Zdaniem Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” ujęte w rządowym projekcie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (UD 458) propozycje zmian podatkowych są spóźnione i dalece niewystarczające. Propozycje zmian podatkowych zostały przedstawione przez Ministerstwo Finansów w ostatniej chwili, na kilka dni przed przyjęciem przez Radę Ministrów wstępnego projektu ustawy budżetowej na rok 2027, a więc istnieje poważne ryzyko nie uwzględnienia żadnych uwag strony społecznej. Prezydium KK domaga realizacji deklaracji rządu w zakresie zwiększenia kwoty wolnej od podatku do wysokości 60 tyś. zł.
Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa PIT)
W ustawie o PIT zaproponowano zmiany w zakresie parametrów skali podatkowej
oraz daniny solidarnościowej.
Projekt określa skalę podatkową z trzema przedziałami dochodów. Pierwszy do 130 tys. zł ze stawką 12 %, drugi będzie obejmował dochody w przedziale ponad 130 tys. zł do 150 tys. zł ze stawką 24 % i trzeci przedział będzie obejmował dochody przekraczające 150 tys. zł
ze stawką 32 %. Kwota wolna od podatku pozostanie na obecnym poziomie 30 tys. zł. Zmiana w zakresie daniny solidarnościowej będzie polegać na podwyższenie o 1 punkt procentowy, tj. z 4 % do 5 % podstawy obliczenia tej daniny.
Ze zmian dotyczących podwyższenia progu podatkowego skorzystają głównie osoby uzyskujące wyższe dochody w skali podatkowej, podczas gdy pracownicy o niskich dochodach nie odczują realnej poprawy swojej sytuacji. Dotychczasowa polityka rządu odnośnie zamrażania kwoty wolnej od podatku oraz progów podatkowych spowodowała wzrost efektywnej stawki opodatkowania dochodów pracowników. Prezydium KK przypomina ponadto, iż od 2019 nie była waloryzowana kwota pracowniczych kosztów uzyskania przychodu. NSZZ „Solidarność” niejednokrotnie apelował o urealnienie oraz mechanizmy waloryzacji powyższych wskaźników.
Zdaniem Prezydium KK NSZZ „Solidarność”, jednocześnie ze wzrostem progu podatkowego, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy podwyższyć (zgodnie z deklaracją przedwyborczą rządu) kwotę wolną od podatku,
co wpłynęłoby pozytywnie na dochody do dyspozycji podatników z niższych decyli dochodowych. Podatnicy, którzy osiągają najniższe wynagrodzenia nie skorzystają na proponowanych rozwiązaniach, a oni najszybciej odczuwają zwiększone koszty utrzymania. Warto zwrócić uwagę, że aktualne poziomy kwoty wolnej od podatku oraz progów podatkowych zostały ustalone w 2022 roku. Istnieje zagrożenie, że wzrost cen żywności przełoży się na wzrost cen konsumpcyjnych, co oznacza, że w roku 2026 skumulowana inflacja liczona od roku 2022 może sięgnąć 40%. Biorąc pod uwagę ten wysoki wzrost cen, zasadnym jest adekwatny wzrost kwoty wolnej, tak aby realnienie chroniła najuboższych podatników przed zagrożeniem ubóstwem. Jednocześnie pozytywnie należy ocenić zaproponowanie nowej stawki podatkowej (24%) ponieważ chroni ona podatników przed „szokiem” znacznej utraty dochodu do dyspozycji w końcu roku podatkowego.
Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa CIT)
Projekt zawiera propozycję wprowadzenie stawki podatku CIT w wysokości 22 % dla największych podatników. Celem zwiększenia o 3 punkty procentowe stawki CIT dla największych podmiotów gospodarczych jest zwiększenie ich udziału w finansowaniu wydatków publicznych i poprawa wyniku sektora finansów publicznych. Należy zgodzić
się z tezą zawartą w uzasadnieniu, że powinniśmy solidarnie uczestniczyć w finansowaniu zadań państwa, w zależności od poziomu zamożności.
Jednakże ustawodawca powinien wziąć pod uwagę szerszy kontekst opodatkowania niż tylko dochody budżetu. Podwyżka CIT dla dużych podmiotów może przełożyć się na decyzje pracodawców dotyczące zatrudnienia, wynagrodzeń czy inwestycji. Projekt natomiast nie zawiera żadnej pogłębionej analizy tych mechanizmów.
NSZZ „Solidarność” nie zgadza się z zawartym w OSR stwierdzeniu, że „proponowane regulacje nie mają bezpośredniego wpływu na rynek pracy” i wnioskuje o rzetelną ocenę wpływu projektu na rynek pracy.Zmiany w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Zdaniem Prezydium KK zaproponowane zmiany w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego nie będą na tyle skuteczne, aby ograniczyć patologię wykorzystywania ryczałtu jako formy opodatkowania. Projektodawca ma świadomość ubytków w składce zdrowotnej, podatku oraz daninie solidarnościowej po stronie przedsiębiorców o wysokich dochodach, którzy korzystają z tej formy opodatkowania, jednak nie wprowadza adekwatnych rozwiązań w tym zakresie. W związku z powyższym NSZZ „Solidarność” domaga się wypracowania zmian chroniących przed patologią wypychania pracowników lub ich ucieczki od umów o pracę do jednoosobowej działalności gospodarczej – zjawiskiem przyczyniającym się do ubytków w systemie podatkowo-składkowym.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” nie akceptuje trybu prowadzenia konsultacji projektu. Projekt nie został skierowany do zaopiniowania w trybie art. 19 ust 2 ustawy o związkach zawodowych, nie przeprowadzono prekonsultacji – co uniemożliwiło wysłuchanie postulatów na temat pożądanych zmian w ustawach podatkowych i jego skutkach dla podatników oraz skrócono terminu na opiniowanie, co należy ocenić zdecydowanie negatywnie. W procesie opiniowania projektu powinien wyraźnie zostać uwzględniony dialog ze związkami zawodowymi i analiza wpływu projektowanych zmian na pracowników.