Stanowisko KK nr 4/26 ws. wypowiadania Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy w spółkach Grupy PKP CARGO

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wyraża stanowczy sprzeciw wobec działań polegających na wypowiadaniu Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy obowiązujących w spółkach Grupy PKP CARGO.

Układy zbiorowe pracy stanowią fundament dialogu społecznego, stabilności zatrudnienia oraz bezpieczeństwa socjalnego pracowników. Są one wynikiem wieloletnich negocjacji pomiędzy pracodawcą a reprezentacją pracowników i stanowią jeden z podstawowych instrumentów realizacji konstytucyjnej zasady dialogu społecznego.

Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że działania zmierzające do ograniczenia lub likwidacji obowiązujących układów zbiorowych prowadzone są w okresie, gdy zarówno Unia Europejska, jak i polski ustawodawca podejmują działania zmierzające do zwiększenia znaczenia rokowań zbiorowych oraz rozszerzenia zasięgu układów zbiorowych pracy. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 wskazuje wprost, że państwa członkowskie powinny promować rokowania zbiorowe oraz wzmacniać zdolność partnerów społecznych do prowadzenia negocjacji zbiorowych. Dyrektywa podkreśla również konieczność ochrony przedstawicieli pracowników i organizacji związkowych uczestniczących w procesie rokowań.

W świetle art. 4 Dyrektywy 2022/2041 państwa członkowskie zobowiązane są do podejmowania działań prowadzących do zwiększania zasięgu rokowań zbiorowych, a nie do ich ograniczania. Polska, jako kraj o stosunkowo niskim poziomie objęcia pracowników układami zbiorowymi, została zobowiązana do opracowania planu wspierania rokowań zbiorowych.

W naszej ocenie wypowiadanie układów zbiorowych pracy w spółkach Grupy PKP CARGO pozostaje w sprzeczności z duchem i celami polityki społecznej Unii Europejskiej oraz osłabia mechanizmy dialogu społecznego, które powinny być rozwijane i wzmacniane.

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wzywa właściciela Spółek Grupy PKP  oraz Zarządy Spółek Grupy PKP CARGO do:

  1. wycofania wypowiedzeń Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy,
  2. podjęcia rzeczywistych negocjacji ze stroną społeczną,
  3. poszukiwania rozwiązań naprawczych z poszanowaniem praw pracowniczych,
  4. prowadzenia dialogu zgodnie ze standardami wynikającymi z prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej.

NSZZ „Solidarność” jest zawsze gotowa do prowadzenia rokowań w celu wypracowania porozumień służących pracownikom i przedsiębiorcom.

Stanowisko KK nr 3/26 ws. wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” w pełni popiera stanowisko Krajowej Sekcji Przemysłu Lotniczego NSZZ „Solidarność” z dn. 30.05.2026r., wyrażające sprzeciw wobec decyzji wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy (PUZP) z dnia 20 września 1996 r., dokonanego przez Związek Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego w dniu 15 maja 2026 r.

Cytując to stanowisko Komisja Krajowa potwierdza, że „decyzja ta burzy wypracowany przez lata kompromis społeczny oraz uderza bezpośrednio w stabilność warunków pracy i płacy tysięcy zatrudnionych pracowników. Ponadzakładowy układ stanowił gwarancję pokoju społecznego oraz równego traktowania w branży.

Wypowiedzenie PUZP w obecnej sytuacji skutkować będzie:

  • Obniżeniem standardów: zagrożenie demontażem wyższych niż ustawowe norm ochrony pracowników.
  • Nierówną konkurencją: ryzyko stosowania dumpingu socjalnego przez poszczególnych pracodawców.
  • Niezadowoleniem społecznym: wzrost napięć i sporów zbiorowych w zakładach pracy.

Szczególnie niepokojący jest fakt, że decyzja ta zapada w niezwykle trudnym i wymagającym momencie geopolitycznym. Obecna sytuacja zmusza nas wszystkich do wzmożonej odpowiedzialności, która wymaga solidarnego, wspólnego działania na rzecz wzmocnienia obronności oraz odporności kraju.

Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że decyzja o wypowiedzeniu PUZP stoi w sprzeczności z celem wdrożenia przez Polskę Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych oraz uchwalonej niedawno przez polski parlament Ustawy o Układach Zbiorowych Pracy i Porozumieniach Zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), których celem jest promowanie Układów Zbiorowych Pracy, a nie ich likwidacja.

Dlatego Komisja Krajowa z całą mocą apeluje do Zarządu Związku Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego o rewizję swojej decyzji i wycofanie oświadczenia o wypowiedzeniu PUZP. Apelujemy o pilne wyznaczenie terminu spotkania reprezentantów obu stron. Chcemy wierzyć, że szybka reakcja Zarządu pozwoli uniknąć niepotrzebnej eskalacji działań.