Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” na wniosek parafian Kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kitchener w Kanadzie, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” na tablicy pamiątkowej, która zostanie umieszona pod obrazem bł. ks. Jerzego Popiełuszki.
Tag: Prezydium
Decyzja Prezydium KK nr 4/26 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawy – Prawo spółdzielcze
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawy – Prawo spółdzielcze.
Celem projektu ma być wzmocnienie ochrony praw członków spółdzielni mieszkaniowych, zwiększenie transparentności funkcjonowania spółdzielni oraz dalsze ograniczenie autonomii organów spółdzielczych na rzecz indywidualnych uprawnień właścicieli lokali.
Wątpliwości Związku budzą szczegółowe regulowania zawarte w projekcie. Chodzi m.in. o rozwiązania dotyczące wewnętrznych stosunków spółdzielni. W wielu obszarach (m.in. zasady podejmowania uchwał, dostęp do dokumentów, sposób rozliczania kosztów) projektodawca proponuje zastąpienie regulacji statutowych normami bezwzględnie obowiązującymi. Z perspektywy systemowej prowadzi to do erozji istoty spółdzielni jako podmiotu opartego na samorządności i autonomii woli członków.
Ingerencja ustawodawcza nie zawsze znajduje dostateczne uzasadnienie w konieczności ochrony słabszej strony stosunku prawnego.
Projekt nie różnicuje sytuacji dużych spółdzielni liczących kilka tysięcy lokali od niewielkich podmiotów lokalnych. Dla przykładu dotyczy to propozycji zawartej w art. 1 pkt. 6 projektu dotyczącej uchylenia art. 82 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, tj. przepisu ograniczającego liczbę kadencji członków rady nadzorczej spółdzielni do dwóch kolejnych kadencji. W uzasadnieniu projektodawca wskazuje, iż „propozycja zniesienia ograniczeń w zakresie liczby sprawowanych kadencji w radzie nadzorczej wynika z pojawiających się problemów w obsadzeniu rad nadzorczych, szczególnie w małych spółdzielniach, posiadających niewielu członków. Wskazać należy, że do rady nadzorczej mogą być wybierani wyłącznie członkowie spółdzielni. Tym samym, w małych spółdzielniach krąg osób mogących kandydować do rady nadzorczej jest znacznie ograniczony.” Projekt nie uwzględnia jednak sytuacji dużych spółdzielni mieszkaniowych, w których swoiste „zabetonowanie” rady nadzorczej i zarządu może negatywnie wpływać na realizacje praw oraz sytuację faktyczną i prawną członków spółdzielni mieszkaniowej. Nie bez przyczyny przepis o ograniczeniu liczby kadencji w radzie nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej został dodany do ustawy w 2007 r.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia propozycje zawarte w art. 1 pkt. 11 i 15 projektu.
Propozycja zawarta w art. 1 pkt. 11 dotycząca uchylenia art. 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów umożliwiających przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności lokalu. Ma to – zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy – zachęcić spółdzielnie mieszkaniowe do realizacji nowych inwestycji na zasadach lokatorskich. Aby ten cel osiągnąć należy wyeliminować możliwość wykupu przez członków lokali, do których ustanowione jest spółdzielcze lokatorskie prawo lokalu.
W ocenie Związku, przyjęte rozwiązanie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych popierania działań obywateli zmierzających do uzyskania własnego mieszkania. Takie działanie umożliwia obecny, przewidziany do uchylenia, art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którym na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po spełnieniu wskazanych w przepisie warunków.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wskazuje, iż art. 75 ust. 1 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałania bezdomności, wspierania rozwoju budownictwa socjalnego oraz popierania działań obywateli zmierzających do uzyskania własnego mieszkania. Zgodnie z literaturą przedmiotu, „podmiotem zobowiązanym na gruncie art. 75 ust. 1 Konstytucji RP są nie tylko organy stanowiące prawo, ale również organy prawo to stosujące, w tym sądy i organy administracyjne. W pewnym zakresie podmiotami zobowiązanymi w świetle tego przepisu są również spółdzielnie mieszkaniowe. Co prawda ustawodawca nie może przerzucać na podmioty prywatne spoczywających na nim obowiązków w zakresie podejmowania działań służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, ale Trybunał Konstytucyjny przyjmuje, że spółdzielnie mieszkaniowe „posiadają szczególny status prawny, związany z ich rolą w realizacji zadań wskazanych w art. 75 ust. 1”, bowiem stanowią „jedną z form realizacji zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jednostki” (TK – P 16/08).” M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, Warszawa 2023, art. 75.
W tym kontekście, należy wskazać, iż ustawodawca powinien znaleźć inny sposób na ożywienie działalności inwestycyjnej spółdzielni mieszkaniowych, niż ograniczenie praw obywateli do uzyskania własnego mieszkania.
Wątpliwość odnośnie zgodności z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP budzi również propozycja zawarta w art. 1 pkt. 15 projektu, dotycząca uchylenia art. 161 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
W wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego przywołanego przepisu, osoba wobec której prawomocnie orzeczono wygaśniecie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z powodu nieuiszczania opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem jej lokalu lub eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, nie będzie mogła domagać się ponownego ustanowienia takiego prawa na jej rzecz w przypadku spłaty na rzecz spółdzielni całego zadłużenia.
W uzasadnieniu (str. 29) projektodawca wskazuje, iż obecne przepisy stanowią zbyt daleko idącą ochronę dłużnika i mogą wręcz zachęcać do nieuiszczania opłat z uwagi na brak konsekwencji takiego działania w postaci utraty prawa do lokalu. Nie ulega wątpliwości, iż nierzetelni dłużnicy stanowią poważne utrudnienie w działalności spółdzielni mieszkaniowych. Jednak, w ocenie Związku, zaproponowane w projekcie rozwiązania są zbyt daleko idące. Nie należy zapominać, iż roszczenie o którym mowa w art. 161 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych powstaje dopiero w momencie spłacenia przez dłużnika spółdzielni całego zadłużenia wynikającego z nieuiszczania opłat wraz z odsetkami. W takiej sytuacji, brak możliwości ponownego uzyskania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, wiązać się będzie z trwałą utratą prawa do lokalu a w konsekwencji z eksmisją. Mając na względzie wręcz zaporowe ceny nieruchomości mieszkaniowych i wysokie koszty wynajmu, ustawodawca powinien się liczyć z tym, iż zaproponowane rozwiązanie może doprowadzić do bezdomności wśród tych osób. A to, w ocenie Związku, oznacza iż zaproponowane rozwiązanie jest rozwiązaniem sprzecznym z wytycznymi wskazanymi w art. 75 ust. 1 Konstytucji RP tj. obowiązkiem przeciwdziałania bezdomności.
Decyzja Prezydium KK nr 3/26 ws. opinii o projekcie ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do projektu ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych (dalej OKI).
Projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych ma zachęcić Polaków do oszczędzania w formie inwestycji na polskim rynku finansowym.
Próba pobudzenia drobnych inwestorów jest dobrym sposobem poszerzenia oferty inwestycyjnej, jednak może nie przynieść przewidzianych skutków ze względu na zbyt małe limity zwolnień podatkowych od wartości aktywów oraz mało elastyczny podział kwoty zwolnienia wartości aktywów o charakterze oszczędnościowym i inwestycyjnym. Należy wziąć pod uwagę, że oszczędzający mają zróżnicowaną skłonność do ryzyka, dlatego ograniczanie zwolnienia z podatku części wartości aktywów o charakterze oszczędnościowym do 25 tys. może być czynnikiem hamującym rozwój inwestycji indywidualnych w formie OKI.
Projektodawca ponadto nie przewidział indeksacji limitów aktywów wolnych od podatku. Biorąc pod uwagę stały wzrost dochodów obywateli, zaproponowane kwoty aktywów wolnych od podatku mogą szybko być niewystarczające dla zainteresowanych inwestorów. Zasadnym jest zatem konieczność monitorowania kwot zwolnień oraz rozważenie wprowadzenia mechanizmu automatycznej indeksacji limitów.
Dodatkowym elementem zniechęcającym do skorzystania z tej formy inwestycji jest nowy model opodatkowania w takim zakresie, że jest to podatek od posiadania, a nie od zysku. Oznacza to, że zamiast podatku od zysku należy płacić daninę powyżej limitów ustawowych od samego faktu posiadania środków niezależnie od koniunktury rynkowej.
Trudnością będzie obowiązek składania przez podatników urzędom skarbowym zeznań podatkowych zawierających informacje o wartości zgromadzonych aktywów na OKI w roku podatkowym. Zeznania będą mogły być składane tylko w formie elektronicznej, za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym, co może zniechęcić do inwestowania część podatników wykluczonych cyfrowo.
Wprowadzaniu nowych rozwiązań powinna towarzyszyć dobra edukacja w zakresie zagadnień inwestowania oraz ryzyk z nim związanych, już na poziomie szkół średnich.
Decyzja Prezydium KK nr 2/26 ws. opinii o projekcie rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie szkolenia w zakresie bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest (nr 42 w Wykazie prac legislacyjnych Ministra Finansów i Gospodarki)
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia sam kierunek regulacji, w szczególności:
- dostosowanie przepisów do nowej ustawy o wyrobach zawierających azbest,
- objęcie ochroną wszystkich osób wykonujących pracę zarobkową, niezależnie od formy zatrudnienia,
- wyodrębnienie programów szkoleniowych odpowiednio do poziomu ryzyka oraz roli pełnionej przez osoby narażone.
Jednocześnie, mając na uwadze, że azbest jest substancją rakotwórczą kategorii 1A, a szkolenia stanowią jeden z podstawowych instrumentów prewencji pierwotnej, przedstawiamy poniższe uwagi.
- Ryzyko formalizacji szkoleń prowadzonych w formie on-line
Projekt dopuszcza realizację szkolenia podstawowego oraz egzaminu pisemnego w formie on-line. Rozwiązanie to może mieć uzasadnienie organizacyjne, jednak przy braku dodatkowych zabezpieczeń jakościowych rodzi ryzyko sprowadzenia szkolenia do formy czysto formalnej, niewystarczającej z punktu widzenia rzeczywistej ochrony zdrowia osób narażonych na działanie azbestu.
Zasadne jest zatem doprecyzowanie, że szkolenia prowadzone w formie on-line muszą zapewniać możliwość weryfikacji faktycznego udziału uczestnika w szkoleniu, w tym zapoznania się z treściami dotyczącymi zagrożeń zdrowotnych, stosowania środków ochrony indywidualnej oraz procedur postępowania w sytuacjach awaryjnych.
- Brak minimalnych wymogów czasowych szkolenia
Projekt rozporządzenia nie określa minimalnego czasu trwania szkoleń, pozostawiając tę kwestię wyłącznie programom szkoleniowym. W ocenie strony pracowniczej może to prowadzić do nadmiernego skracania szkoleń przez część jednostek szkoleniowych, w szczególności w warunkach presji kosztowej.
W celu zapewnienia jednolitego minimalnego standardu ochrony zdrowia zasadne byłoby rozważenie wprowadzenia minimalnych ram czasowych szkolenia, odrębnie dla szkolenia podstawowego oraz rozszerzonego, zwłaszcza w zakresie zagrożeń zdrowotnych, dekontaminacji oraz stosowania środków ochrony indywidualnej.
- Szkolenie w przypadku zmiany warunków narażenia
Projekt przewiduje cykliczność szkoleń co 3 lata, jednak nie odnosi się jednoznacznie do sytuacji istotnej zmiany warunków wykonywania pracy, takich jak zmiana technologii, metod pracy lub charakteru narażenia na działanie azbestu.
Zasadne jest doprecyzowanie, że szkolenie powinno być przeprowadzane również w przypadku istotnej zmiany warunków pracy lub poziomu narażenia, niezależnie od upływu trzyletniego okresu ważności szkolenia. Rozwiązanie to jest spójne z zasadami oceny ryzyka zawodowego oraz dobrymi praktykami stosowanymi w innych państwach członkowskich UE.
- Dostęp przedstawicieli pracowników do informacji o szkoleniach
Projekt nie odnosi się do roli przedstawicieli pracowników, w tym społecznej inspekcji pracy, w zakresie dostępu do informacji o przeszkoleniu osób narażonych na działanie azbestu.
W celu wzmocnienia społecznego nadzoru nad warunkami pracy zasadne jest doprecyzowanie, że informacje o odbytych szkoleniach osób narażonych na działanie azbestu powinny być dostępne dla przedstawicieli pracowników w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy.
Podsumowując, przedstawione uwagi nie kwestionują zasadniczego celu projektu ani potrzeby modernizacji systemu szkoleń, lecz zmierzają do zapewnienia, aby szkolenia w zakresie bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest miały charakter realnie ochronny, a nie wyłącznie formalny.
Decyzja Prezydium KK nr 1/26 ws. opinii o projekcie rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie wzoru deklaracji dotyczącej wyrobów zawierających azbest (nr 41 w Wykazie prac legislacyjnych Ministra Finansów i Gospodarki)
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” co do zasady pozytywnie ocenia kierunek zmian polegający na uporządkowaniu regulacji oraz dostosowaniu wzoru deklaracji do nowej ustawy o wyrobach zawierających azbest. Projekt zachowuje ciągłość obowiązku inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest i nie wprowadza regresu normatywnego w stosunku do dotychczasowych rozwiązań.
Jednocześnie, mając na uwadze cele dyrektywy 2009/148/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy, zwracamy uwagę na poniższe kwestie, które naszym zdaniem wymagają doprecyzowania lub rozważenia na etapie dalszych prac legislacyjnych.
- Zakres informacji istotnych dla oceny ryzyka zawodowego
Nowy wzór deklaracji koncentruje się na identyfikacji rodzaju, ilości i lokalizacji wyrobów zawierających azbest. Z perspektywy ochrony pracowników wykonujących prace budowlane, remontowe, instalacyjne i konserwacyjne, istotnym elementem oceny ryzyka zawodowego jest również informacja o stanie technicznym wyrobów lub potencjalnym ryzyku emisji włókien azbestu.
W związku z powyższym zasadne byłoby rozważenie uzupełnienia wzoru deklaracji, choćby w formie pola fakultatywnego, o krótką informację opisową dotyczącą stanu technicznego wyrobów zawierających azbest. Rozwiązanie to nie generowałoby istotnych kosztów ani dodatkowych obciążeń administracyjnych, a jednocześnie wspierałoby prewencję pierwotną i właściwe planowanie prac z punktu widzenia bezpieczeństwa pracowników.
- Funkcja deklaracji jako narzędzia prewencji BHP
Z uzasadnienia projektu wynika, że deklaracja pełni przede wszystkim funkcję ewidencyjną oraz służy aktualizacji danych w Bazie Azbestowej. Z punktu widzenia ochrony zdrowia pracowników istotne jest jednak, aby dane gromadzone w ramach deklaracji były wykorzystywane również jako narzędzie prewencyjne, w szczególności przy planowaniu robót oraz ocenie ryzyka zawodowego.
W tym kontekście postulujemy o jednoznaczne podkreślenie, w uzasadnieniu projektu lub w dalszych aktach wykonawczych, że informacje zawarte w deklaracji dotyczącej wyrobów zawierających azbest powinny być wykorzystywane nie tylko do celów ewidencyjnych, lecz także jako element systemu zapobiegania nieświadomej ekspozycji pracowników na azbest.
- Dostęp pracowników i ich przedstawicieli do informacji o zagrożeniu
Projekt rozporządzenia nie odnosi się wprost do kwestii udostępniania informacji wynikających z deklaracji pracownikom lub ich przedstawicielom, w szczególności w sytuacjach, gdy prace są wykonywane przez podmioty trzecie.
Mając na uwadze przepisy prawa pracy oraz standardy wynikające z dyrektywy 2009/148/WE w zakresie informowania i konsultowania pracowników, zasadne byłoby doprecyzowanie, że informacje zgromadzone w deklaracji stanowią element informacji o ryzyku zawodowym, do której pracownicy i ich przedstawiciele powinni mieć dostęp. Rozwiązanie to wzmocniłoby społeczną kontrolę nad warunkami pracy i zwiększyło realną skuteczność ochrony zdrowia pracowników.
Podsumowując, przedstawione uwagi nie kwestionują zasadniczego celu projektu ani kierunku zmian, lecz zmierzają do wzmocnienia praktycznej funkcji projektowanego rozporządzenia jako elementu systemu ochrony pracowników przed narażeniem na działanie azbestu.
Decyzja Prezydium KK nr 191/25 ws. projektu rozporządzenia MFiG w sprawie szczegółowego zakresu planu usuwania lub zabezpieczania wyrobów zawierających azbest
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie opiniuje projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie szczegółowego zakresu planu usuwania lub zabezpieczania wyrobów zawierających azbest (nr 39 w Wykazie prac legislacyjnych Ministra Finansów i Gospodarki).
Na wstępie pragniemy podkreślić, że projekt rozporządzenia w sposób istotny wzmacnia standardy planowania prac związanych z usuwaniem lub zabezpieczaniem wyrobów zawierających azbest, w porównaniu z dotychczas obowiązującymi przepisami. Wysoki poziom szczegółowości planu, obejmujący ocenę stanu technicznego wyrobów, organizację pracy, środki ochrony, procedury dekontaminacji oraz monitoring stężeń włókien azbestu, należy ocenić pozytywnie z punktu widzenia prewencji zawodowej.
Jednocześnie, mając na uwadze, że plan usuwania lub zabezpieczania wyrobów zawierających azbest stanowi kluczowy dokument bezpieczeństwa pracy, przedstawiamy poniższe uwagi, których celem jest wzmocnienie jego praktycznej skuteczności.
1. Aktualizacja planu w przypadku zmiany warunków pracy
Projekt rozporządzenia nie wskazuje wprost obowiązku aktualizacji planu w przypadku istotnej zmiany warunków wykonywania prac, takich jak zmiana technologii, zakresu robót, ujawnienie wyrobów w stanie gorszym niż pierwotnie zakładany czy wystąpienie zdarzeń awaryjnych. W ocenie strony pracowniczej może to prowadzić do realizacji prac w oparciu o nieaktualne założenia bezpieczeństwa.
Zasadne jest zatem uzupełnienie projektu o jednoznaczny obowiązek aktualizacji planu w przypadku każdej istotnej zmiany warunków pracy lub poziomu narażenia na działanie azbestu.
2. Forma i zakres zapoznania pracowników z planem
Projekt nie precyzuje w sposób jednoznaczny formy ani minimalnego zakresu zapoznania pracowników z treścią planu. W praktyce istnieje ryzyko, że plan pozostanie dokumentem formalnym, wykorzystywanym głównie na potrzeby organów nadzoru, bez realnego przełożenia na świadomość zagrożeń wśród osób wykonujących prace.
Z punktu widzenia ochrony zdrowia zasadne jest doprecyzowanie, że osoby wykonujące prace związane z usuwaniem lub zabezpieczaniem wyrobów zawierających azbest powinny być zapoznane z planem w sposób udokumentowany, przed rozpoczęciem prac, w zakresie niezbędnym do bezpiecznego wykonywania powierzonych czynności.
3. Rola przedstawicieli pracowników i społecznej inspekcji pracy
Projekt rozporządzenia nie odnosi się do roli przedstawicieli pracowników, w tym społecznej inspekcji pracy, w procesie tworzenia, aktualizacji oraz kontroli realizacji planu. Tymczasem plan ten stanowi centralny dokument organizacji bezpiecznej pracy w warunkach narażenia na azbest.
W celu wzmocnienia społecznego nadzoru nad bezpieczeństwem pracy zasadne jest rozważenie wskazania, że plan powinien być udostępniany przedstawicielom pracowników oraz społecznej inspekcji pracy w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań.
4. Powiązanie planu z monitorowaniem narażenia pracowników
Projekt szczegółowo reguluje kwestie pomiarów stężeń włókien azbestu, jednak nie wskazuje wprost, że wyniki tych pomiarów powinny stanowić podstawę bieżącej oceny narażenia pracowników oraz ewentualnej modyfikacji organizacji pracy i środków ochrony.
Zasadne jest doprecyzowanie, że wyniki pomiarów stężeń włókien azbestu powinny być uwzględniane przy aktualizacji planu oraz przy podejmowaniu decyzji dotyczących organizacji pracy, w celu zapewnienia skutecznej ochrony zdrowia osób narażonych.
Podsumowując, przedstawione uwagi nie kwestionują zasadniczego celu projektu ani wysokiego poziomu szczegółowości proponowanych rozwiązań, lecz zmierzają do zapewnienia, aby plan usuwania lub zabezpieczania wyrobów zawierających azbest był dokumentem realnie wspierającym ochronę pracowników, a nie wyłącznie narzędziem formalnym.
Decyzja Prezydium KK nr 190/25 ws. opinii o projekcie ustawy o stażach (UD307)
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” ocenia projekt ustawy o stażach z dnia 18 listopada 2025 jako krok w kierunku uporządkowania tej formy aktywności zawodowej jednak wskazuje, że w obecnym kształcie projekt nie zapewnia wystarczającego poziomu ochrony socjalnej stażystów i nie eliminuje ryzyka obchodzenia standardowych form zatrudnienia. NSZZ „Solidarność” apeluje o wzmocnienie publicznoprawnego charakteru ochrony stażystów, w szczególności poprzez wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, podniesienie minimalnego poziomu świadczenia pieniężnego oraz doprecyzowanie mechanizmów zapobiegających nadużyciom. Tylko takie zmiany pozwolą na to, aby instytucja stażu pełniła funkcję rzeczywistego wsparcia w wejściu na rynek pracy, a nie narzędzia obniżania standardów zatrudnienia.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że staże stanowią jedną z podstawowych form wejścia na rynek pracy oraz pierwszy etap aktywności zawodowej, umożliwiający osobom rozpoczynającym karierę nie tylko zdobycia praktycznego doświadczenia, ale również rozwój umiejętności i kompetencji niezbędnych do dalszego funkcjonowania w środowisku pracy. Odgrywają również istotną rolę w procesie przechodzenia z edukacji, bierności zawodowej lub bezrobocia do zatrudnienia, tym samym wspierając nabywanie samodzielności zawodowej, zwiększanie szans na uzyskanie stabilnej pracy oraz kształtowanie proaktywnej postawy. Uwzględniając współczesne wyzwania na rynku pracy, staże mogą stanowić również efektywną formę uczenia się przez całe życie, przebranżawiania oraz nabywania umiejętności przekrojowych, wspomagających dopasowanie popytu i podaży siły roboczej na rynku pracy. Jednocześnie, ze względu na szczególne umiejscowienie na styku kształcenia i zatrudnienia, staże, z jednej strony stanowiące szansę na płynne wejście na rynek pracy, z drugiej mogą okazać się wygodną formą maskowania rzeczywiście wykonywanej pracy i pozbawienia zatrudnionego ochrony właściwej dla stosunku pracy.
Prezydium KK pozytywnie ocenia podjęcie kroków w stronę ustandaryzowania odbywania staży na otwartym rynku pracy tak, aby zapewnić ich szkoleniowy charakter, jednocześnie zapobiegając wykorzystywaniu ich jako zastępczej formy świadczenia pracy. Biorąc natomiast pod uwagę złożoną konstrukcję stażu, na którą składa się szczególne połączenie elementu szkoleniowo-edukacyjnego oraz elementu świadczenia pracy ujętego funkcjonalnie należy rozważyć, jakie rozwiązania prawne najpełniej oddadzą istotę odbywania stażu, z uwzględnieniem interesów podmiotów zaangażowanych w staż. Odnosząc się bezpośrednio do treści projektu, Prezydium KK zwraca uwagę na następujące kwestie:
I. Typ umowy
Projektodawca dokonał wyboru konstrukcyjnego polegającego na utrzymaniu stażu poza reżimem stosunku pracy i zakwalifikowania umowy stażu jako umowy cywilnoprawnej, choć systemowo możliwe było przyjęcie odmiennego rozwiązania, polegającego na oparciu stażu na umowie o pracę o szczególnym charakterze. Polski system prawa pracy zna już bowiem mechanizmy, w ramach których określone kategorie pracowników są zatrudniane na podstawie umowy o pracę, przy jednoczesnym wprowadzeniu ustawowych odstępstw od ogólnych zasad prawa pracy, uzasadnionych celem zatrudnienia. Przykładem mogą być umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych. W ocenie Związku nie było przeszkód prawnych, aby również staż został ukształtowany jako szczególny typ stosunku pracy, nawet jeżeli miałoby to nastąpić w drodze odrębnej ustawy. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na jednoznaczne objęcie stażystów pełnym reżimem ochrony pracowniczej i ubezpieczeniowej, przy jednoczesnym wprowadzeniu jasno określonych, ustawowych odstępstw typowych dla funkcji edukacyjnej stażu, takich jak ograniczony czas trwania umowy, szczególne zasady kształtowania wynagrodzenia, zmodyfikowany zakres podporządkowania czy obowiązek realizacji programu szkoleniowego. Z perspektywy systemowej model oparty na umowie o pracę zmniejszałby ryzyko nadużyć, eliminowałby wątpliwości co do kwalifikacji prawnej wykonywanej pracy oraz wzmacniałby zasadę prymatu zatrudnienia pracowniczego jako podstawowej formy świadczenia pracy. Ponadto należy zauważyć, że z treści projektu wynika iż umowa o staż zostanie oparta o wykonywanie zadań powierzonych przez organizatora stażu (a w praktyce pewnie przez opiekuna stażu, wyznaczonego przez organizatora stażu), pod nadzorem opiekuna stażu, w miejscu i czasie oraz w sposób wskazany odgórnie, a dodatkowo w oparciu o ustawowe odesłanie do znacznej części przepisów Kodeksu pracy. Przytoczone okoliczności wskazują na wykonywanie pracy w warunkach faktycznie bardzo zbliżonych do stosunku pracy (nawet jeżeli literalne brzmienie ustawy miałoby sugerować coś innego), co dodatkowo budzi wątpliwości co do natury stosunku prawnego, jakim jest staż.
W tym kontekście utrzymanie stażu jako odrębnej konstrukcji sytuującej się poza stosunkiem pracy należy ocenić krytycznie, jako rozwiązanie niespójne z konstytucyjną zasadą ochrony pracy i mniej skuteczne w przeciwdziałaniu segmentacji rynku pracy, a wręcz prowadzące do jego dalszej fragmentacji, przekładającej się na znaczące ograniczenia ochrony osób świadczących pracę oraz postępujący dumping społeczny.
II. Realizacja założeń projektu
W uzasadnieniu do projektu oraz ocenie skutków regulacji wskazano, że ustawa ma na celu:
1) zapewnienie odpowiedniego komponentu edukacyjnego i przygotowania zawodowego staży,
2) ochronę praw stażystów,
3) wyeliminowanie zjawiska bezpłatnych staży
4) zminimalizowanie ryzyka zastępowania stosunku pracy przez staż.
Celowe zatem wydaje się przeanalizowanie czy rozwiązania przyjęte w projekcie odpowiadają ww. wskazanym założeniom.
1. Zapewnienie odpowiedniego komponentu edukacyjnego i przygotowania zawodowego
Pozytywnie należy ocenić wprowadzenie przez projektodawcę art. 9 i 10, odnoszących się kolejno do przygotowywanego przez organizatora stażu programu stażu (chociaż w art. 9 ust. 2 zd. 2 słowo „może” powinno zostać zastąpione przez „powinien”, tworząc przynajmniej zobowiązanie do dążenia, aby uwzględniać w programie stażu potrzeby i oczekiwania stażysty) oraz wprowadzenia instytucji opiekuna stażu. Jednocześnie nasuwa się obserwacja, że projekt daje przestrzeń do wprowadzenia również innych mechanizmów „pobudzenia” zatrudnionych (a w konsekwencji całego rynku pracy), które mogą wiązać się ze stażem, który to potencjał nie został odpowiednio wykorzystany. Chodzi przede wszystkim o formy wykorzystania wiedzy i doświadczenia starszych pracowników, takie jak mentoring, międzypokoleniowy przepływ wiedzy i doświadczenia oraz pełnienie ról eksperckich lub szkoleniowych, które to rozwiązania mogłyby nie tylko sprzyjać dłuższej aktywności zawodowej osób z większym stażem pracy oraz efektywniejszemu wykorzystaniu kapitału ludzkiego, ale także realnie podnosić kompetencje stażystów oraz wzmacniać w miejscu pracy kulturę organizacyjną opartą na współpracy. Zasadnym wydaje się zatem dodanie w projekcie przepisu zawierającego wytyczne dla organizatora stażu, którymi powinien kierować się w procesie przygotowywania programu stażu oraz wyznaczania opiekuna stażu w tym, aby:
a. opiekun stażu dobierany był z uwzględnieniem posiadanego doświadczenia zawodowego i stażu pracy, a także umiejętności interpersonalnych i kompetencji niezbędnych do prawidłowej realizacji funkcji opiekuna stażu, w szczególności
w zakresie przekazywania wiedzy praktycznej oraz wsparcia rozwoju zawodowego stażysty,
b. program stażu określał zakres zadań oraz sposób ich realizacji, z uwzględnieniem elementów mentoringu oraz planowego przekazywania wiedzy i doświadczenia przez doświadczonych pracowników, a także stopniowego zwiększania samodzielności stażysty,
c. przewidziane były mechanizmy bieżącej oraz okresowej ewaluacji przebiegu stażu, a także zapewniona została stażyście możliwość zwrócenia się do opiekuna stażu w sprawach dotyczących realizacji programu stażu, w tym w szczególności w przypadku wystąpienia trudności, wątpliwości lub nieprawidłowości.
2. Ochrona praw stażystów
Niewątpliwie pozytywnym rozwiązaniem jest rozszerzenie kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy o kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących staży. Projekt zawiera jednak luki, które nie zapewniają całkowitej i efektywnej ochrony praw stażystów, w następującym zakresie:
a. kanały zgłaszania nieprawidłowości – projekt ustawy nie przewiduje mechanizmów umożliwiających stażystom bezpieczne zgłaszanie nieprawidłowości związanych
z odbywaniem stażu, w szczególności naruszeń przepisów prawa, warunków umowy o staż, zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, mobbingu lub innych form nadużyć. Brak jest zarówno zakładowych kanałów zgłoszeń (dostępnych dla stażystów, związków zawodowych oraz innych przedstawicieli załogi, jeżeli u organizatora stażu nie działają związki zawodowe), jak i ponadzakładowych form zgłaszania nieprawidłowości, w tym wyraźnego odesłania do przepisów prawa powszechnego w tym zakresie. Luka ta jest szczególnie istotna z uwagi na słabszą pozycję stażysty wobec organizatora stażu, krótkotrwały charakter relacji prawnej oraz brak stabilnych gwarancji zatrudnieniowych, co w praktyce może zniechęcać stażystów do ujawniania naruszeń i prowadzić do ich faktycznego utrwalania. Ponadto, zapewnienie takiego kanału komunikacji na poziomie zakładowym nie wydaje się być w jakikolwiek sposób obciążające dla organizatora stażu, biorąc pod uwagę, że w ujęciu technicznym wystarczy dostęp do zwykłego komunikatora internetowego, szczególnie w dużych podmiotach, które wykorzystują komunikatory w codziennej działalności;
b. odpowiedzialność stażystów – projekt nie zawiera przepisów wprost regulujących zasady odpowiedzialności stażystów za szkody wyrządzone w trakcie odbywania stażu i w tym zakresie ogranicza się jedynie do treści art. 22, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego, co oznacza obciążenie stażystów odpowiedzialnością na zasadach ogólnych, który to mechanizm jest nieadekwatny do ich statusu oraz edukacyjnego charakteru stażu. Brak jest także wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności materialnej stażysty wzorowanego na rozwiązaniach prawa pracy (co wydaje się zaskakujące w świetle odesłania w projekcie do bardzo obszernej części Kodeksu pracy), co może prowadzić do nieproporcjonalnych konsekwencji finansowych po stronie stażystów i działać zniechęcająco do tej formy zdobywania doświadczenia zawodowego;
c. wyraźne potwierdzenie, że stażyści stanowią „osoby wykonujące pracę zarobkową” w rozumieniu ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, w związku
z czym przysługują im uprawnienia nadane tym osobom na podstawie ww. ustawy, w szczególności w zakresie możliwości zwrócenia się do zakładowej organizacji związkowej o obronę swoich praw. Nie ulega wątpliwości, że stażysta wykonuje pracę w znaczeniu funkcjonalnym (jedynie w węższym zakresie niż osoba klasycznie zatrudniona, w związku z obecnością komponentu edukacyjnego) oraz otrzymuje w zamian za nią świadczenie pieniężne, co łącznie składa się na wykonywanie pracy zarobkowej. Jest zatem pewne, że powinny mu przysługiwać uprawnienia nadane „osobom wykonującym pracę zarobkową” na podstawie ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Biorąc jednak pod uwagę proponowaną w projekcie definicję stażu („wykonywanie zadań…”) rodzi się ryzyko, że podmioty, w których interesie będzie zawężenie uprawnień stażystów w tym zakresie, będą próbowały wykazać, że status stażysty nie oznacza wykonywania pracy zarobkowej. Wobec powyższego zasadne jest wyraźne wskazanie, że stażysta jest osobą wykonującą pracę zarobkową w rozumieniu ustawy z dnia 23 maja 1991 r. oraz przysługują mu uprawnienia z tej ustawy, w szczególności w zakresie pełnego prawa koalicji oraz możliwości zwrócenia się do zakładowej organizacji związkowej o reprezentację
i obronę swoich praw (art. 30 ust. 2). Zapewnienie udziału przedstawicieli pracowników w procedurach na rzecz stażystów wpisuje się również w unijne postulaty na rzecz staży wysokiej jakości, na które powołuje się również projektodawca.
Wracając do ustawy o związkach zawodowych konieczne jest również zwrócenie uwagi na aktualną treść art. 41, odnoszącego się do ograniczonego prawa koalicji stażystów. Obecne brzmienie przepisu odnosi się do „wolontariuszy, stażystów i innych osób, które świadczą osobiście pracę bez wynagrodzenia” – biorąc pod uwagę, że celem projektu jest wyeliminowanie bezpłatnych staży, konieczne jest dostosowanie ww. przepisu do tych założeń. Aktualna wersja projektu nie zawiera jednak żadnych odniesień do ustawy o związkach zawodowych ani propozycji jej zmiany.
Projekt powinien zostać zatem uzupełniony o powyższe kwestie.
3. Wyeliminowanie zjawiska bezpłatnych staży
Na zdecydowaną aprobatę zasługuje kierunek projektowanych zmian polegający na odejściu od bezpłatnych staży oraz wprowadzeniu obowiązku wypłaty stażystom świadczenia pieniężnego. Rozwiązanie odpowiada postulatom ochrony osób odbywających staże oraz ogranicza ryzyko nadużywania staży jako formy nieodpłatnego świadczenia pracy. Jednocześnie, projektowaną minimalną wysokość świadczenia pieniężnego, o której mowa w art. 11 projektu, ustaloną na poziomie 35% przeciętnego wynagrodzenia, należy uznać za niewystarczającą z perspektywy zapewnienia realnej ochrony ekonomicznej stażystów oraz umożliwienia im samodzielnego utrzymania się w okresie odbywania stażu. Ustalenie dolnej granicy świadczenia na poziomie 35% przeciętnego wynagrodzenia nie gwarantuje zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie odpowiada rzeczywistemu wymiarowi czasu realizacji stażu. Rozwiązanie to osłabia ochronę socjalną stażystów i sprzyja utrwalaniu niskopłatnych form aktywności zawodowej.
Dodatkowo, w projekcie w sposób nieprecyzyjny posłużono się pojęciem „przeciętnego wynagrodzenia”, nie wskazując o jakie przeciętne wynagrodzenie chodzi ani z jakiego okresu i według jakich zasad jest ono ustalane, co może prowadzić do rozbieżności interpretacyjnych i praktycznych trudności w stosowaniu przepisów. W projekcie brakuje również wyraźnego odniesienia do okresu, za jaki przysługuje świadczenie pieniężne we wskazanej w projekcie kwocie.
4. Zminimalizowanie ryzyka zastępowania stosunku pracy przez staż
Związek w pełni zgadza się z tezą, że staż jako instrument służący zdobywaniu doświadczenia zawodowego, nie powinien prowadzić do maskowania rzeczywistego stosunku pracy ani zastępować zatrudnienia pracowniczego. Z tego względu należy pozytywnie ocenić cel projektu ustawy polegający na zminimalizowaniu ryzyka wykorzystywania staży jako substytutu umów o pracę. Jednocześnie należy zauważyć, że dopuszczenie realizacji stażu w wymiarze sięgającym 40 godzin tygodniowo, przy jednoczesnym ustaleniu minimalnego świadczenia pieniężnego na poziomie 35% przeciętnego wynagrodzenia, rodzi ryzyko wypierania etatowych miejsc pracy przez staże, zwłaszcza w sektorach charakteryzujących się niskimi płacami i dużą rotacją pracowników.
Dla pełnej realizacji ww. celu projekt powinien przewidywać dalej idące mechanizmy ochronne. W szczególności zasadnym byłoby wyłączenie możliwości organizowania stażu o ściśle określonym profilu zawodowym, stanowiącego przygotowanie do wykonywania konkretnej pracy w sytuacji, gdy kandydat na stażystę wcześniej wykonywał już taką samą lub tożsamą pracę w innym miejscu zatrudnienia na podstawie stosunku pracy lub innej formy zatrudnienia zarobkowego i to udokumentował. W takich przypadkach właściwą i adekwatną formą weryfikacji kompetencji kandydata powinna być umowa o pracę na okres próbny, a nie staż.
Niezależnie od powyższego, z perspektywy ochrony stażystów oraz przeciwdziałania nadużyciom, celowe byłoby wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego stażyście złożenie wniosku o zawarcie umowy o pracę w sytuacji, gdy sposób realizacji stażu wskazuje, że w istocie przybrał on charakter pracy podporządkowanej, a element edukacyjny stał się marginalny. W takim przypadku organizator stażu, decydując się na kontynuowanie stażu zamiast nawiązania stosunku pracy, powinien być zobowiązany do przedstawienia uzasadnionej i weryfikowalnej argumentacji potwierdzającej edukacyjny i przygotowawczy charakter stażu. Rozwiązanie to wzmacniałoby funkcję ochronną ustawy, nie naruszając jednocześnie istoty stażu jako formy wejścia na rynek pracy. Na przepisy o podobnym charakterze, funkcjonujące już w innych krajach europejskich (kiedy staż przestaje mieć charakter stażu zawodowego, staje się umową o pracę) powołano się w ocenie skutków regulacji do niniejszego projektu.
III. Ubezpieczenia społeczne
Szczególne zastrzeżenia budzi zawarty w art. 20 projektu sposób uregulowania kwestii ubezpieczeń społecznych stażystów. W tym miejscu należy podkreślić, że projektodawca nie wskazał motywów stojących za wyborem tej konstrukcji, a w uzasadnieniu ograniczono się do informacyjnego podsumowania, że „planuje się objęcie stażysty obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, na zasadach analogicznych dla zleceniobiorców oraz ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków, chyba że stażysta wybierze ubezpieczenie chorobowe (art. 20)”. Taka lakoniczna informacja, stanowiąca de facto przepisanie części projektu, uniemożliwia zgłębienie motywacji projektodawcy, a co za tym idzie – znacząco utrudnia odniesienie się do propozycji.
Przyjęcie w projekcie akurat reżimu ubezpieczeniowego właściwego dla zleceniobiorców, który z natury rzeczy ma charakter niepełny i warunkowy, wydaje się nieuzasadnione systemowo. Na tle charakteru stosunku umownego jakim ma być staż, bardziej spójne
i racjonalne wydaje się objęcie stażystów reżimem ubezpieczeniowym właściwym dla pracowników, zapewniającym pełną i automatyczną ochronę ubezpieczeniową. Wskazany
w ocenie skutków regulacji przykład Portugalii wskazuje, że w Europie znana jest już praktyka przyjęcia pracowniczego reżimu ubezpieczeniowego nawet w przypadku, jeżeli staże nie są uregulowane w kodeksie pracy.
Niezrozumiała jest również konstrukcja proponowana w ust. 2 przytoczonego przepisu, zawierająca swoistą alternatywę pomiędzy ubezpieczeniem chorobowym a ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków (ponownie – projektodawca nie zawarł w uzasadnieniu motywów wyboru takiego rozwiązania; nawet jeżeli w OSR wskazano, że zbliżone rozwiązania balansujące na styku ubezpieczeń społecznych i gospodarczych funkcjonują w innych krajach europejskich, to nie zostały wyjaśnione okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie tego rodzaju hybrydy w polskim systemie). Odmienne charaktery prawne oraz niepokrywające się całkowicie zakresy ryzyk ubezpieczeniowych objętych przez ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie NNW wskazują, że ich alternatywne stosowanie bądź możliwość wyboru między nimi jest rozwiązaniem wadliwym systemowo. Przeciwstawienie tych dwóch form ochrony stwarza realne ryzyko przerzucenia odpowiedzialności za zabezpieczenie socjalne na stażystów jako słabszą stronę stosunku prawnego. W praktyce może to prowadzić do rezygnacji z ubezpieczenia chorobowego, często bez pełnej świadomości konsekwencji, co w przypadku spowodowanej chorobą niezdolności do pracy pozbawi stażystę realnego wsparcia dochodowego. Wobec powyższego Związek stoi na stanowisku, że ubezpieczenie chorobowe powinno mieć charakter obowiązkowy, natomiast zapewniane przez organizatora stażu ubezpieczenie NNW może pełnić funkcję uzupełniającą, a nie alternatywną wobec ochrony publicznoprawnej.
IV. Wymiar czasu realizacji stażu
Skutek wyjaśniający mogłoby mieć wyraźne wskazanie w art. 12 projektu, że pełny wymiar czasu realizacji stażu (w podstawowym układzie) wynosi 8 godzin na dobę, a minimalny możliwy czas realizacji stażu to połowa pełnego wymiaru, wynosząca 4 godziny na dobę. Aktualne brzmienie art. 12 jest w tym zakresie niejasne i może budzić wątpliwości, a powyższe konkluzje wynikają wprost dopiero z uzasadnienia projektu.
Pozytywnie należy ocenić objęcie stażystów ramami ochrony publicznoprawnej, rozszerzenie kompetencji kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy oraz włączenie okresu stażu do okresów składkowych i okresów pracy istotnych dla nabywania uprawnień pracowniczych i ubezpieczeniowych. Rozwiązania te stanowią istotny krok w kierunku ograniczenia niepewnych i niestandardowych form zatrudnienia, które w ostatnich latach w sposób szczególny dotykały osoby młode oraz osoby wchodzące na rynek pracy.
Jednocześnie Prezydium KK wskazuje, że projekt ustawy w obecnym brzmieniu nie zapewnia wystarczających gwarancji, iż instytucja stażu będzie miała charakter rzeczywiście edukacyjny i przygotowawczy, a nie stanie się narzędziem zastępowania stosunku pracy. Dopuszczenie realizacji stażu w wymiarze sięgającym 40 godzin tygodniowo, przy jednoczesnym ustaleniu minimalnego świadczenia pieniężnego na poziomie 35% przeciętnego wynagrodzenia, prowadzi do powstania rażącej dysproporcji pomiędzy zakresem obowiązków stażysty a poziomem jego ochrony socjalnej. W ocenie Związku rozwiązanie to może sprzyjać wypieraniu etatowych miejsc pracy przez staże, zwłaszcza w sektorach charakteryzujących się niskimi płacami i dużą rotacją pracowników.
Dodatkowe wątpliwości dotyczą możliwości wielokrotnego korzystania przez organizatorów stażu z tej formy pozyskiwania siły roboczej bez realnej perspektywy zatrudnienia po zakończeniu stażu. Projekt nie przewiduje żadnych zachęt ani obowiązków
w zakresie oferowania stażystom dalszego zatrudnienia, co może utrwalać rotacyjny model wykorzystywania stażystów zamiast tworzenia stabilnych miejsc pracy.
Podsumowując przedstawione uwagi, Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” podkreśla, że projekt ustawy o stażach stanowi istotny krok w kierunku uporządkowania tej formy aktywności zawodowej oraz odpowiedź na realne problemy występujące na rynku pracy, w szczególności nadużywanie staży jako substytutu zatrudnienia pracowniczego oraz funkcjonowanie bezpłatnych staży. Jednocześnie analiza projektu prowadzi do wniosku, że przyjęte rozwiązania w obecnym kształcie nie realizują w pełni deklarowanych celów ustawy. Wątpliwości systemowe budzi przede wszystkim utrzymanie stażu poza reżimem stosunku pracy, przy jednoczesnym szerokim odesłaniu do przepisów Kodeksu pracy oraz nietypowe rozwiązania dotyczące gwarancji w zakresie ochrony socjalnej. Mając powyższe na uwadze, Prezydium KK NSZZ „Solidarność” postuluje uzupełnienie i modyfikację projektu o kwestie wskazane w niniejszej opini.
Stanowisko Prezydium KK nr 6/25 ws. brutalnej pacyfikacji przez policję protestu rolników w Brukseli
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” stanowczo potępia brutalną pacyfikację, której 18 grudnia dokonała policja wobec protestujących rolników w Brukseli. Użycie siły wobec obywateli, którzy domagają się dialogu i bronią swojego bytu, jest skandalem i jawnym zaprzeczeniem wartości, na które tak chętnie powołują się instytucje Unii Europejskiej.
Nie ma żadnego usprawiedliwienia dla przemocy wobec pokojowych protestów. Gdy władza zamiast rozmowy sięga po przemoc, pokazuje jedynie swoją słabość. Takie działania kompromitują UE nie tylko w sferze politycznej, ale także moralnej, podważając jej wiarygodność w oczach obywateli państw Europy.
Dla nas, Polaków, charakter i czas tych zajść budzą najgorsze skojarzenia. W grudniu wspominamy w Polsce m.in. krwawą pacyfikację protestów na Wybrzeżu 1970 roku oraz mroczne lata stanu wojennego. Wówczas pokojowi manifestanci byli brutalnie bici, represjonowani, a także mordowani za walkę o swoje prawa. Doskonale wiemy, dokąd prowadzi arogancja władzy i użycie przemocy wobec protestujących. Na takie działania, niezależnie od tego, kto jest ich inicjatorem, nigdy nie będzie naszej zgody.
Jednocześnie solidaryzujemy się z protestującymi rolnikami. NSZZ „Solidarność” od 20 lat walczy ze szkodliwymi regulacjami europejskiej polityki klimatycznej. Odrzucenie umowy z Mercosur jest także jednym z postulatów NSZZ „Solidarność”. Te ideologicznie narzucone, oderwane od realiów gospodarczych regulacje uderzają w europejskie rolnictwo oraz przemysł, prowadząc do wzrostu kosztów produkcji, spadku konkurencyjności
i zagrożenia dla bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarczego.
Takie wydarzenia, jak te, które rozegrały się 18 grudnia na ulicach Brukseli, nie powinny mieć miejsca w żadnym czasie i w żadnym miejscu na świecie. Tym bardziej
w mieście, które mieni się stolicą europejskiej demokracji i symbolem wspólnoty opartej na prawach obywatelskich. Unia Europejska, jeśli ma pozostać wiarygodna, musi reagować na społeczne napięcia dialogiem, a nie siłą.
Decyzja Prezydium KK nr 189/25 ws. udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania NSZZ „Solidarność” w głosowaniach nad uchwałą Wspólników Funduszu Wczasów Pracowniczych Sp. z o.o.w Kudowie-Zdroju w trybie art. 227 § 2 k.s.h.
(do użytku Służbowego(
Decyzja Prezydium KK nr 188/25 ws. udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania NSZZ „Solidarność” w głosowaniach nad uchwałą Wspólników Funduszu Wczasów Pracowniczych Sp. z o.o.w Kudowie-Zdroju w trybie art. 227 § 2 k.s.h.
(do użytku służbowego)