Agnieszka Warchał – psycholog, certyfikowany terapeuta

Skutki psychologiczne sytuacji kryzysowych – czyli jak pracownicy szczególnie narażeni powinni radzić sobie w sytuacji zagrożenia epidemicznego. Wskazówki dla pracowników handlu.

Sytuacje kryzysowe to zdarzenia nagłe, najczęściej nieprzewidywalne, niespodziewane i związane z poważnymi zmianami w życiu człowieka. Każda znacząca zmiana w organizacji życia rodzinnego, społecznego czy zawodowego wywołuje silne psychologiczne napięcie i zaburzenie wewnętrznej równowagi emocjonalnej. Taki psychologiczny stan wymagający dostosowania się do zmieniających się okoliczności życiowych wzmaga stres, powoduje uczucie niepewności i lęku oraz w znaczący sposób zaburza poczucie bezpieczeństwa, również w miejscu pracy.

W sferze emocjonalnej może pojawić się stan szoku, uczucie strachu, zagubienia, czy odrętwienia emocjonalnego. Często towarzyszy mu frustracja, obniżony nastrój, napady paniki, złość, gniew, poczucie winy, bezradność, czy brak motywacji do działania. W trudnych okolicznościach ludzie mogą zachowywać się w bardzo zróżnicowany sposób – od nadmiernego pobudzenia i złości po izolowanie się od innych. Aktualna sytuacja kryzysu dotyczy m.in. pracowników handlu i klientów sklepów wielkopowierzchniowych, gdzie przebywają duże skupiska ludzi.

Wśród pracowników i klientów może pojawić się drażliwość, wysoka reaktywność, irytacja, nadmiernie zniecierpliwienie, a także destrukcyjne sposoby radzenia sobie z sytuacją trudną. Silny stres wpływa też na funkcjonowanie poznawcze osłabiając zdolności pamięci, uwagi i koncentracji, co może m.in. powodować zwiększenie wypadkowości w pracy.

Charakterystyczne dla sytuacji kryzysowych jest zaskoczenie, które wywołują zdarzenia, których wcześniej nie doświadczyliśmy, więc nie dysponujemy skutecznymi sposobami radzenia sobie z nimi. Ludzie nie są na nie przygotowani i dlatego przeżywają silne, negatywne i szybko zmieniające się stany emocjonalne. W takich sytuacjach coraz trudniej odnaleźć można racjonalne myślenie i pojawia się działanie schematyczne, co z kolei sprzyja bezrefleksyjnemu poddawaniu się wszelkim wpływom i informacjom, w tym tzw. fake news. Bezkrytyczne przyjmowanie i przeżywanie nadmiaru otaczających nas informacji może doprowadzić do społecznej histerii i grupowych ataków paniki, szczególnie w miejscu pracy.

Na negatywne reakcje grupowe narażone są zwłaszcza placówki handlowe, gdzie pracownicy spotykają się ze współpracownikami, klientami i wymieniają się swoimi spostrzeżeniami, informacjami i emocjami. Jeśli w relacjach pracowniczych pojawią się nieprawdziwe lub niepotwierdzone informacje, które dodatkowo wywołają stany napięcia i niepewności, mogą one zdezorganizować funkcjonowanie całej firmy.

W takich sytuacjach ważne są jasne i precyzyjne instrukcje postępowania oraz poprawna komunikacja na linii pracodawca – kierownicy, kierownicy – pracownicy, czy pracodawca – związki zawodowe.

Poniżej prezentujemy w punktach wskazówki jak zachować się w bieżącej sytuacji kryzysowej związanej z zagrożeniem epidemicznym:

  1. Pamiętaj – nie ulegaj wpływowi plotek, niesprawdzonych informacji – odwołuj się wyłącznie do sprawdzonych źródeł oraz oficjalnych komunikatów i zarządzeń.
  2. Przy wykonywaniu pracy nie ulegaj presji czasu, która może być wywołana twoim niepokojem i zniecierpliwieniem klientów.
  3. Zachowaj spokój – pamiętaj, że jeżeli ty będziesz spokojny, to twój stan udzieli się innym.
  4. Przestrzegaj zasad BHP.
  5. Zwracaj uwagę na nieprawidłowe zachowania innych pracowników.
  6. Lęk i niepewność to tylko stany emocjonalne, są chwilowe – nie ulegaj negatywnym emocjom.
  7. Pamiętaj, że twój stan i podejście do zagrożenia nie ma wpływu na jego dynamikę – oddziel sprawy, na które masz wpływ od tych, na które wpływu nie masz.
  8. Pamiętaj, panika sprawia, że popełniamy błędy – ważniejsza jest samodyscyplina.
  9. Myśl pozytywnie – większość tzw. czarnych scenariuszy dotyczących przyszłości nie staje się faktem.
  10. Podtrzymuj relacje pracownicze – jest to niezmiernie istotne, ale na ile jest to możliwe korzystaj z nowych technologii (komunikacja on-line).

Pin It on Pinterest

Share This