Miesiąc: maj 2012

Decyzja do użytku służbowego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” dokonując oceny projektu założeń ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw zwraca uwagę, że celem zaproponowanych zmian jest stworzenie systemu, który zwiększy możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób najuboższych. Mieszkania komunalne będące dobrem bardzo deficytowym powinny  trafiać do rzeczywiście najuboższych osób.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza wątpliwości dotyczące propozycji:

–        pozostawienia wyłącznemu uznaniu sądu decyzji w sprawie zawarcia najmu socjalnego lokalu mieszkalnego,

–        skreślenia art. 691 kc, a w jego miejsce  przyjęcie rozwiązania, że po śmierci najemcy lokalu wchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, umowa najmu będzie wygasać,

–        likwidacji zawierania umów lokalu komunalnego na czas nieoznaczony.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”  negatywnie ocenia proponowane zmiany w ustawie o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, głównie z uwagi na to, że nadal nie zawierają one żadnych propozycji umożliwiających wznowienie finansowania budowy przez tbs’y mieszkań na wynajem. W szczególności krytycznie oceniamy rezygnację z programu preferencyjnych kredytów na mieszkania na wynajem o umiarkowanych (regulowanych) czynszach. Tym bardziej, ze likwidując Krajowy Fundusz Mieszkaniowy w 2009 r. złożono obietnicę (z inicjatywy autora zmiany, tj. Ministerstwa Finansów) utworzenia programu finansowanego ze środków własnych BGK, a realizowanego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów umożliwiającego kontynuację dotychczasowej misji tbs’ów, tj. budowy mieszkań na wynajem.

W chwili obecnej minister właściwy ds. budownictwa, powołując się na opinię Ministerstwa Finansów, wycofuje się z tej obietnicy bez jakichkolwiek propozycji alternatywnych. Dodatkowo równolegle wygaszany jest program „Rodzina na swoim” oraz program zwrotu VAT osobom fizycznym podejmującym przedsięwzięcia remontowo-budowlane. Jedyny program jaki pozostaje i jest finansowany to program wsparcia dla gmin przy tworzeniu lokali socjalnych, a po zapowiadanych zmianach – lokali oddawanych do użytkowania na zasadach najmu socjalnego.

 Uwagi szczegółowe:

1. Założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

 1)   Zmiana definicji mieszkaniowego zasobu gminy i publicznego zasobu mieszkaniowego

W uzasadnieniu zmiany definicji mieszkaniowego zasobu gminy podaje się, że w jej wyniku gminy będą realizować politykę mieszkaniową wykorzystując m. in. zasób którym władają tak, jak właściciele.

Usunięcie z dotychczasowej definicji gminnych osób prawnych, spółek handlowych
z udziałem gminy przy tak określonym uzasadnieniu jest bezcelowe, gdyż w przypadku gminnych osób prawnych, spółek handlowych z udziałem gminy, gmina wykonuje wobec nich uprawnienia właścicielskie. Zawężając definicję mieszkaniowego zasobu gminy zawęża się de facto zasób, którym gminy dysponują bezpośrednio, co przy stale rosnących i nie zaspokojonych potrzebach mieszkaniowych mieszkańców gmin jest niewskazane.

Ewentualny zarzut, że gmina nie może mieć bezpośredniego wpływu na zasób mieszkaniowy gminnych osób prawnych, spółek handlowych z udziałem gminy uważamy za bezzasadny, bo przepisy dotyczące tych podmiotów niejednokrotnie regulują kwestie z nimi związane odmiennie niż dla osób prawnych o charakterze stricte komercyjnym.

 2)   Wprowadzenie dla gmin i innych jednostek samorządu terytorialnego obowiązku zawierania umów na czas oznaczony, nie krótszy niż rok i nie dłuższy niż 5 lat.

Projektodawca wydaje się być niekonsekwentny, ponieważ z jednej strony oddaje do wyłącznej właściwości sądu orzekanie o uprawnieniach do zawarcia umowy najmu socjalnego bez wskazania ustawowego katalogu (patrz pkt 4 opinii), a jednocześnie proponuje  zamieszczanie kryteriów np. w uchwałach organów stanowiących jednostki samorządu terytorialnego, które dane gospodarstwo domowe będzie musiało spełnić, aby mogła zostać przedłużona  umowa zawarta na czas oznaczony.

 3)   Wprowadzenie zasady, że podstawowa stawka czynszu w publicznym zasobie mieszkaniowym powinna pokrywać co najmniej koszty związane  z utrzymaniem nieruchomości

Uzasadnionym jest zdefiniowanie, co oznacza, że podstawowa stawka czynszu powinna pokrywać co najmniej koszty związane z utrzymaniem nieruchomości. Czy chodzi
o bieżące koszty utrzymania nieruchomości, tj. wywóz śmieci, konserwację, czy chodzi
o możliwość odtworzenia substancji mieszkaniowej budynku, co także jest utrzymaniem nieruchomości. W przypadku gdy gminy przez okresy niejednokrotnie kilkudziesięcioleci, jako właściciel bądź władający nieruchomością nie dokonywały żadnych  remontów, napraw, odtworzeń – jest to propozycja nie do zaakceptowania, bo wiążąca się z nieuzasadnionym przerzuceniem kosztów z właściciela na najemcę.

 4)   Oddanie do wyłącznej właściwości sądu orzekania o uprawnieniach do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego

Pozostawienie wyłącznie do uznania sądów orzekania o uprawnieniu do zawarcia umowy lokalu socjalnego rodzi poważne wątpliwości. Propozycją wartą rozważenia jest pozostawienie katalogu ustawowego z jednoczesnym zagwarantowaniem sądom możliwości „odstąpienia” od nałożenia obowiązku zawarcia umowy lokalu socjalnego, gdy ten w procesie sądowym wykaże, że ewentualny najemca może samodzielnie zaspokoić potrzeby mieszkaniowe.

 5)  Wprowadzenie w odniesieniu do lokali wchodzących w skład publicznego zasobu mieszkaniowego rozwiązań szczególnych w stosunku do przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących wstąpienia w najem po śmierci najemcy

Zgodnie z obowiązującym przepisami gminy zaspokajają potrzeby mieszkaniowe docelowo wszystkich członków wspólnoty samorządowej, ale dopiero po spełnieniu przez nich odpowiednich kryteriów i nie w pełni, ale w stopniu podstawowym, stosownie do możliwości i w zgodzie z regulacjami prawnymi (np. odnośnie wymogów dot. standardu lokalu socjalnego) w razie śmierci najemcy osobami uprawnionymi do wejścia
w stosunek najmu lokalu z mocy prawa są: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, osoba, która faktycznie pozostawała we wspólnym pożyciu z najemcą (art. 691 ustawy Kodeks cywilny). W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego określonego w ustawie, osoby uprawnione mogą pozostać w lokalu za czynsz w wysokości 3% wartości odtworzeniowej 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej lokalu ustalanego wg. art. 2 pkt. 12 ustawy
o ochronie lokatorów.

Projektodawca proponuje zastąpić dotychczasowe rozwiązanie  regulacją szczególną, że w sytuacji lokalu wchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego umowa najmu wygasa, osoby wskazane będą miały roszczenie o zawarcie umowy najmu wskazanego lokalu po spełnieniu kryteriów dochodowych, a w wypadku przekroczenia tego kryterium, będą w okresie 6 miesięcy zmuszone lokal opuścić. Wydaje się, że przyjęcie takiego rozwiązania jest przedwczesne. Nie należy zapominać, że współmałżonkowie, osoby zamieszkujące z dotychczasowym najemcą znajdują się w większości przypadków w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, bardzo często są nieporadne życiowo lub nieletnie. Dlatego uważamy, że proponowana zmiana jest dla nich niekorzystna.

 6)   Dopuszczenie stosowania formuły najmu okazjonalnego lokali mieszkalnych również przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą (z wyłączeniem lokali z publicznego zasobu mieszkaniowego)

Generalnie jest to rozwiązanie dobre, a jego wprowadzenie może umożliwić rozwój prywatnego rynku najmu, gdyż dotychczasowe ograniczenie nie przyczyniło się do jego rozszerzenia. Przy czym należałoby doprecyzować przepisy związane
z opróżnieniem lokalu. Do zawarcia umowy najmu okazjonalnego lokalu załącza się oświadczenie o wskazaniu przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu, a także oświadczenie właściciela takiego lokalu lub osoby posiadającej do niego tytuł prawny
o wyrażeniu zgody na zamieszkiwanie najemcy i osób z nim zamieszkujących
w lokalu wskazanym w oświadczeniu. Ustawa zobowiązała najemcę również do wskazania innego lokalu, w którym mógłby zamieszkać w razie utraty możliwości zamieszkania w lokalu, pod rygorem wypowiedzenia umowy. Jednak w przypadku, gdy w tym trybie nastąpi wypowiedzenie lub gdy umowa zostanie wypowiedziana
z innych przyczyn, natomiast nie ma już możliwości zamieszkania w lokalu wskazanym w oświadczeniu (np. zmienił się jego właściciel), istnieje wątpliwość czy komornik dokona opróżnienia lokalu. W związku z tym należy rozważyć, aby w takiej sytuacji zapisać wprost, iż opuszczający lokal były najemca okazjonalny będzie miał prawo do pomieszczenia tymczasowego.

Propozycja dotycząca najmu okazjonalnego może spowodować rozwój prywatnego rynku najmu. Istnieje jednak obawa, że bez doprecyzowania przepisów w zakresie opróżnienia lokali wynajętych okazjonalnie, przedsiębiorcy-właściciele tych lokali będą kierować do sądów pozwy o opróżnienie lokali, a gminy zobowiązane będą do dostarczania lokali socjalnych lub pomieszczeń tymczasowych. Nie przewidziano bowiem trybu postępowania przy opróżnieniu lokalu, jeśli zmieni się dysponent lokalu, o którym mowa w art. 19a ust. 2 pkt 2, bądź gdy dysponent tego lokalu odwoła zgodę na zamieszkanie w swoim lokalu najemcy okazjonalnego.

 7)  Wprowadzenie najmu socjalnego lokali mieszkalnych

Rozwiązanie dotyczące rezygnacji z wyodrębnienia „lokali socjalnych” jako funkcjonalnie wydzielonej części mieszkaniowego zasobu gminy należy także uznać za dobre. Poprzez stosowanie proponowanego najmu lokalu socjalnego gmina będzie mogła każdy lokal wynająć w ramach najmu socjalnego, a nie tylko taki, który formalnie zaliczony został do zasobu lokali socjalnych, czy to z racji swojego standardu, czy to z racji potrzeby przekwalifikowania formalną decyzją innego lokalu na lokal socjalny. Nie należy jednak zapominać, że definicja „lokalu socjalnego”, którą proponuje się uchylić, zawierała także kryteria powierzchniowe, które lokal socjalny musiał dodatkowo spełniać, aby mógł być wynajęty gospodarstwu domowemu o odpowiedniej liczbie osób. Projekt zmian musi zakładać jakieś minima w tym zakresie. W przeciwnym bowiem razie nie będzie formalnych przeciwwskazań, aby np. wielodzietnej rodzinie proponować do najmu lokal o niskiej powierzchni użytkowej. Ponadto to rozwiązanie de facto wprowadza skorelowanie przepisów dotyczących najmu mieszkań z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi, jakimi lokale te powinny odpowiadać.

 8)   Wprowadzenie definicji „miejscowości pobliskiej”

Proponowana definicja miejscowości pobliskiej powinna być doprecyzowana. Ograniczenie się do założenia, że w przypadku zapewnienia pomieszczenia tymczasowego w myśl ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, wystarczy by było to pomieszczenie zlokalizowane na terenie tego samego lub sąsiadującego powiatu jest niewystarczające.

 9)   Możliwość rozwiązania umowy najmu w sytuacji, gdy najemca posiada tytuł prawny do innego lokalu nie tylko w tej samej miejscowości, ale również i w miejscowości pobliskiej

Możliwość rozwiązania umowy najmu zawężona do sytuacji, w której najemca posiada tytuł prawny do innego lokalu nie tylko w tej samej miejscowości, ale również
i w miejscowości pobliskiej nie znajduje uzasadnienia. Należy rozważyć, czy taka możliwość powinna istnieć nawet w przypadku, w którym najemca posiada tytuł prawny do innego lokalu na terenie kraju. Postulat taki należy wziąć pod uwagę w sytuacji, gdy jedna wspólnota samorządowa ponosi „koszty posiadania” w swoich zasobach najemcy komunalnego, podczas gdy w innej gminie na terenie Polski był on w stanie zaspokoić samodzielnie swoje potrzeby mieszkaniowe. Oprócz tego stwarza to swoistą „furtkę” dla sytuacji, w których najemca lokalu komunalnego buduje przykładowo w innym województwie lokal mieszkalny, by osiągać z niego przychód z tytułu najmu, jednocześnie korzystając z preferencji związanych z najmem lokalu komunalnego.

 10)  Określenie w ustawie minimalnych progów dochodowych uprawniających do ubiegania się o najem lokalu komunalnego

Jako pozornie dobre rozwiązanie należy ocenić propozycję ustalenia w ustawie minimalnego progu dochodowego uprawniającego do ubiegania się o najem lokalu przypadającego na członka gospodarstwa domowego najemcy na poziomie 25%
(a rada gminy będzie mogła określić w uchwale próg wyższy) przeciętnego wynagrodzenia w województwach, bez wypłat z zysku lub nadwyżki bilansowej
w spółdzielniach, z uwzględnieniem sfery budżetowej bez dodatkowych wynagrodzeń rocznych, bez Poczty Polskiej S.A. i Telekomunikacji Polskiej S.A. ogłaszanego przez Prezesa GUS. W kontekście bowiem innych rozwiązań, to uprawnienie gmin, w sytuacji poniechania jakiegokolwiek wsparcia rządu dla budownictwa mieszkaniowego o umiarkowanych czynszach, może być oceniane jako wskazanie na gminę jako podmiot zobowiązany do wsparcia w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych wszystkich gospodarstw domowych, niezdolnych do najmu lub zakupu lokalu na wolnym rynku. Przy czym we wszystkich materiałach, minister właściwy ds. budownictwa podkreśla, że ok. 60% osób nie posiadających mieszkań nie jest w stanie zapewnić sobie mieszkania bez pomocy publicznej. A nie jest przecież możliwe, żeby pomoc taką zapewniła im gmina poprzez podniesienie minimalnego progu dochodów uprawniających do najmu. To z kolei oznaczałoby, że już nie tylko ubogim, ale wszystkim „niezdolnym” do mieszkania własnościowego mają pomóc gminy. W związku z tym postulujemy  utworzenie ustawą jednolitego progu dochodowego, jako obowiązującego przy najmie lokali komunalnych we wszystkich gminach w Polsce. Wsparcie gmin dla zasobniejszych gospodarstw domowych (gdy gminę na to stać i jest to wśród jej projektów), realizowane powinno być w połączeniu ze wsparciem wynikającym z rządowych programów wspierania sektora mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach.

Projekt zmian nie ustala kryteriów dochodowych uzasadniających najem socjalny.

 11)  Wprowadzenie możliwości rozwiązania umowy najmu lokalu, z jednoczesnym zaoferowaniem lokalu zamiennego w sytuacji, gdy lokal zajmowany ma nieproporcjonalnie dużą powierzchnię w stosunku do liczby zamieszkujących

Propozycja wprowadzenia szczególnej przesłanki wypowiedzenia najmu, niezależnej od kwestii wykonania zobowiązania przez lokatora, tj. przesłanki w postaci zajmowania nieproporcjonalnie dużej powierzchni w stosunku do liczby osób zamieszkujących, wyeliminuje sytuacje, gdy jedna lub dwie osoby zajmują mieszkania o bardzo dużej powierzchni, potrzebne dla rodzin wielodzietnych. Jednocześnie wprowadzana możliwość rozwiązania umowy najmu z jednoczesnym zaoferowaniem najmu lokalu zamiennego wymaga szczegółowego doprecyzowania na poziomie ustawowym ze szczególnym uwzględnieniem na czym polega nieproporcjonalność zajmowanej powierzchni lokali do liczby zamieszkujących oraz określenia sytuacji, w których gmina nie może skorzystać z tej możliwości ze względu na sytuację socjalną, bytową a przede wszystkim zdrowotną lokatora (przykładowo wobec osoby o ograniczonej zdolności ruchowej, poruszającej się na wózku lub takiej, która musi mieć w mieszkaniu zainstalowane urządzenia wspomagające poruszanie się, wiązać się będzie z koniecznością posiadania lokalu
o zwiększonej powierzchni).

 12)  Jednoznaczne określenie rodzaju opłat, których zaległości mogą być podstawą wypowiedzenia najmu

Proponowane rozwiązanie pozwoli na uniknięcie sporów przy interpretacji przepisu
art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy, pozwalającego właścicielowi wypowiedzieć stosunek najmu
w przypadku występowania zaległości w opłatach. Po wprowadzeniu tej regulacji nie będzie już wątpliwości, że do rodzaju opłat, z powodu braku których właściciel będzie mógł wypowiedzieć najem, należą także opłaty niezależne od właściciela, czyli opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych.

 13) Wprowadzenie definicji kosztów utrzymania lokalu

Zmiana ta pozwoli na uniknięcie sporów przy interpretacji pojęć „wydatki” i „koszty” związane z utrzymaniem lokalu. Dotychczasowa redakcja przepisu art. 2 ust. 1 pkt 8a, zawierająca definicję „wydatków związanych z utrzymaniem lokalu”  spory takie mogła generować.

Ponadto z uwagi na obecnie  różne definiowanie przez podmioty zapisu „inne opłaty” należy w art. 2 ustawy wskazać co to są i co wchodzi w skład tzw. innych opłat, ponieważ w obecnym stanie prawnym w niektórych przypadkach samorząd traktuje inne opłaty jako opłaty niezależne, za które, jeżeli lokator jest w zwłoce właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny.

 2. Założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, związane z wprowadzeniem do ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego pojęcia „najmu socjalnego lokalu”

1 ) Zmiana zakresu przedmiotowego przedsięwzięć objętych wsparciem

W związku z założoną likwidacją w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego funkcjonalnie odrębnej części mieszkaniowego zasobu gminy, jaką stanowią lokale socjalne na rzecz określenia w to miejsce nowej kategorii „umów najmu socjalnego lokali mieszkalnych” powstała konieczność przeformułowania zakresu przedmiotowego przedsięwzięć objętych wsparciem na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych. Proponowane rozwiązanie w postaci objęcia wsparciem przedsięwzięcia, w wyniku którego powstaną lokale mieszkalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy, przy czym nie byłoby to uwarunkowane jak dotychczas, równoległym wydzieleniem odpowiedniej liczby i powierzchni lokali komunalnych użytkowanych na zasadach umowy najmu socjalnego, należy ocenić pozytywnie, z pewnymi jednak uwagami zamieszczonymi poniżej.

 2) Określenie maksymalnej wielkości zasobu będącego przedmiotem podnajmu przez gminę na zasadach analogicznych do umowy najmu socjalnego

Proponuje się wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym w umowie pomiędzy gminą a towarzystwem budownictwa społecznego lub spółką gminną określana byłaby maksymalna wielkość zasobu będącego przedmiotem podnajmu przez gminę na zasadach analogicznych do umowy najmu socjalnego, nie większego jednak niż 50% lokali utworzonych ze wsparcia. Maksymalny poziom powinien być ustalony, ale także powinno być zapisane, iż w tej formule najmu socjalnego może w ogóle nie być. Warunkowanie dopłaty najmem socjalnym powinno towarzyszyć wprowadzenie możliwości jego realizacji przy wykorzystaniu zasobu dotychczasowego.

 3) Wprowadzenie zakazu sprzedaży z bonifikatą nowych mieszkań komunalnych i budowanych przy udziale finansowego wsparcia z budżetu państwa

Pozytywnie oceniamy wprowadzenie do ustawy o gospodarce nieruchomościami zakazu sprzedaży z bonifikatą w przypadku nowych mieszkań komunalnych i budowanych przy udziale finansowego wsparcia z budżetu państwa.

 4) Wprowadzenie rozwiązania polegającego na objęciu zasadami dotyczącymi możliwości zbycia lub zmiany przeznaczenia lokali mieszkalnych powstałych przy finansowym wsparciu z budżetu państwa w oparciu o znowelizowane przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych także lokali powstałych na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 2004 r. o finansowym wsparciu tworzenia w latach 2004-2006 lokali socjalnych, noclegowni i domów dla bezdomnych

Negatywnie oceniamy próbę wprowadzenia rozwiązania polegającego na objęciu zasadami dotyczącymi możliwości zbycia lub zmiany przeznaczenia lokali mieszkalnych powstałych przy finansowym wsparciu z budżetu państwa w oparciu
o znowelizowane przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych także lokali powstałych na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 2004 r.
o finansowym wsparciu tworzenia w latach 2004-2006 lokali socjalnych, noclegownii domów dla bezdomnych. Przepis art. 10 ust. 2 tej ustawy zezwala na zbycie lub zmianę sposobu użytkowania lokalu socjalnego po upływie 5 lat od dnia rozliczenia przedsięwzięcia, o ile w innym miejscu gmina utworzy lokale socjalne w liczbie i o łącznej powierzchni użytkowej co najmniej równej liczbie i łącznej powierzchni użytkowej lokali socjalnych, które zostały zbyte, lub których sposób użytkowania został zmieniony. Natomiast jeżeli zgodnie z propozycją zawartą w założeniach, doszłoby do objęcia przedsięwzięć realizowanych z wcześniejszej ustawy rozwiązaniami funkcjonującymi  w tym zakresie w ustawie z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, oznaczałoby to, iż termin po upływie którego możliwe byłoby bez żadnych sankcji dla inwestora zbycie lub zmiana sposobu użytkowania lokali, wydłużyłby się do 10 lat. Takie rozwiązanie godzi w ochronę praw nabytych i jest nie do zaakceptowania. Inwestor realizujący przedsięwzięcie na podstawie wcześniejszej ustawy mógł dokonywać tego przecież w oparciu o stosowne przeliczenia, analizy zysku itp. i być może tylko dlatego podjął się realizacji tego przedsięwzięcia, wiedząc, iż po upływie jedynie 5 lat będzie mógł, pod pewnymi warunkami, zbyć lub zmienić sposób użytkowania wybudowanych wcześniej lokali. Uwagi te odnoszą się także analogicznie do noclegowni i domów dla bezdomnych zrealizowanych ze wsparcia z ustawy wcześniejszej.

 3. Zmiany w ustawie z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego

 1)      Uchylenie art. 28, sankcjonującego maksymalną wysokość czynszu w zasobie tbs

Proponowana zmiana, tj. uchylenie art. 28 tej ustawy oceniamy negatywnie. Ograniczenie czynszu do 4% wartości odtworzeniowej w skali roku powinno funkcjonować dalej, ale tylko co do zasobów powstałych ze wsparciem z budżetu centralnego lub innych środków stwarzających preferencyjne warunki realizacji budownictwa mieszkaniowego na wynajem w ramach wsparcia tego sektora budownictwa.

 2) Wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym do umów zawartych przed wejściem w życie nowelizacji, zachowane byłyby obecne reguły ustalania czynszu

Negatywnie oceniamy propozycję zawarcia w przepisach przejściowych regulacji, zgodnie z którą do umów zawartych przed wejściem w życie nowelizacji, zachowane byłyby obecne reguły ustalania czynszu (stosownie do art. 28 uonfpbm), nowe zaś uregulowania w tym zakresie będą mogły być stosowane po odpowiedniej zmianie umowy najmu, zaś obligatoryjnie w sytuacji zmiany najemcy lokalu mieszkalnego. Rozwiązanie to nie wydaje się być do końca rozwiązaniem poprawnym. Należałoby bowiem w stosunku do lokali, które nie zostały wybudowane przy pomocy państwa, wprowadzić możliwość jednostronnego podwyższania czynszu ponad 4% w.o., na ogólnych warunkach wynikających z przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, z konsekwencjami w postaci konieczności uzasadniania tej podwyżki na każde żądanie najemcy.

 3) Rezygnacja z kryteriów dostępu i weryfikacji dochodów najemcy w trakcie trwania najmu

Próbę rezygnacji z kryteriów dostępu i weryfikacji dochodów najemcy w trakcie trwania najmu w stosunku do zasobów wybudowanych bez środków z KFM oceniamy pozytywnie. Jednakże przepis art. 30 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego powinien obowiązywać nie tylko dla lokali wybudowanych przy udziale środków z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, ale
i także dla lokali wybudowanych ze środków Banku Gospodarstwa Krajowego.

 4) Uchylenie rozdziału 2a „Kredyty udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach realizacji programów rządowych popierania budownictwa mieszkaniowego”

Zdecydowanie krytycznie oceniamy propozycję uchylenia rozdziału 2a pt. Kredyty udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach realizacji programów rządowych popierania budownictwa mieszkaniowego.

We wszystkich materiałach, minister właściwy ds. budownictwa podkreśla, że ok. 60% osób nie posiadających mieszkań nie jest w stanie zapewnić sobie mieszkania bez pomocy publicznej. Nie jest możliwe, żeby pomoc taką zapewniła im gmina poprzez podniesienie minimalnego progu dochodów uprawniających do najmu, o czym była mowa wcześniej przy okazji omawiania zmian w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r.
o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. To z kolei oznaczałoby, że już nie tylko ubogim, ale wszystkim „niezdolnym” do mieszkania własnościowego mają pomóc gminy.

Proponowana zmiana oznaczać będzie de facto ostateczną rezygnację z programu preferencyjnych kredytów na mieszkania na wynajem o umiarkowanych (regulowanych) czynszach. Wobec publicznie deklarowanej przez Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji o odstąpieniu od konsultowanych poprzednio założeń zmiany ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, która miała w miejsce kredytu wprowadzić bezzwrotne dopłaty-granty, oznacza to całkowite poniechanie wsparcia dla tego najistotniejszego sektora mieszkalnictwa.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza kandydaturę Pani Marii Osowskiej jako przedstawiciela NSZZ „Solidarność” w Radzie Statystyki przy Prezesie Rady Ministrów.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na przygotowanie i realizację projektu roboczo zatytułowanego „Ochrona zatrudnionych wobec atypowych form zatrudnienia” przedkładanego Komisji Europejskiej w ramach linii budżetowej 04030301 – „Stosunki przemysłowe i dialog społeczny”.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, na podstawie przedstawionych przez stronę rządową prognoz wybranych wskaźników makroekonomicznych na 2013 r.:

– produkt krajowy brutto w ujęciu realnym wzrośnie o ok. 2,9%

– średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem wyniesie ok. 2,7%

przedstawia propozycję w sprawach określonych w art. 3 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy:

1. nominalny wzrost wynagrodzeń w gospodarce narodowej powinien wynosić nie mniej
   niż 5,6%;
2. wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej powinien wynosić nie mniej niż 9%;
3. wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę powinien wynosić nie mniej niż  8,4%;
4. wzrost emerytur i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powinien wynosić nie mniej niż prognozowana stopa inflacji na 2013 rok plus 50 % realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w roku 2012.

Prezydium KK zastrzega sobie prawo korekty zaproponowanych wzrostów wynagrodzeń oraz emerytur i rent w przypadku zmiany przez stronę rządową prognozowanych wskaźników makroekonomicznych stanowiących podstawę do prac nad projektem ustawy budżetowej
na 2013 rok.

Prezydium KK jednocześnie wzywa Rząd RP do podjęcia w Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych rozmów na temat przedstawionych propozycji tak, aby mogły one zostać uwzględnione przy pracach nad projektem ustawy budżetowej na rok 2013.

Decyzja do użytku służbowego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w związku z par. 12 uchwały nr 2 Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych z dnia 6 marca 2002 roku
w sprawie regulaminu Komisji akceptuje kandydaturę Pana Macieja Sekundy na Przewodniczącego Zespołu problemowego ds. prawa pracy i układów zbiorowych Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych zgłoszoną przez Polską Konfederację Pracodawców Prywatnych Lewiatan.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postanawia złożyć wspólnie z OPZZ skargę do Międzynarodowej Organizacji Pracy na Rząd Rzeczypospolitej Polskiej.

Powodem skargi jest brak właściwego stosowania, w ramach ustawodawstwa, Konwencji MOP nr 87 dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych oraz Konwencji nr 98 dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych w firmie LOT AMS Sp. z o.o.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza Henryka Nakoniecznego jako przedstawiciela NSZZ „Solidarność” w Radzie Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kadencję w latach 2012 – 2017.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie wysokości minimalnego  wynagrodzenia dla cudzoziemca wymaganego do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje projekt  ustawy o spółdzielniach.

Twórcy projektu proponują, aby ustawa o spółdzielniach zawierała regulacje ogólne dotyczące spółdzielni wszystkich rodzajów, kwestie szczególne pozostawiając do uregulowania w odrębnych ustawach. Wskazuje się również, iż do czasu opracowania projektów odrębnych ustaw o spółdzielniach rolniczych oraz o spółdzielniach pracy proponuje się utrzymanie w mocy części przepisów ustawy Prawo spółdzielcze. Przyjęcie niniejszej ustawy oznaczałoby, że w obowiązującym porządku prawnym występowałyby dwie ustawy, których nazwa wskazywałaby na uregulowanie takiej samej materii dotyczącej prawa spółdzielczego: ustawa z 16 września 1982 roku – Prawo spółdzielcze oraz ustawa o spółdzielniach, co jest mylące, a przez to może prowadzić do utrudnienia w stosowaniu prawa. Do czasu kompleksowego uregulowania kwestii spółdzielni rolniczych i spółdzielni pracy w odrębnych aktach prawnych, wprowadzenie rozwiązań zawartych w projekcie jest  przedwczesne.

Uwagi szczegółowe:

– w art. 10 w sposób nieprecyzyjny uregulowano kwestię organu właściwego do przyjmowania członków i organu odwoławczego od uchwały odmawiającej przyjęcia członka.  Organ podejmujący uchwałę w sprawie przyjęcia członka określa statut. Natomiast z treści ust. 5 wynika, że statut wskazuje organ, do którego przysługuje odwołanie od uchwały odmawiającej przyjęcia, jeżeli organem właściwym do przyjmowania członków nie jest walne zgromadzenie. A contrario jeżeli organem właściwym do przyjmowania członków jest walne zgromadzenie, to jaki organ jest właściwy do rozpatrzenia odwołania? Tego projekt nie reguluje.

– doprecyzowania wymaga treść art. 13 ust. 1 w ten sposób aby wskazać,  iż członek spółdzielni uczestniczy w stratach spółdzielni do wysokości zadeklarowanych udziałów obowiązkowych. Proponujemy po wyrazie „udziałów” dodać wyraz „obowiązkowych”.

– niekorzystne dla członków spółdzielni jest postanowienie art. 13  ust. 2, zgodnie
z którym były członek spółdzielni ma uczestniczyć w pokrywaniu strat spółdzielni tak, jakby nadal był jej członkiem w przypadkach i przez okres określony tym przepisem. Jest to nowa, niekorzystna dla członków propozycja zmiany, do tej pory nie występująca w ustawie – Prawo spółdzielcze. Propozycja ta nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż straty spółdzielni mogą powstać w okresie po utracie członkostwa.  Nie znajduje uzasadnienia obciążanie za straty spółdzielni byłego członka spółdzielni, gdyż tracąc członkostwo, traci on swoje prawa korporacyjne,
a przez to możliwość wpływania na działalność spółdzielni. Proponujemy wykreślenie art. 13 ust. 2

– w art. 35 ust. 3 zdanie drugie przewiduje możliwość podejmowania uchwał, niezależnie od porządku obrad w sprawach, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt. 2 i 3 czyli w sprawach rozpatrywania sprawozdań rady nadzorczej, zatwierdzania rocznych sprawozdań finansowych i sprawozdań z działalności spółdzielni oraz podejmowanie uchwał co do wniosków członków spółdzielni, rady nadzorczej lub zarządu w tych sprawach i udzielanie absolutorium członkom rady nadzorczej lub zarządu oraz rozpatrywanie wniosków wynikających z przedstawionego protokołu z lustracji
i podejmowanie uchwał w tym zakresie. Proponujemy wykreślić zdanie drugie w ust. 3. Podejmowanie uchwał w tak ważnych sprawach jak te wymienione w art. 32 ust. 1 pkt 2 i 3 nie może być dokonywane w taki sposób, aby uniemożliwić członkom spółdzielni przygotowanie się do świadomego głosowania. Wymóg  zamieszczania danej sprawy w porządku obrad gwarantuje możliwość przygotowania się członka do głosowania. Utrzymanie proponowanego zapisu może w praktyce stanowić źródło nadużyć i pochopnego podejmowania uchwał niekorzystnych dla spółdzielni i jej członków

– art. 59 regulujący zasady podziału zysku i nadwyżki bilansowej spółdzielni wskazuje w ust. 2 pkt 1, iż podział ten może zależeć od „transakcji członka spółdzielni”.  Wyrażenie „transakcja członka spółdzielni” jest wyrażeniem bardzo niedookreślonym i trudno dociec co  autor projektu mógł mieć na myśli.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje poselski projekt ustawy o likwidacji Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Skutkiem wprowadzenia w życie projektu ustawy SLD o likwidacji IPN będzie zlikwidowanie lustracji oraz utrudnienie dostępu do akt organów bezpieczeństwa, na co Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wyraża zgody.

Przesunięcie zasobów archiwalnych IPN (razem z zadaniami gromadzenia, przechowywania, opracowywania, zabezpieczenia i publikowania dokumentów organów bezpieczeństwa) w gestię Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, czyli do instytucji, której ilość miejsc w czytelniach jest mała, uczyni iluzorycznym dostęp zainteresowanych (nie będących fachowcami) do tych materiałów. Takie rozwiązanie instytucjonalne – i w podobnym celu – proponował w swoim projekcie prezydent A. Kwaśniewski, co było wówczas interpretowane jako zamiar faktycznego zablokowania dostępu do tych materiałów przy deklarowanej teoretycznej dostępności powszechnej.

Mechanizm potwierdzanego podpisem zobowiązania do niepodawania do wiadomości publicznej danych osobowych, wymagany przez archiwa państwowe podległe Naczelnej Dyrekcji AP od wszystkich korzystających z udostępnionych materiałów archiwalnych jest obecnie stosowany nawet w przypadku danych osobowych pochodzących z XVI – XVIII wieku. W tej sytuacji korzystający z tzw. „archiwum obywatelskiego” będą tracili prawo dostępu do niego w przyszłości, po własnowolnej publikacji danych osobowych dotyczących np. funkcjonariuszy UB, SB, Gestapo, SD, NKWD, Smiersza.

Z urzędu wykluczony miałby być dostęp zainteresowanych do oryginalnych dokumentów (art. 15 ust. 1 projektu ), natomiast po obejrzeniu (zanonimizowanych) kopii dokumentów zainteresowany mógłby składać wniosek do Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych o udostępnienie oryginałów (art. 18 projektu).

 Nie wyrażamy zgody na  wyłączenie z dotychczasowego zasobu i z udostępniania akt Głównego Urzędu Kontroli Prasy Publikacji i Widowisk, Urzędu do Spraw Wyznań, a także zachowanych materiałów organów bezpieczeństwa państw obcych – Trzeciej Rzeszy i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (art. 8). Prezydium KK  sprzeciwia się  wyłączeniu z dotychczasowych celów działania (z przechowywania, gromadzenia, ewidencji, opracowania, zabezpieczenia i udostępniania) materiałów dotyczących przestępstw funkcjonariuszy państwa komunistycznego, popełnionych pomiędzy 17.IX.1939 r. a 21.VII.1944 r. (art.12 ust.1) .

Nie można zaakceptować minimalizacji celów edukacji publicznej w zakresie struktur i metod instytucji zbrodniczych względem narodu polskiego (art. 5 i 32) przez przeniesienie tych obowiązków na ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (czego jako dodatku do dotychczasowego, nadmiernego zakresu obowiązków nie będzie prawdopodobnie  efektywnie wykonywał) lub przez delegację dla ministra do przekazania tych zadań innym istniejącym instytucjom (co przy likwidacji dotychczasowych środków budżetowych na ten cel będzie oznaczało dla tych instytucji dodatkowe, ponad miarowe obciążenie).

Nie do zaakceptowania jest praktyczne ograniczenie  ścigania przestępstw przeciw narodowi polskiemu lub zbrodni przeciw ludzkości i wojennych (art. 5 i 29).

Badanie i ściganie tak odległych w czasie przestępstw w praktyce sprzeczne jest
z pragmatyką służbową prokuratury, ponieważ czas poświęcony takiemu ściganiu jest bardzo długi, oznacza przekraczanie przez „normalnego” prokuratora terminów wymaganych przez przełożonych i przekłada się na pogorszenie szans awansu służbowego. Z tych powodów większość dawniejszych śledztw tego typu była prędko zamykana za cichym przyzwoleniem przełożonych, skoro nawet szukanie świadków wydarzeń sprzed sześćdziesięciu lat lub ich dzisiejszych adresów nie mieściło się w normach zwykłych poszukiwań, nie mówiąc o trudności zrozumienia przez prokuratorów pojęć, terminologii, okoliczności i warunków dotyczących życia podczas okupacji, w obozach i więzieniach, w trakcie przymusu oficjalnego i ukrytego.

Prokuratura w IPN była zwolniona z bieżących obciążeń prokuratury. Przy jej powrocie do „normalnej” prokuratury zwyciężyć muszą potrzeby walki z bieżącą przestępczością, kosztem pracochłonniejszego badania przestępczości dawnej.

 Uwagi szczegółowe

W projekcie znajduje się szereg błędów, pominięć, niespójności, niekonsekwencji lub rozwiązań osobliwie nietypowych. Projekt nie przewiduje :

 – powołania  następcy prawnego IPN w zakresie realizacji ustawy z 15.X.2008 r.
„O zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin” (Dz. U. 2008 r. Nr 220, poz. 1410 ze zm.). Dotyczy to głównie dawnych funkcjonariuszy z PRL w sprawach czasu ich ówczesnej służby

–  kontynuacji realizacji kompetencji Prezesa IPN z ustawy z dnia 24.I.1991 r.„O kombatantach oraz o niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego” (Dz. U. 1991 r. Nr 17, poz. 75 ze zm.)

–  koniecznych zmian w przepisach ustawy z dnia 5.VIII.2010 „O ochronie informacji niejawnych (Dz. U. 2010 r. Nr 182, poz. 1228 ze zm.)

–    realizacji procedur udostępniania materiałów archiwalnych (np. funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa i osób publicznych), zawartych w ustawie
„O ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.)

–      koniecznej zmiany trybu przy składaniu wniosków o przyznanie Krzyża Wolności i Solidarności

–      okresu przejściowego dla wszczętych postępowań administracyjnych (np.
w sprawach udostępniania dokumentów).

Art. 16 ust. 1 pkt. 2 jest niezgodny z konstytucją (Trybunał Konstytucyjny, Dz. U. 2007 r. Nr 85, poz. 571)

 Art. 6 ust. 1 odsyła do art. 7a, którego w projekcie nie ma.

 Art. 16 błędnie odnosi się do art. 14 ust. 1 w sprawach udostępniania.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”  z wielkim  niepokojem przyjmuje informacje o stanie dialogu społecznego w firmie Fiat Auto Poland S.A.

Zgodnie z informacjami, które otrzymujemy od członków Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” nie tylko  blokowane są procedury sporu zbiorowego, ale kadra kierownicza średniego szczebla posuwa się do szantażu wobec członków NSZZ „Solidarność”. Przedłużenie umowy o pracę uzależniane jest od  rezygnacji z członkostwa w związku zawodowym.

Działania te poddają w wątpliwość możliwość rozwiązywania nabrzmiałych konfliktów pomiędzy stronami w duchu dialogu i wzajemnego poszanowania.

Oczekujemy od pracodawcy traktowania Związku jako partnera reprezentującego zbiorowe interesy pracowników a nie jako zagrożenie dla przedsiębiorstwa. Oczekujemy jednoczesnego potępienia niezgodnych z prawem działań. Przede wszystkim zaś oczekujemy uświadomienia średniego personelu kierowniczego o prawach związków zawodowych oraz o obowiązku ich przestrzegania.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” działając na podstawie uchwały Komisji Krajowej nr 29/04, rejestruje Międzyzakładową Komisję Koordynacyjną NSZZ „Solidarność” Grupy FAMUR S.A.

MKK rejestruje się w Krajowym Rejestrze MKK pod nr „85”.

Decyzja do użytku służbowego

Decyzja do użytku służbowego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”  negatywnie opiniuje Krajowy Program Działań na Rzecz Zatrudnienia na lata 2012 – 2014.

Przedłożony projekt w ślad za Krajowym Planem Reform na lata 2009 – 2011, powiela nadmiernie optymistyczne dane w zakresie prognozy dotyczącej: wzrostu rozwoju gospodarczego, stopnia inwestycji, popytu, konsumpcji, poziomu zatrudnienia, wzrostu płac, stopnia wykorzystania mocy produkcyjnych, wzrostu aktywizacji zawodowej, poprawy mobilności bezrobotnych i kondycji Funduszu Pracy.

Założenia KPDZ bagatelizują zastój w absorpcji środków unijnych, zamrożenie zatrudnienia, znaczące redukcje pracowników, rejestracje emigrantów w pośrednictwie pracy oraz powszechny brak dostępu do kredytów. Jednocześnie informacje zawarte w KPDZ w zakresie lat ubiegłych wykazują bezskuteczność dotychczasowych działań podejmowanych w celu aktywizacji osób bezrobotnych. Prezydium KK wskazuje, iż z przedstawionych w KPDZ danych wyraźnie wynika znaczne zmniejszenie ilości wolnych miejsc pracy oraz aktywizacji bezrobotnych w latach od 2007 do 2009 roku (o 83 816 w sektorze publicznym oraz o 236 053 pracy subsydiowanej). Ogółem, w tym uwzględniając aktywizację zawodową oraz prace zarobkowe, ilość wolnych miejsc pracy w tych latach uległa drastycznemu zmniejszeniu tj. o 499 137, przy jednoczesnym wzroście stopy bezrobocia. Dane te wyraźnie pokazują brak skuteczności działań objętych KPDZ. Stałe zmniejszanie środków finansowych na aktywizację osób bezrobotnych, w tym pogarszanie kondycji finansowej Funduszu Pracy istotnie wpływają na stałe pogarszanie się sytuacji beneficjentów publicznych służb zatrudnienia. Prezydium KK zwraca przy tym uwagę, iż aktualną wersję KPDZ dyskwalifikuje duża liczba zadań niemierzalnych, a także brak źródeł finansowania części zadań.

Słusznie przyjęte priorytety KPDZ, tj. wzrost aktywności Polaków jako pracowników, sprawny rynek pracy i doskonalenie aktywnych polityk rynku pracy, efektywne kształcenie młodzieży wymagają interwencjonizmu państwa w celu wzmocnienia inwestycji na rynku pracy, ochrony miejsc pracy, wzrostu popytu wewnętrznego.

Prezydium KK wyraża stanowczy sprzeciw wobec zadania 1.7. KPDZ, w którym założono wydłużenie wieku emerytalnego w celu wydłużenia aktywności zawodowej. Wskazać należy, iż zadanie to nie ma nic wspólnego z aktywizacją osób bezrobotnych oraz zmniejszeniem stopy bezrobocia. Podwyższenie wieku emerytalnego spowoduje wzrost stopy bezrobocia osób w wieku emerytalnym i nie będzie stanowiło elementu wspierającego zatrudnienie. Wprowadzenie tego instrumentu jako zadania w ramach KPDZ spowoduje pogorszenie sytuacji na polskim rynku pracy.

Nadto Prezydium KK podtrzymuje opinię wyrażoną w decyzji dotyczącej KPDZ na lata 2009 – 2011, w zakresie odejścia od przedłożonej wieloletniej wersji KPDZ, na rzecz jego corocznie aktualizowanej wersji uwzględniającej bieżące działania rządu. Tymczasem obecny plan działania obejmuje dwukrotnie dłuższy okres w odniesieniu do planu poprzedniego, co jeszcze bardziej utrudni jego realizację oraz kontrolę w tym zakresie.

Komunikat Komisji „W kierunku odnowy gospodarczej sprzyjającej zatrudnieniu” [KOM(2012)173] jest częścią pakietu na rzecz zatrudnienia.  Jest kolejnym dokumentem stanowiącym próbę ukierunkowania polityk gospodarczo – społecznych w krajach członkowskich na ścieżkę rozwoju. Niestety trudno odnaleźć w Komunikacie nowe recepty na postępującą w całej Europie erozję jakości rynku pracy, a co za tym idzie na ubóstwo obywateli Europy.

Wprawdzie trafnie zdiagnozowano problemy rynku, jednakże nie znajdujemy w nim na nie odpowiedzi, a te które zostały przedstawione, są powieleniem pomysłów forsowanych od lat, w dłuższym okresie niesprawdzających się.  Głównym z nich to flexicurity, którego hasła zostały wdrożone w politykę rynku pracy z pozytywnymi skutkami jedynie w krajach skandynawskich, gdzie poziom zabezpieczenia społecznego pracowników jest na wysokim poziomie. W pozostałych krajach UE, w tym w Polsce, rozwiązania związane z uelastycznianiem rynku pracy nie zdały egzaminu, sprawiły jedynie, że obniżył się poziom zabezpieczenia pracowników. W krajach południowej europy model ten poniósł największą klęskę obnażając swoją słabość masowym wzrostem bezrobocia w czasach recesji. Najbardziej dotkniętą grupą pracowników stali się pracownicy zatrudnieni w elastycznych formach pracy. Hipokryzją więc jest dzisiaj proponowanie pogłębiania tego modelu.

Komunikat jednakże zawiera kilka dobrych propozycji: wzmocnienie udziału partnerów społecznych w szczegółowym opracowaniu polityk makroekonomicznych i rynku pracy, roli godziwego wynagrodzenia w zabezpieczeniu jakości miejsc pracy i popytu wewnętrznego, wzrostu płacy minimalnej w celu walki z ubóstwem pracujących oraz działania na rzecz wsparcia zatrudnienia młodzieży i walki z szarą strefą.

Pozytywnie oceniając zawarte w Komunikacie priorytety, ukierunkowane na: wzrost zatrudnienia, polepszenie jakości nowych miejsc pracy, dofinansowanie instrumentów sprzyjających aktywizacji zawodowej, podwyższenie wynagrodzenia, zwracamy jednak uwagę, iż obecnie w warunkach polskiego rynku pracy założenia te są mało realne. Wiąże się to głównie z prowadzeniem polityki niezwiązanej z pełnym i produktywnym zatrudnieniem.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”  uważa, że cele zawarte w wyżej wymienionym dokumencie Komisji nie zostaną osiągnięte w polskich realiach z uwagi na:

• znaczne obniżenie środków Funduszu Pracy, w tym poprzez realizowanie przez ten fundusz celów niezwiązanych z aktywizacją bezrobotnych (szkolenia lekarzy i pielęgniarek) oraz zamrożenie jego aktywów,
• nierozwiązanie problemu bezrobocia długotrwałego,
• obniżenie jakości usług publicznych służb zatrudnienia, chociażby poprzez obniżenie kwalifikacji doradców zawodowych i personalnych (ostatnie projekty ustaw),
• brak prowadzenia przez pracodawców szkoleń dla pracowników zatrudnionych,
• zwiększanie obciążeń podatkowych oraz innych kosztów zatrudnienia (ZUS) wbrew założeniu 1.1. ust. 2 ww. KOM zmierzającemu do obniżenia kosztów zatrudnienia.

            Komisja Europejska w komunikacie wskazuje na potencjał w zakresie tworzenia miejsc pracy leżących w zielonej gospodarce, szacując że „tylko w sektorach związanych z efektywnością energetyczną i energią odnawialną do 2020 roku może powstać około 5 mln miejsc pracy”. W komunikacie jednak brak wskazań ile miejsc pracy zostanie zlikwidowanych lub utraconych w tradycyjnych, wysokoenergetycznych gałęziach gospodarki oraz czy bilans w zakresie liczby miejsc pracy wypadnie dodatnio czy ujemnie.  Przedstawiony w załączniku zestaw działań w zakresie zatrudnienia w zielonej gospodarce, wymienia zaledwie kwestie kierowania osób poszukujących pracy i  pracowników zagrożonych zwolnieniem do nowych zielonych zawodów. W ramach dialogu publicznych służb zatrudnienia, brak jest natomiast działań zaprojektowanych z myślą o pracownikach sektorów wysokoenergetycznych, których wdrożenie prowadziłoby do utrzymania zatrudnienia przez tych pracowników.

            Komunikat wskazuje na potencjał leżący w zatrudnieniu w sektorze zdrowia i opieki społecznej uzasadniając go starzeniem się społeczeństwa oraz rosnącym popytem na zindywidualizowaną opiekę i profesjonalne usługi socjalne. Zauważając możliwości zwiększenia zatrudnienia w tym obszarze Komunikat nie wskazuje zagrożeń w realizacji tego celu związanych z innych charakterem miejsc pracy niż np. w zielonej gospodarce. Co do zasady opieka zdrowotna nie generuje zysków, a wręcz przeciwnie jest kosztochłonna. Koszty opieki zdrowotnej i społecznej ponosi budżet państwa. Ze względu na obecne ograniczenia w wydatkach budżetowych związanych z kryzysem, nie można oczekiwać wzrostu wydatków na ten cel. Ograniczenie wydatków budżetowych nie pozostanie bez wpływu na niewykorzystanie potencjału zatrudnienia w tym sektorze. Część wydatków na opiekę, w szczególności zindywidualizowaną, w części nie finansowanej ze środków publicznych lub w przypadkach braku współfinansowania ze środków publicznych, jest ponoszona przez obywateli.  Ograniczone środki osób indywidualnych powodują, że znaczna część zatrudnienia w tej sferze jest zatrudnieniem nierejestrowanym. Bez wprowadzenia dodatkowych rozwiązań w postaci wsparcia/współfinansowania ze środków publicznych, nie należy oczekiwać, że sytuacja ta ulegnie zmianie. Brak jest wskazówek Komisji dla krajów członkowskich do wprowadzania rozwiązań zmierzających do obniżenia kosztów zatrudnienia opiekuna dla osoby indywidualnej. Zawarte w komunikacie działania zmierzające do wymiany praktyk i uznawania kwalifikacji opiekuna, jakkolwiek cenne, są jednak niewystarczające do pełnego wykorzystania potencjału wzrostu zatrudnienia spoczywającego w sektorze ochrony zdrowia i opieki społecznej.

            Komunikat wskazując na niedostateczny poziom mobilności zawodowej pracowników oraz korzyści jakie można wiązać ze zdolnością do zatrudnienia w innych krajach członkowskich dla wsparcia wzrostu gospodarczego i zwiększenia zatrudnienia w krajach przyjmujących, pomija jednak negatywne aspekty mobilności, w szczególności koszt dla rodziny (pomoc w opiece nad członkami rodziny, koszty edukacji), oraz negatywne kwestie dla sytuacji gospodarczej państw pochodzenia związanymi z faktem wyjeżdżania z niego osób z najwyższymi kwalifikacjami, co nie pozostanie obojętne dla pogłębiania się nierówności rozwojowych UE.

            Zgadzając się z oceną zawartą w komunikacie, dotyczącą braku świadomości swoich praw i obowiązków przez wielu pracowników mobilnych tzn. pracujących w innym kraju członkowskim niż kraj pochodzenia, istnienia licznych nieprawidłowości w zakresie stosowania obowiązujących przepisów oraz z koniecznością wprowadzenie dodatkowych mechanizmów egzekwowania prawa, uważamy że mechanizmy te jednak nie powinny zostać ograniczone do systemu zabezpieczeń społecznych ale również powinny obejmować egzekucję świadczeń oraz ułatwiać dochodzenie roszczeń wynikających ze stosunku pracy.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do poselskiego projektu (KP Prawo i Sprawiedliwość) ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Propozycja wykreślenia art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z jednoczesnym utrzymaniem ograniczenia maksymalnego wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia na poziomie 250 % w art. 15 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS narusza art. 2 Konstytucji RP i wyrażoną tam zasadę sprawiedliwości społecznej oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP i przewidzianą tam zasadę ochrony własności i innych praw majątkowych, z uwagi na  fakt, że zwiększenie podstawy wymiaru składki powyżej 30 – krotności przeciętnego wynagrodzenia w skali roku nie znajduje odzwierciedlenia w podstawie wymiaru emerytur obliczonej w/g. formuły zdefiniowanego świadczenia.

Zwracamy jednocześnie uwagę na fakt, że konsekwencją uchylenia tego artykułu, w odniesieniu do osób objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki będzie nadmierne rozwarstwienie społeczne osób w wieku emerytalnym. Ponieważ w odniesieniu do większości osób objętych nowym systemem emerytalnym należy spodziewać się świadczeń o niskiej wysokości, wprowadzenie możliwości opłacenia składek od kwoty przekraczającej 30 – krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia spowoduje powstanie nadmiernych dysproporcji w wysokości otrzymywanych świadczeń emerytalnych oraz może być powodem drastycznych napięć społecznych.