Tag: Decyzja Prezydium

Decyzja Prezydium KK nr 76/26 ws. opinii o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo przedsiębiorców

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywie opiniuje poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo przedsiębiorców (KP Konfederacja).

Projekt przewiduje wprowadzenie generalnej zasady odstępowania od stosowania sankcji wobec przedsiębiorców w przypadku pierwszego naruszenia przepisów prawa, połączonej z obowiązkiem uprzedniego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie związku proponowane rozwiązanie może prowadzić do istotnego osłabienia skuteczności egzekwowania obowiązujących przepisów zwłaszcza w zakresie przestrzegania praw pracowniczych.

Prezydium KK podkreśla, że naruszenia przepisów prawa pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, legalności zatrudnienia mogą wywoływać negatywne skutki już przy pierwszym stwierdzonym przypadku. Tym samym nie można przyjmować założenia, że pierwsze naruszenie ma zawsze charakter incydentalny lub nieistotny społecznie.

Zdaniem Prezydium KK projekt nie zachowuje właściwej równowagi pomiędzy interesem przedsiębiorców a interesem publicznym oraz ochroną pracowników. Proponowane wyjątki od zasady „żółtej kartki” nie eliminują ryzyka ograniczenia skuteczności działań organów kontrolnych i mogą prowadzić do osłabienia funkcji prewencyjnej prawa.

Decyzja Prezydium KK nr 75/26 ws. opinii o Komunikacie Komisji do PE, Rady, EKES i Komitetu Regionów ws. strategii UE na rzecz walki z ubóstwem: przeciwdziałanie i zapobieganie ubóstwu od dzieciństwa po starość

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie strategii UE na rzecz walki z ubóstwem: przeciwdziałanie i zapobieganie ubóstwu od dzieciństwa po starość (COM(2026) 538) (dalej: Komunikat).

Komisja Europejska wskazuje, że ubóstwo pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów społecznych w Unii Europejskiej. Mimo postępów osiągniętych w ostatnich latach, nadal blisko co piąty mieszkaniec UE (20,9%), czyli około 93 mln osób, jest zagrożony ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. W tej grupie znajduje się około 19 mln dzieci, co oznacza, że wiele osób doświadcza nierówności już od najmłodszych lat. Z diagnozy KE wynika, że ubóstwo w krajach Unii Europejskiej ma charakter strukturalny i wielowymiarowy. Jest wynikiem współdziałania czynników ekonomicznych, społecznych i demograficznych, a jego skutki obejmują nie tylko niedostatek materialny, lecz także ograniczony dostęp do podstawowych usług i możliwości rozwoju. Szczególnie zagrożone są dzieci, młodzież, osoby z niepełnosprawnościami i osoby starsze oraz bezrobotni, dlatego skuteczna polityka przeciwdziałania ubóstwu wymaga działań obejmujących cały cykl życia człowieka.

Prezydium KK zgadza się z przedstawioną diagnozą, jednak istnieje wątpliwość czy planowane w Komunikacie zalecenia koordynacji działań, wzajemnej wymiany doświadczeń czy stałego monitoringu zmienią realnie obraz ubóstwa w UE, które – jak trafnie zdiagnozowano – ma szereg swoich źródeł. Walka z ubóstwem powinna dotyczyć przede wszystkim zapewnienia godnych warunków pracy i rozwoju osobistego oraz adekwatnego wynagrodzenia i zabezpieczenia społecznego. Dlatego należy skupiać się na odpowiedniej polityce rynku pracy, dbając jednocześnie o zrównoważony rozwój gospodarczy. Tymczasem polityka przemysłowa i klimatyczna UE sprawia, że spadająca konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw wymusza wypychanie pracowników na mniej bezpieczne formy zatrudnienia, a tym samym – ograniczony dostęp do ubezpieczeń społecznych dla pracowników. Ten stan rzeczy implikuje kolejny problem, czyli brak odpowiedniego zabezpieczenia społecznego na starość. NSZZ „Solidarność” wskazuje także na nadmierną segmentację rynku pracy i politykę państwa, zachęcającą do obniżania poziomu zabezpieczenia społecznego poprzez ulgi i odstępstwa od zasad powszechnego oskładkowania dochodów z pracy.

Istotnym elementem zagrożenia ubóstwem w Polsce są wysokie koszty energii, zwłaszcza w obliczu dużych amplitud rocznych temperatur powietrza. Aktualnie pomimo zwiększającego się udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym w Polsce, koszty utrzymania mieszkań stają się coraz większym udziałem wydatków gospodarstw domowych. Prezydium KK nie może zgodzić się z wezwaniem KE do jak najszybszego wdrożenia sytemu ETS 2, gdyż to właśnie ten system sprawi, że ponad 30% gospodarstw domowych w naszym kraju zostanie dotkniętych kolejnymi zwyżkami cen energii. Taki wzrost nie zostanie zneutralizowany dystrybucją dochodów, gdyż dotknięte zostaną nie tylko najuboższe, ale także średnio zamożne gospodarstwa domowe, które nie będą miały możliwości skorzystania ze wsparcia. Oznacza to, że szybko mogą pojawić się nowe grupy społeczne zagrożone ubóstwem.

Komunikat wskazuje uczenie się przez całe życie jako jeden z kluczowych instrumentów zapobiegania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu. Dostęp do wysokiej jakości edukacji i szkoleń pozwala zdobywać kompetencje potrzebne do uzyskania dobrej jakości zatrudnienia, wyjścia z ubóstwa czy uniknięcia wykluczenia społecznego.

W obliczu zmian technologicznych i demograficznych rozwijanie kompetencji staje się warunkiem utrzymania aktywności zawodowej. Sama promocja tej idei nie jest jednak wystarczająca. Jej skuteczna realizacja wymaga stworzenia odpowiednich warunków, które umożliwią osobom dorosłym rzeczywiste uczestnictwo w procesie kształcenia.

Zdaniem Prezydium KK, kluczową rolę powinno odgrywać zaangażowanie pracodawców, którzy poprzez finansowanie szkoleń, elastyczną organizację czasu pracy czy umożliwienie podnoszenia kwalifikacji w godzinach pracy mogą znacząco zwiększyć dostępność edukacji. Równie istotne jest prowadzenie polityki publicznej sprzyjającej godzeniu obowiązków zawodowych, rodzinnych i edukacyjnych.

Niesatysfakcjonujące są także propozycje Komisji w zakresie przygotowania na ekstremalne zdarzenia pogodowe. Są to nowe czynniki, które wpływają na status finansowy i majątkowy gospodarstw na zagrożonych terenach, dlatego należy opracować szczególne rozwiązania na budowanie odporności na coraz częstsze zagrożenia pogodowe.

Podsumowując, Prezydium KK podziela stanowisko Komisji, że wysokiej jakości zatrudnienie stanowi podstawowy instrument ograniczania ubóstwa. Jednocześnie należy zauważyć, że realizacja tego celu wymaga prowadzenia spójnej polityki gospodarczej i przemysłowej, sprzyjającej utrzymaniu miejsc pracy oraz wzrostowi wynagrodzeń. Natomiast wdrożenie systemu ETS2 pozostaje w sprzeczności z deklarowanym celem ograniczania ubóstwa energetycznego, ponieważ będzie skutkować wzrostem kosztów energii i ogrzewania również dla gospodarstw domowych o średnich dochodach, które nie będą objęte mechanizmami rekompensującymi.

 

Decyzja Prezydium KK nr 74/26 ws. opinii o Zaleceniach Rady ws. polityki gospodarczej, polityki społecznej, polityki zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Polski

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do Zaleceń Rady ws. polityki gospodarczej, polityki społecznej, polityki zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Polski (COM(2026) 221 final).
Prezydium KK stwierdza, że diagnoza społeczno-gospodarcza zawarta w Zaleceniach jest trafna w większości obszarów nią objętych. Jednocześnie nie wszystkie, zdaniem Prezydium KK, zdiagnozowane problemy znalazły odzwierciedlenie w przedstawionych Zaleceniach.
Zalecenie 1
Rada zaleca, między innymi, lepsze ukierunkowanie świadczeń społecznych i rozszerzenie przeglądu wydatków. Aktualnie, system pomocy społecznej skierowany do najuboższych gospodarstw domowych nie odpowiada na rzeczywiste potrzeby ograniczania ubóstwa. Progi dochodowe wsparcia są ustalone, poniżej minimów egzystencji co oznacza wykluczenie z pomocy gospodarstw domowych żyjących w ubóstwie. Dodatkowo w dokumencie pominięto kwestię koordynacji świadczeń na rzecz rodziny i osób wychowujących dzieci. W Polsce występuje paradoks: powszechne świadczenie wychowawcze 800+ jest nieporównywalnie wyższe od świadczeń rodzinnych, które powinny stanowić wsparcie dla najuboższych rodzin z dziećmi, a świadczenia rodzinne ograniczone są dalece zaniżonym kryterium dochodowym. To powoduje, że świadczenia rodzinne nie spełniają już swojej roli, a dodatkowo generują koszty wynikające z jego obsługi. Wskazany jest zatem przegląd świadczeń na rzecz rodziny, tak aby system odpowiadał na realne potrzeby społeczne.
Rada zaleca działania wpływające na wydłużenie aktywności zawodowej na rynku pracy. Należy zauważyć, że aktywność zawodowa w Polsce po osiągnięciu wieku emerytalnego zwiększa się co roku, jak i wskaźniki rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę. Jednakże, nadal największymi ograniczeniami do wydłużenia aktywności zawodowej dla większości osób w wieku emerytalnym jest ich stan zdrowia oraz zobowiązania opiekuńcze wobec najbliższych krewnych. Stąd nadal niezbędne są działania wpływające na wydłużenie życia w zdrowiu osób pracujących, takich jak: urlopy na wytchnienie, skrócenie czasu pracy osób w wieku okołoemerytalnym lub wsparcie pracodawców w tworzeniu sprzyjających warunków pracy dla starszych pracowników.
Zalecenie 2
Rada zaleca m.in. utrzymanie tempa realizacji projektów w ramach polityki spójności.
W dokumencie wskazano, że wdrażanie programów polityki spójności, które obejmują wsparcie m.in. z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) oraz Funduszu Spójności (FS), przebiega w Polsce w tempie szybszym od średniego poziomu UE, zarówno pod względem wyboru projektów, jak i płatności. Ważne jest utrzymanie obecnej dynamiki, a jednocześnie zmaksymalizowanie wpływu inwestycji w regionach. Polska podejmuje już działania w ramach swoich programów polityki spójności, aby pobudzać konkurencyjność i wzrost (22).
Pomimo pozytywnej oceny wdrażania programów i wydatkowanych środków, wyrażamy nasze obawy dot. propozycji nowej perspektywy finansowej UE na lata 2028-2034, w szczególności koncepcji stworzenia jednego funduszu, który miałby obejmować dotychczasowe: politykę spójności, Wspólną Politykę Rolną, Wspólną Politykę Rybołówstwa, sprawy bezpieczeństwa, ochrony granic, polityki migracyjnej i azylowej. Jednocześnie z niepokojem obserwowana jest propozycja wprowadzenia mechanizmu rozliczeń, która miała zastosowanie w przypadku KPO tj. rozliczenia w oparciu o zrealizowane reformy i inwestycje.
Zalecenie 4
NSZZ „Solidarność”  nie zgadza się z zaleceniem Rady ws. zmniejszenia zależności od paliw kopalnych, zwłaszcza tych związanych z górnictwem. Związek wielokrotnie wskazywał na pozbawione podstaw ekonomicznych i społecznych założenia europejskiego Zielonego (nie)Ładu, ale Komisja Europejska pozostaje niewzruszona wobec rzeczowej i merytorycznej argumentacji.
Jednym z głównych czynników ograniczających konkurencyjność i uprzemysłowienie jest ideologiczna dekarbonizacja wpisana w każdy projekt i dokument UE. Dotyczy to zarówno poziomu europejskiego, jak i krajowego. Pomimo silnych inwestycji w OZE, których moc w ostatnim czasie osiągnęła 50% polskiego miksu energetycznego, odejście od energetyki konwencjonalnej jest niemożliwe choćby z powodów utrzymania stabilności systemu energetycznego w Polsce. Nadmierne obciążenia generowane przez system ETS są również składnikiem rosnących cen energii w Polsce, co dotyka boleśnie zarówno działalność przemysłową i usługową, jak i drenuje portfele obywateli. Kolejne zalecenia ze strony urzędników KE nie rozwiążą problemów energetycznych Polski, a tylko je pogłębią.
Zalecenie 5
W dokumencie wskazano, że widoczna jest tendencja spadkowa w zakresie adekwatności świadczeń emerytalnych (20). Osoby samozatrudnione, które płacą minimalne składki emerytalne, oraz osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych, które pokrywają składkę emerytalną poniżej minimalnego progu, są również zagrożone ubóstwem emerytalnym. Dokument sygnalizuje, że Polska stoi przed szeregiem wyzwań w tym segmentacją rynku pracy (23). Rośnie udział umów cywilnoprawnych w całkowitym zatrudnieniu, ponadto znaczny odsetek wszystkich zatrudnionych – powyżej średniej UE – stanowią osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników (46).
Prezydium KK z zadowoleniem przyjmuje zalecenie dot. ograniczenia segmentacji rynków pracy w porozumieniu z partnerami społecznymi przez rozwiązanie problemu arbitrażu podatkowego z wykorzystaniem różnych rodzajów umów oraz poprawę dostępu do ochrony socjalnej.
Jednocześnie Prezydium KK zauważa, że zalecenie powinno być uzupełnione o działania do podjęcia w tym obszarze na poziomie krajowym. Należy wdrożyć zmiany, które wyrównają obciążenia publicznoprawne (składki na FUS oraz podatki) pomiędzy zatrudnieniem pracowniczym a niepracowniczym.
W ocenie Prezydium KK warunkiem trwałej normalizacji sytuacji na rynku pracy jest także wycofanie zwolnienia z obowiązku opłacania składki na FUS w przypadku umów cywilnoprawnych zawieranych z osobami poniżej 26 roku życia, które się uczą oraz pilna modyfikacja mechanizmów „małego ZUS” oraz „ulgi na start” w przypadku samozatrudnienia.
Diagnoza w zakresie opieki długoterminowej (47) w znacznej mierze jest słuszna i właściwie definiuje słabe strony systemu, jak również kierunek potrzebnych zmian. Jednak zabrakło jasnego przekazu, że opieka długoterminowa, zwłaszcza w sytuacji wyzwań demograficznych, nie może być rozwiązana jedynie zasobami samych obywateli i ich rodzin oraz wspólnot lokalnych i samorządu. Rozwiązanie tego problemu powinno mieć szerszy kontekst i stanowić zasadniczy element polityki społecznej państwa. Aktualnie na rodzinach i samorządach spoczywa główny ciężar organizacyjny i finansowy. Bez wsparcia centralnego, reforma oraz stworzenie wydolnego systemu, zabezpieczającego potrzeby obywateli w zakresie opieki długoterminowej oraz szeroko pojętych usług opiekuńczych nie może liczyć na sukces.
Prezydium KK zauważa, że w dokumencie słusznie wskazano, iż systematyczne, konkretne i terminowe angażowanie władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych, społeczeństwa obywatelskiego i innych odpowiednich zainteresowanych stron pozostaje nieodzowne do zapewnienia szerokiego poczucia odpowiedzialności za pomyślne wdrażanie unijnych instrumentów finansowania, także w kontekście europejskiego semestru (21). Jednocześnie wskazane jest, że zaangażowanie partnerów społecznych w proces legislacyjny pozostaje ograniczone, a zainteresowane strony zgłaszają utrzymujące się niedociągnięcia w funkcjonowaniu Rady Dialogu Społecznego (24).
Pomimo odpowiedniej diagnozy, Prezydium KK negatywnie opiniuje brak zalecenia dotyczącego zwiększenia roli konsultacji z partnerami społecznymi i konsultacji publicznych poprzez zapewnienie wystarczającego czasu na proces konsultacji. Lepsze wykorzystanie opinii zainteresowanych stron zebranych w tym procesie oraz ograniczenie do minimum przypadków wyłączenia ustaw z konsultacji, w znacznym stopniu przyczyniłoby się do zmniejszenia obciążeń administracyjnych wynikających z częstych zmian przepisów prawa oraz do zwiększenia inwestycji, a także wspierałoby trwały wzrost gospodarczy w perspektywie długoterminowej.
Prezydium KK zwraca uwagę, na pogłębiający się kryzys w zakresie działania Rady Dialogu Społecznego, niedostateczne uczestnictwo i zaangażowanie w prace strony rządowej oraz nie uwzględnianie przez stronę rządową wspólnych uzgodnień wypracowanych przez stronę pracowników i stronę pracodawców RDS. Jednocześnie, niska jest jakość prowadzonych konsultacji publicznych. Ogółem w 2025 r. w 70% zrealizowanych konsultacji społecznych, doszło do wystąpienia co najmniej jednego naruszenia zasad. W 2025 roku w 49% przypadków termin na wyrażenie opinii został określony poniżej 30 dni, z czego w 55% przypadków czas na wyrażenie opinii został określony poniżej 21 dni. W 2025 roku 21% konsultowanych projektów aktów prawnych ze skróconym czasem na opiniowanie nie zawierało wymaganego przez ustawę uzasadnienia zastosowania skróconego terminu.

 

Decyzja Prezydium KK nr 73/26 ws. opinii o projekcie rozporządzenia MRPiPS w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” po zapoznaniu się z projektem rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków z dnia 28 maja 2026 r., zwaną dalej „opiniowanym projektem”, negatywnie ocenia opiniowany projekt w zakresie § 9, ponieważ zawiera regulacje przekraczające upoważnienie ustawowe i narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego rangi konstytucyjnej i ustawowej.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” stwierdza, że zmiany wprowadzone ustawą nowelizacyjną z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2026 r., poz. 441) stanowią jedynie pretekst do wydania nowego rozporządzenia. Zadaniem Prezydium KK rzeczywistym celem opiniowanego projektu jest wprowadzenie – bez dokonania zmian w przepisach rangi ustawowej – możliwości pobierania zasiłku opiekuńczego przez osoby, które na podstawie prawa państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), Konfederacji Szwajcarskiej lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zawarły związek małżeński z osobą tej samej płci. Zasiłek przysługiwałby takim osobom w razie zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad współmałżonkiem w razie jego choroby, a także nad dzieckiem w wieku do ukończenia 8 roku życia w przypadku porodu, choroby a także pobytu współmałżonka stale opiekującego się dzieckiem w szpitalu lub innym podmiocie leczniczym świadczącym stacjonarne lub całodobowe świadczenia zdrowotne.

W § 9 ust. 1 opiniowanego projektu proponuje się, aby zawarcie związku małżeńskiego, zgodnie z prawem właściwym ww. państw oraz zgon były ustalane bezpośrednio na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, będącego dowodem zawarcia związku małżeńskiego i jego rejestracji albo zgonu. W § 9 ust. 2 opiniowanego projektu proponuje się ponadto, aby zagraniczne dokumenty stanu cywilnego, będące dowodem zawarcia związku małżeńskiego i jego rejestracji albo zgonu były uwzględniane w sprawach zasiłkowych bez potrzeby dokonywania ich transkrypcji w polskim urzędzie stanu cywilnego a nawet tłumaczenia.

W związku z powyższym, w opinii Prezydium KK proponowane w § 9 ust. 1 i 2 opiniowanego projektu regulacje naruszają następujące przepisy prawa:
– art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny – w zakresie uprawnień z ubezpieczenia chorobowego związki małżeńskie osób tej samej płci zawarte za granicą. Art. 18 Konstytucji RP definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny;
– art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236), zgodnie z którym małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński;
– art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 393), który wymaga transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli obywatel polski, którego dotyczy ten dokument, posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze, sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL – tymczasem § 9 ust. 2 opiniowanego projektu przewiduje uwzględnianie zagranicznych dokumentów stanu cywilnego bez konieczności dokonania ich transkrypcji w polskim urzędzie stanu cywilnego, a nawet bez ich tłumaczenia.

Mając powyższe na uwadze, Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi o usunięcie z opiniowanego projektu rozporządzenia § 9, jako pozostającego w sprzeczności z art. 18 Konstytucji RP, art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 104 ust. 5 Prawa o aktach stanu cywilnego.

 

Decyzja Prezydium KK nr 68/26 ws. wyrażenia zgody na rozszerzenie obszaru działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie na pracodawców prowadzących działalność na terenie innych regionów niż region rejestrujący tę organizację

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15 postanawia, co następuje.

§ 1.

Wspólny wniosek Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”, Zarządu Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”, Zarządu Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność” oraz Zarządu Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność” o wyrażenie zgody przez Komisję Krajową na rozszerzenie obszaru działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie (ul. Mochnackiego 5, 35-016 Rzeszów) – wpisanej pod numerem 256 do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” – dotyczy następujących pracodawców:

  1. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, ul. Grunwaldzka 68, 37-100 Łańcut, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
  2. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Strzyżowie, ul. Sportowa 20, 38-100 Strzyżów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
  3. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy, ul. Poddęby 6a, 39-200 Dębica, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”,
  4. Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Tarnobrzegu, ul. Targowa 3, 39-400 Tarnobrzeg, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
  5. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Stalowej Woli, ul. Aleje Jana Pawła II 27, 37-450 Stalowa Wola, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
  6. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, ul. Wincentego Witosa 60, 38-500 Sanok, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”,
  7. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Brzozowie, ul. Mickiewicza 1, 36-200 Brzozów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”.

§ 2.

1. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie (ul. Mochnackiego 5, 35-1016 Rzeszów), wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” pod numerem 256 na następujących pracodawców:

1. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy, ul. Poddęby 6a, 39-200 Dębica, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”,
2. Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Tarnobrzegu, ul. Targowa 3, 39-400 Tarnobrzeg, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
3. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Stalowej Woli, ul. Aleje Jana Pawła II 27, 37-450 Stalowa Wola, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
4. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, ul. Wincentego Witosa 60, 38-500 Sanok, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”,
5. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Brzozowie, ul. Mickiewicza 1, 36-200 Brzozów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”.

2. Rozszerzenie zasięgu działania Organizacji Zakładowej o której mowa w punkcie 1 na:

1. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, ul. Grunwaldzka 68, 37-100 Łańcut, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
2. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Strzyżowie, ul. Sportowa 20, 38-100 Strzyżów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,

nie wymaga zgody Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. Pracodawcy ci prowadzą działalność na terenie tego samego regionu, który jest regionem rejestrującym dla wyżej wymienionej Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie.

Decyzja Prezydium KK nr 67/26 ws. opinii o projekcie OSR ex post ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” na podstawie przedstawionej Oceny Skutków Regulacji ex-post wnosi następujące wnioski oraz rekomendacje w zakresie zmiany ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (dalej ustawa).

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wskazuje na brak unifikacji, standaryzacji oraz mechanizmów kontroli jakości audytów dostępności. Obecnie audyty są prowadzone według różnych zasad w poszczególnych miastach, co prowadzi do niejednolitej oceny spełniania wymagań w zakresie dostępności. W związku z tym NSZZ „Solidarność” postuluje o wprowadzenie jednolitego, ogólnopolskiego standardu dostępności, który określałby również kwestie nieuregulowane w obowiązujących przepisach prawa.

W odniesieniu do postępowania skargowego należy zauważyć, że obowiązujące przepisy ograniczają możliwość wszczęcia procedury skargowej wyłącznie do osób ze szczególnymi potrzebami lub ich przedstawicieli ustawowych. Indywidualny charakter tego uprawnienia stanowi istotną barierę dla skutecznego egzekwowania przepisów, czego potwierdzeniem jest niewielka liczba formalnych skarg – do końca 2025 roku złożono ich jedynie 234. Prezydium KK proponuje nowelizację przepisów poprzez przyznanie organizacjom pozarządowym oraz instytucjom działającym na rzecz osób z niepełnosprawnościami prawa do składania wniosków o zapewnienie dostępności oraz wnoszenia skarg do Prezesa Zarządu PFRON w interesie publicznym. Osoby ze szczególnymi potrzebami często rezygnują z dochodzenia swoich praw z obawy przed negatywnymi konsekwencjami lub ostracyzmem ze strony podmiotów publicznych, w których załatwiają formalności, dlatego umożliwienie działania organizacjom społecznym mogłoby skutecznie ograniczyć to zjawisko.

W zakresie art. 3 ustawy – brak objęcia ustawą spółdzielni mieszkaniowych. Zdaniem Prezydium KK, powinno nastąpić rozszerzenie katalogu podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności o spółdzielnie mieszkaniowe. Aktualnie spółdzielnie często odmawiają mieszkańcom zapewnienia dostępności, co szczególnie utrudnia funkcjonowanie osobom ze szczególnymi potrzebami mieszkającymi na wyższych piętrach. Włączenie spółdzielni mieszkaniowych do zakresu stosowania ustawy mogłoby przyczynić się do rozwiązania tego problemu.

Odnosząc się do art. 6 ustawy, istnieje potrzeba rozszerzenia obowiązku zapewnienia dostępności architektonicznej nie tylko na budynki, ale również na otaczającą je przestrzeń publiczną. Prezydium KK podkreśla,  że zapewnienie dostępności samego budynku nie oznacza możliwości skorzystania z niego przez osoby ze szczególnymi potrzebami, jeżeli dojście do budynku pozostaje niedostępne.

W odniesieniu do art. 7 przedmiotowej ustawy występuje problem nadużywania dostępu alternatywnego kosztem wdrażania racjonalnych usprawnień architektonicznych. W związku z powyższym zasadnym jest wykreślenie przesłanki „trudności finansowych” jako uzasadnienia stosowania dostępu alternatywnego oraz wprowadzenie obowiązku rejestrowania i szczegółowego uzasadniania każdego przypadku zastosowania tej formy. W ocenie Prezydium KK, brak precyzyjnych wymagań architektonicznych osłabia skuteczność obowiązujących norm prawnych i sprzyja zastępowaniu trwałych rozwiązań architektonicznych rozwiązaniami doraźnymi, tańszymi, lecz mniej funkcjonalnymi.

Prezydium KK wskazuje również na problem zapewnienia dostępności przez niepubliczne podmioty lecznicze. W związku z tym należy uzupełnić katalog podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności o wszystkie podmioty lecznicze. Należy zwrócić uwagę, że w placówkach ochrony zdrowia zapewnienie dostępności ma szczególnie istotne znaczenie.

Decyzja Prezydium KK nr 65/26 ws. wyrażenia zgody na rozszerzenie zasięgu działania Zakładowej Organizacji Związkowej NSZZ ,,Solidarność” Essity Operations Poland sp. z o.o. na pracodawcę prowadzącego działalność na terenie innego regionu niż region rejestrujący tę organizację

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15, wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Zakładowej Organizacji Związkowej NSZZ ,,Solidarność” Essity Operations Poland sp. z o.o. (ul. 3 Maja 30A, 55-200 Oława), wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych prowadzonego przez Region Dolny Śląsk NSZZ „Solidarność” pod numerem 2379 na Essity Poland sp. z o.o. z siedzibą ul. Puławska 180, 02-670 Warszawa, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”.

Decyzja Prezydium KK nr 64/26 ws. opinii o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia kierunek proponowanych zmian w zakresie powstania instytucji ugody podatkowej.

Wprowadzenie mechanizmu ugody podatkowej może stanowić istotny krok w stronę bardziej partnerskiego modelu relacji pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi, a także przyczynić się do ograniczenia liczby długotrwałych sporów podatkowych oraz usprawnienia dochodzenia należności publicznoprawnych. Ugoda podatkowa ma mieć charakter alternatywnej metody rozwiązywania sporów (ADR), znanej z innych systemów prawnych. Oznacza to, że będzie ona dodatkową, fakultatywną ścieżką obok standardowych postępowań kontrolnych, podatkowych i sądowo administracyjnych.

Wniosek o zawarcie ugody podatkowej może być złożony począwszy od dnia, w którym powstała zaległość podatkowa, w tym również w toku kontroli podatkowej, celno-skarbowej oraz postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania będącego przedmiotem wniosku.

W szczególności należy pozytywnie ocenić powiązanie instytucji ugody z możliwością obniżenia odsetek za zwłokę oraz ograniczeniem ryzyk związanych z dalszym prowadzeniem postępowań kontrolnych i podatkowych.

Jednocześnie Prezydium KK zwraca uwagę na zasadność podjęcia przez projektodawcę działań zmierzających do:

  • doprecyzowania niektórych przesłanek związanych z odmową zawarcia ugody, w szczególności w zakresie kryteriów będących podstawą oceny „prawdopodobieństwa osiągnięcia porozumienia” oraz przesłanek odnoszących się do „interesu publicznego” (Skarbu Państwa). W praktyce ich stosowanie może budzić wątpliwości interpretacyjne;
  • monitorowania praktycznego funkcjonowania projektowanej instytucji po jej wdrożeniu, zwłaszcza pod kątem jednolitości stosowania przepisów przez organy podatkowe oraz rzeczywistej dostępności ugody dla podatników.

Decyzja Prezydium KK nr 62/26 ws. opinii o projekcie ustawy MFiG o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz DFG (…)

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu ustawy Ministra Finansów i Gospodarki o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym i ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw, z dnia 27 kwietnia 2026 r. (dalej: projekt ustawy).
Opiniowany projekt ustawy jest istotnym krokiem w kierunku poprawy polityki mieszkaniowej w Polsce, przede wszystkim z perspektywy zwiększenia ochrony konsumentów oraz poprawy transparentności rynku mieszkaniowego. Art. 1 pkt 2 projektu ustawy (zmieniany art. 5a ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (dalej: ustawa)) zawiera propozycję ujednolicenia zasad obliczania powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych oraz domów jednorodzinnych w transakcjach kupna mieszkania lub domu jednorodzinnego na rynku pierwotnym. Obowiązujące przepisy prowadziły do sytuacji, w której powierzchnia tego samego lokalu mogła być obliczana odmiennie w zależności od dewelopera, który dokonywał pomiaru. Wprowadzenie jednolitej definicji powierzchni użytkowej, opartej na przepisach prawa budowlanego, zwiększy przejrzystość rynku nieruchomości i ułatwi nabywcom weryfikację rzeczywistej wartości rynkowej lokali.
Kolejną pozytywną zmianą jest zwiększenie kontroli nad działalnością deweloperów. Rozszerzenie zakresu obowiązków kontrolnych banków wobec deweloperów stanowi dodatkowy mechanizm zabezpieczający interes nabywców. Weryfikacja sytuacji finansowej dewelopera, jego zobowiązań wobec wykonawców, zaległości podatkowych czy faktycznego postępu prac budowlanych może ograniczyć ryzyko wystąpienia nieprawidłowości oraz poprawić bezpieczeństwo środków wpłacanych przez kupujących (zmiana art. 17 ustawy).
Pomocne dla nabywców będą proponowane przepisy dotyczące ujednolicenia sposobu prezentowania ofert oraz wizualizacji inwestycji. Wprowadzenie obowiązku oznaczania materiałów generowanych komputerowo lub przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji jako wizualizacji, a także konieczność wyraźnego wskazywania, gdy prezentowane zdjęcia dotyczą innych inwestycji, należy ocenić jako krok w kierunku przeciwdziałania nieuczciwym praktykom rynkowym (zmiana art. 19a ust. 1 ustawy).
Projekt ustawy w wyraźny sposób wzmacnia ochronę kupujących mieszkania i domy jednorodzinne poprzez zakaz waloryzacji ceny lokalu na niekorzyść nabywcy po podpisaniu umowy. Korzystne dla konsumentów są również rozwiązania dotyczące procedury odbioru lokalu oraz zwiększenia odpowiedzialności deweloperów za wady nieruchomości (zmiany art. 36a oraz art. 41 ustawy).
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia zawarte w projekcie ustawy rozwiązania, ze względu na liczne korzyści w zakresie ochrony praw nabywców lokali mieszkaniowych i domów jednorodzinnych w stosunku do deweloperów.

Decyzja Prezydium KK nr 61/26 ws. opinii o Wieloletnich założeniach makroekonomicznych na lata 2026-2030

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” przedkłada opinię o projekcie „Wieloletnich założeń makroekonomicznych na lata 2026–2030” (dalej: Założenia), przyjętym przez Radę Ministrów 28 kwietnia 2026 roku.
Zdaniem NSZZ „Solidarność”, pomimo zastrzeżeń zgłaszanych już w poprzednich latach wobec niewystarczającego zakresu informacji niezbędnych do negocjacji budżetowych, obecny projekt Założeń nadal wykazuje istotne braki. Na fakt ten, utrudniający rzetelną ocenę rządowych prognoz, zwróciła uwagę również Rada Fiskalna.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” podkreśla, że przyjęty scenariusz makroekonomiczny obarczony jest dużą niepewnością wynikającą z ryzyk geopolitycznych. Do najważniejszych należą: eskalacja wojny na Ukrainie, konflikt na Bliskim Wschodzie przekładający się na wysokie ceny paliw i gazu oraz słabszy wzrost gospodarczy w strefie euro, w tym u głównego partnera handlowego – Niemiec. Rządowe prognozy zakładają stopniowe spowolnienie tempa wzrostu realnego PKB z 3,1% w 2027 r. do 2,9% w 2028 r., 2,6% w 2029 r. i zaledwie 2,2% w 2030 r.
Zdziwienie budzi brak uwzględnienia w tzw. scenariuszu bazowym wpływu wojny na Bliskim Wschodzie co pozostawia wątpliwości w zakresie trafności prognoz zaprezentowanych w Założeniach. Natomiast w przedstawionym „scenariuszu szokowym”, zakładającym drastyczny wzrost cen surowców energetycznych, wpływ na inflację w latach 2027–2030 jest całkowicie pomijany (różnica względem scenariusza bazowego wynosi 0,0 pkt proc.). Sugeruje to nierealistyczne założenie, że skutki szoków cenowych wygasną natychmiast, bez wpływu na kolejne lata.
W ocenie Związku prognozy inflacji są nadmiernie optymistyczne: rząd zakłada średnioroczną dynamikę cen na poziomie 2,5% w 2027 r. oraz spadek do 2,2% w 2030 r. Prezydium KK podkreśla, że pomimo zanotowanego spadku inflacji w maju 2026 roku, nadal istnieją prognozy jej wzrostu ze względu na skutki warunków pogodowych. Susza oraz przymrozki, które pogorszyły stan zbóż, rzepaku, warzyw i owoców, stwarzają ryzyko słabszych plonów i ograniczonej podaży.
Wzrost konsumpcji prywatnej w 2025 r. (realnie o 3,7%) był niższy niż wzrost dochodów gospodarstw domowych, co zwiększyło stopę oszczędności, która była jednak hamowana przez wzrost kosztów energii i transportu wywołany konfliktami zewnętrznymi.
Rząd zakłada stabilizację stopy bezrobocia na poziomie 5,6%. Jednak dane GUS za I kwartał 2026 r. wskazują na wzrost bezrobocia powyżej 6,1%, co jest największym skokiem od około 5 lat. Spadająca liczba ofert pracy rodzi konieczność zwiększenia transferów socjalnych, szczególnie dla rodzin z dziećmi. Dotychczasowe wsparcie, jak program „Rodzina 800+”, jest niewystarczające przy braku systemowej reformy pomocy społecznej, gdzie progi interwencji w wielu rodzinach pracowniczych znajdują się poniżej minimum egzystencji. Wszystkie te czynniki mogą uniemożliwić utrzymanie popytu prywatnego na przewidywanym poziomie w roku 2027.
Zgodnie z Założeniami, wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej mają wzrosnąć w 2027 r. nominalnie jedynie o 2,5% (o równowartość prognozowanej inflacji). Oznacza to de facto ich zamrożenie i brak udziału pracowników sfery publicznej we wzroście gospodarczym, podczas gdy nominalny wzrost płac w całej gospodarce prognozowany jest na 5,6%. Zdaniem Związku będzie to prowadziło do:
• pogłębienia dysproporcji płacowych pomiędzy sektorem publicznym a prywatnym,
• obniżenia atrakcyjności zatrudnienia w administracji i usługach publicznych,
• ryzyka odpływu wykwalifikowanych kadr do sektora prywatnego, co bezpośrednio uderzy w jakość usług świadczonych obywatelom.
Ponadto nie można pominąć faktu o znacznej rozpiętości wysokości przeciętnych wynagrodzeń w porównywalnych urzędach oraz o postępującym spłaszczeniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Przegląd systemu wynagradzania w sferze finansów publicznych i jego niezbędne zmiany są oczekiwane od wielu lat, mając także na uwadze zbliżający się termin implementacji Dyrektywy UE 2023/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości poprzez mechanizmy przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmy egzekwowania.
Prezydium KK krytycznie ocenia minimalistyczny zakres informacji zawartych w dokumencie w zakresie zmian podatkowych, inwestycji publicznych oraz planowanych działań dotyczących konsolidacji fiskalnej. Zapowiedź konsolidacji fiskalnej zgodnej z wymogami reguł UE i krajowymi jako kluczowego założenia scenariusza makroekonomicznego na lata 2029-2030 budzi niepokój, tym bardziej że autorzy powołują się na działania sanacyjne.
Dokument nie rozwiewa obaw o stabilność finansowania kluczowych usług publicznych, przede wszystkim ochrony zdrowia.
Niestety negocjacje podczas prac Zespołu ds. budżetu, wynagrodzeń nie rozwiały wielu wątpliwości zgłaszanych przez uczestników, odnośnie planowanych zmian podatkowych, ilości osób zatrudnionych w państwowej sferze budżetowej oraz skutków zakończenia KPO (w kontekście kontynuowania inwestycji). Nie jest dobrą praktyką, aby koncentrować dyskusję i odsuwać negocjacje ze stroną społeczną na krótki okres kiedy Rada Dialogu Społecznego otrzymuje projekt ustawy budżetowej do zaopiniowania. Uniemożliwia to realne konsultacje ze strukturami i ekspertami. Dlatego Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wnosi o ustosunkowanie się do przedstawionej opinii na piśmie w jak najszybszym terminie, co pozwoli na pogłębioną analizę.
W załączeniu przesyłamy stanowisko strony pracowników, reprezentowanej przez Forum Związków Zawodowych, NSZZ „Solidarność”, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych odnośnie wspólnej propozycji w sprawie wzrostu w 2027 roku: wynagrodzeń w gospodarce narodowej, w tym w państwowej sferze budżetowej, minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz emerytur i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

 

Decyzja Prezydium KK nr 60/26 ws. wyznaczenia przedstawicieli NSZZ „Solidarność”w Zespole Trójstronnym ds. Transportu Drog

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyznacza do reprezentowania NSZZ „Solidarność” w Zespole Trójstronnym ds. Transportu Drogowego następujących przedstawicieli:
– pan Gerard Skroński,
– pan Paweł Saturski,
– pan Sławomir Kubera,
– pan Andrzej Burnat,
– pan Piotr Jurczyk,
– pan Marek Marcinkowski,
– pani Barbara Surdykowska.

Decyzja Prezydium KK nr 59/26 ws. wskazania kandydata na członka Rady Nadzorczej PFRON

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na podstawie art. 50 ust. 2 pkt 2b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2025r. poz. 913, ze zm.) postanawia delegować Krzysztofa Rowińskiego jako przedstawiciela NSZZ „Solidarność” do Rady Nadzorczej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

 

Decyzja Prezydium KK nr 58/26 ws. opinii o projekcie ustawy z dnia 29.04.2026 r. o wzmocnieniu stosowania prawado jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracęo jednakowej wartości

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Przedstawiony do zaopiniowania projekt ustawy z dnia 29.04.2026 r. o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości jest drugą wersja, przekazaną przez MRPIPS do zaopiniowania przez partnerów społecznych.
W ocenie Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” skrajnie oburzająca i całkowicie nieakceptowalna jest próba wprowadzenia do projektu ustawy dotyczącej przejrzystości wynagrodzeń zmian odnoszących się do wymogów stawianych Głównemu Inspektorowi Pracy. Związek stanowczo sprzeciwia się podejmowanej przy okazji implementacji dyrektywy 2023/970 próbie przeforsowania istotnych zmian ustrojowych dotyczących funkcjonowania Państwowej Inspekcji Pracy, które nie pozostają w żadnym rzeczywistym związku z przedmiotem procedowanej regulacji. Szczególnie bulwersująca jest propozycja rezygnacji z obowiązku posiadania przez Głównego Inspektora Pracy wiedzy z zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzonej egzaminem państwowym, co oznacza faktyczne obniżenie standardów stawianych osobie kierującej najważniejszym organem nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy i ochroną praw pracowniczych. Propozycja ta pojawia się przy tym bez jakiegokolwiek przekonującego uzasadnienia merytorycznego, mimo że w ostatnim czasie kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy zostały istotnie rozszerzone. Zdaniem Prezydium KK tego rodzaju działania podważają rangę Państwowej Inspekcji Pracy.
Prezydium KK przypomina, że projekt ustawy stanowi implementację Dyrektywy 2023/970 w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania, która powinna nastąpić do dnia 7 czerwca 2026 r. Związek podkreśla, że prace nad projektem powinny rozpocząć się dużo wcześniej, zważywszy, że Dyrektywa została przyjęta w roku 2023.
Projekt ma na celu określenie zasad i trybu dokonywania oceny wartości pracy przez pracodawców, w tym zasady ustalenia kryteriów oraz ewentualnych podkryteriów wartościowania i ich wagi. Ponadto projekt określa zasady i tryb tworzenia struktur wynagrodzeń zapewniających realizację prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.
Projekt ustawy określa także środki w zakresie przejrzystości wynagrodzeń, np.: dostęp pracowników do kryteriów służących ustalaniu wynagrodzeń, poziomów wynagrodzeń i wzrostu wynagrodzeń, prawo pracownika do informacji dotyczących jego indywidualnego poziomu wynagrodzenia oraz średnich poziomów wynagrodzenia w podziale na płeć w odniesieniu do kategorii pracowników wykonujących jednakową pracę jak on lub pracę o jednakowej wartości jak jego praca, sprawozdawczość w zakresie luki płacowej między pracownikami płci żeńskiej i męskiej oraz wspólną ocenę wynagrodzeń. Projekt określa zasady i tryb monitorowania realizacji przez pracodawców zasady równego wynagradzania za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości oraz sankcje karne za m.in. nierealizowanie obowiązków sprawozdawczych czy brak wspólnej oceny wynagrodzeń.
Pierwotna wersja projektu nie uzyskała pozytywnych opinii zarówno strony pracowników jak i strony pracodawców Rady Dialogu Społecznego. W ramach konsultacji zgłoszono bardzo wiele uwag i wniosków.
Prezydium KK doceniając decyzję o przygotowaniu nowego projektu ustawy i poddaniu go ponownym konsultacjom społecznym, uważa, że nadal rodzi on wiele wątpliwości, które utrudnią jego stosowanie w praktyce.
Prezydium KK zwraca uwagę, że niektóre wnioski wyrażone w Decyzji Prezydium KK nr 8/26 zostały uwzględnione:
• nastąpiła zmiana treści oraz poszerzenie definicji, aby były bardziej czytelne i precyzyjne,
• zmodyfikowano strukturę ustawy w kierunku zwiększenia jej przejrzystości i logiczności,
• wskazano podmioty, które mają pełnić funkcje: organu do spraw równości – Komisja do spraw Przeciwdziałania Dyskryminacji w Zatrudnieniu, o której mowa w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1452 Dz. U. z 2025 r. poz. 1452 oraz z 2026 r. poz. 160) oraz organu monitorującego – podmiot, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (funkcja może zostać powierzona członkowi Rady Ministrów, sekretarzowi stanu, podsekretarzowi stanu albo Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Równości),
• projekt wskazuje zasady obliczania liczby pracowników zatrudnionych w roku kalendarzowym w celu ustalenia czy podlega obowiązkowi sporządzania sprawozdania z luki placowej i częstotliwości tego obowiązku.
Jednocześnie Związek nadal postuluje:
• wzmocnienie roli związków zawodowych poprzez zastosowanie na wszystkich etapach formuły uzgodnień, zamiast proponowanej konsultacji,
• odstąpienie od niewłaściwej definicji pracownika w rozumieniu prawa krajowego,
• wprowadzenie obowiązku sporządzania sprawozdania z luki placowej przez pracodawców zatrudniających poniżej 100 pracowników,
• harmonijne ukształtowanie odszkodowania i zadośćuczynienia zgodnie z krajowym dorobkiem prawnym,
• dokonanie bardziej precyzyjnego określenia „jednego źródło”,
• wyeliminowanie wątpliwości dotyczącej zobowiązania pracownika do niewykorzystywania informacji na temat jego indywidulanego poziomu wynagrodzenia.
Uwagi szczegółowe
Art. 5, Art. 7, Art. 33
Związek nie zgadza się z zaproponowanym, zróżnicowanym modelem współpracy pracodawcy z zakładowymi organizacjami związkowymi na poszczególnych etapach badania przejrzystości wynagrodzeń. Projektodawca stosuje formułę uzgadniania z zakładową organizacją związkową lub zakładowymi organizacjami związkowymi jedynie w sytuacji ustalania obowiązkowych kryteriów, ewentualnie podkryteriów i dodatkowych kryteriów.
Natomiast klasyfikacja stanowisk i ustalenie kategorii pracowników, potwierdzenie rzetelności informacji zawartych w sprawozdaniu z luki płacowej, przeprowadzenie wspólnej oceny wynagrodzeń, pracodawca dokonuje po konsultacji z zakładową organizacją związkową lub zakładowymi organizacjami związkowymi.
Przy założeniu, że Dyrektywa wprost nie wskazuje trybu uzgadniania na wszystkich etapach, Prezydium KK zwraca uwagę, że Państwa członkowskie mogą wprowadzić lub utrzymać przepisy, które są korzystniejsze dla pracowników niż te ustanowione w niniejszej dyrektywie. Ponadto w dyrektywie ustanawia się minimalne wymogi służące wzmocnieniu stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości. Od polskiego projektodawcy należałoby oczekiwać podejścia wychodzącego poza ramy Dyrektywy, które wzmocniłoby wpływ związków zawodowych na kształtowanie wynagrodzeń, szczególnie w zakresie prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet.
Wątpliwości budzi art. 5 ust. 3 in fine projektu, w którym jest mowa o tym, że w przypadku gdy pracodawca nie uzgodni w terminie 30 dni obowiązkowych kryteriów, ewentualnych podkryteriów i dodatkowych kryteriów, o których mowa w art. 183c § 3 Kodeksu pracy, ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi albo z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 253 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, z których każda zrzesza co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy, pracodawca po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk organizacji związkowych do czasu zakończenia uzgodnień stosuje kryteria obowiązkowe i może stosować podkryteria, o których mowa w art. 183c § 3 Kodeksu pracy. Z projektowanego przepisu nie wynika jak długo mają trwać uzgodnienia i stosowanie przez pracodawcę samodzielnie bez uzgodnień kryteriów obowiązkowych i podkryteriów, o których mowa w art. 183c § 3 Kodeksu pracy. Proponowane rozwiązanie podważa sens prowadzonych uzgodnień ze stroną związkową, a tym samym osłabienie dialogu społecznego, więc proponujemy stworzenie obowiązku powrotu do negocjacji we wskazanym w ustawie terminie.
Art. 17
Wątpliwości budzi art. 17 ust. 1 projektu ustawy i możliwość zobowiązania pracownika do niewykorzystywania, w innym celu niż realizacja praw wynikających z zasady równego traktowania w zatrudnieniu, informacji dotyczących średnich poziomów wynagrodzenia w podziale na płeć w odniesieniu do kategorii pracowników wykonujących jednakową pracę jak on lub pracę o jednakowej wartości jak jego praca. Wprowadzenie powyższego ograniczenia należy uznać za zbędne w ustawie. Ponadto, należy podkreślić, że zgodnie z art. 7 ust. 6 dyrektywy pracodawcy mogą wymagać, aby pracownicy, którzy uzyskali informacje „inne niż dotyczące ich własnych wynagrodzeń lub poziomu wynagrodzenia” nie wykorzystywali tych informacji do celów innych niż wykonywanie prawa do równego wynagrodzenia. Wskazanie zatem w ustawie, że możliwe jest zobowiązanie pracownika do niewykorzystywania informacji dotyczących „średnich poziomów wynagrodzenia w podziale na płeć w odniesieniu do kategorii pracowników wykonujących jednakową pracę”, które to pojęcie mieści się w określeniu „poziom wynagrodzenia” użytym w ww. przepisie dyrektywy, jest niezgodne z treścią art. 7 ust. 6 dyrektywy.
Trudno także odnaleźć uzasadnienie dla wprowadzenia takiego ograniczenia. Ponadto, odesłanie do przepisów działu IV rozdziału VI k.p. należy uznać za zbyt ogólne. Odpowiedzialność porządkowa może zostać pracownikowi wymierzona za enumeratywnie wyliczone przewinienia wskazane w art. 108 k.p. Ogólne odesłanie może prowadzić do niejasności interpretacyjnych.
Art. 51
Prezydium KK podtrzymuje uwagę dotyczącą regulacji odnoszących się do odszkodowania i zadośćuczynienia. Związek nie kwestionuje konieczności implementacji art. 16 dyrektywy 2023/970, jednak ponownie zaznacza, że celem implementacji prawa unijnego nie powinno być literalne przenoszenie przepisów dyrektywy do prawa krajowego, lecz takie dostosowanie krajowego porządku prawnego, które zapewni osiągnięcie celu dyrektywy przy zachowaniu spójności i harmonii istniejących konstrukcji prawnych. W ocenie Prezydium KK projekt nadal w sposób bardzo szczegółowy określa elementy odszkodowania, mimo że jego istota jest od lat ugruntowana w polskim prawie pracy i prawie cywilnym.
Jej zakres oraz funkcje zostały szeroko omówione w literaturze i doktrynie, a ponadto wskazane w dyrektywie oraz projekcie ustawy. Elementy składające się na odszkodowanie wpisują się w aktualne rozumienie pojęcia odszkodowania w polskim prawie. Wskazana obawa o wszczęcie postępowania naruszeniowego przez Komisję Europejską wydaje się zatem nieuzasadniona. Projekt nie zachowuje analogicznej precyzji w odniesieniu do zadośćuczynienia, przy czym fakt, że rozwinięcie tego pojęcia nie znalazło się w dyrektywie nie wyłącza możliwości wprowadzenia go do przedmiotowej ustawy. Z perspektywy spójności legislacyjnej zasadne wydaje się przyjęcie jednolitego podejścia do obu instytucji, tj. albo pozostawienie pojęć odszkodowania i zadośćuczynienia bez ich szczegółowego rozwijania, albo analogiczne doprecyzowanie obu tych pojęć w przepisach ustawy. Zdaniem NSZZ „Solidarność” implementacja dyrektywy powinna koncentrować się przede wszystkim na zapewnieniu skutecznej ochrony praw pracowniczych oraz harmonijnym wkomponowaniu rozwiązań unijnych w istniejący system prawa krajowego, a nie na możliwie dosłownym odwzorowywaniu treści dyrektywy w przepisach ustawy.
Jednocześnie z perspektywy spójności regulacji niezrozumiałe jest przewidzenie minimalnego gwarantowanego poziomu wyłącznie dla zadośćuczynienia, przy braku analogicznego rozwiązania w odniesieniu do odszkodowania.
Art. 55
Prezydium KK podtrzymuje uwagę dotyczącą konieczności bardziej precyzyjnego określenia pojęcia „jednego źródła” wynagrodzenia. W ocenie Związku odpowiedź projektodawcy, zgodnie z którą ustalenie istnienia „jednego źródła” ma następować w indywidualnych sprawach przez organ rozpatrujący spór na podstawie wszystkich okoliczności faktycznych, nie usuwa zgłaszanych wątpliwości. W praktyce oznacza to bowiem, że ocena ta będzie dokonywana dopiero na etapie naruszenia prawa i dochodzenia roszczeń, co prowadzi do istotnej niepewności prawnej zarówno po stronie pracowników, jak i pracodawców. Takie rozwiązanie stwarza ryzyko braku jednolitości stosowania przepisów oraz prowadzi do sytuacji, w której ocena istnienia „jednego źródła” będzie uzależniona od indywidualnej interpretacji organu rozpatrującego konkretną sprawę. W konsekwencji pojęcie to może być różnie rozumiane i stosowane w praktyce, mimo występowania porównywalnych okoliczności faktycznych, co nie powinno mieć miejsca w przypadku tak istotnej instytucji prawnej. Zdaniem NSZZ „Solidarność” pojęcie „jednego źródła” powinno być interpretowane w sposób jednolity i przewidywalny, a przepisy ustawy powinny zawierać bardziej jednoznaczne kryteria jego oceny, zamiast pozostawiać tak szeroki zakres uznaniowości organom rozpatrującym indywidualne sprawy.
Ponadto w art. 55 wskazuje się przykładowe ujęcie „jednego źródła”. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt. 3 jedno źródło ma istnieć m.in. w przypadku: 3) wewnętrznych regulacji wiążących w ramach grupy kapitałowej, grupy przedsiębiorstw lub grupy przedsiębiorców prowadzących wspólną działalność gospodarczą. Ma to stanowić realizację art. 19 ust. 1 i motywu 29 dyrektywy 2023/970.
Motyw 29 wskazuje na „warunki ustalane centralnie dla więcej niż jednej organizacji lub przedsiębiorstwa w ramach spółki holdingowej lub konglomeratu”. Unijny ustawodawca nie wymaga, aby warunki te przyjęły jakąkolwiek sformalizowaną postać. Nie wymaga również, aby były formalnie wiążące. W tym kontekście odwołanie polskiego ustawodawcy do „regulacji wiążących” w ramach grupy kapitałowej zawęża zakres przedmiotowy stanów faktycznych (praktyki), mogących zostać zakwalifikowane jako „jedno źródło” w myśl przepisu art. 55. Może to rodzić wiele problemów praktycznych, łącznie z pytaniem o charakter prawny tych regulacji i sposób ich przyjęcia. Stąd powstaje pytanie czy wadliwie przyjęte – ale stosowane w praktyce – regulacje wewnętrzne lub praktyka stosowana w ramach grupy kapitałowej lecz nieujęta formalnie, również zostaną zakwalifikowane jako jedno źródło w rozumieniu projektowanego przepisu? Jeśli nie – będą to potencjalne obszary omijania przepisów o jednym źródle.
Art. 62
Art. 62 pkt. 4 dotyczy zmiany w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25 i 473). Projekt dodaje art. 2911 w brzmieniu:
„Art. 2911. Roszczenia wynikające z działu pierwszego, rozdziału IIa oraz art. 221– 221b przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o naruszeniu wobec niego zasady równego traktowania w zatrudnieniu albo przepisów o ochronie danych osobowych.”. W art. 21 Dyrektywa zawiera postanowienia dotyczące terminów przedawnienia roszczeń dotyczących równego wynagrodzenia. Unijny ustawodawca wskazał dwa sposoby ich uregulowania. Po pierwsze bieg terminów przedawnienia nie może rozpocząć się, zanim powód nie będzie świadomy lub zanim można w uzasadniony sposób oczekiwać, że będzie świadomy naruszenia. Po drugie unijny ustawodawca przyjął, iż Państwa członkowskie mogą zadecydować, że bieg terminów przedawnienia nie rozpoczyna się w czasie trwania naruszenia lub przed rozwiązaniem umowy o pracę lub stosunku pracy. Takie terminy przedawnienia nie mogą być krótsze niż trzy lata.
Motyw 53 dyrektywy wskazuje, iż przepisy krajowe dotyczące terminów przedawnienia w odniesieniu do dochodzenia roszczeń dotyczących zarzucanych naruszeń praw przewidzianych w niniejszej dyrektywie powinny być takie, aby praktycznie nie uniemożliwiały lub nadmiernie nie utrudniały wykonywania tych praw.
Uwzględniając praktykę z której wynika, iż pracownicy mogą spotkać się z negatywną reakcją ze strony pracodawcy w przypadku dochodzenia swoich praw (motyw 58 i art. 21) unijny ustawodawca wskazał, iż Państwa członkowskie mogą postanowić, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się w czasie, gdy dochodzi do naruszenia lub przed rozwiązaniem umowy o pracę lub stosunku pracy.
Analizując zaproponowane w dyrektywie sposoby uregulowania kwestii rozpoczęcia terminu przedawnienia dochodzenia roszczeń z tytułu równości wynagrodzenia, można wskazać iż propozycja zawarta w art. 21 ust. 1 zdanie 2 dyrektywy ustala podstawowy standard ochrony. Natomiast propozycja zawarta w zdaniu 3 stanowi o podwyższonym standardzie ochrony dochodzenia roszczeń, uwzgledniającym specyfikę stosunku prawnego, którego termin przedawnienia roszczeń dotyczy.
W art. 62 pkt. 4 projektu zawarta jest propozycja pierwsza stanowiąca standard podstawowy. Jest to rozwiązanie analogiczne do rozwiązania zawartego w art. 4421. § 1. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.) regulującego termin przedawnienia roszczeń z deliktów.
Zastosowanie wprost w prawie pracy konstrukcji cywilnej nie jest właściwe, ze względu na nierówność stron stosunku pracy. Pracownicy ze względu na obawę przed retorsjami ze strony pracodawcy, w tym obawą przed utratą pracy, raczej będą obawiali się dochodzenia roszczeń z tytułu równego wynagrodzenia tak długo jak stosunek pracy trwa.
W szczególności gdy polski ustawodawca, w ocenie NSZZ „Solidarność”, nie przewidział w projekcie ochrony przed zwolnieniem pracowników, którzy zdecydują się na wykonywanie swoich praw związanych z zasadą równego traktowania w zatrudnieniu. Z tego powodu, mając na uwadze praktykę stosowania przepisów wnosimy o zmianę brzmienia dodawanego przepisu art. 291 1 k.p. o postanowienie, iż bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się w czasie, gdy dochodzi do naruszenia lub przed rozwiązaniem umowy o pracę lub stosunku pracy.
Art. 67 i art. 69
W art. 67 projektu proponuje się wprowadzić zmiany w ustawie z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1688) polegające na wprowadzeniu nowej podstawy fakultatywnego wykluczenia wykonawcy od udziału w postępowaniu o zawarcie umowy koncesji. Zmiana ma polegać m.in. na dodaniu pkt. 3a w art. 32 ust. 2.
Analogiczne zmiany tj. wprowadzenie nowej podstawy fakultatywnego wykluczenia wykonawcy zawiera art. 69 projektu. W przepisie tym proponuje się zmiany w ustawie z dnia 11 września 2019 r. Prawo Zamówień Publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 z 2025 r. poz. 620, 769, 794, 1165, 1173, 1235 oraz z 2026 r. poz. 252) polegające na wprowadzeniu nowej podstawy fakultatywnego wykluczenia w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Zmiana ma polegać na dodaniu pkt 3a w art. 109 ust. 1.
Powyższe zmiany stanowią realizację wytycznych zawartych w art. 24 ust. 1 dyrektywy 2023/970. Przywołany przepis nakłada na państwa członkowskie na podstawie art. 30 ust. 3 dyrektywy 2014/23/UE, art. 18 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE i art. 36 ust. 2 dyrektywy 2014/25/UE obowiązek podjęcia odpowiednich środków mających na celu zapewnienie, aby podczas realizacji zamówień publicznych lub koncesji podmioty gospodarcze przestrzegały swoich obowiązków związanych z zasadą równości wynagrodzeń.
Jednocześnie przywołane przepisy tj. art. 30 ust. 3 dyrektywy 2014/23/UE, art. 18 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE i art. 36 ust. 2 dyrektywy 2014/25/UE nakładają na państwa członkowskie obowiązek przyjęcia stosownych środków służących zapewnieniu, by w postępowaniu o zamówienie publiczne lub realizacji umów koncesji wykonawcy przestrzegali mających zastosowanie obowiązków w dziedzinie prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy, ustanowionych w przepisach unijnych, krajowych, układach zbiorowych bądź w przepisach międzynarodowego prawa ochrony środowiska, międzynarodowego prawa socjalnego i międzynarodowego prawa pracy takich jak:
— Konwencja MOP nr 87 dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych,
— Konwencja MOP nr 98 dotycząca stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych,
— Konwencja MOP nr 29 dotycząca pracy przymusowej lub obowiązkowej,
— Konwencja MOP nr 105 dotycząca zniesienia pracy przymusowej,
— Konwencja MOP nr 138 dotycząca najniższego wieku dopuszczenia do zatrudnienia,
— Konwencja MOP nr 111 dotycząca dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu,
— Konwencja MOP nr 100 dotycząca jednakowego wynagrodzenia dla pracujących mężczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości,
— Konwencja MOP nr 182 dotycząca zakazu i natychmiastowych działań na rzecz eliminowania najgorszych form pracy dzieci.
Art. 109 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych jako fakultatywną przesłankę wykluczenia wskazuje naruszenie przez wykonawcę obowiązków m.in. w dziedzinie prawa pracy, tj. skazanego prawomocnie za przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o którym mowa w rozdziale XXVIII Kodeksu karnego, lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego. Niestety przepis ten stanowi tylko częściową implementację art. 57 ust. 4 Dyrektywy 2014/24/UE ws. zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE zgodnie z którym instytucje zamawiające mogą wykluczyć lub zostać zobowiązane przez państwa członkowskie do wykluczenia z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia każdego wykonawcy, gdy instytucja zamawiająca za pomocą dowolnych stosownych środków może wykazać naruszenie mających zastosowanie obowiązków, o których mowa w art. 18 ust. 2 dyrektywy. W art. 18 ust. 2 dyrektywy zostały wymienione obowiązki w dziedzinie prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy, ustanowione w przepisach unijnych, krajowych, układach zbiorowych bądź w przepisach międzynarodowego prawa ochrony środowiska, międzynarodowego prawa socjalnego i międzynarodowego prawa pracy wymienionych w załączniku X, w tym Konwencja MOP nr 87 dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych oraz Konwencja MOP nr 98 dotycząca stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych.
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 109 ust. 1 pkt. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych, z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy: będącego osobą fizyczną skazanego prawomocnie za przestępstwo przeciwko środowisku, o którym mowa w rozdziale XXII Kodeksu karnego lub za przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o którym mowa w rozdziale XXVIII Kodeksu karnego, lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego.
Jednak przestępstwa przeciwko wolności związkowej nie są uregulowane w Kodeksie karnym, lecz w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 549). Tym samym, przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych nie pozwalają na wykluczenie od udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego tych wykonawców, którzy łamią wolności związkowe określone w umowach międzynarodowych, w tym w konwencjach 87 i 98 MOP. Tym samym dyrektywa 2014/24/UE w zakresie przestrzegania obowiązków w dziedzinie prawa pracy oraz stosowania się do zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych nie jest prawidłowo wdrożona, gdyż nie wypełnia postulatu eliminowania z postępowań o udzielenie zamówienia publicznego tych wykonawców, którzy naruszają obowiązki w zakresie prawa pracy, w tym w zakresie przestrzegania wolności związkowej.
Te same zarzuty o niepełnej implementacji dotyczą art. 30 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji, implementowanej ustawą z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1688 z późn. zm.).
Art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, regulujący fakultatywne podstawy wykluczenia wykonawcy z postępowania o zawarcie umowy koncesji ma następująca treść:
„a) będącego osobą fizyczną skazanego prawomocnie za przestępstwo przeciwko środowisku, o którym mowa w rozdziale XXII Kodeksu karnego, popełnione nieumyślnie lub za przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o którym mowa w rozdziale XXVIII Kodeksu karnego, lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego,” i nie obejmuje przestępstwa przeciwko wolności związkowej o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. NSZZ „Solidarność” od 2021 r. wielokrotnie wskazywała na konieczność uzupełnienia w przepisach implementujących dyrektywę 2014/23/UE i dyrektywę 2024/24/UE, fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawców o przestępstwa przeciwko wolności związkowej, o których mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych.
W dniu 16 stycznia 2025 r. strona pracowników i strona pracodawców Rady Dialogu społecznego przyjęła uchwałę nr 136 w sprawie przyjęcia projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych. Jednym z postulatów zawartych w uchwale jest poszerzenie katalogu podstaw wykluczenia o wykluczenie za popełnienie przestępstwa naruszenia niektórych przepisów ustawy o związkach zawodowych.
W odpowiedzi na uchwałę strony pracowników i pracodawców, Minister Rozwoju i Technologii uznał zasadność proponowanych zmian i wskazał, iż zasadne jest uwzględnienie rozwiązania postulowanego w § 1 pkt 1 Uchwały nr 136 w ramach szerszej nowelizacji, stanowiącej efekt prowadzonych prac przeglądowych ustawy Pzp. (pismo: DPG-V.053.1.2025 z dnia 02 kwietnia 2025 r.).
Jest to kolejny raz kiedy legislator uznaje zasadność wniosku NSZZ „Solidarność” jednak w żaden sposób nie przekłada się to na działania legislacyjne.
Zgodnie z artykułem 13 dyrektywy 2023/970 na państwach członkowskich spoczywa obowiązek zapewnienia skutecznego zaangażowania partnerów społecznych, gdyż stanowi to element realizacji prawa do równego wynagrodzenia. Obowiązek ten nie może być rozumiany wyłącznie jako stworzenie procedury konsultacji kwestii związanych z równym wynagrodzeniem. Obowiązek ten powinien być również rozumiany jako wprowadzenie mechanizmów przeciwdziałania utrudnianiu związkom zawodowych wzięcia udziału w stworzonych mechanizmach konsultacji. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia w przypadkach, o których mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Inną jest sytuacja, gdy brak przedstawicielstwa związkowego jest wynikiem decyzji pracowników o nieutworzeniu związku zawodowego lub zakładowej organizacji związkowej a inną jest sytuacja, gdy brak reprezentacji związkowej jest wynikiem antyzwiązkowej działalności pracodawcy. To ostanie nie może pozostać bez reakcji polskiego ustawodawcy przy okazji wdrażania dyrektywy 2023/970. Mając na względzie zawartą w art. 24 ust. 2 dyrektywy wskazówkę rozważenia przez Państwa członkowskie wymogu względem instytucji zamawiających, aby w stosownych przypadkach, wprowadziły kary i warunki rozwiązania umowy, zapewniające zgodność z zasadą równości wynagrodzeń podczas realizacji zamówień publicznych i koncesji, uzasadniony jest wniosek o uzupełnienie projektu o przepisy poszerzające fakultatywną podstawę wykluczenia o naruszenia wolności związkowej w ustawie prawo zamówień publicznych i ustawie o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych wnosimy o uzupełnienie projektu o uzupełnienie treści przepisu art. 67 i art. 69 projektu we wskazany poniżej sposób:
Art. 67. W ustawie z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1688) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 32 w ust. 2:
a) pkt. 2 lit a) otrzymuje brzmienie:
„a) będącego osobą fizyczną skazanego prawomocnie za przestępstwo przeciwko środowisku, o którym mowa w rozdziale XXII Kodeksu karnego lub za przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o którym mowa w rozdziale XXVIII Kodeksu karnego lub za przestępstwo, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2026 r., poz. 549), lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego,”
b) po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„3a) który ma lukę płacową ze względu na płeć w którejkolwiek kategorii pracowników w rozumieniu ustawy z dnia ….….. o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (Dz. U. …), wynoszącą, w wartości bezwzględnej, więcej niż 5%, zwaną dalej „luką płacową”, a jednocześnie nieuzasadnioną obiektywnymi, neutralnymi pod względem płci kryteriami;”,
c) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„6. Wykonawca nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub ust. 2 pkt 2-5 i 7-11, jeżeli udowodni zamawiającemu, że naprawił lub zobowiązał się do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne, wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym oraz podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu lub w terminie 6 miesięcy od przekazania sprawozdania z luki płacowej zlikwidował lukę płacową, lub uzasadnił lukę płacową.”.
Art. 69. W ustawie z dnia 11 września 2019 r. Prawo Zamówień Publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 z 2025 r. poz. 620, 769, 794, 1165, 1173, 1235 oraz z 2026 r. poz. 252) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 109 w ust. 1:
a) pkt. 2 lit. a nadaje się następujące brzmienie:
„a) będącego osobą fizyczną skazanego prawomocnie za przestępstwo przeciwko środowisku, o którym mowa w rozdziale XXII Kodeksu karnego lub za przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o którym mowa w rozdziale XXVIII Kodeksu karnego lub za przestępstwo, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U.
z 2026 r., poz. 549), lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego,”
b) po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„3a) który ma lukę płacową ze względu na płeć w którejkolwiek kategorii pracowników w rozumieniu ustawy z dnia ….….. o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (Dz. U. …), wynoszącą, w wartości bezwzględnej, więcej niż 5%, zwaną dalej „luką płacową”, a jednocześnie nieuzasadnioną obiektywnymi, neutralnymi pod względem płci kryteriami;”;
2) w art. 110 w ust. 2 dodaje się pkt 4 – 5 w brzmieniu:
4) w terminie 6 miesięcy od przekazania sprawozdania z luki płacowej zlikwidował lukę płacową;
5) uzasadnił lukę płacową.

Decyzja Prezydium KK nr 57/26 ws. opinii o rządowym projekcie ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do rządowego projektu ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych.
Opiniowany projekt jest połączeniem konsultowanych już wcześniej projektów Ministra ds. Polityki Senioralnej o bonie senioralnym oraz projektu rządowego o opiece długoterminowej. Projekt ustawy w zakresie koordynacji opieki długoterminowej tworzy skomplikowaną, wielostopniową procedurę przekazywania informacji między podmiotami leczniczymi a ośrodkami pomocy (CUS, OPS) i koordynatorem. W opinii Prezydium KK wprowadzenie dodatkowych obowiązków informacyjnych bez powiązania z realnym wzmocnieniem kadr lub uproszczeniem procedur stwarza ryzyko proceduralnej sprawozdawczości, obciążającej ośrodki pomocy bez realnego przedłożenia na szybsze objęcie osób pomocą.
Zdaniem Prezydium KK projekt nakłada zbyt szeroki katalog zadań na samorządy (koordynatorów opieki długoterminowej) zakładając wykorzystanie istniejących zasobów kadrowych, bez ustalenia minimalnych standardów zatrudnienia w zależności od liczby mieszkańców objętych działaniem. Istnieje realne niebezpieczeństwo, iż podjęte próby koordynacji nie przełożą się na wymierne efekty praktyczne.
W zakresie wdrożenia bonu senioralnego, projekt w zasadzie obrazuje rezygnację z systemowego wsparcia niesamodzielnych seniorów w miejscu ich zamieszkania, pomimo, że jak sam projektodawca zaznaczał, był szeroko konsultowany i oczekiwany przez środowiska seniorów i ich opiekunów. Ten element systemu miał także wspierać aktywne zawodowo osoby, które mają zobowiązania opiekuńcze wobec bliskich niesamodzielnych seniorów.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że opiniowany projekt w zakresie Programu Bonu Senioralnego, jest nową propozycją i powinien zostać poddany odpowiednim konsultacjom społecznym, tymczasem jego pierwsze czytanie w Sejmie odbywa się dwa tygodnie po przesłaniu projektu z Sejmu do Rady Dialogu Społecznego.
Uwagi szczegółowe do projektu: W Rozdziale 5 projektowanej ustawy wprowadza się Program Bonu Senioralnego (Program), który będzie realizowany jako świadczenie, dla osób które ukończyły 65 rok życia, o ile gmina ich miejsca zamieszkania taki program będzie realizowała.
W projektowanym art. 28 ustawy ustala się kolejność przyznawania dotacji w ramach Programu wg dotychczasowej aktywności gmin w organizowaniu usług opiekuńczych na rzecz osób starszych. Kolejność przyznawania dotacji ma być ustalana od najmniej dotychczas aktywnych gmin, poprzez te, w których usługi opiekuńcze były kierowane do nie więcej niż 10 osób, do tych gmin, które mają największą prognozowaną dynamikę wzrostu liczby i odsetka seniorów. Ograniczenie dostępu gminom do Programu znacznie zawęża jego zasięg i nie gwarantuje wsparcia wszystkim potrzebującym seniorom. Zakłada się, że wsparcie otrzyma maksymalnie 20 tys. osób rocznie w pierwszym okresie trwania Programu (lata 2026-2028). Należy nadmienić, że zgodnie z badaniami cytowanymi w Ocenie Skutków Regulacji projektu, w Polsce ok 25% osób w wieku powyżej 65 lat ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności, dziś jest to liczba ok. ponad 1,9 mln osób. Nie można zatem oczekiwać widocznej poprawy sytuacji tych osób wynikającej z zaproponowanych rozwiązań.
Program jest przewidziany na cykle trzyletnie (art. 29 ust. 2 projektu), a jego finasowanie zakłada się do 2035 roku, jednakże, nie gwarantuje się jego realizacji, gdy zostanie uruchomiony mechanizm korygujący ograniczający wydatki w zakresie realizacji opiniowanej ustawy (art. 48 ust.1i2). Zdaniem NSZZ „Solidarność” jest to element, który może zniechęcić gminy do sięgania po środki na realizację Programu, a tym samym jeszcze bardziej ograniczyć jego zasięg.
Niestety, wobec braku projektu aktu wykonawczego nie ma możliwości oceny zasad przyznawania świadczenia ani ustalania jego minimalnej i maksymalnej wysokości. Trudne jest także ustalenie wielkości grupy docelowej z uwagi na fakt, że Program nie będzie realizowany we wszystkich gminach w kraju. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia taki sposób wdrażania propozycji ustawodawczych, gdyż nie gwarantuje to przejrzystości procesu legislacyjnego ani skuteczności proponowanych rozwiązań.
NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że rozwiązania dotyczące rosnącej grupy seniorów wymagających wsparcia w życiu codziennym są oczekiwane nie tylko przez samych seniorów, ale także przez aktywnych zawodowo ich bliskich, którzy często muszą wybierać między zapewnieniem opieki swoim rodzicom a pracą zawodową zapewniającą bezpieczeństwo finansowe własnego gospodarstwa domowego. Dlatego rozwiązania te powinny być z odpowiednim wyprzedzeniem konsultowane z zainteresowanymi środowiskami oraz stanowić przejrzysty system dostępny dla świadczeniobiorców bez względu na ich miejsce zamieszkania. Przedstawiony projekt nie spełnia tych warunków, dlatego NSZZ ”Solidarność” ocenia go negatywnie.