Tag: Prezydium

(do użytku służbowego)

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postanawia, że sprawozdanie finansowe za 2025 rok zostanie sporządzone z uwzględnieniem uproszczonych zasad przewidzianych w ustawie o rachunkowości dla jednostek mikro, tj. z zastosowaniem art. 46 ust.5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art.48 ust. 3, oraz art. 49 ust. 4 tej ustawy, jeśli spełnione będą warunki wskazane w art.80 ust. 4.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek.
Zaproponowany w projekcie poziom podwyżek, odpowiadający ustalonemu wcześniej przez stronę rządową wskaźnikowi wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na rok 2026 na poziomie 103%, uznać należy za niewystarczający w świetle potrzeb materialnych pracowników, wymogów zapewnienia ciągłości i jakości usług publicznych oraz realizacji konstytucyjnych zadań państwa. NSZZ „Solidarność” podtrzymuje tymczasem stanowisko wypracowane wspólnie ze stroną pracowników oraz pracodawców w ramach Uchwały nr 139 Rady Dialogu Społecznego z 14 lipca 2025 r., w której Związek postulował wzrosty wynagrodzeń w sferze budżetowej na poziomie 12%.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do projektu ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 marca 2026 r.
o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Projekt ustawy o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r., zwany dalej „projektem”, przewiduje umorzenie z mocy prawa nieprzedawnionych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na Fundusz Pracy, na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz związanych z należnościami składkowymi odsetek za zwłokę, dodatkowych opłat, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia a także kosztów i wydatków egzekucyjnych. Umorzeniu nie miałyby podlegać należności zabezpieczone hipoteką oraz należności co do których osoba zadłużona złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umorzenia. Umorzenie nie wpływałoby negatywnie na wysokość świadczeń z ubezpieczenia społecznego osób, za które nie zostały opłacone składki na ubezpieczenia społeczne za wyjątkiem osób opłacających składki same za siebie (w tym osób prowadzących pozarolniczą działalność oraz osób z nimi współpracujących), w przypadku których nieopłacone składki nie byłyby uwzględniane przy ustalaniu kapitału początkowego.
Jak wynika z uzasadnienia projektu przyczyną podjęcia inicjatywy legislacyjnej jest utrwalony i stwierdzony w praktyce problem związany z niską efektywnością działań związanych z egzekwowaniem wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. Jak wynika z Oceny Skutków Regulacji (OSR) dołączonej do opiniowanego projektu wartość zobowiązań składkowych, których dotyczyłoby umorzenie wynosi 175,7 mln zł a łączna wartość nieprzedawnionych należności składkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. wynosi 315 016 690 zł.
Takie nieprzedawnione należności składkowe występują na 7 109 kontach płatników składek. Jak stwierdzają autorzy projektu z punktu widzenia systemowego i ekonomicznego kontynuowanie działań zmierzających do wyegzekwowania tych należności jest niecelowe. Wysokie koszty osobowe, organizacyjne oraz egzekucyjne ponoszone przez ZUS nie znajdują uzasadnienia w osiąganych wpływach, co obciąża zarówno budżet państwa jak i sam ZUS, który jest instytucją odpowiedzialną za administrowanie Funduszem Ubezpieczeń Społecznych.
Zdaniem Prezydium KK opiniowany projekt został oparty na pesymistycznych założeniach dotyczących skuteczności działań związanych z egzekwowaniem nieprzedawnionych wierzytelności składkowych ZUS powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. Jak wynika z informacji zawartych w OSR dołączonej do opiniowanego projektu, w wyniku działań związanych z egzekwowaniem należności składkowych podejmowanych przez ZUS w okresie od 2018 r. do połowy 2025 r. wartość zadłużenia powstałego przed dniem 1 stycznia 1999 r. zmniejszyła się o 103 mln zł (z 418 do 315 mln zł) zaś liczba kont płatników składek, na których występowało takie zadłużenie spadła o blisko połowę (z 14 054 do 7 109). W tym okresie szczególnie wysoką skutecznością w dochodzeniu nieprzedawnionych należności składkowych ZUS wykazał w latach 2018 i 2020, w których zanotowano wysokie wpływy z egzekucji tych należności w sposób znaczący przewyższające koszt obsługi zadłużenia.
W opinii Prezydium KK ocena projektu nie może być dokonywana wyłącznie przez pryzmat relacji pomiędzy prognozowanymi kosztami obsługi zadłużenia a prognozowaną efektywnością działań związanych z egzekwowaniem wierzytelności Zakładu. Proponowana regulacja dotyczy materii wrażliwej z punktu widzenia przychodów systemu finansów publicznych tj. przychodów składkowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Rozwiązania prawne przyjmowane w tym obszarze przez ustawodawcę wpływają na przyszłe zachowania podmiotów uczestniczących w tym systemie, zwłaszcza zachowania płatników składek. Decyzja o umorzeniu nieprzedawnionych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stanowi sygnał na przyszłość dla płatników składek, że być może nie opłaca się płacić składek bo w przyszłości jest szansa na umorzenie zaległości składkowych z tego tytułu bez większych negatywnych konsekwencji dla ochrony ubezpieczeniowej osób, za które składki nie zostały opłacone. Uchwalenie opiniowanego projektu ustawy może zatem wpłynąć negatywnie na dyscyplinę w zakresie realizacji obowiązków składkowych przez płatników składek, co może przełożyć się na zwiększenie poziomu zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co z kolei może spowodować wzrost kosztów obsługi zadłużenia z tytułu składek nieopłaconych po dniu 31 grudnia 1998 r. po stronie ZUS. Uchwalenie projektu może zatem przyczynić się w przyszłości do obniżenia poziomu przychodów składkowych nie tylko Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale także Narodowego Funduszu Zdrowia, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z tych powodów projekt zasługuje na negatywną opinię.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wskazuje Panią Elżbietę Wielg jako swoją przedstawicielkę do prac w Zespole wspierającym prace nad przygotowaniem Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028-2034.

(do użytku służbowego)

rezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o doręczeniach elektronicznych oraz niektórych innych ustaw (UD236).
Celem projektowanych zmian ma być m.in. poszerzenie zakresu podmiotowego ustawy
o podmioty niepubliczne. Zmiana ta ma na celu umożliwienie dodania przepisu o zastosowaniu tzw. fikcji doręczenia w przypadku doręczenia korespondencji przez podmiot niepubliczny do innego podmiotu niepublicznego z wykorzystaniem kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego. W konsekwencji, w przypadku korespondencji między podmiotami niepublicznymi, po upływie 14 dni od jej wpłynięcia na adres elektroniczny – pismo uważa się za doręczone, mimo braku potwierdzenia odbioru.
Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 3), dalej: ustawy o doręczeniach elektronicznych, podmiotem niepublicznym jest osoba fizyczna i podmiot inny niż podmiot, o którym mowa w pkt 6, tj. inna niż podmiot publiczny. Zgodnie z przytoczoną definicją podmiotów niepublicznych, do tej kategorii zaliczają się związki zawodowe. Tym samym związki zawodowe mają możliwość złożenia wniosku o utworzenie dla podmiotu niepublicznego adresu do doręczeń elektronicznych (e-doręczenia).
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 440 z późn. zm.) pozwala związkom zawodowym na dowolne określenie swojej struktury organizacyjnej w statucie lub w uchwałach (art. 9). Związek zawodowy może więc, w ramach swojej struktury organizacyjnej, posiadać jednostki organizacyjne, którym przysługuje osobowość prawna (art.15). Nie ma obowiązku rejestrowania tych jednostek organizacyjnych związku w KRS. Tak też jest w przypadku NSZZ „Solidarność”. W ramach wykonywania działalności związkowej, jednostki organizacyjne związku zawodowego prowadzą korespondencję zarówno z podmiotami publicznymi (np. urząd skarbowy) jak i z podmiotami niepublicznymi.
Zgodnie z definicją podmiotu niepublicznego, jednostki organizacyjne związku zawodowego, którym przysługuje osobowość prawna – nie będąc podmiotem publicznym – zalicza się do podmiotów niepublicznych. Tym samym jednostki organizacyjne związku zawodowego powinny być uprawnione do złożenia wniosku o utworzenie adresu i skrzynki do doręczeń elektronicznych i dla tych jednostek Minister do spraw cyfryzacji powinien utworzyć adres do doręczeń elektronicznych (e-doręczenia).
W praktyce jednak tak nie jest.
W Instrukcji dla podmiotu niepublicznego niebędącego osobą fizyczną. Wnioskowanie o utworzenie adresu i skrzynki do doręczeń elektronicznych, zawartej na stronie internetowej Uzyskaj adres do e-Doręczeń u publicznego dostawcy usługi – Gov.pl – Portal Gov.pl, na stronie 5 zawarty
jest wykaz podmiotów niepublicznych dla których można złożyć wniosek o adres do doręczeń elektronicznych. Dotyczy to następujących form prawnych: • fundacja • fundacja rodzinna
• fundusz • inna osoba prawna • izba gospodarcza • izba rzemieślnicza • kolumna transportu sanitarnego • kościół • kółko rolnicze • niepubliczne szkoły, zespoły szkół i placówki oświatowe • organizacja pożytku publicznego • organizacja pracodawców • partia polityczna • podmiot zagraniczny • przedstawicielstwo zagraniczne • przedszkole niepubliczne • stowarzyszenie rejestrowe • stowarzyszenie nierejestrowe • uczelnia wyższa • wspólnota mieszkaniowa
• związek pracodawców • związek zawodowy • związek, zrzeszenie lub jego reprezentacja.
O ile w wykazie form prawnych, dla których można złożyć wniosek o utworzenie adresu
i skrzynki do doręczeń elektronicznych są wymienione związki zawodowe, to brak jest tam wskazania jednostek organizacyjnych związków zawodowych. Jednostki organizacyjne związku zawodowego mają nadany własny REGON, ale KRS jest jeden dla całego związku zawodowego, gdyż jednostek organizacyjnych związku zawodowego nie rejestruje się w KRS.
W konsekwencji, obecnie brak jest praktycznej możliwości złożenia wniosku o utworzenie dla jednostek organizacyjnych związku zawodowego adresu do doręczeń elektronicznych. Problemu tego nie rozwiązuje również opiniowany projekt, mimo, iż Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” na początku lutego br. sygnalizowała Ministerstwu Cyfryzacji wskazane powyżej problemy.
Brak możliwości utworzenia dla jednostek organizacyjnych związku zawodowego adresu do doręczeń elektronicznych stanowi znaczny mankament samego systemu e-doręczeń jak i opiniowanego projektu, w szczególności w kontekście propozycji rozszerzenia zakresu podmiotowego ustawy o doręczeniach publicznych.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi o uzupełnienie projektu lub o wprowadzenie rozwiązań technicznych, pozwalających na wnioskowanie o utworzenie adresu i skrzynki do doręczeń elektronicznych również przez jednostki organizacyjne związku zawodowego.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych z dnia 28 stycznia 2026 r.

Jak wynika z uzasadnienia opiniowanego projektu celem zmian jest zwiększenie dostępności, jakości i efektywności usług społecznych realizowanych w środowisku lokalnym w ramach centrów usług społecznych (dalej CUS), źródłem proponowanych zmian legislacyjnych jest inicjatywa własna Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, oparta na wynikach prac Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej. W skład Zespołu wchodzą praktycy, przedstawiciele samorządów oraz środowiska naukowego, jednak nie przedstawiciele partnerów społecznych. Co za tym idzie ich rola sprowadza się jedynie do recenzowania przedłożonych projektów i pomysłów, a odmawia się im aktywnego udziału w pracach dotyczących nie tylko reformy i nowego kształtu pomocy społecznej oraz usług społecznych, ale również wynikających z tego praw pracowniczych dla zawodów pomocowych.

Należy przypomnieć, że w dniu 19 grudnia 2025r., podczas posiedzenia zespołu problemowego ds. usług publicznych Rady Dialogu Społecznego, podczas którego uczestniczyli także przedstawiciele Trójstronnego Zespołu Branżowego ds. Pomocy Społecznej uzgodniono z przedstawicielami MRPiPS, że wszelkie projekty dotyczące reformy pomocy społecznej trafią najpierw do prac w TZB ds. Pomocy Społecznej. Pomimo tego, że projekt dotyczy wspomnianej reformy, sposób procedowania potwierdza, że kolejny raz MRPiPS nie wywiązało się z uzgodnień.

Uwagi szczegółowe:

1. W zmienianym art. 2 w ust. 1. wprowadza się definicję usług społecznych. Wynika
   z niej, że są to działania o charakterze niepieniężnym, polegające na świadczeniu bezpośredniej pomocy, wsparcia lub opieki na rzecz osób, rodzin, grup społecznych albo ogółu mieszkańców. Wątpliwości budzi zapis dotyczący działań o charakterze niepieniężnym. Co do zasady CUS-y mają realizować również zadania z zakresu pomocy społecznej, a szczególnie tam gdzie Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS) został już przekształcony w CUS, to działania o charakterze pieniężnym są nieodzownym elementem systemu pomocy społecznej. MRPiPS nie ukrywa również, że ideą CUS jest przekształcenie OPS w CUS, co ma wyeliminować stygmatyzację związaną z pomocą społeczną oraz poszerzyć ofertę pomocy na rzecz ogółu mieszkańców gminy. W tym kontekście definicja wydaje się niespójna z działaniami już przekształconych OPS i tych, które w przyszłości zostaną przekształcone. Zdaniem Prezydium KK należy uzupełnić przepisy o wyraźne wskazanie, że w CUS realizowane są także wypłaty odpowiednich świadczeń.
2. W zmienianym art. 30 proponuje się, aby koordynatorem indywidualnych planów usług społecznych mogła być osoba, która spełnia wymogi przewidziane do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, czyli pracownik socjalny. Dlatego, zdaniem NSZZ „Solidarność’ bardziej stosownym byłoby ustalenie, że zadania pracownika socjalnego w CUS wynikają z ustawy o realizowaniu usług społecznych. Należy zauważyć, że pracownik socjalny, który jest zatrudniany poza systemem pomocy społecznej np. w służbie zdrowia lub zakładach penitencjarnych czy placówkach opiekuńczo-wychowawczych i tam realizuje zadania wynikające z innych ustaw, nadal jest pracownikiem socjalnym. Niepokojący jest trend, mnożenia liczby zawodów pomocowych, których zadania i kompetencje się pokrywają lub zasadniczo przenikają. To może powodować z jednej strony konflikty, a z drugiej chaos kompetencyjny, co nie usprawnia systemu pomocy społecznej.

Prezydium KK przypomina, że w 2023 roku obchodzone było 100-lecie pomocy społecznej w Polsce, a w 1990 roku ustawa o pomocy społecznej wprowadziła profesjonalizację zawodu pracownika socjalnego. Mimo to, nie udało się nadal wprowadzić do systemu pomocy społecznej ustawy o zawodach pomocowych, chociaż jest to wieloletni postulat środowiska pracowników pomocy społecznej oraz NSZZ „Solidarność”.

Opiniowany projekt dyrektywy przewiduje zmiany w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/2341 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami (Dz.U.UE.L.2016.354.37), zwana dalej „dyrektywą IORP 2” oraz 2016/97 z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie dystrybucji ubezpieczeń (Dz.U.UE.L.2016.26.19). Dyrektywa IORP 2 została implementowana do polskiego porządku prawnego na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz ustawy o pracowniczych programach emerytalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1474). Implementacji dyrektywy 2016/97 dokonano ustawą z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz.U. z 2026, poz.12).

Jak wynika z uzasadnienia projektu opiniowanej dyrektywy jej celem jest m.in. uczynienie IORP bardziej odpowiednimi i dostępnymi dla państw członkowskich, w których są one obecnie słabo rozwinięte, przy jednoczesnym promowaniu lepszych i bardziej zrównoważonych wyników inwestycyjnych w całej UE. Cel ten ma zostać osiągnięty poprzez wzmocnienie zdolności pracowniczych funduszy emerytalnych do zapewniania adekwatnych dochodów emerytalnych, do działania jako stabilni inwestorzy długoterminowi wspierający zrównoważony wzrost gospodarczy oraz do przyczyniania się do odporności i pogłębiania rynków kapitałowych UE. Inicjatywa ma na celu wzmocnienie ram dla świadczeń emerytalnych zabezpieczonych aktywami oraz wspieranie lepszych długoterminowych wyników inwestycyjnych dla uczestników i beneficjentów.

Zmiany zawarte w projekcie opiniowanej dyrektywy zmierzają w kierunku wzmocnienia nadzoru, standardów zarządzania i przejrzystości działalności pracowniczych programów emerytalnych. W celu zachęcenia do poprawy skali, efektywności i jakości systemu właściwe organy krajowe stosowałyby środki nadzorcze i przeprowadzałyby regularne przeglądy tematyczne kluczowych obszarów skuteczności działania, takich jak wyniki inwestycji, oszczędność kosztowa, realizacja indeksacji i wszelkie ograniczenia korzyści. W ramach tych przeglądów oceniałoby również dostosowanie strategii inwestycyjnych do zobowiązań funduszy emerytalnych oraz kompetencji powierników lub zarządów nadzorujących systemy. Przepisy dotyczące przenoszenia uprawnień zostałyby uproszczone w celu zwiększenia dostępności ram IORP II, zwłaszcza w państwach członkowskich, w których sektor pracowniczych programów emerytalnych jest nadal słabo rozwinięty. Projekt kładzie nacisk na wzmocnienie ram zarządzania ryzykiem, poprawę ujawniania kosztów i zwrotów oraz wspieranie stabilniejszych i bardziej zrównoważonych strategii inwestycyjnych. Reforma ma również na celu usunięcie barier strukturalnych, które ograniczają efektywność i skalę, takich jak rozdrobnienie, ograniczona współpraca między systemami i nierównomierne zdolności nadzorcze.

Zdaniem Prezydium KK, kierunek zmian zaproponowanych w projekcie opiniowanej dyrektywy zasługuje na pozytywną ocenę. Projekt zmierza do zwiększenia atrakcyjności pracowniczych programów emerytalnych dla potencjalnych uczestników. Wzmocnienie nadzoru, standardów zarządzania i przejrzystości działalności PPE może spowodować wzrost zaufania do tego segmentu systemu emerytalnego. W państwach członkowskich UE, w których pracownicze programy emerytalne nie rozwinęły się do tej pory w sposób dostateczny rozwiązania zaproponowane w projekcie dyrektywy nie spowodują nagłego wzrostu zainteresowania PPE. W opinii Prezydium KK, aby osiągnąć ten cel niezbędne są dalej idące reformy o charakterze parametrycznym oraz systemowym w poszczególnych państwach członkowskich.

(do użytku służbowego)

(do użytku służbowego)

(do użytku służbowego)

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” działając na podstawie §41 ust. 3 pkt 6 Statutu NSZZ „Solidarność” i Uchwały KK NSZZ „Solidarność” nr 14/12 ws. interpretacji §41 ust. 3 pkt 6 Statutu NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na podpisanie przez:

1. Andrzeja Kościka – Przewodniczącego Rady KSMMiR NSZZ „Solidarność”
2. Tymoteusza Listewnika – Zastępcę Przewodniczącego Rady KSMMiR NSZZ „Solidarność”
3. Remigiusza Rymaszewskiego – Zastępcę Przewodniczącego Rady KSMMiR NSZZ „Solidarność”
4. Magdalenę Karp – Sekretarza i Skarbnika Rady KSMMiR NSZZ „Solidarność”
5. Adama Mazurkiewicza – Członka Rady KSMMiR NSZZ „Solidarność”

Poniższych Układów Zbiorowych Pracy:

1. IBF Cyfadaco – NMS NSZZ Solidarność & SFTUF CBA
2. IBF Cyfadaco – NMS NSZZ Solidarnosc and SFTUF and APSU CBA for Filipino seafarers
3. IBF Cyfadaco – NMS NSZZ Solidarnosc and SFTUF and MUI CBA for Indian seafarers
4. IBF Cyfadaco – NMS NSZZ Solidarnosc and SFTUF and NUSI CBA for Indian seafarers
5. IBF Cyfadaco – NMS NSZZ Solidarnosc and SFTUF and KPI CBA for Indonesian seafarers
6. ITF TCC Agreement for seafarers serving on ferry vessels concluded between Cyfadaco Shipmanagment Ltd and NMS NSZZ Solidarność & SFTUF
7. ITF CBA for Polish seafarers concluded between Charles M. Willie Co. Ltd and NMS NSZZ Solidarność
8. ITF TCC Collective Bargaining Agreement concluded between Arcturus Sp. z o.o. and National Maritime Section NSZZ Solidarność
9. ITF NMS NSZZ Solidarność – SMT Shipping Poland Ltd Uniform TCC CBA
10. ITF NMS NSZZ Solidarność & PSU – Acheon Akti Navigation TCC CBA
11. IBF CBA 2024-2025 between V.Ships Group Manpower Services and NMS NSZZ Solidarnosc
12. ITF TCC CBA between Trident Shipping Ltd and National Maritime Section NSZZ Solidarność
13. ITF NMS NSZZ Solidarność – Trident Shipping Ltd TCC CBA

W/w Układy Zbiorowe Pracy obowiązywać będą od 01.01.2026 roku do 31.12.2027 roku.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia propozycję podwyższenie kwot diet w krajowych podróżach służbowych. Jest to realizacja postulatu Związku, który również w uchwale programowej, w części Związek dla rodziny domaga się urealnienia diet związanych z podróżami służbowymi.

Jednocześnie NSZZ „Solidarność” wnioskuje o zwiększenie częstotliwości waloryzacji kwoty diety. Urealnienie stawki raz na 3 lata w przypadku wysokiej inflacji jest niewystarczające. Zdaniem Związku Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powinno dokonać analizy i zaproponować sposób sukcesywnego wzrostu wysokości diet powiązanego z inflacją.

Propozycję aktualizacji stawek diet przysługujących pracownikowi w czasie zagranicznej podróży służbowej należy uznać za niewystarczającą, na co Związek zwracał już wcześniej uwagę. Sam projektodawca stwierdza, że kwoty diet zagranicznych nie pokrywają zwiększonych kosztów wyżywienia przy czym jednocześnie dokonał kosmetycznych zmian. NSZZ „Solidarność” postuluje, aby Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dokonało weryfikacji podanych stawek. Od 2023 roku nie doszacowane są co najmniej stawki w takich państwach jak: Belgia, Czechy, Estonia, Finlandia, Francja, Gruzja, Hiszpania, Irlandia, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Wenezuela. Z powodu tego niedoszacowania zwiększone koszty wyżywienia musi pokryć sam pracownik na co Związek nie wyraża zgody.

Do kwot nowych limitów na nocleg w poszczególnych państwach NSZZ „Solidarność” nie zgłasza uwag.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” przedstawia uwagi do projektu rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych.

1. Pracownicy Ochotniczych Hufców Pracy.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że przedstawiony wzrost wynagrodzeń jest dalece niewystarczający. W dniu 21 maja 2025 roku przedstawiciele strony pracowniczej w Radzie Dialogu Społecznego we wspólnym stanowisku zaproponowali, aby wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej wyniósł nie mniej niż 12%.

Projekt co prawda zakłada wzrost minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 4%, zaś maksymalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego w wysokości od 5 do 6%, natomiast nadal nie spełnia postulatów NSZZ „Solidarność” co do wzrostu wynagrodzeń. Wątpliwości budzi twierdzenie, że wzrost wynagrodzeń na zaproponowanym poziomie pozwoli na zatrzymanie wykwalifikowanych pracowników w obliczu konkurencyjnych ofert z sektora prywatnego tym bardziej, że jak jest wskazane w uzasadnieniu „podwyższenie maksymalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nie obliguje pracodawcy do wprowadzania zmian (podwyższania) wynagrodzeń, a jedynie daje możliwość ich zwiększenia”.

Na negatywną ocenę zasługuje bardzo duża rozpiętość widełek wynagrodzeń (od 1500 do 4600 zł), co powoduje nakładanie się płac w różnych kategoriach zaszeregowania. Nie sprzyja to zrozumieniu reguł oraz przejrzystości wynagrodzeń.

Należy jednoznacznie krytycznie ocenić fakt, że kolejny rok z rzędu dopiero minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego XIV kategorii zaszeregowania dają gwarancję uzyskania wynagrodzenia zasadniczego na poziomie płacy minimalnej, obowiązującej od 1 stycznia 2026 roku.

2. Pracownicy Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” im. A. Bączkowskiego.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” kolejny raz ponawia postulat dotyczący wyznaczenia indywidualnego taryfikatora wynagrodzeń dla pracowników Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog”. Stworzenie odrębnej tabeli dla pracowników CPS „Dialog” podkreśli znaczący charakter instytucji powołanej do promowania dialogu społecznego.

Zdaniem Prezydium KK zaproponowane kwoty nie pozwalają na odpowiednie wynagradzanie pracowników, którymi są m.in. specjaliści Biura Rady Dialogu Społecznego, którzy zapewniają obsługę techniczną, organizacyjną i kancelaryjno-biurową oraz ekspercką Rady.

Zdaniem NSZZ „Solidarność” zarówno CPS „Dialog” im. A. Bączkowskiego, jak i Biuro Rady Dialogu Społecznego powinno dysponować budżetem, który pozwoli na realizację zadań statutowych na odpowiednio wysokim poziomie.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw z dnia 28 stycznia 2026 r. (UD283).

Na wstępie, należy zauważyć, że projekt ustawy z dnia 28 stycznia 2026 r. wprowadza szeroki zakres zmian innych niż propozycje zawarte w poprzednich jego wersjach. W istocie trzeba uznać, iż stanowi on nowy projekt, ponieważ w sposób zasadniczy modyfikuje wcześniej proponowane rozwiązania, w szczególności w zakresie nadania inspektorom pracy uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. W naszej ocenie tak doniosły społecznie projekt wymaga przeprowadzenia rzetelnych, szerokich i rzeczywistych konsultacji społecznych. Wyznaczenie na ten cel zaledwie siedmiodniowego terminu należy uznać za rażąco niewystarczające. W praktyce prowadzi to do ograniczenia możliwości przedstawienia merytorycznych uwag i podważa zasadę dialogu społecznego oraz prawidłowość procesu legislacyjnego.

Projekt ustawy stanowi element realizacji kamienia milowego A71G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), który został jednostronnie przez Rząd RP zmieniony. W ostatnich dniach ze zdumieniem dowiadujemy się z artykułów prasowych, że treść zmienionego kamienia milowego została już uzgodniona z Komisją Europejską, pomimo trwających konsultacji z partnerami społecznymi w Radzie Dialogu Społecznego. Dlatego stanowczo sprzeciwiamy się przerzucaniu odpowiedzialności za opóźnienia legislacyjne na stronę społeczną. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie zobowiązań Rządu jako pretekstu do ograniczania realnego dialogu i wymuszania pośpiesznego opiniowania rozwiązań o fundamentalnym znaczeniu dla rynku pracy. Strona rządowa powinna przewidzieć realny czas na rzetelne przygotowanie projektu i przeprowadzenie rzeczywistych konsultacji, zwłaszcza biorąc pod uwagę decyzje o zmianie kamienia milowego na krótko przed terminem jego realizacji. Próba kompensowania własnych zaniedbań poprzez wyznaczanie nierealnych terminów partnerom społecznym należy ocenić jako przejaw braku poszanowania zasad dialogu społecznego oraz standardów prawidłowej legislacji. Tego rodzaju praktyka nie tylko podważa zaufanie do procesu stanowienia prawa, lecz także prowadzi do obniżenia jakości tworzonych regulacji prawnych i rodzi uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistej woli prowadzenia uczciwego i transparentnego dialogu społecznego.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” podtrzymuje wcześniej wyrażone uwagi w decyzji nr 136/25 z dnia 3 października 2025 r. W naszej ocenie zaproponowany kształt projektu ustawy nie pozwoli na systemową zmianę obecnej, częściowo patologicznej, struktury rynku pracy i na zaprzestanie promowania optymalizacji podatkowej, wpływającej negatywnie na długofalową stabilność systemu ubezpieczeń społecznych. Projekt nie przyczyni się do kompleksowej reformy mającej zapewnić wyraźne ograniczenie segmentacji rynku pracy co zapowiedziano w KPO (A.4.7). Rząd powinien przygotować zmiany, które wyrównają obciążenia publicznoprawne (składki na FUS oraz podatki) pomiędzy zatrudnieniem pracowniczym a niepracowniczym. W naszej ocenie warunkiem trwałej normalizacji sytuacji na rynku pracy jest także: – wycofanie zwolnienia z obowiązku opłacania składki na FUS w przypadku umów cywilnoprawnych zawieranych z osobami poniżej 26 roku życia, które się uczą oraz – pilna modyfikacja mechanizmów „małego ZUS” oraz „ulgi na start” w przypadku samozatrudnienia.

Odnosząc się do kształtu zaproponowanego uprawnienia dla inspektorów pracy w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę należy wyrazić głębokie zaniepokojenie i sprzeciw. Na podstawie art. 11, ust. 1 pkt 7, art. 33a, art. 34 projektu ustawy o zmianie ustawy o PIP okręgowy inspektor pracy zostanie uprawniony do wydania decyzji przekształcającej umowę cywilnoprawną, ale wydanie decyzji będzie uzależnione od warunku niedostosowania się do wcześniej wydanego polecenia przez inspektora pracy. W uzasadnieniu dodaje się jednak, że „realizacja tego polecenia będzie mogła nastąpić dwojako tj. strony będą mogły zawrzeć umowę o pracę (…). Strony będą mogły też ukształtować łączący je stosunek cywilnoprawny – w zakresie jego treści lub sposobu realizacji – w taki sposób, aby usunąć elementy charakterystyczne dla stosunku pracy oraz wyeliminować zarzuty niezgodności z przepisami prawa pracy. Na tym zakończy się postępowanie okręgowego inspektora pracy”. Można więc zauważyć, że uzależniono przekształcenie umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę od woli podmiotu zatrudniającego. Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej może zostać przymuszona do wyrażenia zgody na ukształtowanie umowy jako umowy cywilnoprawnej z uwagi na chęć utrzymania zatrudnienia.

Zaproponowane rozwiązanie jest nie do zaakceptowania z uwagi na treść bezwzględnie obowiązującej normy prawnej art. 22 § 1 k.p., który określa definicję stosunku pracy, a także art. 22 §1¹ k.p., który stanowi, że zatrudnienie w warunkach zatrudnienia pracowniczego jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy, a §1² tego przepisu dodaje, że nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy w ramach stosunku pracy. Zaproponowane przez ustawodawcę rozwiązanie w projekcie ustawy jest sprzeczne z przepisami kodeksu pracy, ponieważ będzie można umowę cywilnoprawną, która została zawarta przez strony, a w rzeczywistości stanowi umowę o pracę, tak ukształtować przy pomocy inspektora pracy, aby nie miała charakteru pracowniczego. Inspektor pracy będzie legalizował patologiczną praktykę zawierania umów cywilnoprawnych w miejsce umów o pracę.

Dodać należy, że art. 22 § 1 k.p. określa cechy stosunku pracy, a w razie ich zaistnienia należy uznać, że strony łączy stosunek pracy. Nie można zatem przyznawać woli stron decydującego znaczenia przy kwalifikacji umowy łączącej strony. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wola stron będzie brana pod uwagę, ale dopiero w razie, gdy ustalenie cech o charakterze przeważającym nie będzie możliwe (zob. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2016 r. II PK 81/15). Wprowadzenie takiego uprawnienia inspektora pracy może zatem przyczynić się do zaistnienia jeszcze większego chaosu na rynku pracy.

Zauważyć również należy, że z art. 33a ust. 4-5 projektu wynika, że okręgowy inspektor pracy może skierować powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy, w szczególności gdy zachodzi konieczność ustalenia istnienia stosunku pracy za okres wcześniejszy niż ten, który może zostać objęty decyzją. Decyzja staje się wykonalna z dniem upływu terminu do wniesienia odwołania albo z dniem prawomocnego orzeczenia sądu (art. 34 ust. 2k projektu). Co do zasady datą zawarcia umowy o pracę, o której mowa w ust. 2b pkt 2 jest data wydania decyzji przez okręgowego inspektora pracy (art. 34 ust. 2f projektu). Decyzja będzie ustalać stosunek pracy od dnia jej wydania, w przypadku konieczności ustalenia, że strony łączył stosunek pracy inspektor powinien wytoczyć powództwo przed sądem pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy. Proponowane rozwiązanie potwierdza wcześniejszy wniosek, iż nowe uprawnienie inspektora pracy będzie nieskuteczne, a dodatkowo będzie uzależnione od woli podmiotu zatrudniającego, a w praktyce inspektor będzie musiał skorzystać z dotychczasowego uprawnienia uznawanego w uzasadnieniach do wcześniejszych projektów w tym temacie, za nieskuteczne.

Od decyzji okręgowego inspektora pracy przewidziano możliwość wniesienia odwołania do sądu pracy. Zgodnie z projektowanym art. 477¹d k.p.c. na przewodniczącego składu orzekającego oraz sąd nałożono obowiązek podejmowania czynności w taki sposób, aby termin posiedzenia, na którym sprawa ma zostać rozpoznana, przypadał nie później niż w terminie jednego miesiąca od dnia wniesienia pozwu, a w przypadku gdy pozew był dotknięty brakami formalnymi – od dnia ich skutecznego usunięcia. Już na tym etapie pojawiają się jednak poważne wątpliwości co do realnej wykonalności tego rozwiązania, w szczególności wskazujące, iż niedochowanie wskazanego terminu nie będzie w praktyce rodziło żadnych konsekwencji. Jednocześnie istnieje poważne ryzyko, że inne sprawy z zakresu prawa pracy rozstrzygane w sądach ulegną wydłużeniu i będą traktowane jako sprawy o mniejszym stopniu pilności. Należy również zauważyć, iż projekt nie przewiduje żadnych sankcji ani skutków prawnych w przypadku niedotrzymania przedmiotowego terminu przez sąd, co w istocie nadaje mu charakter wyłącznie zalecenia. W konsekwencji istnieje uzasadniona i poważna obawa, że regulacja ta może w praktyce okazać się przepisem martwym.

Należy również zwrócić uwagę na problem kolizji rozstrzygnięć organów PIP i ZUS. Z art. 34 ust. 2j, wynika, że decyzja okręgowego inspektora pracy stwierdzająca istnienie stosunku pracy wywołuje skutki prawne na gruncie prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego oraz obowiązkowych funduszy, od dnia jej wydania. Oznacza to, że decyzja administracyjna inspektora pracy będzie miała skutek niezależnie od wcześniejszych – nawet prawomocnych – decyzji ZUS wydanych na podstawie art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt nie zawiera żadnego mechanizmu rozstrzygania takich kolizji ani reguły pierwszeństwa, co narusza zasadę pewności prawa i ochrony praw nabytych.

Można mieć również wątpliwości co do nowego uprawnienia Głównego Inspektora Pracy (art. 14b projektu) w zakresie interpretacji indywidualnej na wniosek podmiotu zatrudniającego dotyczącej stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi umowę o pracę w rozumieniu art. 22 § 1 k.p. W związku z informacjami przedstawionymi przez Głównego Inspektora Pracy projekt ustawy może doprowadzić do niewydolności działań kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy wobec braków kadrowych oraz finansowych. Ponadto, należy zadać pytanie dlaczego do złożenia wniosku o wydanie interpretacji został uprawniony jedynie podmiot zatrudniający, a pominięto osobę zatrudnioną. W uzasadnieniu wskazuje się, że „projektowany przepis ma na celu wskazanie stronom stosunku prawnego, czy właściwie zinterpretowały przepisy w kontekście łączącego je stosunku prawnego”. Należałoby zatem przyznać to uprawnienie również osobie zatrudnionej, której interpretacja indywidualna będzie dotyczyć.

Projekt zawiera propozycję wprowadzenia zmiany do kodeksu postępowania cywilnego, m.in. w zakresie nowego przepisu dotyczącego zabezpieczeń tj. art. 755⁶ § 1 k.p.c. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu wprowadzenie instytucji zabezpieczenia ma na celu wzmocnienie realnej i efektywnej ochrony domniemanego pracownika w trakcie postępowania w przedmiocie odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy stwierdzającej istnienie stosunku pracy. Projektowany przepis nie zawiera wskazania, iż podstawą udzielania zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. To oznacza, iż do tego nowego zabezpieczenia zastosowanie znajdą ogólne przepisy o zabezpieczeniu, w tym art. 730¹ k.p.c. Art. 730 ¹ §  1 k.p.c. stanowi, iż udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

Jak wskazuje uzasadnienie do projektu „Projektowane przepisy art. 755⁶ § 1–4 k.p.c. mają na celu wzmocnienie realnej i efektywnej ochrony domniemanego pracownika w trakcie postępowania w przedmiocie odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy stwierdzającej istnienie stosunku pracy (…). Ich celem jest zapewnienie skuteczności ochrony sądowej w trakcie postępowania i wykluczenie sytuacji, w której pracodawca – korzystając z formalnej kwalifikacji umowy jako cywilnoprawnej – może dowolnie ją zmieniać, wypowiadać, rozwiązywać czy ograniczać obowiązki powierzane „domniemanemu pracownikowi”, niwecząc w istotny sposób sens przyszłego orzeczenia sądu lub wywierając wpływ na pracownika”. Celem omawianych przepisów dotyczących zabezpieczenia nie jest więc ochrona przed wykonaniem zapadłego w sprawie orzeczenia. W praktyce, wykazanie istnienia interesu prawnego w tym przypadku może być utrudnione a w konsekwencji może stać się przeszkodą w uzyskaniu zabezpieczenia, a tym samym znacznie osłabić skuteczność projektowanych przepisów. Proponowany przepis nie wskazuje zakresu czasowego, na jaki proponowane zabezpieczenie ma zostać ustanawiane. Oznacza to, iż zastosowanie znajdują zasady ogólne. Właściwym byłoby, aby zabezpieczenie to było ustanawiane do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

Na szczególnie krytyczną uwagę zasługuje przepis art. 755⁶ § 4 k.p.c. Projektowany przepis stanowi, iż sąd może odmówić udzielenia zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, wyłącznie w sytuacji, gdy w świetle okoliczności sprawy jest oczywiste, że umowa, której dotyczy odwołanie, nie jest umową o pracę. Nasze zastrzeżenia budzi propozycja wprowadzenia możliwości oceny, w postępowaniu zabezpieczającym, charakteru prawnego umowy, stanowiącego przedmiot sporu. Wyrażenie „w świetle okoliczności sprawy jest oczywiste, że umowa, której dotyczy odwołanie, nie jest umową o pracę” w praktyce sprowadza się do ustalenia przez sąd rozpatrujący wniosek o zabezpieczenie, charakteru prawnego umowy.

W świetle treści proponowanego przepisu, oddalenie przez sąd wniosku o zabezpieczenie, w oparciu o dokonane przez sąd w postępowaniu zabezpieczającym ustalenie, iż umowa nie jest umową o pracę stanowi de facto rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez sąd w postępowaniu zabezpieczeniowym – w zakresie ustalenia istnienia (lub nieistnienia) stosunku pracy. W konsekwencji dalsze postępowanie rozpoznające czyniąc z praktycznego punktu właściwie bezprzedmiotowym. Rozstrzyganie co do istoty sprawy tj. co do charakteru prawnego umowy nie jest celem postępowania zabezpieczającego. Jest to rozwiązanie w naszej ocenie wysoce wadliwe. Podstawą oddalenia wniosku o zabezpieczenie na podstawie § 4 powinno być wyłącznie ustalenie przez sąd oczywistej bezzasadności roszczenia.