowym przepisie art. 131¹ pojęcia doby tylko
   w zakresie rozliczania odpoczynku dobowego. Przepisy Kodeksu pracy posługują się pojęciem normy dobowej, ustalając w różnych systemach różną jej długość.
   Brak definicji doby będzie powodować liczne nieporozumienia, a w praktyce niezbędne będzie jej określenie.
2. Projekt dopuszcza, na pisemny wniosek pracownika, przedłużenie przerwy niewliczanej do czasu pracy, ponad przewidziane 60 minut. Obserwowana możliwość wywierania presji, aby pracownicy składali takie wnioski, jak też brak limitu tego przedłużenia tworzy realną formę kształtowania przerywanego czasu pracy – bez proceduralnych ograniczeń i ciężarów finansowych, które w przepisach art. 139 ustalono w odniesieniu do „systemu przerywanego czasu pracy”. Proponowana zmiana art. 141 § 1 k.p jest nie do zaakceptowania.
3. Prezydium KK negatywnie ocenia obniżenie wskaźników procentowych dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Proponowany przepis nie tylko obniża wysokość dodatku przewidzianego w art. 151¹ § 1 k.p za przekroczenie dobowe (ze 100% do 80% oraz z 50% do 30%), lecz poprzez odwołanie się w przepisie § 2 do wysokości dodatku z § 1 pkt 1, automatycznie zmniejsza do 80% dodatek za przekroczenie normy przeciętnej tygodniowej.
4. Zamiast dotychczasowego kategorycznego nakazu udzielenia – do końca okresu rozliczeniowego – dnia wolnego w zamian za pracę w „wolną sobotę”, poprzez odwołanie się do ogólnikowego faktu „braku możliwości” dopuszcza się bądź jego udzielenie w następnym okresie rozliczeniowym (obecnie jest to okres trwający 3 lub 4 miesiące), bądź – gdy nadal „brak możliwości” (w całym takim następnym okresie) udziela się przyzwolenia na zamianę formy rekompensaty: zamiast dnia wolnego – dodatek za przekroczenie normy przeciętnej tygodniowej (jeśli takie przekroczenie nastąpi). O ile może się to zdarzyć, że po doraźnie nakazanej pracy w „wolną sobotę”, występującej tuż przed końcem okresu rozliczeniowego, pracodawca nie zdąży do końca tego okresu udzielić dnia wolnego zastępczego, to przyzwolenie na taką „niemożność” w całym następnym okresie rozliczeniowym oznacza zgodę ustawodawcy na odbieranie pracownikom dni wolnych za podwyższone wynagrodzenie.

Zaproponowane poszerzenie brzmienia art. 151 ³ k.p jest nie do przyjęcia i budzi poważne zastrzeżenia poprzez ograniczanie prawa pracowników do wypoczynku.

Prezydium KK apeluje do Posłanek i Posłów, aby biorąc pod uwagę niezgodność zawartych w przedmiotowych projektach rozwiązań, z wiążącymi Polskę przepisami prawa Unii Europejskiej i prawa międzynarodowego oraz przedstawione uwagi szczegółowe odrzucili zarówno poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy jak i rządowy projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie opiniuje projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą ,,Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy”- III etap, okres realizacji: lata 2014-2016.

Kontynuacja, ustanowionego w 2007 roku przez Radę Ministrów i pozytywnie ocenianego na poprzednich etapach realizacji, programu wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy’’, może znacząco służyć wsparciu partnerów społecznych oraz pracowników i ich przedstawicieli w działaniach na rzecz poprawy warunków pracy
i ochrony zdrowia pracujących.

Konieczność dalszej realizacji programu wieloletniego jest wynikiem złego stanu warunków pracy w Polsce, które nie ulegają poprawie. Wzrost liczby wypadków przy pracy, znacząca ilość rozpoznawanych co roku nowych przypadków zachorowań na choroby zawodowe, oraz skutki finansowe i społeczne takiego stanu, obligują do dalszych aktywnych działań, zarówno w sferze naukowo-badawczej, jak i w sferze wdrożeń.

Efekty badawcze, które są dorobkiem programu, będą mogły służyć realizacji programów i projektów finansowanych przez Komisję Europejską, a służących szerokiemu propagowaniu zagadnień ochrony zdrowia pracowników, co jest niezwykle istotne zwłaszcza w warunkach zjawisk kryzysowych i niskiego poziomu świadomości zagadnień związanych
z bezpieczeństwem i higieną pracy zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców.

Badania wskazują też, że polscy pracownicy należą do najbardziej obciążonych stresem wśród pracowników Unii Europejskiej i tendencja ta będzie się w najbliższych latach pogłębiać.

Wyniki programu wieloletniego mają też istotne znaczenie dla działalności, powołanej przez Prezesa Rady Ministrów, Międzyresortowej Komisji ds. Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych w Środowisku Pracy.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uważa, że szerokie upowszechnianie i wykorzystanie wyników programu wieloletniego zarówno poprzez partnerów społecznych, jak i służby centralne oraz lokalne – samorządowe, daje szansę na poprawę warunków pracy w Polsce.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o organizacjach pracodawców.

W projekcie proponuje się rozszerzenie tzw. pełnego prawa koalicji (prawo tworzenia oraz wstępowania do związków zawodowych) na osoby wykonujące pracę nakładczą
(tzw. chałupników). Jak wynika z uzasadnienia projekt ma na celu m.in. dostosowanie polskiego prawa związkowego do zobowiązań międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej. Biorąc pod uwagę zakres regulacji zaproponowanej w projekcie zasługuje on na krytyczną ocenę. Nasz kraj zobowiązany jest do przestrzegania standardów międzynarodowych określonych nie tylko w art. 5 Europejskiej Karty Społecznej (prawo do organizowania się), ale także w ratyfikowanych przez Polskę konwencjach Międzynarodowej Organizacji Pracy: Nr 87 w sprawie wolności związkowej i prawa do organizowania się, Nr 98 dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych oraz Nr 135 dotyczącej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznawania im ułatwień.
W wydanej w ubiegłym roku, na wniosek NSZZ „Solidarność”, rekomendacji nr 2888 Komitet Praw i Wolności Związkowych Międzynarodowej Organizacji Pracy stwierdził,
że ustawodawstwo naszego kraju nie realizuje zobowiązań wynikających z tych konwencji
w zakresie, w jakim: 1) ogranicza prawo niektórych kategorii osób świadczących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (zwłaszcza osób samozatrudnionych oraz świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych) do tworzenia i przystępowania do związków zawodowych, 2) pozbawia chałupników prawa tworzenia związków zawodowych przyznając im jedynie prawo przystępowania do organizacji już utworzonych i 3) nie zapewnia skutecznej ochrony przed aktami dyskryminacji ze względu na działalność związkową przedstawicielom zatrudnionych nie będących pracownikami. Komitet zwrócił się do władz Rzeczypospolitej Polskiej, aby dokonały odpowiednich zmian w przepisach prawa pracy.
W projekcie nowelizacji ustawy o związkach zawodowych proponuje się jedynie rozwiązanie jednego z tych problemów – rozszerzenie tzw. pełnego prawa koalicji na osoby świadczące pracę na podstawie umów o pracę nakładczą.

Prezydium Komisji Krajowej domaga się uwzględnienia pozostałych, jakże istotnych
z punktu widzenia praktyki funkcjonowania ruchu związkowego w Polsce zastrzeżeń Komitetu Wolności Związkowych MOP w projektowanej zmianie ustawy o związkach zawodowych.

Drugą istotna kwestią poddaną nowelizacji w przedłożonym Projekcie jest problem wskazania czynów zabronionych w zakresie tzw. zbiorowego prawa pracy. Przedstawiona propozycja w tym zakresie zawiera po pierwsze propozycję nowelizacji art. 35 ust. 1 pkt 2
i pkt 4 ustawy o związkach zawodowych oraz dodanie nowego ust. 2¹ w tymże przepisie oraz nowelizację art. 36 ust.1 tejże ustawy, po drugie – propozycję nowelizacji art. 19 ust. 1 ustawy o organizacjach pracodawców oraz dodanie w tejże ustawie nowego art. 19¹.

Prezydium KK dokonując oceny przedłożonych propozycji nowelizacyjnych nie zgłasza żadnych uwag do propozycji dodania nowego art. 36 ust.1 ustawy o związkach zawodowych oraz art. 19 ust. 1 ustawy o organizacjach pracodawców, gdyż oba te przepisy stanowią po prostu uwzględnienie aktualnej struktury organów prokuratury w Polsce w wyniku zniesienia prokuratur wojewódzkich w 1998 r. w związku z reformą administracyjną kraju. Prezydium Krajowej nie zgłasza uwag do propozycji zawartej w nowym ust. 2¹ pkt 1 art. 35 ustawy
o związkach zawodowych oraz 19¹ ustawy o organizacjach pracodawców penalizujących przeznaczanie dochodu z działalności gospodarczej organizacji związkowych czy organizacji pracodawców na cele pozastatutowe lub do podziału między członków tychże organizacji.

Natomiast w odniesieniu do propozycji nowelizacji art. 35 poprzez nadanie nowego brzmienia ust. 1 pkt 2 i pkt 4 oraz dodanie nowego ust. 2¹ w tymże przepisie Prezydium KK pragnie zaznaczyć, iż przedłożona propozycja jako mająca na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2008 r., (P 50/07), w istocie rzeczy stanowi co najwyżej połowiczne jego wykonanie. Co prawda usuwa się z przepisu ust. 1 pkt 2 wyrażenie „sprzeczne z ustawą” jako nieprecyzyjne i z prawnego punktu widzenia nonsensowne, co wykazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do swego orzeczenia, ale nadal korzysta
z metody odesłań do innych przepisów jako sposobu formułowania znamion czynu zabronionego, który to sposób jest co do zasady dopuszczalny, ale w konkretnym prawnozwiązkowym przypadku może jednak prowadzić do kolejnych trudności
w odkodowaniu ich treści przez organy stosujące te przepisy, naruszając tym samym zasadę określoności regulacji represyjnych – nullum crimen sine lege certa. Wynika to z faktu, że mamy tu do czynienia z tzw. odesłaniem dynamicznym czyli odesłaniem do przepisów, które mogą ulegać zmianom w trakcie obowiązywania przepisu blankietowego.

Ponadto okoliczności wskazane jako podstawa odpowiedzialności karnej
działaczy związkowych wyglądają na zupełnie przypadkowe i nieuzasadnione (np. kara za uchylanie się od przedstawienia informacji o której mowa w art.34¹ ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, a pominiecie innych, np. obowiązku niezwłocznego zaprzestania działalności związku po skreśleniu go z rejestru wyrokiem sądu  – art. 36 ust. 5).

Na marginesie przedłożonego projektu Prezydium KK pragnie rozpocząć dyskusję na temat zmiany trybu ścigania przestępstw określonych w art. 35 ustawy o związkach zawodowych oraz art. 26 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Z uwagi na niechętny stosunek organów ścigania do zajmowania się czynami zabronionymi z art. 35ust. 1 pkt 1-2 i 4 ustawy o zw. zaw. oraz art. 26 ust. 1 pkt 1-2 ustawy
o sporach zbiorowych, wyrażający się w przeważającej praktyce umarzania postępowań
w tych sprawach, NSZZ „Solidarność” postuluje rozważenie wprowadzenia ścigania tego rodzaju przestępstw w trybie oskarżenia prywatnego, co oznaczałoby, iż pokrzywdzone organizacje związkowe miałyby prawo występowania do sądu bezpośrednio z własnym tzw. prywatnym aktem oskarżenia przeciwko sprawcy takiego przestępstwa ewentualnie wyposażenie Państwowej Inspekcji Pracy – jako instytucji profesjonalnie zajmującej się kontrolą przestrzegania prawa pracy – w kompetencje do prowadzenia dochodzeń oraz wnoszenia i popierania oskarżenia w tego rodzaju sprawach.

Ponadto Prezydium KK proponuje rozszerzenie zakresu penalizacji zachowań pracodawcy określonych w art. 35 ust 1. pkt 4 o art. 34¹ ust. 4 ustawy. Obowiązek zawarty
w tym przepisie mieści się w katalogu powinności przypisanych pracodawcy, albowiem nakłada na niego obowiązek określenia sposobu i trybu ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1 w sytuacji zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy zawodowej (czynność doraźna) z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Praktyka pokazuje, że powyższy przepis nie jest respektowany, pomimo sankcji przewidzianej
w dotychczasowym stanie prawnym. Utrudnia to rozliczanie kosztów pomiędzy pracodawcami objętymi działalnością międzyzakładowych organizacji związkowych, zwłaszcza, że przepisy nie określają bliżej sposobu ich dokonywania. Całkowity brak sankcji uczyni ten przepis zupełnie martwym.

Warte rozważenia jest rozszerzenie katalogu obowiązków o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy, zagrożonych sankcją karną – o obowiązek ustanowiony w art. 28 ustawy
o związkach zawodowych. Zgodnie z jego brzmieniem pracodawca jest zobowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej (katalog otwarty), w szczególności informacji dotyczących warunków pracy
i zasad wynagradzania. Pracodawcy uchylają się od ich przekazywania, zdając sobie sprawę
z bezkarności takiego postępowania. Informacje powyższe są niezbędne dla wypełniania konstruktywnej roli związków zawodowych w tworzeniu prawa wewnątrzzakładowego (negocjowanie układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz procedowaniu sporów zbiorowych). Pełna i rzetelna informacja o sytuacji finansowej zakładu pracy jest niezbędna do pełnego wykonywania tej roli.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na użycie nazwy
i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” na kartach programu darmowej obsługi prawnej LEXCARD, wydawanych członkom organizacji związkowych NSZZ „Solidarność”, którzy podpiszą umowę na świadczenie usług prawnych z Biurem Obsługi Szkód Komunikacyjnych D-K-M.

Decyzja do użytku służbowego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na użycie nazwy
i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” w scenografii jednej ze scen filmu pt. „Anioł”
w reżyserii Wojtka Smarzowskiego.