Kategoria: 2025 – Prezydium

Dokumenty Prezydium

Decyzja Prezydium KK nr 94/25 ws. opinii o projekcie rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia propozycję obniżenia poziomu kwalifikacji pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (opiekun, młodszy opiekun), co przyczyni się do pogorszenia poziomu świadczonych usług.
W zał. nr 3 projekt zakłada w grupie stanowisk lp. 35 Opiekun i lp. 37 Młodszy opiekun dopuszczenie do tych zawodów osób z wykształceniem podstawowym.
Zwiększenie zapotrzebowania na świadczenia opieki nad osobami zależnymi wynika z faktu starzenia się społeczeństwa i dłuższego życia, co wiąże się z ryzykiem licznych schorzeń ograniczających sprawność i samodzielność. Osoby zależne coraz częściej wymagają kompleksowego i wyspecjalizowanego wsparcia, którego osoby z wykształceniem podstawowym nie są w stanie zapewnić. Obniżenie poziomu kwalifikacji pracowników nie zwiększy zainteresowania wykonywaniem zawodu a może przyczynić się jedynie do pogorszenia jakości świadczonych usług, a przecież głównym powodem niedoboru pracowników są zbyt niskie wynagrodzenia (na poziomie zbliżonym do płacy minimalnej). Postulat zwiększenia wynagrodzeń w pomocy społecznej jest podnoszony przez NSZZ „Solidarność” od wielu lat i środowisko zawodów opiekuńczych nadal oczekuje na zmiany systemowe, które poprawią sytuację finansową pracowników tego sektora.
W świetle powyższego Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia zaproponowane w niniejszym rozporządzeniu zmiany.

 

Decyzja Prezydium KK nr 93/25 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw (UD218)

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw (UD218).
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 1668, z późn. zm.) weszła w życie z dniem 30 kwietnia 2018 r. jako część tzw. Konstytucji dla Biznesu, czyli pakietu ustaw, których celem było zreformowanie i uproszczenie przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Ustawa o Rzeczniku uregulowała kwestie związane z ustanowieniem instytucji Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Rzecznik stoi na straży praw przedsiębiorców, przez których należy rozumieć mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.). Obecnie procedowany projekt ustawy przewiduje rozszerzenie kompetencji Rzecznika i przydzielenie mu nowych zadań, związanych m.in.: z rozszerzeniem katalogu podmiotów, które mogą zwracać się do Rzecznika z wnioskiem o podjęcie czynności, czy inicjowanie albo wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawach cywilnych na rzecz przedsiębiorcy bądź wystąpienie z wnioskiem Rzecznika do właściwych organów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej.
Wątpliwości budzi, rozszerzenie katalogu podmiotów objętych ochroną Rzecznika poprzez objęcie zakresem podmiotowym również dużych przedsiębiorców, osób które prowadzą pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 3-4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.) oraz rolników w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197, z późn. zm.). Podsumowując, jest to zmiana systemowa, a więc ochroną Rzecznika będą objęci wszyscy przedsiębiorcy nie tylko mikroprzedsiębiorcy oraz mali i średni przedsiębiorcy. Stąd też zmiana nazwy z rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na Rzecznika Przedsiębiorców.
Istotną zmianą jest objęcie ochroną Rzecznika Przedsiębiorców rolników w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dzięki temu Rzecznik będzie mógł podejmować interwencje również na rzecz podmiotów wykonujących m.in. działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego czy też działalność wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów.
Projekt dotyczący Rzecznika Przedsiębiorców, przewiduje podniesienie limitów wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na wykonywanie zadań Rzecznika, rocznie z 18 000 000 zł do 35 200 000 zł w tym przewidziano wzrost etatów z 62 do 112 (wzrost o 50 etatów). Projektodawcy uzasadniając potrzebę wzrostu budżetu wskazują, że jest to związane z nowym katalogiem praw, którymi będzie się zajmował Rzecznik w tym katalog podmiotów objętych ochroną wzrośnie o około 2,2 mln osób (w tym np. producenci rolni około 1,2 mln osób).
Projektowana zmiana ustawy Ministerstwa Rozwoju i Technologii jest sprzeczna   z obecnie procedowanym w Sejmie poselskim projektem ustawy o Rzeczniku Praw Rolników, autorstwa klubu parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego – Trzeciej Drogi. Projektodawcy wprost w uzasadnieniu projektu ustawy wskazują, że instytucja Rzecznika Praw Rolników jest wzorowana na instytucji Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Podobne jest umocowanie prawne tej instytucji, zadania, uprawnienia i obowiązki a także narzędzia prawne do ich realizacji, w tym uprawnienia do udziału w postępowaniach sądowych na rzecz rolników, wnoszenie skarg nadzwyczajnych, podejmowanie interwencji na rzecz rolników wobec władz publicznych. Przewiduje się powołanie zastępcy Rzecznika oraz Biura Rzecznika, którym będzie kierował dyrektor. Zakłada się, że koszt funkcjonowania rzecznika wyniesie 9 mln zł w tym 6 mln na wynagrodzenia osób zatrudnionych w biurze Rzecznika.
Uwagi dodatkowe do ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw UD218:
• wprowadza się możliwość powołania stałych lub doraźnych pełnomocników Rzecznika, w szczególności Pełnomocnika do spraw Unii Europejskiej. Nie ma potrzeby tworzenia dodatkowych funkcji. Prawo unijne jest wszechobecne i ta kompetencja jest podstawowa. Istnieje zagrożenie wprowadzenia rozwiązań konkurencyjnych wobec dotychczasowej reprezentacji polskich interesów w Unii Europejskiej.
• proponuje się nadanie Rzecznikowi konkretnych uprawnień w zakresie prowadzenia mediacji, która będzie przeprowadzana na wniosek oraz będzie objęta zasadą poufności, chyba że uczestnicy postanowią inaczej. Zmianę oceniamy jako zbędną i naruszającą dotychczasową mediację uregulowaną w Kodeksie Postępowania Cywilnego – Rzecznik może być stroną, albo mediatorem. Mediacją powinni zajmować się dotychczas powoływani mediatorzy.
• pozytywnie oceniamy propozycję doprecyzowania i rozszerzenie katalogu spraw cywilnych, w których Rzecznik może występować na rzecz ochrony praw przedsiębiorców – Rzecznik będzie mógł żądać wszczęcia, jak również brać udział w toczącym się już postępowaniu w sprawach cywilnych w tym ubezpieczeń społecznych.

Decyzja Prezydium KK nr 92/25 ws. opinii o projekcie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2025 r., w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracywynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2025 r., w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom i jednocześnie przedstawia następujące uwagi:

1. § 2 ust. 3 pkt 2 zawiera błędne odwołanie do ust. 2 pkt 8 tego paragrafu zamiast do ust. 2 pkt 9, który to dotyczy oryginałów lub poświadczonych przez pracodawcę za zgodność z oryginałem kopii dokumentów potwierdzających kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu. Pkt 8 dotyczy natomiast PKD.
2. proponujemy rozważenie usunięcia § 8 ust. 3, albowiem pracodawca w przypadku systemu ratalnego otrzymuje od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenie o niezaleganiu, w związku z czym nie ma podstaw do stosowania wobec niego ograniczeń skutkujących niewypłaceniem mu całości refundacji wraz z składkami.

 

Decyzja Prezydium KK nr 91/25 ws. zgody na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność”

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek Instytutu Pamięci Narodowej oddział w Szczecinie, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” oraz logo 45-lecia NSZZ „Solidarność” w materiałach i grafikach memoratywno-edukacyjnych, promocyjnych i audiowizualnych, wykorzystywanych w sposób niekomercyjny, podczas działań naukowych i edukacyjnych Oddziału związanych z 45. rocznicą powstania NSZZ „Solidarność”.

Decyzja Prezydium KK nr 90/25 ws. opinii dotyczącej projektu rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu zmiany rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia projekt nowelizacji rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, w zakresie proponowanej zmiany dotyczącej sposobu potwierdzania odbycia szkolenia wstępnego BHP.

Z punktu widzenia pracownika proponowana zmiana, umożliwiająca potwierdzenie odbycia szkolenia w formie elektronicznej (np. za pośrednictwem poczty elektronicznej, systemów kadrowych lub innych narzędzi cyfrowych umożliwiających identyfikację pracownika) jest rozwiązaniem nowoczesnym, praktycznym i dostosowanym do realiów rynku pracy, w tym pracy zdalnej i hybrydowej.

Zmiana ta nie narusza interesów pracownika, nie ogranicza jego praw, a jednocześnie ułatwia i usprawnia procesy formalne związane z dokumentowaniem szkoleń BHP. Związek pozytywnie ocenia również obowiązek przechowywania kart szkolenia w aktach osobowych pracownika, co sprzyja uporządkowaniu dokumentacji kadrowej.

Z punktu widzenia NSZZ „Solidarność”, projektowana zmiana wspiera dostępność szkoleń BHP, zwiększa ich elastyczność i umożliwia szybsze oraz bardziej dostępne potwierdzanie odbycia obowiązkowych szkoleń dla różnych grup pracowników, w tym z ograniczoną mobilnością lub wykonujących pracę zdalnie.

W związku z powyższym NSZZ „Solidarność” wyraża poparcie dla proponowanej zmiany przepisów.

 

Projekt

Obszar

Opis projektu
Opracowanie systemu predykcji mikroprzerw w pracy fizycznej i poznawczej Zdrowe i bezpieczne warunki pracy – organizacyjne i techniczne Chroniczne przeciążenie fizyczne i poznawcze jest istotnym czynnikiem ryzyka. Brakuje jednak systemów wspierających ergonomiczne planowanie mikroprzerw, uwzględniających indywidualne parametry fizjologiczne pracowników i rodzaj wykonywanej pracy
Opracowanie modelu wspierania pracowników opiekujących się osobami zależnymi – przeciwdziałanie wypaleniu i rezygnacji z pracy Zdolność do pracy różnorodnych grup pracowników Zmiany demograficzne powodują, że coraz więcej pracowników łączy obowiązki zawodowe z opieką nad starszymi lub niepełnosprawnymi członkami rodziny. Brak wsparcia organizacyjnego i profilaktyki wypalenia może prowadzić do ich trwałego wykluczenia z rynku pracy.
Opracowanie systemów (lub gier) symulacyjnych do nauki reagowania na awarie i wypadki przy pracy w sektorach wysokiego ryzyka Wiedza i kultura bezpieczeństwa Symulacje są efektywnym narzędziem edukacyjnym, szczególnie w szkoleniu młodych pracowników. W Polsce brakuje szeroko dostępnych narzędzi tego typu dla górnictwa, przemysłu chemicznego czy transportu.
Polska platforma danych środowiskowych i zdrowotnych do analizy ryzyka zawodowego (z wykorzystaniem AI) Projekt horyzontalny (wielocelowy) – wsparcie celów szczegółowych (monitoring, edukacja, projektowanie środków ochrony, prawo) Obecnie dane dotyczące ekspozycji zawodowej są rozproszone, co ogranicza możliwość prowadzenia zintegrowanych analiz ryzyka. Platforma umożliwiłaby m.in. personalizację profilaktyki, planowanie interwencji i monitoring trendów.
Opracowanie modelu adaptacyjnego środowiska pracy dla pracowników z ADHD, autyzmem i dysleksją Organizacja pracy dla różnorodnych grup pracowników Coraz więcej osób identyfikowanych jest jako neuroatypowe. Uwzględnienie ich potrzeb może zwiększyć zatrudnialność i dobrostan tej grupy.
Opracowanie materiałów prewencyjnych nt. uzależnień cyfrowych (np. od powiadomień, pracy, dopaminowych mechanizmów nagrody) – aspekty BHP i zdrowia psychicznego Wiedza i kultura bezpieczeństwa Pracownicy, szczególnie młodzi, narażeni są na nadmiar bodźców cyfrowych. Brak regulacji i wiedzy w tej dziedzinie może prowadzić do chronicznego zmęczenia, bezsenności i obniżenia efektywności.
Wdrożenie narzędzi do oceny ryzyka BHP i ergonomii psychospołecznej w zespołach zdalnych i rozproszonych   Uzupełnienie modeli oceny ryzyka o takie aspekty jak izolacja cyfrowa, przeciążenie komunikacyjne, brak rozgraniczenia między pracą a życiem prywatnym.
Stworzenie kompleksowego systemu przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu w branżach wysokiego ryzyka (ochrona zdrowia, edukacja, usługi społeczne, branża IT), obejmującego zarówno pracowników, jak i kadrę kierowniczą System przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu – monitorowanie, predykcja i wsparcie Strategia BHP 2026–2028 odnosi się do ogólnych kwestii dobrostanu psychicznego i efektywności pracy, ale nie traktuje wypalenia zawodowego jako odrębnego, złożonego zjawiska wymagającego systemowego monitorowania, wczesnego reagowania i wsparcia – szczególnie w sektorach wysokiego ryzyka. Brakuje też rozwiązań adresowanych do kadry zarządzającej i małych pracodawców. Projekt odpowiadałby na tę lukę, tworząc system diagnostyczno-interwencyjny, łączący narzędzia dla pracowników, liderów i organizacji w całość.

Decyzja Prezydium KK nr 89/25 ws. opinii dotyczącej projektu uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn. Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy – VII etap, okres realizacji: lata 2026-2028 (ID122)

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego.

NSZZ „Solidarność” z uznaniem przyjmuje uchwalenie VII Programu Wieloletniego CIOP jako dokumentu kontynuującego prace nad poprawą bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w Polsce. W programie dostrzegamy istotne elementy zgodne z naszymi wcześniejszymi propozycjami, w szczególności:

  • Ujęcie sektora budowlanego jako jednego z priorytetowych ze względu na wysoki poziom wypadkowości;
  • Podjęcie tematyki stresu zawodowego i zagrożeń psychospołecznych, które mają istotny wpływ na dobrostan pracowników;
  • Ogólny kierunek zmniejszania liczby wypadków śmiertelnych i ciężkich, zbieżny z naszym postulatem strategii „zero wypadków”.

Jednocześnie, związek zawodowy wyraża zaniepokojenie brakiem uwzględnienia kilku kluczowych zagadnień, które były przedstawione w naszym piśmie do CIOP:

  • Brakuje konkretnych odniesień do nowych zagrożeń chemicznych związanych z transformacją energetyczną (OZE), takich jak kadm czy lit;
  • Nie przewidziano aktualizacji wykazu chorób zawodowych oraz rozpoznania chorób parazawodowych, mimo że są coraz powszechniejsze;
  • Nie zaplanowano ogólnopolskiej kampanii społecznej na rzecz celu „zero wypadków” do roku 2030;
  • Tematyka wpływu cyfryzacji i automatyzacji pracy na zdrowie psychiczne została potraktowana marginalnie.

Z punktu widzenia związku zawodowego, dokument wymaga uzupełnienia o powyższe elementy, aby w pełni odpowiadał na rzeczywiste potrzeby pracowników w zmieniającym się środowisku pracy. NSZZ „Solidarność” deklaruje gotowość do dalszego dialogu i współpracy przy wdrażaniu programu oraz uzupełnianiu jego priorytetów o aspekty zgłaszane przez stronę pracowniczą.

Poniższy dokument przedstawia analizę zgodności pomiędzy postulatami NSZZ „Solidarność” a ostatecznie uchwalonym dokumentem VII Programu Wieloletniego. Zestawienie pokazuje, które propozycje zostały uwzględnione, częściowo uwzględnione lub pominięte.

Postulat
NSZZ „Solidarność”

Uwzględnienie w
VII Programie Wieloletnim

Komentarz
Priorytet dla sektora budowlanego ✅ Tak Ujęty jako sektor wysokiego ryzyka.
Strategia „zero wypadków” ✅ Częściowo Wskazano cele zbieżne,
ale brak konkretnej strategii „zero wypadków”.
Stres zawodowy / psychospołeczne ryzyka ✅ Tak Zidentyfikowane jako obszar badawczy i prewencyjny.
Zmiany klimatyczne i fale upałów ✅ Częściowo Ogólne odniesienie do klimatu, brak szczegółów
o upałach i powodzi.
Automatyzacja i intensyfikacja pracy ✅ Częściowo Wspomniano automatyzację, brak analizy wpływu na zdrowie psychiczne.
Nowe zagrożenia chemiczne w OZE ❌ Nie Brak odniesienia do kadmu, litu itp. w zielonej transformacji.
Aktualizacja wykazu chorób zawodowych ❌ Nie Nie przewidziano aktualizacji ani analizy chorób parazawodowych.
Kampania społeczna „zero wypadków” z celem 2030 ❌ Nie Brak konkretnego planu kampanii społecznej
do 2030 r.

Decyzja Prezydium KK nr 86/25 ws. zgłoszenia kandydatów NSZZ „Solidarność” do Rady Rynku Pracy

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza kandydatów NSZZ „Solidarność” do prac w Radzie Rynku Pracy:

– Jarosława Lange – przewodniczącego Zarządu Regionu Wielkopolska,
– Bartłomieja Mickiewicza – zastępcę przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”

 

Decyzja Prezydium KK nr 85/25 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” przedstawia następujące uwagi do projektu ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
z dnia 10 czerwca 2025 r.
Odnosząc się do zmian w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych należy uznać, że jest to zmiana w dobrym kierunku, ale jednak niewystarczająca i zbyt ogólna biorąc pod uwagę instytucję przedstawicielstwa pracowniczego. W uzasadnieniu można przeczytać, że zmiana w zakresie reprezentacji pracowników w praktyce ma na celu zwiększenie reprezentacji pracowników w zakładzie pracy, co spowoduje zarazem ujednolicenie sposobu reprezentacji pracowników przed pracodawcą w różnych sprawach z zakresu prawa pracy. Skutkiem będzie większa przejrzystość i demokratyczność w ustalaniu zasad funkcjonowania ZFŚS oraz lepsza ochrona interesów pracowników przez udział większej liczby ich przedstawicieli w procesie decyzyjnym. NSZZ „Solidarność” wielokrotnie wskazywał w swoich opiniach na brak dostatecznego uregulowania prawnego w odniesieniu do instytucji przedstawicielstwa pracowniczego w przepisach prawa pracy. W art. 4 ust. 3 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych mowa jest o wymogu „uzgodnienia z pracownikiem”, a po zmianie wymagane będzie „uzgadnianie z pracownikami wybranymi przez załogę”. NSZZ „Solidarność” wielokrotnie wskazywał na pozorność dialogu społecznego prowadzonego z przedstawicielami pracowników. Dlatego też kolejny już raz należy przywołać konwencję nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznania im ułatwień. Art. 3 pkt. b) konwencji wprost wskazuje, iż przedstawicielami pracowników są „przedstawiciele, którzy są wybierani w wolnych wyborach przez pracowników przedsiębiorstwa”. W odniesieniu do instytucji przedstawicielstwa pracowniczego nie przewiduje się żadnej regulacji prawnej, chociażby wskazującej na kadencyjność tej instytucji czy też możliwość odwołania takiego przedstawiciela. Instytucja przedstawicieli pracowniczych nasuwa wiele problemów prawnych sygnalizowanych w literaturze prawa pracy. Wspomnieć wypada chociażby o braku uregulowania szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy przedstawicieli ad hoc (zob. J. Wratny, [w:] System Prawa Pracy. Tom V. Zbiorowe prawo pracy, red. K. W. Baran, pkt 13.8, Warszawa 2014). Wreszcie spotkać się można w praktyce z negowaniem uprawnień związku zawodowego powstałego później po dokonaniu uzgodnień przez wyłonionego przedstawiciela pracowników związku zawodowego. Z przepisów powinno wyraźnie wynikać, iż w razie utworzenia w zakładzie pracy związku zawodowego, przedstawicielstwo pracownicze traci swoje uprawnienia.
Projekt przewiduje również określenie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop – projektowany art. 171 § 4 k.p., tj. wskazanie iż powyższe następować będzie w terminie wypłaty wynagrodzenia. Działanie takie w większości przypadków uprości czynności księgowe, jednakże tylko w przypadku, gdy data wypłaty wynagrodzenia następuje po dacie rozwiązania stosunku pracy. W przypadku, gdy termin wypłaty wynagrodzenia przypada przed rozwiązaniem stosunku pracy (np. wypłata wynagrodzenia następuje 28 dnia danego miesiąca, a rozwiązanie umowy o pracę następuje z końcem miesiąca) proponowana zmiana może powodować wątpliwości co do tego, czy wypłata ekwiwalentu powinna następować wraz z wynagrodzeniem za miesiąc, w którym nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę czy też w pierwszym terminie wypłaty wynagrodzenia następującym po rozwiązaniu umowy. Zasadnym jest zatem wskazanie, że „Pracodawca dokonuje wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym zgodnie z art. 85 k.p. przypadającym bezpośrednio po dniu rozwiązania umowy o pracę.”.

Decyzja Prezydium KK nr 82/25 ws. zgody na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność”

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek Biura Badań Historycznych IPN, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” w grafikach tytułowych i finalnych cyklu etiud filmowych pt. „Solidarność – narodziny wolności”.

Decyzja Prezydium KK nr 81/25 ws. zgody na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność”

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek Colorful Media s.c., wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” w artykule pt. „Solidarność, czyli krok w stronę demokracji”, który ukaże się w magazynie „Witaj w Polsce” – przeznaczonym dla osób uczących się języka polskiego jako obcego.

Decyzja Prezydium KK nr 79/25 ws. opinii o projekcie ustawy MRPiPS o ustaleniu wysokości emerytur z FUS dla niektórych osób, które do dnia 6 czerwca 2012 r. złożyły wniosek o emeryturę na zasadach obowiązujących osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r.

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 czerwca 2025 r. o ustaleniu wysokości emerytur z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dla niektórych osób, które do dnia 6 czerwca 2012 r. złożyły wniosek o emeryturę na zasadach obowiązujących osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r.

Projekt ustawy, jak wskazano w uzasadnieniu jest próbą odpowiedzi na liczne wystąpienia obywateli, interpelacje poselskie, oświadczenia senatorskie, zawierające postulaty niestosowania art. 25 ust 1b ustawy emerytalnej wobec ubezpieczonych urodzonych w latach innych niż 1953. Postulaty te znalazły odzwierciedlenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn.SK 140/20), w którym zakwestionowano zgodność z Konstytucją przepisu art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wprowadzającego pomniejszanie podstawy obliczenia emerytury powszechnej o sumę pobranych świadczeń wcześniejszych. Trybunał wskazał, że przepis ten narusza zasadę zaufania obywatela do państwa prawa oraz ochrony praw nabytych.

Opiniowany projekt zmierza do przywrócenia sprawiedliwości emerytalnej dla ograniczonej grupy ubezpieczonych, którzy do 6 czerwca 2012 r. złożyli wniosek o emeryturę na zasadach obowiązujących osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., a następnie – po osiągnięciu wieku emerytalnego – przechodzili na emeryturę powszechną.

Niestety rozwiązania w nim zawarte zdaniem Prezydium KK NSZZ „Solidarność” nie realizują tego celu, pozostawiając nadal duże poczucie niesprawiedliwości wśród objętych projektowanymi przepisami świadczeniobiorców.

Największe zastrzeżenia wzbudza sposób ponownego przeliczenia emerytury. Ustawodawca proponuje ponowne ustalenie wysokości świadczenia na dzień złożenia wniosku o emeryturę powszechną bez pomniejszania kapitału emerytalnego o kwoty już pobranych wcześniejszych emerytur, ale bez uwzględniania waloryzacji kapitału początkowego i składek za okres pobierania wcześniejszej emerytury, do momentu osiągnięcia wieku powszechnego (projektowany art. 2 ust. 1 i 2). Należy wspomnieć, że waloryzacja ta już została naliczona zainteresowanym świadczeniobiorcom wcześniejszych emerytur. Zdaniem Prezydium KK jest to naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz i znacznie ogranicza korzyści mające płynąć z ponownego przeliczenia do tego stopnia, że ponownie przeliczone świadczenie może się okazać niższe niż dotychczas wypłacane (potwierdza to projektowany przepis gwarantujący nieobniżanie świadczenia w wyniku przeliczenia – art. 2 ust. 6 projektu ustawy).

Ponadto projekt ustawy „nie przewiduje mechanizmu wyrównania świadczenia emerytalnego tym emerytom, którzy pobierają emeryturę pomniejszoną o łączną sumę świadczeń emerytalnych pobranych przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez okres tego pobierania”. Zdaniem Prezydium KK, skoro świadczeniobiorcy zostali pokrzywdzeni przez niezgodne z Konstytucją RP prawo, należy im się wyrównanie zgodnie z art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2024 poz. 1631). Należy przypomnieć, że sądy powszechne (zarówno apelacyjne, jak i okręgowe) powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, jednolicie interpretują art. 133 ust. 1 pkt 2 przytoczonej wyżej ustawy tak, że „błąd organu rentowego” oznacza każdą obiektywną wadliwość decyzji. Niezależnie od tego, czy wynika ona z zaniedbania, pomyłki, świadomego działania, wadliwej legislacji lub niewłaściwych działań osób trzecich.

Zastrzeżenia budzi także forma projektowanych przepisów. Incydentalna ustawa wprowadza wyjątkowe rozwiązania dla niektórych świadczeniobiorców różnicując dodatkowo grupy obywateli w znajdujących się w podobnej sytuacji, gdyż wyłączenie ze stosowania art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS w przeliczeniu świadczenia emerytalnego dotyczy już ubezpieczonych urodzonych w roku 1953. NSZZ „Solidarność” stoi na stanowisku, że projektowana specustawa skomplikuje jeszcze bardziej przepisy emerytalne, doprowadzi do chaosu i trudności interpretacyjnych. Naszym zdaniem, realizacja naprawy błędu legislacyjnego powinna odbywać się przede wszystkim w ramach nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS poszerzając zakres podmiotowy aktualnie obowiązujących w stosunku do osób urodzonych w 1953 r. przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 194i oraz 194j). Zagwarantowałoby to względną przejrzystość nowych przepisów.

Podsumowując, zdaniem Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zaproponowane rozwiązania nie realizują wymogu zgodności z Konstytucją naprawianych przepisów i nie likwidują szkód wyrządzonych przez błędną legislację. Nie mogą one zatem przywrócić poczucia sprawiedliwości wśród zainteresowanych.

Uznając potrzebę naprawy istniejącej sytuacji świadczeniobiorców zaskoczonych rozwiązaniami w zakresie przeliczenia ich świadczeń emerytalnych, NSZZ „Solidarność” nie może pozytywnie zaopiniować przedłożonego projektu ustawy ze względu na liczne wady jego założeń.

Decyzja Prezydium KK nr 78/25 ws. opinii o projekcie rozporządzenia MRPiPS, w sprawie zasad udzielania pomocy osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w zakresie nabywania wiedzy, umiejętności i kwalifikacji

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia ogólny kierunek projektowanego rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie zasad udzielania pomocy osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w zakresie nabywania wiedzy, umiejętności i kwalifikacji uznając za zasadne kompleksowe i jednolite uregulowanie zasad udzielania pomocy osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w zakresie nabywania wiedzy, umiejętności i kwalifikacji.

Jednocześnie Prezydium KK zgłasza następujące uwagi, mające na celu poprawę skuteczności, przejrzystości i dostępności systemu wsparcia dla osób bezrobotnych:

  1. Postulujemy określenie w rozporządzeniu maksymalnego terminu rozpatrywania przez starostę wniosków, które uregulowane zostały w projekcie rozporządzenia – np. do maksymalnie 14 dni – celem zwiększenia pewności i sprawności postępowania administracyjnego dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji na rynku pracy.
  2. Wnosimy o złagodzenie zasad zwrotu kosztów w razie przerwania szkolenia lub nieprzystąpienia do egzaminu. Celowe w tym zakresie jest wprowadzenie zapisów dopuszczających odstąpienie od obowiązku zwrotu kosztów wymienionych w projekcie rozporządzenia (vide par. 8, 9, czy 10) w przypadku udokumentowanych przyczyn losowych, takich jak nagła choroba, zdarzenie rodzinne lub inne zdarzenia niezależne od woli uczestnika, albowiem obecne wskazanie „z winy własnej” pozostawia zbyt szerokie uznanie administracyjne po stronie starosty.
  3. Nadto Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę na konieczność przygotowania prostych procedur i wzorów dokumentów w postępowaniach objętych projektem rozporządzenia. Ma to na celu przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu. Rekomendujemy stosowanie uproszczonej dokumentacji aplikacyjnej oraz stworzenie odpowiednich warunków, aby pracownicy urzędów pracy mogli służyć pomocą przy jej wypełnianiu.

Decyzja Prezydium KK nr 77/25 ws. opinii o projekcie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rad rynku pracy

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia projekt rozporządzenia MRPiPS o radach rynku pracy z dnia 28 maja 2025 r., w którym uszczegółowione zostały kwestie zasad ich funkcjonowania i organizacji. Jednocześnie Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wnosi o dokonanie następujących zmian w przedmiotowym projekcie:

  1. w § 3 nie wskazano, czy wybory wiceprzewodniczącego mają charakter głosowania jawnego czy tajnego. Należy doprecyzować, czy głosowania w tym zakresie odbywają się w trybie jawnym;
  2. w § 4 odnośnie do obowiązku zwołania posiedzenia rad rynku pracy na wniosek połowy jej członków, w ocenie Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pułap ten jest zbyt wysoki i należy go obniżyć do 1/3 członków rad;
  3. w § 4 odnośnie do terminu, w którym należy zwołać posiedzenie rad na wniosek. Obecnie propozycja tego terminu to do 30 dni. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi o jego skrócenie do 14 dni. Zwracamy uwagę, że planowe posiedzenia rad rynku pracy powinny odbywać się co najmniej raz na kwartał. Natomiast w nadzwyczajnych sytuacjach istnieje konieczność szybkiego zwołania posiedzeń – czemu nie będzie sprzyjało pozostawienie tak dużego odstępu czasu wynoszącego obecnie 30 dni;
  4. w § 6 ust. 2 brak jest informacji o formie akceptacji protokołu oraz sposobie zgłoszenia uwag – należy wskazać, że odbywa się to pisemnie lub elektronicznie. Brakuje nadto informacji, kto sporządza protokół – należy uzupełnić dokument o zapis, iż czynność
    tą wykonuje Przewodniczący lub jego zastępca.

Decyzja Prezydium KK nr 76/25ws. opinii o projekcie ustawy MRPiPS o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 oraz innych ustaw

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 oraz innych ustaw z dnia 3 czerwca 2025 r.

Projekt ustawy wprowadza zmiany postulowane i oczekiwane przez środowiska opiekunów dzieci w wieku do lat 3. W projektowanym art. 1 wprowadza się zmiany do ustawy:

  • zmiana formy organizacyjnej opiekuna dziennego z osobowej na instytucjonalną (art. 3 zmienianej ustawy), co ułatwi prowadzenie tejże działalności gospodarczej;
  • nadaje się ochronę prawną z urzędu dla opiekuna w żłobku i klubie dziecięcym taką samą jak dla funkcjonariusza publicznego (dodawany art. 18ab ust. 1 i 2), co ma przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa opiekunów jak i podniesienia prestiżu samego zawodu;
  • wprowadza się urlop szkoleniowy dla opiekunów w żłobku i klubie dziecięcym w wymiarze 16 godzin lub 2 dni roboczych (dodawany art. 18ac ust. 2). Jest to krok w dobrym kierunku, gdyż ułatwi opiekunom podnoszenie kwalifikacji do czego są zobowiązani ustawowo;
  • wprowadza się nowy rejestr dla opiekunów dzieci do lat 3 (dodawany Rozdział 4b w art. 47 h). Jednak wątpliwości budzi zapis, który nie wymienia „niani” jako jednej z form opieki, zawartej w Rozdziale 6 zmienianej ustawy. Jest to wbrew intencji i uzasadnieniu zmiany tychże przepisów, zgodnie z którymi wszystkie instytucje opieki nad dziećmi będą zamieszczone w jednym rejestrze. Zdaniem NSZZ „Solidarność” jest to niedopatrzenie, które należy uzupełnić.

Ponadto w art. 7 projektu ustawy wprowadza zmiany do ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego obejmując możliwością skorzystania z ulg na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego przez opiekuna małego dziecka zatrudnionego w żłobku, klubie dziecięcym i punkcie opieki dziennej. Przepisy te zostały zaproponowane wzorem ulg w tym zakresie dla nauczycieli przedszkolnych, którzy korzystają ze znacznie szerszych uprawnień, jak choćby dodatkowy urlop dla poratowania zdrowia. Świadomość opiekunów małych dzieci jest na tyle wysoka, iż oczekują podobnych rozwiązań w tym zakresie dla swojej grupy zawodowej. Zdaniem NSZZ „Solidarność” ustawodawca chcąc podnieść prestiż pracy opiekunów najmłodszych dzieci i zapobiec odejściom z zawodu, a także zachęcić nowych pracowników do podjęcia tej istotnej dla rozwoju małych dzieci i zasługującej na uznanie opieki, powinien rozważyć dodatkowe uprawnienia. Warto zauważyć, że różnicowanie uprawnień wśród zawodów opiekuńczo-wychowawczych może przyczynić się do niepotrzebnych konfliktów w środowisku.

Jednocześnie wątpliwości budzą projektowane przepisy ograniczające wymogi wobec opiekunów określone w ustawie o opiece nad dziećmi do lat 3:

  • w zakresie art. 13 ust. 2 pkt. 1 zmienianej ustawy, obniżają wymagania dotyczące posiadanego doświadczenia pracy z dziećmi dla dyrektorów żłobka z 3 lat do 1 roku. Zdaniem NSZZ „Solidarność” zmiana jest niekorzystna i oczekujemy, że poza spełnieniem wymagań dotyczących kwalifikacji zawodowych kandydat na dyrektora placówki żłobkowej będzie posiadał przynajmniej 2 letnie doświadczenie pracy z dziećmi. Osoba, która organizuje pracę opiekunów musi bezwzględnie znać specyfikę pracy w instytucjonalnej opiece;
  • w zmienianym art. 16 ust. 1 pkt 3 proponuje się istotne obniżenie kwalifikacji dla opiekunów żłobków i klubów dziecięcych, którzy mogą mieć wykształcenie zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe. Jest to duża niespójność. Co do zasady wymaga się od opiekunów dzieci kwalifikacji umożliwiających właściwe sprawowanie opieki, pielęgnacji, ale też edukacji. Sam kurs, którego wymiar czasu pracy planuje się wydłużyć z 280 godzin do 310 godzin nie jest wystarczający. Budzi to także wątpliwości natury organizacyjnej oraz zasad awansu zawodowego, wynagradzania pracowników za tą samą pracę i w tym samym wymiarze godzin, gdyż opiekunami są także osoby z wyższym kierunkowym i podyplomowym wykształceniem. Zdaniem NSZZ „Solidarność” wykształcenie na poziomie szkoły zawodowej lub branżowej I stopnia nie spełnia wymogu posiadania odpowiednich kwalifikacji do opieki nad małym dzieckiem. Dlatego wnosimy o określenie przepisu do wymogu wykształcenia co najmniej na poziomie średnim, uzupełnionego specjalistycznym kursem, o którym mowa powyżej;
  • nie zrozumiała jest zmiana dotycząca art. 40c ust. 2 zmienianej ustawy, w którym w przypadku podnoszenia kwalifikacji przez opiekuna w ramach urlopu szkoleniowego, jego nieobecność skutkuje zamknięciem placówki. Zdaniem Prezydium KK, idąc za przykładem projektowanego art. 40b ust. 1, kiedy to podczas urlopu wypoczynkowego opiekuna, opieka nad dziećmi powinna być sprawowana w tym samym miejscu przez innego opiekuna w ramach zastępstwa. Takie rozwiązanie spowoduje spójność przepisów, ale także uchroni od dezorganizacji życia rodzinnego i zawodowego rodziców lub opiekunów małych dzieci.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” warunkuje pozytywną opinię zaproponowanych zmian w projekcie ustawy o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 oraz innych ustaw uwzględnieniem powyższych uwag.

 

Decyzja Prezydium KK nr 75/25 ws. opinii o projekcie rozporządzenia MRPiPS zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków

Napisany w dniu | przez Sekretariat Prezydium

Po przeprowadzeniu analizy projektu rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 maja 2025 r., zmieniającego przepisy dotyczące dokumentowania prawa do zasiłku macierzyńskiego oraz zasiłku pogrzebowego w przypadku martwego urodzenia dziecka także w sytuacjach, gdy nie jest możliwe ustalenie płci dziecka, Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża następujący pogląd.

Projekt rozporządzenia wychodzi naprzeciw długo zgłaszanym postulatom społecznym, dotyczącym równego traktowania kobiet, które doświadczyły poronienia lub urodziły martwe dziecko, a które z powodu braku możliwości ustalenia płci dziecka nie mogły skorzystać z przysługujących świadczeń. Proponowane rozwiązania upraszczają procedury i eliminują konieczność przeprowadzania kosztownych i niepotrzebnie obciążających badań genetycznych. To krok we właściwym kierunku, zarówno z punktu widzenia ochrony praw pracowniczych, jak i elementarnej sprawiedliwości społecznej.

Jednocześnie Prezydium KK NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że zaproponowane zmiany w formie aktu wykonawczego w istocie ingerują w normy prawa materialnego, ukształtowane obecnie na poziomie ustawowym. W szczególności projektowane rozporządzenie tworzy wyjątek od przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (art. 54 ust. 3), która wiąże możliwość wydania karty martwego urodzenia z ustaleniem płci dziecka. Tymczasem nowy akt wykonawczy przewiduje przyznanie prawa do świadczeń (zasiłku macierzyńskiego i pogrzebowego) bez konieczności sporządzenia aktu urodzenia, co de facto wprowadza nową kategorię dokumentów uprawniających do świadczeń, nieprzewidzianą przez ustawodawcę, w aktach rangi ustawowej.

Z perspektywy zasad techniki prawodawczej oraz hierarchii źródeł prawa takie rozwiązanie rodzi poważne wątpliwości co do jego konstytucyjności, może być uznane za przekroczenie delegacji ustawowej, a w przypadku ewentualnej kontroli sądowej podważone jako sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym.

W związku z powyższym, Prezydium KK NSZZ „Solidarność” rekomenduje, aby równolegle z procedowaniem rozporządzenia podjęto niezbędne działania legislacyjne w trzech ustawach, tj.:

  1. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.
  2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
  3. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Brak równoległej nowelizacji przepisów ustawowych prowadzi do niespójności systemowej, podważa przejrzystość porządku prawnego oraz stwarza ryzyko uznania przepisów wykonawczych za niezgodne z ustawą zasadniczą. Z tego względu Prezydium KK NSZZ „Solidarność” uznaje za konieczne objęcie projektowanej zmiany całościowym podejściem legislacyjnym. Oczekujemy, że strona rządowa odniesie się do zarysowanego wyżej problemu konstytucyjnego.