Decyzja Prezydium KK nr 1/2013 ws. opinii o projekcie ustawy MPiPS o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych
z uwagi na niezgodność zawartych w przedmiotowym projekcie rozwiązań, z wiążącymi Polskę przepisami prawa Unii Europejskiej oraz prawa międzynarodowego.

Projektowana nowelizacja zawiera propozycje zmian w dwóch obszarach:

1)      wprowadzenie możliwości wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy do
12 miesięcy,

2)      wprowadzenie tzw. ruchomego czasu pracy.

Przedstawione propozycje wymagają w pierwszej kolejności oceny z punktu widzenia zgodności z przepisami dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U.UE.L.2003.299.9).

Okres rozliczeniowy czasu pracy został ustanowiony w art. 16 lit. b dyrektywy 2003/88/WE na potrzeby rozliczania, określonej w art. 6 lit. b tej dyrektywy, normy tzw. łącznego wymiaru czasu pracy obejmującej normalny wymiar czasu pracy oraz pracę
w godzinach nadliczbowych i wynoszącej 48 godzin. Zgodnie z art. 16 lit. b dyrektywy Państwa Członkowskie mogą ustanowić w celu stosowania art. 6 okres rozliczeniowy nieprzekraczający czterech miesięcy i taki maksymalny okres rozliczeniowy czasu pracy został przyjęty w art. 129 § 1 k.p. w obecnym brzmieniu.

Należy zauważyć, że art. 17 i 18 dyrektywy 2003/88/WE przewidują możliwość wprowadzania odstępstw od normy art. 16 lit. b tej dyrektywy.

Zgodnie z art. 17 dyrektywy dłuższy okres rozliczeniowy może być wprowadzony
w drodze przepisów ustawowych albo postanowień układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia zbiorowego pracy w odniesieniu do:

1)      pracowników, których wymiar czasu pracy nie jest mierzony i/lub nieokreślony z góry lub może być określony przez samych pracowników (np. pracowników zarządzających lub innych osób posiadających autonomiczną właściwość
do podejmowania decyzji, pracowników przedsiębiorstw rodzinnych lub pracowników pełniących obowiązki podczas ceremonii religijnych w kościołach oraz wspólnotach wyznaniowych),

2)      działalności, gdy miejsce pracy pracownika oraz jego miejsce zamieszkania są odległe od siebie, włącznie z pracą na urządzeniach oddalonych od brzegu, lub jeżeli różne miejsca pracy pracownika są od siebie odległe;

3)      działalności w zakresie bezpieczeństwa oraz nadzoru, wymagających stałej obecności w celu ochrony mienia oraz osób, w szczególności strażników, dozorców lub firm ochroniarskich;

4)      działalności wymagającej zapewnienia ciągłości usług lub produkcji (np. pracownicy zatrudnieni przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w podmiotach leczniczych takich jak szpitale lub podobne zakłady, w portach i na lotniskach, przy świadczeniu usług prasowych, radiowych, telewizyjnych, produkcji kinematograficznej, usług telekomunikacyjnych i pocztowych, usług ogniowych oraz ochrony ludności, przy produkcji, przesyle oraz dystrybucji gazu, wody oraz energii elektrycznej, wywozie śmieci z gospodarstw domowych oraz zakładów spalania, w gałęziach przemysłu,
w których praca nie może być przerwana ze względu na technologię, przy badaniach
i rozwoju, w rolnictwie, przy przewozie osób w ramach zwykłych miejskich usług transportowych);

5)      w przypadku gdy występują możliwe do przewidzenia działania, szczególnie
w zakresie rolnictwa, turystyki, usług pocztowych;

6)      w przypadku osób wykonujących pracę w transporcie kolejowym, którzy:

a) nie pracują w ruchu ciągłym,

b) spędzają czas pracy w pociągach,

c) pracują w powiązaniu z rozkładami jazdy,

oraz w celu zapewnienia ciągłości oraz regularności ruchu;

7)      w okolicznościach wymienionych w art. 5 ust. 4 dyrektywy 89/391/EWG;

8)      w przypadkach wypadków lub w przypadkach bliskiego ryzyka wypadku.

Art. 18 dyrektywy 2003/88/WE zezwala na odstępstwa od okresu rozliczeniowego wskazanego w art. 16 tej dyrektywy w drodze układów zbiorowych oraz porozumień zawartych między partnerami społecznymi na szczeblu krajowym i regionalnym lub,
w zgodzie z zasadami przez nich ustalonymi, w drodze układów zbiorowych oraz porozumień zawartych między partnerami społecznymi na niższym szczeblu. Odstępstwa te są dozwolone, pod warunkiem przyznania pracownikom odpowiednich równoważnych, wyrównawczych okresów odpoczynku lub, gdy nie jest to możliwe, właściwej rekompensaty.

W art. 19 dyrektywy 2003/88/WE zostały ustanowione ograniczenia w zakresie wprowadzania odstępstw od okresu rozliczeniowego czasu pracy przewidzianego w art. 16
lit. b, w myśl art. 17 ust. 3 oraz art. 18 tej dyrektywy. Zgodnie z tym przepisem skorzystanie z prawa dokonania odstępstwa przewidzianego w tych przepisach nie może skutkować ustanowieniem okresu rozliczeniowego przekraczającego 6 miesięcy. Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 19 zdanie drugie dyrektywy 2003/88/WE.  Przyznał on państwom członkowskim prawo do wyrażenia w drodze układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia zbiorowego zawieranego między partnerami społecznymi zgody na stosowanie okresów rozliczeniowych, które nie mogą przekraczać 12 miesięcy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy z zastrzeżeniem zgodności z zasadami ogólnymi odnoszącymi się do ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników.

Propozycja nadania nowego brzmienia art. 129 § 2 k.p. sformułowana w przedłożonym do zaopiniowania projekcie nowelizacji Kodeksu pracy, nie uwzględnia przepisu art. 19 zdanie pierwsze dyrektywy 2003/88/WE. Projekt posługuje się techniką prostego przeniesienia do art. 129 § 2 k.p. wyrwanego z kontekstu normatywnego art. 19 zdanie drugie dyrektywy 2003/88/WE. Przepis ten czytany bez uwzględnienia pozostałych, przytoczonych wyżej przepisów dyrektywy 2003/88/WE określających warunki dokonywania odstępstw od art. 16 lit. b tej dyrektywy może zostać uznany za otwierający państwom członkowskim szerokie możliwości stosowania w prawie krajowym 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego czasu pracy. Tak jednak nie jest. Art. 19 zdanie drugie dyrektywy  2003/88/WE jest bowiem przepisem wprowadzającym wyjątek od zasady, że przy zachowaniu zasad przewidzianych
w art. 17 ust. 3 oraz w art. 18 dyrektywy maksymalny okres rozliczeniowy czasu pracy może zostać wydłużony z 4 do 6 miesięcy. Zezwala on na wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy oraz zgodne z ogólnymi zasadami bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. Może to jednak nastąpić dopiero po uprzednim spełnieniu warunków określonych w art. 17 ust. 3 oraz art. 18 dyrektywy 2003/88/WE. Dyrektywa ta nie stwarza możliwości wprowadzenia w przepisach prawa krajowego
12-miesięcznego okresu rozliczeniowego czasu pracy wszystkim pracownikom. Krąg osób, dla których takie rozwiązanie mogłoby zostać wprowadzone został ograniczony
do pracowników wymienionych w art. 17 ust. 3 i art. 18 dyrektywy. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w brzmieniu przepisów prawa krajowego wprowadzających możliwość wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy. Jeżeli implementacja art. 19 zdanie 2 dyrektywy 2003/88/WE następuje w trybie ustawowym, to przepis prawa krajowego powinien wskazywać kategorie pracowników, które mogą być objęte wydłużeniem okresu rozliczeniowego czasu pracy wymienione w art. 17 ust. 3 tej dyrektywy. Jedynie
w przypadkach, w których implementacja art. 19 zdanie 2 dyrektywy 2003/88/WE następuje bezpośrednio w drodze układu lub porozumienia zawartego na szczeblu krajowym lub regionalnym (czyli w trybie art. 18 dyrektywy) takie wyliczenie nie jest niezbędne.

Ponadto przedłożona do zaopiniowania propozycja zmiany przepisów działu VI Kodeksu pracy uzasadnia sformułowanie następujących zastrzeżeń szczegółowych:

  1. Przesłanka występowania „uzasadnionych przyczyn obiektywnych” warunkująca wydłużenie okresu rozliczeniowego jest zbyt ogólna i nie pełni w żadnym stopniu funkcji selekcyjnej. Ponieważ proponowany art. 129 § 2 k.p. pełni rolę wyjątku od zasady „okresu rozliczeniowego nieprzekraczającego 4 miesięcy” wyrażonej
    w art. 129 § 1 k.p. to należy postulować wyliczenie przyczyn uzasadniających takie wydłużenie okresu rozliczeniowego. Tego wymaga art. 19 zdanie drugie dyrektywy 2003/88/WE.
  2. Proponowany tryb wprowadzenia przedłużonego 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego czasu pracy z uwagi na fakt, że intencją projektodawcy jest adresowanie tego rozwiązania do szerszego kręgu pracowników niż wymienieni
    w art. 17 ust. 3 dyrektywy 2003/88/WE oraz z uwagi na fakt, że jego wprowadzenie miałoby się odbywać poprzez zawarcie układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia na szczeblu pracodawcy, należy uznać za niezgodny z art. 19 tej dyrektywy.
  3. Wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy nie spełnia również warunku zapewnienia zgodności z ogólnymi zasadami bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. Nie wystarczy posłużyć się ogólną klauzulą przepisaną z dyrektywy, ale koniecznym jest wprowadzenie szczegółowych przepisów ten warunek realizujących. W pierwszej kolejności należy określić kategorie pracowników, które nie mogą być objęte wydłużeniem okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy z uwagi na uciążliwość tego rozwiązania (pracownicy zatrudnieni w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, w warunkach uciążliwych i szkodliwych dla zdrowia, kobiety w ciąży i pracownicy opiekujący się dziećmi do lat 4, pracownicy zatrudnieni w nocy, pracownicy zatrudnieni w systemach czasu pracy przewidujących wydłużenie dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8 godzin – równoważny czas pracy, system pracy weekendowej, system skróconego tygodnia pracy, przerywany czas pracy). Tymczasem proponowany art. 129 § 3 k.p. w przypadkach uzasadnionych przyczynami obiektywnymi lub technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy przewiduje wprost możliwość przedłużenia do nie więcej niż 12 miesięcy okresu rozliczeniowego czasu pracy stosowanego w systemach równoważnego
    i przerywanego czasu pracy. Stwierdzić jednocześnie należy brak korelacji pomiędzy przesłankami wprowadzenia w systemie równoważnego czasu pracy przedłużonego okresu rozliczeniowego przewidzianymi w art. 129 § 2 k.p. (przyczyny obiektywne lub techniczne lub dotyczące organizacji pracy) i w art. 135 § 2 k.p. (szczególnie uzasadnione przypadki oraz przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych). Przesłanki przedłużenia w systemie równoważnego czasu pracy okresu rozliczeniowego czasu pracy do 4 miesięcy są zdecydowanie bardziej rygorystyczne od proponowanych w opiniowanym projekcie ustawy warunków wydłużenia tego okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy.
  4. Szczególne kontrowersje budzi propozycja wprowadzenia możliwości stosowania
    12-miesięcznego okresu rozliczeniowego czasu pracy dla pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych w systemie równoważnego czasu pracy, w którym dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin na dobę. Ten system czasu pracy jest szczególnie uciążliwy dla pracowników. Zatrudnienie w tym systemie czasu pracy negatywnie wpływa nie tylko na stan zdrowia pracownika, ale także odbywa się kosztem jego życia prywatnego. W związku z tym, do tej pory ustawodawca dopuszczał zatrudnienie pracowników w tym systemie czasu pracy wyjątkowo, po spełnieniu ściśle określonych warunków. Po pierwsze, przyznania pracownikowi bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy odpoczynku przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od 11 godzin odpoczynku na dobę przewidzianego w art. 133 § 1 k.p. Po drugie, stosowania krótkiego, nie przekraczającego 1 miesiąca okresu rozliczeniowego czasu pracy. Opiniowany projekt ustawy przewiduje znaczne wydłużenie maksymalnego okresu rozliczeniowego czasu pracy pracowników w tym systemie czasu pracy z 1 do 12 miesięcy. Takie wydłużenie należy uznać za nadmierne. Jego konsekwencją może być praktyka zatrudniania pracowników przez większą część roku przez ponad 48 godzin w tygodniu, w tym szczególnie uciążliwym dla pracowników systemie czasu pracy bez prawa do rekompensaty z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, a następnie wyrównywania czasu pracy do średniotygodniowej 40-godzinnej normy czasu pracy poprzez przyznanie długiego okresu czasu wolnego pod koniec okresu rozliczeniowego. Zatrudnienie w takim systemie czasu pracy będzie odbywać się kosztem zdrowia pracownika, jego życia prywatnego oraz godzić będzie w jego interesy materialne.
  5. Niezrozumiałym jest natomiast fakt wprowadzenia dopuszczalności stosowania
    12 miesięcznych okresów rozliczeniowych dla zatrudnionych pod ziemią, co będzie skutkowało pozbawieniem tych pracowników  prawa do emerytury bez względu na wiek. W myśl art. 50e ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
    z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) praca górnicza wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią w miesięcznych okresach rozliczeniowych uprawnia do emerytury górniczej bez względu na wiek. Przepis art. 50f tej ustawy wprawdzie dopuszcza możliwość rozliczania w dłuższych okresach pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze pod ziemią, ale tylko na wniosek pracownika i wyłącznie w okresach kwartalnych.
  6. W opiniowanym projekcie ustawy proponuje się, aby ustalenie przedłużonego do maksymalnie 12 miesięcy okresu rozliczeniowego czasu pracy oraz tzw. ruchomego czasu pracy mogło nastąpić w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu
    z zakładowymi organizacjami związkowymi, a gdy nie jest możliwe zawarcie porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi –
    z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi. Jeżeli u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe takie porozumienie byłoby zawierane
    z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Proponowany tryb wprowadzania przedłużania okresu rozliczeniowego czasu pracy oraz tzw. ruchomego czasu pracy zasługuje na krytyczną ocenę z dwóch powodów. Po pierwsze przyjęcie, że mogłoby to nastąpić alternatywnie w drodze układu zbiorowego pracy lub porozumienia zbiorowego zawartego z zakładową organizacją związkową zawęża pole negocjacji. Pracodawca nie będzie miał interesu w tym, aby zaproponować zakładowej organizacji związkowej podjęcie rokowań nad zawarciem nowego lub zmianą dotychczas obowiązującego układu zbiorowego pracy, skoro interesujące z jego punktu widzenia rozwiązanie prawne może wprowadzić
    w drodze porozumienia zbiorowego. Będzie zatem proponował zakładowej organizacji związkowej podjęcie rokowań nad zawarciem takiego porozumienia.
    Z kolei przedmiotem takiego porozumienia nie mogą być kwestie, które nie są objęte zakresem ustawowego upoważnienia do jego zawarcia. Formuła porozumienia wykluczać będzie zatem jakikolwiek kompromis pomiędzy partnerami społecznymi. W szczególności porozumienie nie będzie mogło przewidywać jakichkolwiek korzyści na rzecz pracowników, które mogłyby być traktowane jako ekwiwalent korzyści jakie uzyskuje pracodawca z tytułu wyrażania zgody na wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy oraz wprowadzenie tzw. ruchomego czasu pracy.
    Po drugie propozycja przyznania zdolności do zawarcia porozumienia w sprawie wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy oraz wprowadzenia tzw. ruchomego czasu pracy pozazwiązkowej reprezentacji pracowników narusza wymogi określone w ratyfikowanej przez Polskę konwencji Nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznania im ułatwień (Dz. U. z 1977 r. Nr 39, poz. 178). Zgodnie z art. 1 tej konwencji przedstawiciele pracowników powinni korzystać ze skutecznej ochrony przeciwko wszelkim aktom krzywdzącym, włącznie ze zwolnieniem, podjętym ze względu na ich charakter lub działalność jako przedstawicieli pracowników, jeżeli działają zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem, układami zbiorowymi pracy lub innymi wspólnie uzgodnionymi porozumieniami. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej konwencji
    w przedsiębiorstwie powinny zostać przyznane przedstawicielom pracowników takie ułatwienia, które umożliwią im szybkie i skuteczne wykonywanie ich funkcji. Zgodnie z art. 4 tej konwencji ustawodawstwo krajowe, układy zbiorowe pracy, orzeczenia rozjemcze lub wyroki sądowe mogą określić kategorię lub kategorie przedstawicieli pracowników, którzy będą uprawnieni do ochrony i ułatwień przewidzianych w tej konwencji. Propozycja powierzenia przedstawicielom pracowników kompetencji do zawierania porozumień dotyczących wprowadzenia wydłużonego do 12 miesięcy okresu rozliczeniowego czasu pracy, ruchomego
    i przerywanego czasu pracy oraz przekraczania rocznego limitu godzin nadliczbowych, wynoszącego 150 godzin nie zakłada jednoczesnego przyznania przedstawicielom pracowników ochrony i ułatwień przewidzianych w art. 1 i 2 konwencji MOP nr 135.

 

 

Decyzja Prezydium KK nr 224/2012 ws. rejestracji MKK przy PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” działając na podstawie uchwały Komisji Krajowej nr 29/04, rejestruje Międzyzakładową Komisję Koordynacyjną
NSZZ „Solidarność” przy PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.

MKK rejestruje się w Krajowym Rejestrze MKK pod nr „88”.

Decyzja Prezydium KK nr 223/2012 ws. powołania w skład grupy roboczej przygotowującej krajowy program operacyjny dotyczący innowacyjności, badań naukowych i ich powiązań ze sferą przedsiębiorstw

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” powołuje Pana Kazimierza Sicińskiego w skład grupy roboczej przygotowującej krajowy program operacyjny dotyczący innowacyjności, badań naukowych i ich powiązań ze sferą przedsiębiorstw oraz deleguje do prac w ww. zespole, które prowadzone będą w ramach posiedzeń plenarnych a także spotkań roboczych.

Decyzja Prezydium KK nr 222/2012 ws. poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi
do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw przewiduje powiązanie wysokości wydatków
z Funduszu Pracy ze stopą bezrobocia w danym okresie wydatkowym, co w założeniu miałoby zobligować Ministra Finansów do udostępnienia środków Funduszu odpowiednio na poziomie 90%, 80%, 65%, bądź 40%. Prezydium Komisji Krajowej zwraca uwagę, iż przyjęte rozwiązanie nie jest poprawne, albowiem nie jest zgodne z zasadą pełnego i produktywnego zatrudnienia wiążącą się z koniecznością wykorzystania optymalnej puli środków znajdujących się we właściwych funduszach celowych. Ponadto przedmiotowy projekt zakłada, iż w roku 2013 i 2014 wydatki na aktywizację osób bezrobotnych powinny wynosić zaledwie 40% wszystkich środków Funduszu Pracy, co jest rozwiązaniem nie do przyjęcia przy obecnej złej sytuacji na rynku pracy, która to sytuacja już w chwili obecnej wymaga pełnego wsparcia
z tego Funduszu. Nadto Prezydium Komisji Krajowej zwraca uwagę, iż przedłożony projekt ustawy nie reguluje kwestii obciążenia Funduszu Pracy dodatkowymi zadaniami niezwiązanymi z celami, dla których został on powołany, w konsekwencji czego środki, które na skutek zmiany byłby dostępne dla dysponenta i tak mogłyby zostać wykorzystane na cele niedotyczące bezrobotnych.

Ostatecznie podkreślić należy, iż projekt zakłada zbyt krótki termin wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 2013.

Decyzja Prezydium KK nr 221/2012 ws. opini o projekcie rozporządzenia MPiPS ws. sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi
do projektu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne:

Załącznik nr 1 – „WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO” w części I punkcie 3 należy uzupełnić o słowo „rodzinie”. Powinien on brzmieć „3. Dane członków rodziny (w tym do ukończenia 25, a także dziecka, które ukończyło 25 rok życia, legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy). Do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Załącznik nr 20 – „KWESTIONARIUSZ WYWIADU”. Cześć I pkt. 6 zawiera pytanie dotyczące ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Pytanie to jest niezrozumiałe ponieważ kwestionariusz nie zawiera informacji dotyczącej sytuacji dochodowej. Sytuacja ta określona jest w innych załącznikach, pytanie wobec tego jest bezprzedmiotowe.

Decyzja Prezydium KK nr 218/2012 ws. dokumentu roboczego Komisji Europejskiej pt. Ponadnarodowe układy ramowe. Wypełnianie potencjału dialogu społecznego ((SWD(2012) 264 final)

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” z zadowoleniem przyjmuje podjęcie przez Komisję Europejską publicznych konsultacji w sprawie obecnej roli oraz przyszłości ponadnarodowych układów ramowych (transnational company agreements – TCA). Jest to właściwa reakcja na wyniki pracy grupy eksperckiej powołanej przy Komisji Europejskiej do analizy rozwijającego się spontanicznie od kilkunastu lat zjawiska negocjacji zbiorowych między zarządami korporacji ponadnarodowych oraz reprezentacją pracowniczą.

Prezydium KK zwraca uwagę, że jest to zagadnienie szczególnie istotne
z perspektywy nowych państw członkowskich. Zauważalna słabość stosunków przemysłowych w tych krajach oraz niechęć korporacji ponadnarodowych do włączania się
w budowę stabilnych systemów rokowań zbiorowych na poziomie sektorowym sprawiają,
że istnieje zasadnicza różnica in minus w rzeczywistym poziomie ochrony zbiorowych interesów pracowników filii przedsiębiorstw ponadnarodowych w porównaniu ze starymi państwami członkowskimi. Rozwój jakościowy praktyki zawierania ponadnarodowych układów ramowych może ten stan zmienić na lepsze.

Ponieważ art. 151 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wskazuje, że celem Unii jest m.in. taka poprawa warunków pracy aby umożliwić ich wyrównywanie
z jednoczesnym zachowaniem postępu, a art. 153 Traktatu daje Unii stosowne kompetencje, uważamy, że uprawnione jest oczekiwanie, iż rozwój TCA, których zapisy odnoszą się wyłącznie do pracowników zatrudnionych w państwach członkowskich UE (Europejskie układy ramowe – EFA) spotka się ze wsparciem Komisji Europejskiej poprzez przygotowanie propozycji odpowiedniej regulacji prawnej na poziomie unijnym. Zapewniałaby ona –
w przypadku gdy życzyć tego będą sobie strony takiego układu – odpowiednią jasność prawną dotyczącą wdrażania zapisów układu na poziomie krajowym. Pomoże to także
w jednoznacznym rozwianiu wątpliwości, kto może podpisywać taki układ po stronie pracowników. W opinii Prezydium KK uprawnienie takie może przysługiwać wyłącznie reprezentacji związkowej, reprezentatywnej w wymiarze unijnym oraz posiadającej stosowny mandat do reprezentowania wszystkich pracowników z państw członkowskich w których działa dana korporacja.

Reasumując, uważamy, że Komisja Europejska powinna podjąć w tej sprawie formalne konsultacje z europejskimi partnerami społecznymi w trybie art. 154 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Decyzja Prezydium KK nr 215/2012 ws. opinii o projekcie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie ws. stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje  projekt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie ws. stanowisk
i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów
i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego
.

Prezydium Komisji Krajowej stwierdza, iż delegacja ustawowa zawarta w art. 14 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury upoważnia Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia w celu wykonania ustawy i samodzielnego uregulowania całego kompleksu zagadnień. Zdaniem Prezydium KK samemu upoważnieniu zawartemu w art. 14 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury można przypisać charakter blankietowy. Dlatego Prezydium KK uważa za niezbędne przedstawienie projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie ws. stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego Rządowemu Centrum Legislacji do oceny w/w zakresie.

Zgodnie z art. 14 Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o pracownikach sądów
i prokuratury – ust. 1 Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej i ministrem właściwym do spraw pracy określa, w drodze rozporządzenia:

1)     stanowiska w sądach powszechnych i wojskowych oraz w powszechnych
i wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury, na których zatrudniani są urzędnicy i inni pracownicy, a także kwalifikacje wymagane do zajmowania tych stanowisk,

2)     szczegółowe zasady wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów
i prokuratury,

3)     tabele wynagrodzenia zasadniczego urzędników i innych pracowników sądów
i prokuratury,

4)     wysokość dodatku przysługującego z tytułu zajmowanego stanowiska oraz pełnionej funkcji,

5)     szczegółowe zasady odbywania stażu urzędniczego oraz przeprowadzania egzaminu

uwzględniając potrzebę zapewnienia prawidłowej organizacji działalności administracyjnej sądów i prokuratury, właściwego poziomu funkcjonowania sekretariatów sądów i prokuratury oraz wysokiego poziomu kultury pracy, sprawności, racjonalności, szybkości
i profesjonalizmu przy wykonywaniu czynności niezbędnych do sprawnego przebiegu postępowań w sądach i prokuraturze, potrzebę zróżnicowania wynagrodzenia w zależności
od stażu pracy, pełnionej funkcji oraz zajmowanego stanowiska i jego znaczenia dla funkcjonowania sądu lub prokuratury, a także potrzebę właściwego teoretycznego
i praktycznego przygotowania do wykonywania obowiązków urzędnika sądu lub prokuratury, specyfikę i charakter pracy urzędnika oraz szczególne wymagania dotyczące wykonywania czynności w sądach i prokuraturze.

Ust. 2 Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia:

1)      regulamin premiowania urzędników i innych pracowników zatrudnionych przy ściąganiu należności sądowych oraz w wydziałach ksiąg wieczystych,

2)      regulamin przyznawania urzędnikom i innym pracownikom sądów i prokuratury nagród za szczególne osiągnięcia w pracy

uwzględniając charakter i rodzaj czynności wykonywanych przez urzędników i innych pracowników oraz zajmowane stanowisko, a także rzetelność, inicjatywę, sumienność
i zaangażowanie przy wykonywaniu obowiązków i poleceń służbowych.

Analiza w/w art. 14 w zetknięciu z obowiązującymi normami i zasadami prawotwórczymi prowadzą do następujących wniosków:

–        ustawowej podstawy dla jakiejkolwiek normy materialno-prawnej uregulowanej w rozporządzeniu nie może stanowić ten fragment ustawowego upoważnienia do wydania rozporządzenia, który zawiera sformułowanie, że rozporządzenie określi „szczegółowe zasady i tryb” (porusza orzeczenie – U 7/98);

–        w przepisie upoważniającym, określającym zakres przedmiotowy delegacji,
nie należy umieszczać pojęcia „zasady”, które ma zostać określone
w rozporządzeniu, z uwagi na wieloznaczność tego pojęcia;

–        użycie sformułowania: „rozporządzenie określi zasady i tryb postępowania” jest dopuszczalne, gdy ustawa ustala ich znaczenie – zauważyć należy, że ustawa
w całości pomija przedmiotową kwestię co prowadzi do sytuacji, w której
na gruncie rozporządzenia określono elementy zastrzeżone dla ustawy;

–        niedopuszczalne konstytucyjnie jest takie sformułowanie upoważnienia, które
w istocie upoważnia nie do wydania rozporządzenia w celu wykonania ustawy, lecz do samodzielnego uregulowania całego kompleksu zagadnień, co do których w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich unormowań czy wskazówek (porusza – wyrok TK z dnia 2 września 1997 r., K 25/97, z dnia
13 listopada 1999r., K 12/99, z dnia 20 maja 2003 r., K 56/02). Bezspornie zatem upoważnienie powinno odpowiadać wymogom konkretności,
co wyklucza samodzielne regulowanie rozporządzeniem całego kompleksu zagadnień, co do których w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich wskazówek – zaznaczenia wymaga, że ustawa z dnia 18 grudnia 1998 roku
o pracownikach sądów i prokuratury nie zawiera żadnych wskazówek regulacyjnych, a znalazły się one dopiero na poziomie rozporządzenia,
co ponownie stoi w sprzeczności z zasadami poprawnej legislacji;

–        niedopuszczalne jest aby od decyzji organów władzy wykonawczej, uzależniać kształtowanie zasadniczych elementów sytuacji prawnej obywatela. Wymaganie umieszczenia bezpośrednio w tekście ustawy wszystkich zasadniczych elementów regulacji prawnej musi być stosowane ze szczególnym rygoryzmem, gdy regulacja ta dotyczy władczych form działania organów administracji publicznej wobec obywateli, praw i obowiązków organów administracji
i obywatela w ramach stosunku publicznoprawnego lub korzystania przez obywateli z ich praw i wolności (porusza – wyrok TK z dnia 6 listopada 2007 r., U 8/05) – zauważyć należy, że ukształtowanie na poziomie rozporządzenia takich elementów jak stanowiska (na których zatrudnia się urzędników i innych pracowników), wymagane kwalifikacje, zasady wynagradzania oraz pochodne tego elementu oraz zasady premiowania prowadzi do dalszego naruszenia praw
i wolności obywateli w ramach stosunku publicznoprawnego;

–        ustawa powinna regulować „wszystkie sprawy istotne, a akt wykonawczy unormuje co najwyżej sprawy szczegółowe w dziedzinach uregulowanych
w danej ustawie. Przekazanie spraw do unormowania w drodze rozporządzenia jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy prawodawca unormował w ustawie sprawy istotne dla normowanej dziedziny życia” (porusza – wyrok TK z dnia 5 grudnia 2007 r., K 36/06) projekt rozporządzenia zakłada uregulowanie najistotniejszych elementów właśnie na gruncie aktu wykonawczego, co ponownie stanowi o jego sprzeczności z Konstytucją;

–         normy zawarte w rozporządzeniu nie mogą wkraczać w sferę materii prawnych regulowanych innymi ustawami oraz powtarzać, modyfikować, przekształcać czy syntetyzować norm zawartych w ustawach – zaznaczenia wymaga,
że regulacje rozporządzenia wkraczają w elementy związane z kształtowaniem minimalnych progów wynagrodzenia za pracę określając je na poziomie niższym niż obowiązująca płaca minimalna.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że projekt rozporządzenia zawiera istotne wady prawotwórcze oraz wady legislacyjne.

Niezależnie od powyższego  Prezydium KK wnosi następujące uwagi szczegółowe:

  1. 1.     W załączniku nr 3, w wysokości wynagrodzenia wykazano zbyt rozległe widełki wynagrodzenia zasadniczego tj. od 1.500 zł do 5.200 zł.  Bez uszczegółowienia tego elementu istniejący zapis spowoduje powstanie dyskryminacji płacowej
    w zakresie poszczególnych stanowisk. Tym samym, celowym zdaje się wprowadzenie kategorii zaszeregowania na wzór tabeli wynagrodzeń dla pracowników sądów administracyjnych i wprowadzenie osobnych kategorii dla poszczególnych stanowisk. Zaznaczenia również wymaga, że płaca minimalna wskazana w załączniku nr 3, w grupie stanowisk pomocniczych i innych, wynosi 1126 zł (tj. poniżej płacy minimalnej). Jednocześnie projekt w swoich rozwiązaniach nie przewiduje sytuacji wzrostu płacy minimalnej w 2013 roku
    (tj. do kwoty 1600 zł) – co spowoduje nieważność zapisów zawartych
    w rozporządzeniu;
  2. 2.     Projekt rozporządzenia nadal przewiduje obowiązek posiadania wyższego wykształcenia w przypadku osób zatrudnionych na stanowiskach sekretarza sądowego i starszego sekretarza sądowego, gdy zasadne wydaje się dokonanie deregulacji w przedmiotowym zakresie i całkowite zniesienie tego wymogu dla osób już zatrudnionych w sądach. Osoby takie posiadają wieloletnie doświadczenie i wykazały się odpowiednimi kwalifikacjami, zatem zbędne wydaje się utrzymanie tego obowiązku. Zadbać także należy, aby zniesienie obowiązku uzupełnienia wykształcenia nie skutkowało utratą zajmowanego stanowiska i wynagrodzenia, jak również nie blokowało pracownikowi drogi awansu. Dodatkowo dostrzegalne jest, iż wprowadzenie tego zapisu powoduje naruszenie praw nabytych osób pozostających w zatrudnieniu;
  3. 3.     Projekt określa stanowiska i wymagane kwalifikacje dla ich objęcia, nie określa jednak jasnej i przejrzystej ścieżki awansu zawodowego dla urzędników sądowych. Zasadnym wydaje się dookreślenie kryteriów awansu – czy nastąpi
    on z urzędu po przepracowaniu wymaganego okresu, czy na wniosek urzędnika. Ponadto poważne obawy budzi uregulowanie kwestii awansowej na poziomie aktu wykonawczego, a nie na poziomie ustawy;
  4. 4.     Projektowany § 5 ust. 1 nowego rozporządzenia zakłada możliwość przyznawania dodatków specjalnych z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań bez wskazania jakie kategorie czynności należy zaliczyć do zadań o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności. Takie ukształtowanie zapisu skutkuje całkowitą swobodą w przyznawaniu tego rodzaju dodatków przez dyrektorów bez ustalonych centralnie (tj. na poziomie Ministra Sprawiedliwości) zasad;
  5. 5.     Projektowany § 7 ust. 2 nowego rozporządzenia zakłada stworzenie funduszu premiowego, przy czym nie określa jednocześnie jego minimalnej wysokości. Rodzi to ryzyko obejścia prawa przez dyrektorów, wskutek czego fundusze takie mogą nie zostać utworzone. Ponadto sam zapis skonstruowany został w sposób przesuwający uprawnienie do tworzenia funduszu premiowego przez dyrektora, co stanowi powstanie kolejnej delegacji z poziomu rozporządzenia na grunt decyzji administracyjnej wydawanej przez dyrektora. Tego rodzaju rozwiązanie budzi uzasadnione obawy zgodności z prawem, jak też stanowi naruszenie uprawnienia delegacyjnego poprzez przekazanie tego uprawnienia na podmioty niższej rangi (dyrektora);
  6. 6.     Projektowany załącznik nr 4 w dalszym ciągu zawiera bezpośrednie powiązanie dodatków funkcyjnych z określoną w załączniku nr 3 kwotą 1126 zł. Zauważyć należy, iż w toku rozmów prowadzonych przez reprezentację
    NSZZ „Solidarność” z władzami Ministerstwa Sprawiedliwości (w okresie
    od października 2011 roku do sierpnia 2012 roku) ustalono, że Ministerstwo odstąpi od tego powiązania i wprowadzi kwotowy system dodatku wskazanego
    w załączniku nr 4. Jednocześnie utrzymanie proponowanego w rozporządzeniu powiązania prowadzi bezpośrednio do wytworzenia skutków budżetowych przy dowolnej modyfikacji kwoty 1126 zł. Tym samym konieczna jest zmiana projektu w tym przedmiocie. Jednocześnie odstąpienie od mnożnikowego systemu dodatków wskazanych w załączniku nr 4 umożliwi zmianę podstawy wynagrodzenia z załącznika nr 3 i pozwoli na jego urealnienie do kwoty wynikającej z obowiązującej płacy minimalnej.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” domaga się zaprzestania prac nad projektem rozporządzenia, zmodyfikowanie oraz uzupełnienie i uszczegółowienie zapisów Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o pracownikach sądów i prokuratury poprzez uregulowanie kwestii związanej z systemem wynagradzania i systemem stanowisk na poziomie ustawy.

Decyzja Prezydium KK nr 214/2012 ws. opinii o projekcie (MSW) ustawy o cudzoziemcach

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia cele, dla których zdecydowano o przygotowaniu nowego projektu ustawy o cudzoziemcach,
a w szczególności: stworzenie przejrzystych przepisów, instrumentów prawnych służących zwalczaniu nielegalnej imigracji, uproszczenie procedur oraz wyeliminowanie trudności interpretacyjnych, które pojawiały się w praktyce stosowania ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz.U z 2011 r . Nr 264, poz. 1573 z późń. zm.) przez organy ją stosujące, a przede wszystkim cudzoziemców

Decyzja Prezydium KK nr 213/2012 ws. czasowego obniżenia czynszu dzierżawnego za budynek sanatoryjny „Bałtyk I” w Kołobrzegu

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, w związku z modernizacją budynku sanatoryjnego „Bałtyk I” w Kołobrzegu – stanowiącego własność NSZZ „Solidarność”, wyraża zgodę na czasowe obniżenie czynszu dzierżawnego /za ww. obiekt/ płaconego przez P.P.U.H. „Dekom” Sp. z o.o.

Aneks do umowy, zawartej w dniu 16 listopada 1998 r. pomiędzy P.P.U.H. „Dekom” Sp. z o.o. a NSZZ „Solidarność”, dotyczący czasowego obniżenia czynszu dzierżawnego za  budynek „Bałtyk I”  stanowi załącznik do niniejszej decyzji.