Kategoria: Dokumenty Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywie opiniuje poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo przedsiębiorców (KP Konfederacja).

Projekt przewiduje wprowadzenie generalnej zasady odstępowania od stosowania sankcji wobec przedsiębiorców w przypadku pierwszego naruszenia przepisów prawa, połączonej z obowiązkiem uprzedniego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie związku proponowane rozwiązanie może prowadzić do istotnego osłabienia skuteczności egzekwowania obowiązujących przepisów zwłaszcza w zakresie przestrzegania praw pracowniczych.

Prezydium KK podkreśla, że naruszenia przepisów prawa pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, legalności zatrudnienia mogą wywoływać negatywne skutki już przy pierwszym stwierdzonym przypadku. Tym samym nie można przyjmować założenia, że pierwsze naruszenie ma zawsze charakter incydentalny lub nieistotny społecznie.

Zdaniem Prezydium KK projekt nie zachowuje właściwej równowagi pomiędzy interesem przedsiębiorców a interesem publicznym oraz ochroną pracowników. Proponowane wyjątki od zasady „żółtej kartki” nie eliminują ryzyka ograniczenia skuteczności działań organów kontrolnych i mogą prowadzić do osłabienia funkcji prewencyjnej prawa.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie strategii UE na rzecz walki z ubóstwem: przeciwdziałanie i zapobieganie ubóstwu od dzieciństwa po starość (COM(2026) 538) (dalej: Komunikat).

Komisja Europejska wskazuje, że ubóstwo pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów społecznych w Unii Europejskiej. Mimo postępów osiągniętych w ostatnich latach, nadal blisko co piąty mieszkaniec UE (20,9%), czyli około 93 mln osób, jest zagrożony ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. W tej grupie znajduje się około 19 mln dzieci, co oznacza, że wiele osób doświadcza nierówności już od najmłodszych lat. Z diagnozy KE wynika, że ubóstwo w krajach Unii Europejskiej ma charakter strukturalny i wielowymiarowy. Jest wynikiem współdziałania czynników ekonomicznych, społecznych i demograficznych, a jego skutki obejmują nie tylko niedostatek materialny, lecz także ograniczony dostęp do podstawowych usług i możliwości rozwoju. Szczególnie zagrożone są dzieci, młodzież, osoby z niepełnosprawnościami i osoby starsze oraz bezrobotni, dlatego skuteczna polityka przeciwdziałania ubóstwu wymaga działań obejmujących cały cykl życia człowieka.

Prezydium KK zgadza się z przedstawioną diagnozą, jednak istnieje wątpliwość czy planowane w Komunikacie zalecenia koordynacji działań, wzajemnej wymiany doświadczeń czy stałego monitoringu zmienią realnie obraz ubóstwa w UE, które – jak trafnie zdiagnozowano – ma szereg swoich źródeł. Walka z ubóstwem powinna dotyczyć przede wszystkim zapewnienia godnych warunków pracy i rozwoju osobistego oraz adekwatnego wynagrodzenia i zabezpieczenia społecznego. Dlatego należy skupiać się na odpowiedniej polityce rynku pracy, dbając jednocześnie o zrównoważony rozwój gospodarczy. Tymczasem polityka przemysłowa i klimatyczna UE sprawia, że spadająca konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw wymusza wypychanie pracowników na mniej bezpieczne formy zatrudnienia, a tym samym – ograniczony dostęp do ubezpieczeń społecznych dla pracowników. Ten stan rzeczy implikuje kolejny problem, czyli brak odpowiedniego zabezpieczenia społecznego na starość. NSZZ „Solidarność” wskazuje także na nadmierną segmentację rynku pracy i politykę państwa, zachęcającą do obniżania poziomu zabezpieczenia społecznego poprzez ulgi i odstępstwa od zasad powszechnego oskładkowania dochodów z pracy.

Istotnym elementem zagrożenia ubóstwem w Polsce są wysokie koszty energii, zwłaszcza w obliczu dużych amplitud rocznych temperatur powietrza. Aktualnie pomimo zwiększającego się udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym w Polsce, koszty utrzymania mieszkań stają się coraz większym udziałem wydatków gospodarstw domowych. Prezydium KK nie może zgodzić się z wezwaniem KE do jak najszybszego wdrożenia sytemu ETS 2, gdyż to właśnie ten system sprawi, że ponad 30% gospodarstw domowych w naszym kraju zostanie dotkniętych kolejnymi zwyżkami cen energii. Taki wzrost nie zostanie zneutralizowany dystrybucją dochodów, gdyż dotknięte zostaną nie tylko najuboższe, ale także średnio zamożne gospodarstwa domowe, które nie będą miały możliwości skorzystania ze wsparcia. Oznacza to, że szybko mogą pojawić się nowe grupy społeczne zagrożone ubóstwem.

Komunikat wskazuje uczenie się przez całe życie jako jeden z kluczowych instrumentów zapobiegania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu. Dostęp do wysokiej jakości edukacji i szkoleń pozwala zdobywać kompetencje potrzebne do uzyskania dobrej jakości zatrudnienia, wyjścia z ubóstwa czy uniknięcia wykluczenia społecznego.

W obliczu zmian technologicznych i demograficznych rozwijanie kompetencji staje się warunkiem utrzymania aktywności zawodowej. Sama promocja tej idei nie jest jednak wystarczająca. Jej skuteczna realizacja wymaga stworzenia odpowiednich warunków, które umożliwią osobom dorosłym rzeczywiste uczestnictwo w procesie kształcenia.

Zdaniem Prezydium KK, kluczową rolę powinno odgrywać zaangażowanie pracodawców, którzy poprzez finansowanie szkoleń, elastyczną organizację czasu pracy czy umożliwienie podnoszenia kwalifikacji w godzinach pracy mogą znacząco zwiększyć dostępność edukacji. Równie istotne jest prowadzenie polityki publicznej sprzyjającej godzeniu obowiązków zawodowych, rodzinnych i edukacyjnych.

Niesatysfakcjonujące są także propozycje Komisji w zakresie przygotowania na ekstremalne zdarzenia pogodowe. Są to nowe czynniki, które wpływają na status finansowy i majątkowy gospodarstw na zagrożonych terenach, dlatego należy opracować szczególne rozwiązania na budowanie odporności na coraz częstsze zagrożenia pogodowe.

Podsumowując, Prezydium KK podziela stanowisko Komisji, że wysokiej jakości zatrudnienie stanowi podstawowy instrument ograniczania ubóstwa. Jednocześnie należy zauważyć, że realizacja tego celu wymaga prowadzenia spójnej polityki gospodarczej i przemysłowej, sprzyjającej utrzymaniu miejsc pracy oraz wzrostowi wynagrodzeń. Natomiast wdrożenie systemu ETS2 pozostaje w sprzeczności z deklarowanym celem ograniczania ubóstwa energetycznego, ponieważ będzie skutkować wzrostem kosztów energii i ogrzewania również dla gospodarstw domowych o średnich dochodach, które nie będą objęte mechanizmami rekompensującymi.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do Zaleceń Rady ws. polityki gospodarczej, polityki społecznej, polityki zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Polski (COM(2026) 221 final).
Prezydium KK stwierdza, że diagnoza społeczno-gospodarcza zawarta w Zaleceniach jest trafna w większości obszarów nią objętych. Jednocześnie nie wszystkie, zdaniem Prezydium KK, zdiagnozowane problemy znalazły odzwierciedlenie w przedstawionych Zaleceniach.
Zalecenie 1
Rada zaleca, między innymi, lepsze ukierunkowanie świadczeń społecznych i rozszerzenie przeglądu wydatków. Aktualnie, system pomocy społecznej skierowany do najuboższych gospodarstw domowych nie odpowiada na rzeczywiste potrzeby ograniczania ubóstwa. Progi dochodowe wsparcia są ustalone, poniżej minimów egzystencji co oznacza wykluczenie z pomocy gospodarstw domowych żyjących w ubóstwie. Dodatkowo w dokumencie pominięto kwestię koordynacji świadczeń na rzecz rodziny i osób wychowujących dzieci. W Polsce występuje paradoks: powszechne świadczenie wychowawcze 800+ jest nieporównywalnie wyższe od świadczeń rodzinnych, które powinny stanowić wsparcie dla najuboższych rodzin z dziećmi, a świadczenia rodzinne ograniczone są dalece zaniżonym kryterium dochodowym. To powoduje, że świadczenia rodzinne nie spełniają już swojej roli, a dodatkowo generują koszty wynikające z jego obsługi. Wskazany jest zatem przegląd świadczeń na rzecz rodziny, tak aby system odpowiadał na realne potrzeby społeczne.
Rada zaleca działania wpływające na wydłużenie aktywności zawodowej na rynku pracy. Należy zauważyć, że aktywność zawodowa w Polsce po osiągnięciu wieku emerytalnego zwiększa się co roku, jak i wskaźniki rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę. Jednakże, nadal największymi ograniczeniami do wydłużenia aktywności zawodowej dla większości osób w wieku emerytalnym jest ich stan zdrowia oraz zobowiązania opiekuńcze wobec najbliższych krewnych. Stąd nadal niezbędne są działania wpływające na wydłużenie życia w zdrowiu osób pracujących, takich jak: urlopy na wytchnienie, skrócenie czasu pracy osób w wieku okołoemerytalnym lub wsparcie pracodawców w tworzeniu sprzyjających warunków pracy dla starszych pracowników.
Zalecenie 2
Rada zaleca m.in. utrzymanie tempa realizacji projektów w ramach polityki spójności.
W dokumencie wskazano, że wdrażanie programów polityki spójności, które obejmują wsparcie m.in. z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) oraz Funduszu Spójności (FS), przebiega w Polsce w tempie szybszym od średniego poziomu UE, zarówno pod względem wyboru projektów, jak i płatności. Ważne jest utrzymanie obecnej dynamiki, a jednocześnie zmaksymalizowanie wpływu inwestycji w regionach. Polska podejmuje już działania w ramach swoich programów polityki spójności, aby pobudzać konkurencyjność i wzrost (22).
Pomimo pozytywnej oceny wdrażania programów i wydatkowanych środków, wyrażamy nasze obawy dot. propozycji nowej perspektywy finansowej UE na lata 2028-2034, w szczególności koncepcji stworzenia jednego funduszu, który miałby obejmować dotychczasowe: politykę spójności, Wspólną Politykę Rolną, Wspólną Politykę Rybołówstwa, sprawy bezpieczeństwa, ochrony granic, polityki migracyjnej i azylowej. Jednocześnie z niepokojem obserwowana jest propozycja wprowadzenia mechanizmu rozliczeń, która miała zastosowanie w przypadku KPO tj. rozliczenia w oparciu o zrealizowane reformy i inwestycje.
Zalecenie 4
NSZZ „Solidarność”  nie zgadza się z zaleceniem Rady ws. zmniejszenia zależności od paliw kopalnych, zwłaszcza tych związanych z górnictwem. Związek wielokrotnie wskazywał na pozbawione podstaw ekonomicznych i społecznych założenia europejskiego Zielonego (nie)Ładu, ale Komisja Europejska pozostaje niewzruszona wobec rzeczowej i merytorycznej argumentacji.
Jednym z głównych czynników ograniczających konkurencyjność i uprzemysłowienie jest ideologiczna dekarbonizacja wpisana w każdy projekt i dokument UE. Dotyczy to zarówno poziomu europejskiego, jak i krajowego. Pomimo silnych inwestycji w OZE, których moc w ostatnim czasie osiągnęła 50% polskiego miksu energetycznego, odejście od energetyki konwencjonalnej jest niemożliwe choćby z powodów utrzymania stabilności systemu energetycznego w Polsce. Nadmierne obciążenia generowane przez system ETS są również składnikiem rosnących cen energii w Polsce, co dotyka boleśnie zarówno działalność przemysłową i usługową, jak i drenuje portfele obywateli. Kolejne zalecenia ze strony urzędników KE nie rozwiążą problemów energetycznych Polski, a tylko je pogłębią.
Zalecenie 5
W dokumencie wskazano, że widoczna jest tendencja spadkowa w zakresie adekwatności świadczeń emerytalnych (20). Osoby samozatrudnione, które płacą minimalne składki emerytalne, oraz osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych, które pokrywają składkę emerytalną poniżej minimalnego progu, są również zagrożone ubóstwem emerytalnym. Dokument sygnalizuje, że Polska stoi przed szeregiem wyzwań w tym segmentacją rynku pracy (23). Rośnie udział umów cywilnoprawnych w całkowitym zatrudnieniu, ponadto znaczny odsetek wszystkich zatrudnionych – powyżej średniej UE – stanowią osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników (46).
Prezydium KK z zadowoleniem przyjmuje zalecenie dot. ograniczenia segmentacji rynków pracy w porozumieniu z partnerami społecznymi przez rozwiązanie problemu arbitrażu podatkowego z wykorzystaniem różnych rodzajów umów oraz poprawę dostępu do ochrony socjalnej.
Jednocześnie Prezydium KK zauważa, że zalecenie powinno być uzupełnione o działania do podjęcia w tym obszarze na poziomie krajowym. Należy wdrożyć zmiany, które wyrównają obciążenia publicznoprawne (składki na FUS oraz podatki) pomiędzy zatrudnieniem pracowniczym a niepracowniczym.
W ocenie Prezydium KK warunkiem trwałej normalizacji sytuacji na rynku pracy jest także wycofanie zwolnienia z obowiązku opłacania składki na FUS w przypadku umów cywilnoprawnych zawieranych z osobami poniżej 26 roku życia, które się uczą oraz pilna modyfikacja mechanizmów „małego ZUS” oraz „ulgi na start” w przypadku samozatrudnienia.
Diagnoza w zakresie opieki długoterminowej (47) w znacznej mierze jest słuszna i właściwie definiuje słabe strony systemu, jak również kierunek potrzebnych zmian. Jednak zabrakło jasnego przekazu, że opieka długoterminowa, zwłaszcza w sytuacji wyzwań demograficznych, nie może być rozwiązana jedynie zasobami samych obywateli i ich rodzin oraz wspólnot lokalnych i samorządu. Rozwiązanie tego problemu powinno mieć szerszy kontekst i stanowić zasadniczy element polityki społecznej państwa. Aktualnie na rodzinach i samorządach spoczywa główny ciężar organizacyjny i finansowy. Bez wsparcia centralnego, reforma oraz stworzenie wydolnego systemu, zabezpieczającego potrzeby obywateli w zakresie opieki długoterminowej oraz szeroko pojętych usług opiekuńczych nie może liczyć na sukces.
Prezydium KK zauważa, że w dokumencie słusznie wskazano, iż systematyczne, konkretne i terminowe angażowanie władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych, społeczeństwa obywatelskiego i innych odpowiednich zainteresowanych stron pozostaje nieodzowne do zapewnienia szerokiego poczucia odpowiedzialności za pomyślne wdrażanie unijnych instrumentów finansowania, także w kontekście europejskiego semestru (21). Jednocześnie wskazane jest, że zaangażowanie partnerów społecznych w proces legislacyjny pozostaje ograniczone, a zainteresowane strony zgłaszają utrzymujące się niedociągnięcia w funkcjonowaniu Rady Dialogu Społecznego (24).
Pomimo odpowiedniej diagnozy, Prezydium KK negatywnie opiniuje brak zalecenia dotyczącego zwiększenia roli konsultacji z partnerami społecznymi i konsultacji publicznych poprzez zapewnienie wystarczającego czasu na proces konsultacji. Lepsze wykorzystanie opinii zainteresowanych stron zebranych w tym procesie oraz ograniczenie do minimum przypadków wyłączenia ustaw z konsultacji, w znacznym stopniu przyczyniłoby się do zmniejszenia obciążeń administracyjnych wynikających z częstych zmian przepisów prawa oraz do zwiększenia inwestycji, a także wspierałoby trwały wzrost gospodarczy w perspektywie długoterminowej.
Prezydium KK zwraca uwagę, na pogłębiający się kryzys w zakresie działania Rady Dialogu Społecznego, niedostateczne uczestnictwo i zaangażowanie w prace strony rządowej oraz nie uwzględnianie przez stronę rządową wspólnych uzgodnień wypracowanych przez stronę pracowników i stronę pracodawców RDS. Jednocześnie, niska jest jakość prowadzonych konsultacji publicznych. Ogółem w 2025 r. w 70% zrealizowanych konsultacji społecznych, doszło do wystąpienia co najmniej jednego naruszenia zasad. W 2025 roku w 49% przypadków termin na wyrażenie opinii został określony poniżej 30 dni, z czego w 55% przypadków czas na wyrażenie opinii został określony poniżej 21 dni. W 2025 roku 21% konsultowanych projektów aktów prawnych ze skróconym czasem na opiniowanie nie zawierało wymaganego przez ustawę uzasadnienia zastosowania skróconego terminu.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” po zapoznaniu się z projektem rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków z dnia 28 maja 2026 r., zwaną dalej „opiniowanym projektem”, negatywnie ocenia opiniowany projekt w zakresie § 9, ponieważ zawiera regulacje przekraczające upoważnienie ustawowe i narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego rangi konstytucyjnej i ustawowej.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” stwierdza, że zmiany wprowadzone ustawą nowelizacyjną z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2026 r., poz. 441) stanowią jedynie pretekst do wydania nowego rozporządzenia. Zadaniem Prezydium KK rzeczywistym celem opiniowanego projektu jest wprowadzenie – bez dokonania zmian w przepisach rangi ustawowej – możliwości pobierania zasiłku opiekuńczego przez osoby, które na podstawie prawa państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), Konfederacji Szwajcarskiej lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zawarły związek małżeński z osobą tej samej płci. Zasiłek przysługiwałby takim osobom w razie zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad współmałżonkiem w razie jego choroby, a także nad dzieckiem w wieku do ukończenia 8 roku życia w przypadku porodu, choroby a także pobytu współmałżonka stale opiekującego się dzieckiem w szpitalu lub innym podmiocie leczniczym świadczącym stacjonarne lub całodobowe świadczenia zdrowotne.

W § 9 ust. 1 opiniowanego projektu proponuje się, aby zawarcie związku małżeńskiego, zgodnie z prawem właściwym ww. państw oraz zgon były ustalane bezpośrednio na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, będącego dowodem zawarcia związku małżeńskiego i jego rejestracji albo zgonu. W § 9 ust. 2 opiniowanego projektu proponuje się ponadto, aby zagraniczne dokumenty stanu cywilnego, będące dowodem zawarcia związku małżeńskiego i jego rejestracji albo zgonu były uwzględniane w sprawach zasiłkowych bez potrzeby dokonywania ich transkrypcji w polskim urzędzie stanu cywilnego a nawet tłumaczenia.

W związku z powyższym, w opinii Prezydium KK proponowane w § 9 ust. 1 i 2 opiniowanego projektu regulacje naruszają następujące przepisy prawa:
– art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny – w zakresie uprawnień z ubezpieczenia chorobowego związki małżeńskie osób tej samej płci zawarte za granicą. Art. 18 Konstytucji RP definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny;
– art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236), zgodnie z którym małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński;
– art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 393), który wymaga transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli obywatel polski, którego dotyczy ten dokument, posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze, sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL – tymczasem § 9 ust. 2 opiniowanego projektu przewiduje uwzględnianie zagranicznych dokumentów stanu cywilnego bez konieczności dokonania ich transkrypcji w polskim urzędzie stanu cywilnego, a nawet bez ich tłumaczenia.

Mając powyższe na uwadze, Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi o usunięcie z opiniowanego projektu rozporządzenia § 9, jako pozostającego w sprzeczności z art. 18 Konstytucji RP, art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 104 ust. 5 Prawa o aktach stanu cywilnego.

(do użytku służbowego)

(do użytku służbowego)

(do użytku służbowego)

(do użytku służbowego)

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15 postanawia, co następuje.

§ 1.

Wspólny wniosek Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”, Zarządu Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”, Zarządu Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność” oraz Zarządu Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność” o wyrażenie zgody przez Komisję Krajową na rozszerzenie obszaru działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie (ul. Mochnackiego 5, 35-016 Rzeszów) – wpisanej pod numerem 256 do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” – dotyczy następujących pracodawców:

1. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, ul. Grunwaldzka 68, 37-100 Łańcut, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
2. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Strzyżowie, ul. Sportowa 20, 38-100 Strzyżów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
3. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy, ul. Poddęby 6a, 39-200 Dębica, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”,
4. Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Tarnobrzegu, ul. Targowa 3, 39-400 Tarnobrzeg, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
5. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Stalowej Woli, ul. Aleje Jana Pawła II 27, 37-450 Stalowa Wola, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
6. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, ul. Wincentego Witosa 60, 38-500 Sanok, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”,
7. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Brzozowie, ul. Mickiewicza 1, 36-200 Brzozów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”.

§ 2.

1. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie (ul. Mochnackiego 5, 35-1016 Rzeszów), wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” pod numerem 256 na następujących pracodawców:

1. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy, ul. Poddęby 6a, 39-200 Dębica, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”,
2. Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Tarnobrzegu, ul. Targowa 3, 39-400 Tarnobrzeg, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
3. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Stalowej Woli, ul. Aleje Jana Pawła II 27, 37-450 Stalowa Wola, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
4. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, ul. Wincentego Witosa 60, 38-500 Sanok, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”,
5. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Brzozowie, ul. Mickiewicza 1, 36-200 Brzozów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”.

2. Rozszerzenie zasięgu działania Organizacji Zakładowej o której mowa w punkcie 1 na:

1. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, ul. Grunwaldzka 68, 37-100 Łańcut, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
2. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Strzyżowie, ul. Sportowa 20, 38-100 Strzyżów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,

nie wymaga zgody Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. Pracodawcy ci prowadzą działalność na terenie tego samego regionu, który jest regionem rejestrującym dla wyżej wymienionej Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” na podstawie przedstawionej Oceny Skutków Regulacji ex-post wnosi następujące wnioski oraz rekomendacje w zakresie zmiany ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (dalej ustawa).

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wskazuje na brak unifikacji, standaryzacji oraz mechanizmów kontroli jakości audytów dostępności. Obecnie audyty są prowadzone według różnych zasad w poszczególnych miastach, co prowadzi do niejednolitej oceny spełniania wymagań w zakresie dostępności. W związku z tym NSZZ „Solidarność” postuluje o wprowadzenie jednolitego, ogólnopolskiego standardu dostępności, który określałby również kwestie nieuregulowane w obowiązujących przepisach prawa.

W odniesieniu do postępowania skargowego należy zauważyć, że obowiązujące przepisy ograniczają możliwość wszczęcia procedury skargowej wyłącznie do osób ze szczególnymi potrzebami lub ich przedstawicieli ustawowych. Indywidualny charakter tego uprawnienia stanowi istotną barierę dla skutecznego egzekwowania przepisów, czego potwierdzeniem jest niewielka liczba formalnych skarg – do końca 2025 roku złożono ich jedynie 234. Prezydium KK proponuje nowelizację przepisów poprzez przyznanie organizacjom pozarządowym oraz instytucjom działającym na rzecz osób z niepełnosprawnościami prawa do składania wniosków o zapewnienie dostępności oraz wnoszenia skarg do Prezesa Zarządu PFRON w interesie publicznym. Osoby ze szczególnymi potrzebami często rezygnują z dochodzenia swoich praw z obawy przed negatywnymi konsekwencjami lub ostracyzmem ze strony podmiotów publicznych, w których załatwiają formalności, dlatego umożliwienie działania organizacjom społecznym mogłoby skutecznie ograniczyć to zjawisko.

W zakresie art. 3 ustawy – brak objęcia ustawą spółdzielni mieszkaniowych. Zdaniem Prezydium KK, powinno nastąpić rozszerzenie katalogu podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności o spółdzielnie mieszkaniowe. Aktualnie spółdzielnie często odmawiają mieszkańcom zapewnienia dostępności, co szczególnie utrudnia funkcjonowanie osobom ze szczególnymi potrzebami mieszkającymi na wyższych piętrach. Włączenie spółdzielni mieszkaniowych do zakresu stosowania ustawy mogłoby przyczynić się do rozwiązania tego problemu.

Odnosząc się do art. 6 ustawy, istnieje potrzeba rozszerzenia obowiązku zapewnienia dostępności architektonicznej nie tylko na budynki, ale również na otaczającą je przestrzeń publiczną. Prezydium KK podkreśla,  że zapewnienie dostępności samego budynku nie oznacza możliwości skorzystania z niego przez osoby ze szczególnymi potrzebami, jeżeli dojście do budynku pozostaje niedostępne.

W odniesieniu do art. 7 przedmiotowej ustawy występuje problem nadużywania dostępu alternatywnego kosztem wdrażania racjonalnych usprawnień architektonicznych. W związku z powyższym zasadnym jest wykreślenie przesłanki „trudności finansowych” jako uzasadnienia stosowania dostępu alternatywnego oraz wprowadzenie obowiązku rejestrowania i szczegółowego uzasadniania każdego przypadku zastosowania tej formy. W ocenie Prezydium KK, brak precyzyjnych wymagań architektonicznych osłabia skuteczność obowiązujących norm prawnych i sprzyja zastępowaniu trwałych rozwiązań architektonicznych rozwiązaniami doraźnymi, tańszymi, lecz mniej funkcjonalnymi.

Prezydium KK wskazuje również na problem zapewnienia dostępności przez niepubliczne podmioty lecznicze. W związku z tym należy uzupełnić katalog podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności o wszystkie podmioty lecznicze. Należy zwrócić uwagę, że w placówkach ochrony zdrowia zapewnienie dostępności ma szczególnie istotne znaczenie.