Decyzja Prezydium KK nr 19/16 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie opiniuje poselski projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi uwagę dotyczącą skutku jaki dla emerytów i rencistów może mieć pominięcie w projektowanym art.141 ust 1 wyrażenia „egzekucji”.

W art. 1 pkt 1) projektu, art. 141 ust. 1 ma przyjąć brzmienie: „Wolna od potrąceń jest kwota emerytury i renty w wysokości: (…)”.  Aktualnie, przepis ten ma brzmienie: „Emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń, z zastrzeżeniem ust. 2, w części odpowiadającej: (…)”.

Obecnie ZUS nie może dokonać potrąceń większych, niż te wskazane w art. 141 ustawy. Kwota pozostała po potrąceniach jest przez ZUS przekazywana uprawnionemu do świadczeń, zazwyczaj na wskazany przez uprawnionego do świadczeń rachunek bankowy lub poprzez przekaz pocztowy. W myśl art. 141 ust. 1 ustawy, kwota pozostała po potrąceniu jest wolna od egzekucji. Po wprowadzeniu proponowanej zmiany tj. usunięcia wyrażenia „egzekucji”, kwota pozostała po potrąceniu dokonanym przez ZUS, po wyjściu z zakładu może nie podlegać ochronie przed egzekucją. W przypadku przekazywania środków na rachunek bankowy wskazany przez emeryta lub rencistę (lub rachunek w SKOK) kwota ta podlega ochronie przed egzekucją na zasadach wskazanych w ustawie prawo bankowe (art. 54) oraz w ustawie o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (art. 28). Analogiczna ochrona nie przysługuje jednak w przypadku przekazywania pieniędzy za pomocą poczty. W przypadku przekazywania emerytury lub renty za pomocą poczty, poczta staje się tzw. trzeciodłużnikiem, wobec którego przysługuje dłużnikowi (emerytowi lub renciście) wierzytelność do zapłaty (wypłata emerytury lub renty). Przy usunięciu z ustawy wyrażenia „egzekucji” możliwa mogłaby być egzekucja kwoty emerytury lub renty pozostałej po dokonanych przez ZUS potrąceniach, według przepisów k.p.c. o egzekucji z innych wierzytelności. W takim przypadku skutek proponowanych zmian byłby odwrotny od ich celu tj. zwiększenie ochrony wysokości otrzymywanych emerytur i rent w przypadku prowadzenia egzekucji. 

Decyzja Prezydium KK nr 18/16 ws. pełnomocnictwa do koordynacji działań przygotowujących Ogólnopolską Drogę Krzyżową na Żoliborzu

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” udziela pełnomocnictwa Panu Krzysztofowi Żmudzie do koordynacji działań przygotowujących Ogólnopolską Drogę Krzyżową na Żoliborzu, która odbędzie się 18 marca 2016 r.

Decyzja Prezydium KK nr 17/16 ws. zgłoszenia przedstawiciela NSZZ „Solidarność” do Doraźnego Komitetu EKZZ ds. Organizowania Pracowników

Prezydium Komisji Krajowe NSZZ „Solidarność” zgłasza Kacpra Stachowskiego do udziału w pracach Doraźnego Komitetu EKZZds. Organizowania Pracowników

Celem Komitetu będą promowanie, stymulowanie i wsparcie afiliantów w organizowaniu związków zawodowych i kampaniach rekrutowania oraz definiowanie potrzeb szkoleniowych w tym zakresie.

Decyzja Prezydium KK nr 16/16 ws. opinii o projekcie ustawy MRPiPS o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” popiera kierunki rozwiązań zawarte w projekcie ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jednakże zaproponowane rozwiązania mogą mieć mocno ograniczone efekty, a zdefiniowane cele mogą być trudne do osiągnięcia, tym bardziej, że ich ocena wymaga upływu dłuższego czasu. 

Głównym celem projektowanej ustawy jest pomoc finansowa państwa kierowana do rodzin wychowujących dzieci, a tym samym wsparcie ich wysiłków i wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych dzieci oraz kosztami wynikającymi z ich edukacji. Aby odzwierciedlić powszechny charakter świadczenia, istotą proponowanych rozwiązań ma być możliwość objęcia wsparciem jak najszerszego kręgu rodzin. Innym, równie istotnym, choć pośrednim celem projektu jest wzrost dzietności polskich rodzin stymulowany finansowym wsparciem kierowanym do nich.

Przeszkodą do uznania zaproponowanych rozwiązań jako powszechnych, jest ustanowienie kryteriów dochodowych uprawniających do świadczenia na pierwsze dziecko. Projektodawca w uzasadnieniu wykazuje, że przy kryterium określonym na poziomie 800 zł na członka rodziny (1200 zł, gdy w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne) jedynie 31% wszystkich rodzin otrzyma świadczenie na pierwsze dziecko. Takie ograniczenie budzi niepokój ze względu na fakt, że ustalona kwota jest niższa niż minimum socjalne wyliczone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla rodzin z jednym dzieckiem, które wynosi ok. 880 zł  lub 935 zł  (w zależności od wieku dziecka), co oznacza wykluczenie ze wsparcia  rodzin z jednym dzieckiem, o dochodach poniżej minimum socjalnego, czyli żyjących na granicy ubóstwa. W takiej samej sytuacji znajdą się samotni rodzice, których dochody przekraczają nieznacznie wartość wynagrodzenia minimalnego. Wyklucza się tym samym rodziny najbardziej wrażliwe ekonomicznie.

Należy zauważyć, że większość rodzin o niskich dochodach z pracy, to rodziny młode, których rozwój powinien być najsilniej stymulowany, a których potrzeby finansowe są najwyższe. Inną kwestią jest odbiór społeczny proponowanych kryteriów przy braku ograniczeń górnej granicy dochodów, uprawniających do świadczeń wychowawczych. Ograniczenie wsparcia na pierwsze dziecko wśród rodzin najmniej zamożnych, przy jednoczesnym wsparciu dzieci w rodzinach najzamożniejszych, jest niesprawiedliwością społeczną, której NSZZ „Solidarność” nie może zaakceptować.

 

Uwagi szczegółowe:

Art. 4 ust. 3 – biorąc pod uwagę cel projektowanej ustawy, jakim jest wsparcie rodziny w której wychowywane są dzieci, wątpliwości budzi ograniczenie zakresu pomocy do osiągnięcia przez dziecko 18 roku życia. Wydatki na dzieci starsze rosną z ich wiekiem, między innymi ze względu na podejmowaną przez nie edukację. W dzisiejszym systemie oświatowym większość absolwentów osiąga pełnoletniość w trakcie nauki w szkole  ponadgimnazjalnej, pozostając w tym  czasie  na utrzymaniu rodziców. Uzasadnionym jest zatem przedłużenie wypłaty świadczenia wychowawczego co najmniej do dnia ukończenia przez dziecko pełnoletnie szkoły ponadgimnazjalnej.

Art. 5.ust. 1 – zdaniem NSZZ „Solidarność” kryterium dochodowe, na podstawie którego przyznaje się świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, ustalone na poziomie 800 zł jest zbyt niskie. Ustawodawca powołuje się na wartości kwoty minimum socjalnego wyliczanego corocznie przez IPiSS, dlatego uzasadnionym jest rzeczywiste odniesienie do tej wartości tak, aby kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia na pierwsze dziecko było wyższe niż minimum socjalne. Należy pamiętać, że wartość minimum socjalnego to granica wydatków gospodarstw domowych mierząca minimalnie godziwy poziom życia i w 2014 r. wynosiła dla rodzin z jednym dzieckiem 880,95 zł lub 935,03 zł. Prezydium KK podkreśla, że rodziny o niższym dochodzie nie mają możliwości zaspokojenia wszystkich swoich potrzeb konsumpcyjno-bytowych.

Ponadto, przy zachowaniu tak niskiego poziomu kryterium dochodowego, samotni rodzice jedynaków zostają bez żadnego wsparcia, pomimo niewystarczających dochodów. Wobec powyższego, zniesienie lub podwyższenie kryteriów dochodowych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, Prezydium KK uznaje za uzasadnione.

Jednocześnie, NSZZ „Solidarność” postuluje o ustalenie górnej granicy dochodu uprawniającego do wsparcia w formie świadczenia wychowawczego, tak aby ograniczyć dostęp do świadczeń rodzinom o wysokich dochodach, które nie tylko nie odczują tej pomocy, ale przede wszystkim jej nie potrzebują.

Art. 8 – sformułowanie „marnotrawienie bądź wydatkowanie przyznanych środków niezgodnie z celem” wymaga doprecyzowania. Tym bardziej, że w rodzinach, których sytuacja dochodowa jest ustabilizowana trudno określić, które to dochody zostały wydatkowane na określony projektem ustawy cel. Ponadto nie określono, kto w przypadku powyższej sytuacji będzie odpowiedzialny za przekazywanie świadczenia w formie rzeczowej.

Art. 9 ust. 1 – zdaniem NSZZ „Solidarność” weryfikacja kwot uprawniających do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko powinna odbywać się corocznie. Należy wziąć pod uwagę fakt, że zaproponowane progi odnoszą się do wysokości minimum socjalnego, wyliczanego na badaniach cen sprzed 2 lat (w 2016 roku bierze się pod uwagę minimum socjalne wyliczone w cenach z roku 2014). Częstsza weryfikacja zapewni utrzymanie sytuacji dochodowej rodzin na stabilnym poziomie, odpowiadającym potrzebom w bieżącym roku.

Art. 10 i art. 15 – zapisy budzą wątpliwości co do roli pracowników socjalnych, jaką mają pełnić w ramach realizowania zadań wynikających z niniejszego projektu ustawy. Realizacja określonych zadań, jak wynika z projektowanych zapisów, nie może naruszać norm zatrudnienia ani powodować nieprawidłowości w wykonywaniu zadań pomocy społecznej, ale to właśnie pracownicy socjalni będą przeprowadzać wywiady środowiskowe weryfikujące świadczeniobiorców. W kosztach związanych z obsługą systemu nie uwzględniono wynagrodzenia dla pracowników socjalnych, chociaż nakłada się na nich zadania wykraczające poza system pomocy społecznej. NSZZ „Solidarność” wskazuje na potrzebę uregulowania powyższej kwestii.

Art. 22 – określenie, że świadczenie wychowawcze, w przypadku opieki nad dzieckiem przez dwoje opiekunów, wypłacane jest pierwszemu, który złoży wniosek jest niefortunne i może powodować niepotrzebne napięcia między rodzicami/opiekunami.

 

Chociaż przedłożony projekt zawiera rozwiązania stanowiące znaczne wsparcie dla rodzin, NSZZ „Solidarność” widzi potrzebę dalszych prac nad systemem pomocy rodzinom w najtrudniejszej sytuacji dochodowej. Najważniejszymi czynnikami, które sprzyjają rozwojowi rodzin oprócz stabilizacji finansowej, jest także stabilna sytuacja mieszkaniowa, zawodowa czy zdrowotna rodzin, dlatego wdrożenie bezpośrednich form wsparcia dochodów rodzin nie powinno pozostać jedynym elementem polityki prorodzinnej państwa, ale należy podjąć dalsze spójne działania w celu ogólnej poprawy kondycji polskich rodzin. Chcąc zbudować powszechny system wsparcia w ramach polityki rodzinnej państwa, należy rozważyć również świadczenie kierowane do rodziców i dzieci w formie niepieniężnej, tj. powszechnie dostępnej i bezpłatnej opieki instytucjonalnej nad dziećmi w wieku przedszkolnym, bezpłatnych posiłków w szkołach, biletów na komunikację miejską dla dzieci i młodzieży uczących się czy bezpłatnych podręczników na wszystkich szczeblach edukacji szkolnej, a także opieki stomatologicznej dla dzieci na wysokim poziomie i dostępie do bezpłatnych szczepień ochronnych. Taka forma wsparcia nie wymaga kontroli czy weryfikacji zapewniając jej powszechny dostęp. 

Decyzja Prezydium KK nr 15/16 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” popiera inicjatywę mająca na celu przeciwdziałanie praktykom powodującym unikanie opodatkowania. Unikanieopodatkowania przez osoby prawne poprzez stosowanie pewnych schematów oraz wykorzystania instrumentów wywiera bezpośredni wpływ na budżet państwa i powoduje zmniejszenie jego dochodów.

Pozytywnie oceniając cel ustawy Prezydium KK NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę na niektóre zapisy:

1)       zaproponowany kształt klauzuli w art. 119a § 1 ma charakter uznaniowy (zostawia dużą swobodę w ocenie) i może w przyszłości rodzić wątpliwości interpretacyjne;

2)       brak jest w ustawie jasno określonych kompetencji osób, które będą wchodziły w skład Rady do Spraw Unikania Opodatkowania. W ustawie powinny być jasno określone kryteria, które powinna spełnić osoba, która może wchodzić w skład Rady, mając na względzie skomplikowaną materię, która będzie podlegała ocenie przez członków Rady. Określenie „ma potrzebną wiedzę i doświadczenie zawodowe” jest mało precyzyjne i nie wystarczające;

3)       w skład 7 osobowej Rady do Spraw Unikania Opodatkowania wchodzi
3 członków wskazanych przez ministra właściwego do spraw finansów i 1 członek wskazany przez Ministra Sprawiedliwości. Rola Rady, jako niezależnego od administracji kolegialnego organu doradczo-opiniodawczego jest zatem wątpliwa;

4)       należy doprecyzować art. 119h § 2 w zakresie opinii Rady do Spraw Unikania Opodatkowania. Skoro Rada ma spełniać funkcję kontrolną, nie wystarczy (w procedurze odwołania od decyzji) sam fakt wcześniejszego zwrócenia się do Rady
o opinię, ale fakt jej wydania.

Decyzja Prezydium KK nr 14/16 ws. udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego NSZZ „Solidarność” na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki Fundusz Wczasów Pracowniczych spółka z…

ws. udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego NSZZ „Solidarność” na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki Fundusz Wczasów Pracowniczych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie w dniu 19 stycznia 2016 r. r.

 

 (do użytku służbowego)

Decyzja Prezydium KK nr 13/16 ws. udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego NSZZ „Solidarność” na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki Fundusz Wczasów Pracowniczych Spółka z…

ws. udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego NSZZ „Solidarność” na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki Fundusz Wczasów Pracowniczych Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie w dniu 19 stycznia 2016 r. r.

 

(do użytku służbowego)

Stanowisko Prezydium KK nr 1/16 w sprawie tzw. „gospodarki współpracy”

Rozwój nowych technologii i sposób wykorzystywania internetu wywołują określone konsekwencje społeczne i prawne, w tym w zakresie praw pracowniczych. We współczesnym rozwoju usług coraz częściej mamy do czynienia z tzw. „gospodarką współpracy”. Odwołując się do definicji „gospodarki współpracy”, którą zaproponowała Komisja Europejska w ramach powszechnych konsultacji (konsultacje dotyczące otoczenia regulacyjnego platform i pośredników internetowych, przetwarzanie danych, chmur obliczeniowych i gospodarki współpracy) – gospodarka współpracy polega na łączeniu osób fizycznych i prawnych za pomocą platform internetowych (platform gospodarki współpracy), aby umożliwić im świadczenie usług lub wspólne korzystanie z aktywów, zasobów, czasu, umiejętności lub kapitału, nierzadko w ograniczonym czasie i bez przekazywania praw własności. Typowymi przykładami są usługi transportowe, w tym świadczone za pomocą prywatnych pojazdów do przewozu pasażerów lub wspólnych pojazdów, noclegi lub usługi świadczone w ramach wolnych zawodów.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że obecnie mamy do czynienia z niejasnością wzajemnych praw i obowiązków usługodawców i usługobiorców działających w ramach wielu platform „gospodarki współpracy”. Niepokojące jest to, że spontaniczny i niekontrolowany rozwój „gospodarki współpracy” prowadzi do osłabienia praw socjalnych pracowników, gdyż działalność osób – usługodawców w ramach platform staje się nieuczciwą konkurencją w stosunku do usług klasycznych. Wielu usługodawców, w ramach platform, nie dotyczą żadne standardy w zakresie ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i higieny pracy. Często są to osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej. Tym samym, działanie platform w ramach „gospodarki współpracy” przyczynia się do powstawania trudnej do opisania strefy pomiędzy klasycznym zatrudnieniem a klasyczną pracą na czarno. W wielu wypadkach usługi oferowane w ramach „gospodarki współpracy” podważają efektywne prawo do minimalnego wynagrodzenia i bezpieczeństwa socjalnego. Mając pełną świadomość powstawania nowych rozwiązań i koncepcji biznesowych
ze względu na rozwój nowych technologii Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uważa, że proces ten nie może być całkowicie spontaniczny i nie poddający się żadnym regułom. 

Jednym z kluczowych wyzwań stojących przed gospodarką w Polsce jest wypracowanie docelowych mechanizmów regularnego wzrostu wynagrodzeń nadążającego za wzrostem efektywności pracy siły roboczej. Niekontrolowany rozwój „gospodarki współpracy” gdzie „usługodawców” nie reprezentują związki zawodowe oraz nie dochodzi do żadnej formy zbiorowej reprezentacji interesów (w tym płacowych) może stać się przeszkodą w osiągnięciu tego celu. 

 

Decyzja Prezydium KK nr 9/16 nr 9/16 ws. rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2016 r. COM ( 2015) 600 oraz Komunikatu Komisji COM (2015) 700 pod nazwą „Projekt wspólnego sprawozdania o zatrudnieniu Komisji i Rady towarzyszącego…

ws.   rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2016 r. COM ( 2015) 600 oraz
Komunikatu Komisji COM (2015) 700 pod nazwą „Projekt wspólnego sprawozdania
o zatrudnieniu Komisji  i Rady towarzyszącego komunikatowi Komisji w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2016 r.”

 

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia usprawnianie semestru europejskiego, a szczególnie położenie większego nacisku na zatrudnienie i postęp społeczny oraz promowanie udziału partnerów społecznych na wszystkich poziomach.

Prezydium KK uznaje za istotne i konieczne informowanie partnerów społecznych zarówno w poszczególnych krajach jak i na poziomie europejskim o decyzjach finansowych i projektach wynikających z wdrożenia planu inwestycyjnego dla Europy.

Wymiana informacji oraz konsultacje w ramach semestru europejskiego z partnerami społecznymi i stroną rządową w Polsce powinna odbywać się na forum Rady Dialogu Społecznego ( Zespół ds. gospodarki i rynku pracy). 

W zakresie dotyczącym rynku pracy Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę na następujące kwestie.

W Polsce w latach 2014 i 2015, do których to odnosi się znaczna część analizy sytuacji na rynku pracy zawartej w Komunikacie, nie podjęto środków zmierzających do rzeczywistego zreformowania rynku pracy. Brakowało realnego planu działań mogącego przyczynić się do zmniejszenia wysokich poziomów bezrobocia, zwłaszcza wśród ludzi młodych oraz osób w wieku 50+. Aktualnie stopa bezrobocia w Polsce wynosi 9,6% (dane MRPiPS za listopad 2015 r.), jednakże należy pamiętać, iż praktyka polskich publicznych służb zatrudnienia, realizowana w latach ubiegłych, polegała na wykreślaniu z rejestrów osób, które nie mogły podjąć zatrudnienia. Niejednokrotnie niepodjęcie zatrudnienia wynikało z braku predyspozycji do wykonywania zaoferowanej pracy, jak również ze złego stanu zdrowia (np. posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności z możliwością wykonywania określonej pracy). W taki sposób pozornie poprawiano statystykę w zakresie stopy bezrobocia.

Prezydium podziela pogląd, iż mobilność zawodowa jest ważnym mechanizmem w zakresie rozwiązywania problemu niedoboru niektórych umiejętności w państwach członkowskich. Natomiast z pewnością nie będzie ona powodowała zmniejszania różnic na rynku pracy pomiędzy poszczególnymi krajami. Z treści Komunikatu wynika, iż odpływ osób następuje z krajów, które najbardziej odczuły skutki kryzysu, do krajów, które stosunkowo dobrze przetrwały kryzys, oraz że ten kierunek odpływu jest uzupełniany o długofalowe przepływy osób z Europy Środkowo-Wschodniej do bogatszych krajów Europy Północno-Zachodniej. Należy w tym miejscu nadmienić, iż odpływ osób jest największy w Hiszpanii i Polsce, a osoby migrujące to zazwyczaj osoby młode i dobrze wykształcone. Nie ulega wątpliwości, że obecnie w UE nie wypracowano mechanizmów ochronnych dla państw członkowskich, z których odpływ zasobów ludzkich jest najwyższy. W Komunikacie lapidarnie stwierdza się, że taka sytuacja stanowi: „pewne wyzwania dla krajów opuszczanych, nawet jeżeli osoby te przyczyniają się do przepływów pieniężnych”.
W tym zakresie należy dokonać pogłębionej analizy i podjąć środki ochronne dla regionów, z których regularnie następują odpływy dobrze wykształconych i zazwyczaj młodych pracowników. Z jednej strony państwa przyjmujące te osoby nie ponoszą kosztów ich wychowania i wykształcenia, a z drugiej na ich pracy budują własny wzrost gospodarczy – kosztem powiększającego się zróżnicowania regionalnych rynków pracy. Konieczne jest rozpatrzenie możliwości dofinansowania z EFS regionów pokrzywdzonych długofalowym odpływem siły roboczej.

Efektem wieloletniej błędnej polityki polskiego rządu, w zakresie dotyczącym pracowników tymczasowych, polegającej na upowszechnianiu w Polsce tej formy „zatrudnienia”, jest znaczna segmentacja rynku pracy, a w przypadku utraty pracy tymczasowej powiększanie bezrobocia długotrwałego. Konieczne jest zwrócenie uwagi na fakt, iż praca tymczasowa jako forma zatrudnienia funkcjonuje w każdym państwie członkowskim w swoisty sposób, a sytuacja pracowników tymczasowych jest uzależniona od podejścia pracodawcy użytkownika oraz legalności działań podejmowanych przez same agencje pracy. Pomimo wielokrotnych zastrzeżeń zgłaszanych przez NSZZ „Solidarność”, w Polsce przez wiele lat upowszechniano zatrudnienie tymczasowe, pomimo tego, że jest to w tym przypadku forma pracy pogłębiająca problem ubóstwa wśród pracowników. Z treści Komunikatu wynika, iż podstawowym działaniem powinno być zwiększenie wysiłków w celu pobudzenia wzrostu i stworzenia korzystnych warunków dla powstawania miejsc pracy o wysokiej jakości. W związku z powyższym należy przyjąć kierunek odejścia od zastępowania pracy stałej, pracą skutkującą ubóstwem i wykluczeniem społecznym, którą w Polsce jest praca tymczasowa.

Problemu bezrobocia w Polsce, wbrew treści Komunikatu, nie rozwiąże podwyższenie wieku emerytalnego. Wręcz przeciwnie osoby starsze, charakteryzujące się znikomą mobilnością zawodową oraz problemami zdrowotnymi, którymi to już obecnie pracodawcy nie są zainteresowani, pozostaną beneficjentami pomocy społecznej, jako że w warunkach polskiego rynku pracy nie będą w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. W krajach wysoko rozwiniętych skorzystanie z przedłużonego wieku emerytalnego jest prawem, a nie obowiązkiem. Przy tym wprowadzanie gwarancji dla młodzieży i jednoczesny brak efektywnych działań na rzecz zatrudnienia osób w wieku 50+ może spowodować dramatyczny wzrost stopy bezrobocia w Polsce. Z powyższych względów pozytywnie należy ocenić obecnie przyjęty w Polsce kierunek działania polegający na przywróceniu uprzednio obowiązującego wieku emerytalnego.

 

Decyzja Prezydium KK nr 8/16 ws. opinii do projektu ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia propozycję wydania odrębnej ustawy dotyczącej problematyki pracowników delegowanych, obecnie uregulowanej przepisami Rozdziału IIa Kodeksu pracy. Jest to uzasadnione rosnącą liczbą pracowników delegowanych w UE oraz zwiększeniem się ekonomicznego i społecznego znaczenia samego zjawiska delegowania.

Jednocześnie Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że projektowany akt prawny służyć ma wdrożeniu w Polsce Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/67/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie egzekwowania dyrektywy 96/71/ WE dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług, i zmieniającej rozporządzenie UE nr 1024/2012 w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym (dalej: dyrektywa ws. egzekwowania). Z tego względu konieczne jest dostosowanie zapisów projektu do głównego przesłania dyrektywy, którym jest wzmocnienie poziomu ochrony pracowników delegowanych.

Dyrektywa w sprawie egzekwowania w preambule (pkt 34) oraz w art. 11 ustęp 3 wskazuje w pierwszej kolejności na związki zawodowe jako na podmioty, którym należy zapewnić udział we wszystkich postępowaniach mających na celu egzekwowanie dyrektywy. W projekcie ustawy zabrakło należytego odniesienia do tych zapisów. Związki zawodowe jako organizacje, które mają możliwość transgranicznego pozyskiwania informacji bezpośrednio ze źródeł, są w szczególny sposób predysponowane do uczestnictwa w procedurach zapewniających skuteczną ochronę pracowników delegowanych.

Zdaniem Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zapisy projektu ograniczają się w przypadku pracowników delegowanych do obszaru naszego kraju (Polska jako państwo przyjmujące) jedynie do zakazu dyskryminacji (art. 4 ust. 2 projektu ustawy), co nie zapewnia w odniesieniu do tych pracowników stosowania zasady równych praw wynikających z art. 11(2) k.p. Generalnie, projektowany art. 4 ust. 2 (jak też i obecnie obowiązujący art. 67(2) k.p., gdyż zapisy te są ze sobą tożsame) jest przykładem bardzo minimalistycznego podejścia do praw pracowników delegowanych w sytuacji, w której Polska jest państwem przyjmującym.

W odniesieniu do polskich pracowników delegowanych za granicę, w projekcie
w sposób niepełny zapewniona jest implementacja treści art. 11 ust. 3 dyrektywy. Kwestią bezdyskusyjną jest rozrost patologicznych form delegowania pracowników (przykładowo: letter box companies). Wcześniej wskazana szczególna rola związków zawodowych uzasadnia w naszej ocenie oczekiwanie, że organizacje te powinny zostać wyposażone w uprawnienie składania wniosków do Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach dotyczących podejrzenia łamania praw pracowników delegowanych.

 

Uwagi szczegółowe

 

Obszar pierwszy – Polska jako państwo przyjmujące

Kluczową regulacją dla tego obszaru jest regulacja zawarta w projektowanym art. 4
ust. 2 (jest on powtórzeniem obecnie obowiązującej regulacji zawartej w art. 67 (2) k.p.). 

W literaturze wskazuje się, że skoro przepis obecnie obowiązujący (ale i także ten planowany) odsyła do norm czasu pracy, a nie do definicji czasu pracy, to nie ma uzasadnienia aby tę definicję stosować. Ograniczenie się tylko do wymiaru urlopu oznacza, że już reguły jego udzielania nie są przedmiotem zastosowania wobec pracowników delegowanych. Ograniczenie się do zakazu dyskryminacji oznacza, że przepis nie wymusza zasady równych praw z art. 11(2) k.p. Skoro przeciwdziałanie mobbingowi nie jest umiejscowione w dziale X k.p. to nie ma podstawy do stosowania tych przepisów, choć aksjologicznie należą one do zasad bhp. Skoro przepis nie wymienia dodatków za prace w porze nocnej lub w niedziele i święta, za które nie zapewniono czasu wolnego to w tym zakresie nie działają normy wymuszające (porównaj Kodeks pracy. Komentarz. A Sobczyk (red.), Warszawa 2015, str. 351).

Projektowany art. 4 ust. 2 nowej ustawy, jak i obecnie obowiązujący art. 67(2) k.p., stanowią przykład mechanicznego powielania norm zawartych w Dyrektywie 96/71 o pracownikach delegowanych (art. 3 ust. 1) i minimalistycznego podejścia do uprawnień pracowników delegowanych.

Przy świadomości istnienia orzecznictwa UE (np. w sprawach Rüffert oraz  Luksemburg v. Komisja) należy wskazać na pkt. 17 preambuły do Dyrektywy nr 96/71/UE o pracownikach delegowanych mówiący, że bezwzględnie obowiązujące przepisy w zakresie ochrony minimalnej, które pozostają w mocy w kraju przyjmującym nie powinny stanowić przeszkody dla stosowania korzystniejszych dla pracowników warunków zatrudnienia. W świetle potrzeby zapewnienia pracownikom delegowanym (w szczególności z państw o niskich standardach płacy, które powodują, że pracownicy godzą się na mało atrakcyjne warunki zatrudnienia) godnych warunków życia w Polsce w okresie delegowania, potrzebna jest korekta planowanego art. 4 ust. 2. Artykuł ten winien brzmieć następująco (kursywą zaznaczono konieczne uzupełnienia):

„Warunki zatrudnienia o których mowa w ust. 1 dotyczą:

1.     definicji czasu pracy zawartej art. 128 k.p.,norm i wymiaru czasu pracy oraz okresu odpoczynku dobowego i tygodniowego;

2.     wymiaru i zasad udzielania urlopu wypoczynkowego;

3.     minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów

4.     wysokości dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatku za pracę w porze nocnej o którym mowa w art. 151(8) oraz dodatek o którym mowa w art. 151 (11) § 2;

5.     bezpieczeństwa i higieny pracy oraz obowiązku prowadzenia polityki antymobbingowej o której mowa w art. 94 (3) § 1 k.p.;

6.     uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem;

7.     zatrudniania młodocianych oraz wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko;

8.     zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu oraz zasady równego traktowania o której mowa w art. 11(2) k.p.;

9.     wykonywania pracy zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.”

Obszar drugi – Polska jako państwo wysyłające

W projekcie, w sposób niepełny implementowana jest treść art. 11 ust. 3 Dyrektywy
w sprawie egzekwowania. Wskazuje on na konieczność zapewnienia, by między innymi związki zawodowe mogły efektywnie brać udział we wszystkich postępowaniach sądowych
  administracyjnych, mających za przedmiot zagadnienia regulowane w obu dyrektywach. Zmiany w kodeksie postępowania administracyjnego zaproponowane w art. 22 projektu ustawy, a mające na celu wdrożenie art. 11 Dyrektywy w sprawie egzekwowania, należy ocenić jako idące we właściwym kierunku. Brakuje jednak w projekcie ustawy zapisu, który określałby możliwość złożenia przez związek zawodowy wniosku do PIP wskazującego na podejrzenie łamania uprawnień pracowników delegowanych, w szczególności pracowników delegowanych w sytuacji, gdy Polska jest państwem wysyłającym. Projektowany art. 9 ust. 2 litera d wskazuje, że do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy udzielanie odpowiedzi na uzasadnione wnioski właściwych organów innego państwa członkowskiego o dostarczenie informacji dotyczących delegowania pracowników na terytorium RP albo z terytorium RP, a także na przeprowadzaniu działań kontrolnych na wniosek takich organów. Postulujemy, aby takie wnioski mogły składać także związki zawodowe.

Sytuacja z którą najczęściej spotyka się NSZZ „Solidarność” to otrzymanie informacji od pracownika delegowanego poza terytorium RP lub od związków zawodowych działających w innym państwie członkowskim o podejrzeniu naruszenia zasad dotyczących delegowania, m.in. polegającym na tym, że przedsiębiorstwo delegujące nie prowadzi faktycznej działalności na terytorium RP (problem określany jako letter box company) albo polegającym na ocenie tegoż pracownika/związku zawodowego z innego państwa, że w ogóle delegowanie nie ma miejsca ze względu na okres w jakim „delegowany” pracownik wykonuje pracę za granicą (problem który możemy określić jako permanentne delegowanie). Projektowana regulacja powinna jasno określać ścieżkę wniosku, który mógłby być złożony przez związek zawodowy do PIP o dokonanie oceny sytuacji. Powinna ona być dokonana w miarę szybko – oczywiście w racjonalnym terminie, ze względu na konieczność w wielu wypadkach współpracy PIP z organami kontroli w innym państwie członkowskim oraz podmiotami w Polsce takimi jak ZUS.

Ponadto Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że zastosowanie wobec pewnej grupy pracowników rozwiązań negocjacyjnego bądź wynikających z indywidualnych umów o pracę, do czego zobowiązuje art. 77(5) § 4 Kodeksu pracy, oznacza w większości przypadków wypłatę zaniżonej wysokości diety zagranicznej i krajowej w stosunku do diety otrzymywanej obligatoryjnie przez pracowników zatrudnionych w sferze publicznej. Pracownicy małych i średnich przedsiębiorstw zatrudnieni u prywatnych pracodawców znajdują się w porównywalnie gorszej sytuacji niż pracownicy sfery budżetowej. Na skutek zastosowania pozornie neutralnego kryteriumustawowego dochodzi do różnicowania sytuacji pewnej grupy zatrudnionych i w ostateczności do niekorzystnego nierównego traktowania.
W przedstawionej niżej sprawie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny Rzeczypospolitej Polskiej nie dostrzegając niezgodności z Konstytucją. Wydaje się więc, że w zestawieniu z wzorcem unijnym w przedmiotowej sprawie możemy mieć do czynienia z dyskryminacją pośrednią polegającą na stosowaniu mechanizmu ustawowego który umożliwia ustalanie, w sposób negocjacyjny lub umowny, wysokości diety krajowej i zagranicznej obywateli polskich zatrudnianych poza sferą budżetową. Polski pracownik w przypadku zagranicznej podróży służbowej nie otrzymuje płacy minimalnej Państwa Członkowskiego, na którego terytorium jest delegowany. Dieta zagraniczna polskiego pracownika spoza sfery budżetowej może być ustalona na najniższym stałym poziomie 30 złotych polskich za dobę podróży (około 7 EUR) zgodnie z § 7 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej
z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej w związku z art. 77(5)§4 Kodeksu pracy ponieważ naruszają art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 7 akapit drugi dyrektywy 96/71/WE.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” podkreśla, że projektowana ustawa powinna znaleźć się w porządku prac Zespołu ds. Prawa Pracy Rady Dialogu Społecznego. 

 

 

Decyzja Prezydium KK nr 6/16 ws. opinii o poselskim projekcie ustawy KP PSL o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nau

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do poselskiego projektu ustawy Klubu Parlamentarnego PSLo jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 roku (przedstawiciel wnioskodawców: poseł Mieczysław Kasprzyk).

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” od lat zabiega o stworzenie odpowiedniego systemu waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, który uwzględnia prawa świadczeniobiorców  do poprawy ich sytuacji dochodowej, proporcjonalnie do tempa wzrostu gospodarczego kraju. Tymczasem w 2016 roku ponownie pojawia się potrzeba, jak zauważają projektodawcy, zrekompensowania nieznacznej, a dla osób otrzymujących najniższe świadczenia niezauważalnej, waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych.

            Projektowany jednorazowy dodatek do świadczeń nie wyższych niż 2000 zł., nie rozwiązuje problemu zachowania realnej wartości najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, ani nie poprawia trudnej sytuacji najuboższych świadczeniobiorców w sposób trwały. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” po raz kolejny postuluje o stworzenie systemowego rozwiązania waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych zapewniającego odpowiednią ochronę przed ich deprecjacją i uwzgledniającego prawo świadczeniobiorców  do korzystania ze wzrostu gospodarczego kraju, a najlepszym forum do przedyskutowania odpowiednich rozwiązań jest Rada Dialogu Społecznego.

            Prezydium KK NSZZ „Solidarność” przypomina także o potrzebie rozpoczęcia prac nad zniwelowaniem rozbieżności między najniższymi świadczeniami emerytalno-rentowymi, a przeciętnymi świadczeniami, które wynikają z dotychczas stosowanego wskaźnika waloryzacji (CPI), nie gwarantującego zachowania realnej wartości tych świadczeń wśród najuboższych grup emerytów i rencistów

Decyzja Prezydium KK nr 5/16 ws. opinii o poselskim projekcie ustawy KP PiS o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nau

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do poselskiego projektu ustawy Klubu Parlamentarnego PiSo jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 roku (przedstawiciel wnioskodawców: poseł Beata Mazurek).

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” od lat zabiega o stworzenie odpowiedniego systemu waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, który uwzględnia prawa świadczeniobiorców  do poprawy ich sytuacji dochodowej, proporcjonalnie do tempa wzrostu gospodarczego kraju. Tymczasem w 2016 roku ponownie pojawia się potrzeba, jak zauważają projektodawcy, zrekompensowania nieznacznej, a dla osób otrzymujących najniższe świadczenia niezauważalnej, waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych.

            Projektowany jednorazowy dodatek do świadczeń nie wyższych niż 2000 zł., nie rozwiązuje problemu zachowania realnej wartości najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, ani nie poprawia trudnej sytuacji najuboższych świadczeniobiorców w sposób trwały. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” po raz kolejny postuluje o stworzenie systemowego rozwiązania waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych zapewniającego odpowiednią ochronę przed ich deprecjacją i uwzgledniającego prawo świadczeniobiorców  do korzystania ze wzrostu gospodarczego kraju, a najlepszym forum do przedyskutowania odpowiednich rozwiązań jest Rada Dialogu Społecznego.

           

 

            Prezydium KK NSZZ „Solidarność” przypomina także o potrzebie rozpoczęcia prac nad zniwelowaniem rozbieżności między najniższymi świadczeniami emerytalno-rentowymi, a przeciętnymi świadczeniami, które wynikają z dotychczas stosowanego wskaźnika waloryzacji (CPI), nie gwarantującego zachowania realnej wartości tych świadczeń wśród najuboższych grup emerytów i rencistów. 

Decyzja Prezydium KK nr 4/16 ws. opinii do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie opiniuje projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy. Zasadnicza zaproponowana zmiana jest realizacją postulatu, który NSZZ „Solidarność” popierał już w poprzedniej kadencji Sejmu.

Niezależnie od powyższego stanowiska należy zasugerować rozszerzenie zakresu informacji, które powinny zostać potwierdzone przez pracodawcę przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Należy bowiem zwrócić uwagę na wchodzącą w dniu 22 lutego 2016 r. nowelizację ustawy Kodeks pracy (Dz. U. 2015 r. poz. 1220), przewidującą nowe zasady limitowania dopuszczalności zawierania umów na czas określony. W tym zakresie niezwykle doniosłe znaczenie ma katalog przypadków pozwalających na wyłączenie umów na czas określony z wprowadzonych limitów ich zawierania (liczby umów i łącznego okresu ich obowiązywania).

Z uwagi na ważność informacji o wyłączeniu konkretnej umowy o pracę na czas określony
z ograniczeń w ich zawieraniu, pracownikowi informacja ta powinna zostać potwierdzona na piśmie. Odstąpienie od tego obowiązku, w przypadku braku umowy w formie pisemnej, może skutkować powstawaniem sporów, co do istnienia okoliczności wyłączających ograniczenia w zawieraniu umów na czas określony, ich dokładnej treści,
a w konsekwencji, co najmniej utrudnić, jeżeli nie uniemożliwić sądową kontrolę takich klauzul. Z uwagi na fakt, że cel lub okoliczności określone w art. 25 [1] § 4 Kodeksu pracy,
w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 lutego 2016 r., powinny istnieć i być skonkretyzowane już w dniu zawarcia umowy o pracę.

Wobec powyższego, w celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości oraz dla zapewnienia ochrony pracownikom, zasadne byłoby rozszerzenie przewidzianego
w przedstawionym projekcie obowiązku pracodawcy i nadanie art. 29 § 2 Kodeksu pracy następującego brzmienia:

„Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta
z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy, jej warunków, a w przypadku zawierania umowy na czas określony w celu lub okolicznościach,
o których mowa w art. 25 [1] § 4, potwierdzić określenie tego celu lub tych okoliczności.”

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” rozumie, że zaproponowane powyżej brzmienie art. 29 § 2 Kodeksu pracy mogłoby zacząć obowiązywać dopiero od dnia 22 lutego 2016 r.

Decyzja Prezydium KK nr 3/16 ws. opinii o prezydenckim projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie  opiniuje prezydencki projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw.

Prezydencki projekt ustawy wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym przywracając wiek emerytalny obowiązujący do dnia 31 grudnia 2012 roku, wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn. Jednocześnie uchyla się przepisy określające „ścieżkę dojścia” do wieku emerytalnego 67 lat. Ponadto projekt zakłada likwidację instytucji emerytury częściowej, przysługującej po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 62 lata dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, która w momencie obniżenia wieku ustawowego staje się bezzasadna. W projekcie proponuje się również powrót do rozwiązania obowiązującego do końca 2012 r., zgodnie
z którym objęcie ubezpieczonego gwarancją otrzymania najniższego świadczenia emerytalnego byłoby uzależnione od osiągnięcia zróżnicowanego wieku ze względu na płeć oraz zróżnicowanych okresów składkowych i nieskładkowych.

Prezydium Komisji Krajowej stwierdza, że przedmiotowy projekt nie uwzględnia społecznie oczekiwanego  rozwiązania sytuacji osób legitymujących się długimi (trzydziestopięcio-, czterdziestoletnimi) okresami zatrudnienia, które utraciły zdolność do kontynuowania zatrudnienia, a nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego – 60 lat życia dla kobiet i 65 lat życia dla mężczyzn. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” postuluje wprowadzenie  dla takich osób dodatkowej możliwość skorzystania z prawa do emerytury uzależnionej od stażu pracy, liczonego według okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, bez konieczności spełnienia innych warunków.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” podkreśla jednakże potrzebę poprawy sytuacji finansowej systemu emerytalnego, gwarantującego świadczeniobiorcom zabezpieczenie emerytalne na godziwym poziomie. W pierwszej kolejności należy podjąć działania zmierzające do zwiększenia przychodów systemu. Na niski poziom przychodów ze składek wpływają takie zjawiska występujące na rynku pracy jak: wysoki odsetek osób świadczących pracę w ramach tzw. samozatrudnienia oraz na podstawie umów cywilnoprawnych, które opłacają składkę na ubezpieczenie społeczne od niższej niż pracownicy podstawy wymiaru, upowszechnianie się tzw. elastycznych form zatrudnienia, deklarowanie przez pracodawców niższego wynagrodzenia aniżeli rzeczywiście wypłacane pracownikowi czy zatrudnienie na czarno. Skuteczna polityka państwa zmierzająca do wyeliminowania tych patologii powinna przyczynić się do poprawy sytuacji finansowej funduszu emerytalnego, a co równie ważne poprawi sytuację finansową funduszu rentowego oraz Narodowego Funduszu Ochrony Zdrowia.

Najefektywniejsze, tak dla wysokości przyszłych świadczeń jak i dla sytuacji finansowej systemu, pozostają jednak działania zmierzające do wzrostu realnych wynagrodzeń. Brak równowagi finansowej systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce jest
w dużej mierze efektem niskiego poziomu płac, w tym minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które należą do najniższych w państwach Unii Europejskiej. Właściwa strategia rozwojowa, inwestycje w badania i rozwój, innowacyjność gospodarki,
pro-efektywne miejsca pracy, podnoszenie kwalifikacji i wzrost wydajności muszą nieść za sobą realny wzrost wynagrodzeń.

Koniecznością jest stworzenie warunków motywujących pracodawców do tworzenia możliwości wydłużenia aktywności zawodowej ubezpieczonych, zapewniając pracownikom zbliżającym się do osiągnięcia wieku emerytalnego stosownych miejsc pracy oraz zachowanie przez nich zdolności do świadczenia pracy. Niezbędnym jest tworzenie odpowiednich warunków prawnych i organizacyjnych pozwalających na stopniowe obniżanie aktywności zawodowej na rzecz częściowej dezaktywacji emerytalnej. Dotyczy to szczególnie kobiet, które zarówno przed osiągnięciem wieku emerytalnego jak i po przekroczeniu granicy 60 lat łączą pracę zarobkową z opieką nad innymi członkami rodziny.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wskazuje na konieczność podjęcia  odrębnych pilnych prac legislacyjnych lub zmian w projekcie opiniowanej ustawy, mających na celu wyeliminowania konsekwencji prawnych wprowadzonego ustawą z 11 maja 2012 r.
o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw  art. 25 ust. 1b. Artykuł ten wskazuje, iż jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub 88 ustawy Karta Nauczyciela (…) podstawę obliczania emerytury,
o której  mowa w art. 24, ustaloną  zgodnie z ust. 1 pomniejsza się o kwotę  stanowiącą sumę pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki  na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepis ten wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 2013 r.

Regulacja zawarta w art. 25 ust. 1b, zdaniem Prezydium KK NSZZ „Solidarność”, narusza zasady konstytucyjne, w tym przede wszystkim zasadę zaufania obywateli do państwa, zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę równości.  Złamanie tych zasad przez skutki wejścia w życie art. 25 ust. 1 b najłatwiej zaobserwować porównując sytuację kobiet, które skorzystały z prawa do wcześniejszej emerytury. Roczniki kobiet urodzonych do 1952 r. w chwili gdy omawiany przepis został uchwalony (a jeszcze nie wszedł w życie)  mogły wystąpić o wyliczenie zwykłej emerytury jak w 2012 (w tym roku  kończyły 60 rok życia,
a więc nabywały prawo do zwykłej emerytury). Możliwości takiej nie miał rocznik kobiet urodzonych w 1953 r., które odeszły na wcześniejszą emeryturę w 2008 (gdy ukończyły 55 rok życia). Oba roczniki kobiet nie wiedziały, że odchodząc na wcześniejszą emeryturę będzie im ona odliczona od podstawy wymiaru powszechnej emerytury – ale co najważniejsze w naszym przykładzie – rocznik kobiet 1953 w przeciwieństwie do rocznika 1952 nie miał możliwości podjęcia „aktywnego” działania, które uchroniłoby przed otrzymywaniem zdecydowanie niższego świadczenia.  Dysfunkcyjność przepisu z art. 25 ust. 1b pokazujemy na przykładzie kobiet, które odeszły na wcześniejszą emeryturę, ale dotyczy on także mężczyzn urodzonych w 1948 r. a także innych osób, z innych roczników odchodzących na emeryturę na podstawie przepisów szczególnych. 

Nieprawidłowość  wynikające z wejścia w życie art. 25 ust. 1b dostrzegł Rzecznik Praw Obywatelskich – pismo RPO – 723180-III/13/ AJ.

 Legislacyjne rozwiązanie mające na celu doprowadzenia do stanu zgodnego
z zasadami konstytucyjnymi  może polegać na wprowadzeniu art. 25 ust. 1ba o treści:

Przepisu ust. 1b nie stosuje się do kobiet urodzonych w 1953 r. i mężczyzn urodzonych w 1948 r. , pobierających emeryturę na podstawie art. 46, art. 50, art. 50a, art. 50e lub art. 88 ustawy Karta Nauczyciela.Podobną propozycję zawiera Opinia w sprawie petycji dotyczącej emerytur kobiet urodzonych w 1953 r. Kancelaria Sejmu, Biuro Legislacyjne, BL- 112-59 Op/14, z dnia 24 kwietnia 2014 r.

 

Dodatkowo wątpliwości budzi zaproponowany w prezydenckim projekcie ustawy zbyt krótki termin wejście w życie projektowanych przepisów.

 

Mając powyższe na uwadze Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postuluje o rozpoczęcie prac nad założeniami Narodowej Strategii Demograficznej, dalszych zmian w systemie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ograniczenia
i uszczelnienia KRUS-u, ograniczenia patologii w tzw. „samozatrudnieniu” oraz stosowania „umów śmieciowych”, zmian w systemie promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stabilizacji zatrudnienia ludzi młodych, systemu rozwiązań prawnych i organizacyjnych pozwalających na kontynuowanie zatrudnienia w wieku okołoemerytalnym i emerytalnym, wzrostu efektywności systemu publicznej opieki zdrowotnej i profilaktyki zdrowotnej.

 

Decyzja Prezydium KK nr 2/16 ws. projektu rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalenia liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz t

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje, przedstawiony przez Ministra Skarbu Państwa, projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalenia liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych pracowników.

Zmiana rozporządzenia ma na celu zniesienie obowiązku zamieszczania
w dziennikach ogólnopolskich i regionalnych przez spółki Skarbu Państwa ogłoszeń dotyczących wezwania uprawnionych pracowników komercjalizowanego przedsiębiorstwa do złożenia oświadczenia o zamiarze nieodpłatnego nabycia akcji oraz o terminie wywieszenia listy uprawnionych pracowników, a także informacji o terminie, miejscu
i sposobie składania reklamacji co do okresu zatrudnienia w spółce. Projekt przewiduje, że ogłoszenia te będą zamieszczane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, na stronie internetowej spółki, w siedzibie spółki oraz we wszystkich jej oddziałach i zakładach w miejscach ogólnodostępnych. Zamieszczanie ogłoszeń w dziennikach ogólnopolskich ma na celu poinformowanie jak najszerszego grona uprawnionych pracowników oraz byłych pracowników. Osoby te często pracują już poza firmą, bądź są na emeryturze. Zamieszczanie ogłoszeń w proponowany sposób ogranicza grono osób, do których dotrze informacja. Jest to szczególnie niekorzystne rozwiązanie dla osób starszych, nie korzystających  z internetu. Zdaniem Związku należy dołożyć wszelkich starań, aby jak najszersze grono osób mogło skorzystać z prawa do nieodpłatnego nabycia akcji.

 

Argumentacja dotycząca oszczędności dla spółki jest, zdaniem Związku, przesadzona. Minister Skarbu Państwa szukając oszczędności w nadzorowanych spółkach powinien dokonać dogłębnej analizy i oceny ich funkcjonowania i wdrożyć takie rozwiązania, które nie zaszkodzą obecnym i byłym pracownikom. 

Decyzja Prezydium KK nr 1/16 ws. prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia proponowany przez Pana Prezydenta kierunek zmian w systemie podatkowym zmierzający do obniżenia obciążeń podatkowych  najmniej zarabiających.

Niewątpliwie podniesienie kwoty wolnej jest koniecznym zabiegiem, jednak nie zniweluje ono wszystkich niesprawiedliwości obecnego systemu podatkowego. Główną wadą obecnych rozwiązań jest wysokie obciążenie podatkowe dla najmniej zarabiających. Natomiast zaproponowana w projekcie kwota wolna jest stała dla wszystkich podatników. Wydaje się, że rozwiązaniem bardziej korzystnym byłoby ustalenie degresywnej kwoty wolnej. Pozwoliłoby to na rzeczywistą pomoc dla najmniej zarabiających, którzy i tak większość z dochodów przeznaczą na konsumpcję bieżącą. Oznacza to, że znaczna część
z tych pieniędzy wróci do budżetu w postaci zwiększonych wpływów z VAT.

W uzasadnieniu do projektu nie uwzględniono negatywnego wpływu podwyższenia kwoty wolnej na dochody NFZ. Tymczasem według szacunkowych obliczeń struktur naszego Związku, ubytek w NFZ może wynieść ponad 1,5 mld złotych. Ponadto obniżenie podatków pociąga za sobą obniżkę dochodów samorządów, które już w obecnej sytuacji mają często problemy z realizacją nałożonych na nie obowiązków.

Zdaniem Prezydium KK NSZZ „Solidarność”, aby skutecznie przeciwdziałać nierównościom oraz mając na uwadze dobro pacjentów i stan finansów publicznych, konieczne jest wprowadzenie większej progresywności skali podatkowej – dodatkowe stawki podatkowa dla najbiedniejszych oraz dla najlepiej zarabiających. Obecnie ponad 97% podatników osiąga dochody w I przedziale podatkowym, co czyni nasz system w zasadzie liniowym. Wprowadzenie wyższej kwoty wolnej, lecz raczej degresywnej, powinno być wstępem do kompleksowej naprawy całego systemu podatkowego tak, aby stał się on bardziej sprawiedliwy i wspierał osoby najbiedniejsze.