Decyzja Prezydium KK nr 68/26 ws. wyrażenia zgody na rozszerzenie obszaru działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie na pracodawców prowadzących działalność na terenie innych regionów niż region rejestrujący tę organizację

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15 postanawia, co następuje.

§ 1.

Wspólny wniosek Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”, Zarządu Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”, Zarządu Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność” oraz Zarządu Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność” o wyrażenie zgody przez Komisję Krajową na rozszerzenie obszaru działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie (ul. Mochnackiego 5, 35-016 Rzeszów) – wpisanej pod numerem 256 do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” – dotyczy następujących pracodawców:

  1. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, ul. Grunwaldzka 68, 37-100 Łańcut, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
  2. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Strzyżowie, ul. Sportowa 20, 38-100 Strzyżów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
  3. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy, ul. Poddęby 6a, 39-200 Dębica, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”,
  4. Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Tarnobrzegu, ul. Targowa 3, 39-400 Tarnobrzeg, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
  5. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Stalowej Woli, ul. Aleje Jana Pawła II 27, 37-450 Stalowa Wola, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
  6. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, ul. Wincentego Witosa 60, 38-500 Sanok, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”,
  7. Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Brzozowie, ul. Mickiewicza 1, 36-200 Brzozów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”.

§ 2.

1. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie (ul. Mochnackiego 5, 35-1016 Rzeszów), wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Rzeszowski NSZZ „Solidarność” pod numerem 256 na następujących pracodawców:

1. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy, ul. Poddęby 6a, 39-200 Dębica, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność”,
2. Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Tarnobrzegu, ul. Targowa 3, 39-400 Tarnobrzeg, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
3. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Stalowej Woli, ul. Aleje Jana Pawła II 27, 37-450 Stalowa Wola, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Ziemia Sandomierska NSZZ „Solidarność”,
4. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, ul. Wincentego Witosa 60, 38-500 Sanok, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”,
5. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Brzozowie, ul. Mickiewicza 1, 36-200 Brzozów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Podkarpackiego NSZZ „Solidarność”.

2. Rozszerzenie zasięgu działania Organizacji Zakładowej o której mowa w punkcie 1 na:

1. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, ul. Grunwaldzka 68, 37-100 Łańcut, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,
2. Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Strzyżowie, ul. Sportowa 20, 38-100 Strzyżów, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”,

nie wymaga zgody Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. Pracodawcy ci prowadzą działalność na terenie tego samego regionu, który jest regionem rejestrującym dla wyżej wymienionej Organizacji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą w Rzeszowie.

Decyzja Prezydium KK nr 67/26 ws. opinii o projekcie OSR ex post ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” na podstawie przedstawionej Oceny Skutków Regulacji ex-post wnosi następujące wnioski oraz rekomendacje w zakresie zmiany ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (dalej ustawa).

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wskazuje na brak unifikacji, standaryzacji oraz mechanizmów kontroli jakości audytów dostępności. Obecnie audyty są prowadzone według różnych zasad w poszczególnych miastach, co prowadzi do niejednolitej oceny spełniania wymagań w zakresie dostępności. W związku z tym NSZZ „Solidarność” postuluje o wprowadzenie jednolitego, ogólnopolskiego standardu dostępności, który określałby również kwestie nieuregulowane w obowiązujących przepisach prawa.

W odniesieniu do postępowania skargowego należy zauważyć, że obowiązujące przepisy ograniczają możliwość wszczęcia procedury skargowej wyłącznie do osób ze szczególnymi potrzebami lub ich przedstawicieli ustawowych. Indywidualny charakter tego uprawnienia stanowi istotną barierę dla skutecznego egzekwowania przepisów, czego potwierdzeniem jest niewielka liczba formalnych skarg – do końca 2025 roku złożono ich jedynie 234. Prezydium KK proponuje nowelizację przepisów poprzez przyznanie organizacjom pozarządowym oraz instytucjom działającym na rzecz osób z niepełnosprawnościami prawa do składania wniosków o zapewnienie dostępności oraz wnoszenia skarg do Prezesa Zarządu PFRON w interesie publicznym. Osoby ze szczególnymi potrzebami często rezygnują z dochodzenia swoich praw z obawy przed negatywnymi konsekwencjami lub ostracyzmem ze strony podmiotów publicznych, w których załatwiają formalności, dlatego umożliwienie działania organizacjom społecznym mogłoby skutecznie ograniczyć to zjawisko.

W zakresie art. 3 ustawy – brak objęcia ustawą spółdzielni mieszkaniowych. Zdaniem Prezydium KK, powinno nastąpić rozszerzenie katalogu podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności o spółdzielnie mieszkaniowe. Aktualnie spółdzielnie często odmawiają mieszkańcom zapewnienia dostępności, co szczególnie utrudnia funkcjonowanie osobom ze szczególnymi potrzebami mieszkającymi na wyższych piętrach. Włączenie spółdzielni mieszkaniowych do zakresu stosowania ustawy mogłoby przyczynić się do rozwiązania tego problemu.

Odnosząc się do art. 6 ustawy, istnieje potrzeba rozszerzenia obowiązku zapewnienia dostępności architektonicznej nie tylko na budynki, ale również na otaczającą je przestrzeń publiczną. Prezydium KK podkreśla,  że zapewnienie dostępności samego budynku nie oznacza możliwości skorzystania z niego przez osoby ze szczególnymi potrzebami, jeżeli dojście do budynku pozostaje niedostępne.

W odniesieniu do art. 7 przedmiotowej ustawy występuje problem nadużywania dostępu alternatywnego kosztem wdrażania racjonalnych usprawnień architektonicznych. W związku z powyższym zasadnym jest wykreślenie przesłanki „trudności finansowych” jako uzasadnienia stosowania dostępu alternatywnego oraz wprowadzenie obowiązku rejestrowania i szczegółowego uzasadniania każdego przypadku zastosowania tej formy. W ocenie Prezydium KK, brak precyzyjnych wymagań architektonicznych osłabia skuteczność obowiązujących norm prawnych i sprzyja zastępowaniu trwałych rozwiązań architektonicznych rozwiązaniami doraźnymi, tańszymi, lecz mniej funkcjonalnymi.

Prezydium KK wskazuje również na problem zapewnienia dostępności przez niepubliczne podmioty lecznicze. W związku z tym należy uzupełnić katalog podmiotów zobowiązanych do zapewnienia dostępności o wszystkie podmioty lecznicze. Należy zwrócić uwagę, że w placówkach ochrony zdrowia zapewnienie dostępności ma szczególnie istotne znaczenie.

Decyzja Prezydium KK nr 65/26 ws. wyrażenia zgody na rozszerzenie zasięgu działania Zakładowej Organizacji Związkowej NSZZ ,,Solidarność” Essity Operations Poland sp. z o.o. na pracodawcę prowadzącego działalność na terenie innego regionu niż region rejestrujący tę organizację

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15, wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Zakładowej Organizacji Związkowej NSZZ ,,Solidarność” Essity Operations Poland sp. z o.o. (ul. 3 Maja 30A, 55-200 Oława), wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych prowadzonego przez Region Dolny Śląsk NSZZ „Solidarność” pod numerem 2379 na Essity Poland sp. z o.o. z siedzibą ul. Puławska 180, 02-670 Warszawa, pracodawcy znajdującego się na terenie działania Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”.

Decyzja Prezydium KK nr 64/26 ws. opinii o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia kierunek proponowanych zmian w zakresie powstania instytucji ugody podatkowej.

Wprowadzenie mechanizmu ugody podatkowej może stanowić istotny krok w stronę bardziej partnerskiego modelu relacji pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi, a także przyczynić się do ograniczenia liczby długotrwałych sporów podatkowych oraz usprawnienia dochodzenia należności publicznoprawnych. Ugoda podatkowa ma mieć charakter alternatywnej metody rozwiązywania sporów (ADR), znanej z innych systemów prawnych. Oznacza to, że będzie ona dodatkową, fakultatywną ścieżką obok standardowych postępowań kontrolnych, podatkowych i sądowo administracyjnych.

Wniosek o zawarcie ugody podatkowej może być złożony począwszy od dnia, w którym powstała zaległość podatkowa, w tym również w toku kontroli podatkowej, celno-skarbowej oraz postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania będącego przedmiotem wniosku.

W szczególności należy pozytywnie ocenić powiązanie instytucji ugody z możliwością obniżenia odsetek za zwłokę oraz ograniczeniem ryzyk związanych z dalszym prowadzeniem postępowań kontrolnych i podatkowych.

Jednocześnie Prezydium KK zwraca uwagę na zasadność podjęcia przez projektodawcę działań zmierzających do:

  • doprecyzowania niektórych przesłanek związanych z odmową zawarcia ugody, w szczególności w zakresie kryteriów będących podstawą oceny „prawdopodobieństwa osiągnięcia porozumienia” oraz przesłanek odnoszących się do „interesu publicznego” (Skarbu Państwa). W praktyce ich stosowanie może budzić wątpliwości interpretacyjne;
  • monitorowania praktycznego funkcjonowania projektowanej instytucji po jej wdrożeniu, zwłaszcza pod kątem jednolitości stosowania przepisów przez organy podatkowe oraz rzeczywistej dostępności ugody dla podatników.

Decyzja Prezydium KK nr 59/26 ws. wskazania kandydata na członka Rady Nadzorczej PFRON

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na podstawie art. 50 ust. 2 pkt 2b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2025r. poz. 913, ze zm.) postanawia delegować Krzysztofa Rowińskiego jako przedstawiciela NSZZ „Solidarność” do Rady Nadzorczej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

 

Decyzja Prezydium KK nr 57/26 ws. opinii o rządowym projekcie ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do rządowego projektu ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych.
Opiniowany projekt jest połączeniem konsultowanych już wcześniej projektów Ministra ds. Polityki Senioralnej o bonie senioralnym oraz projektu rządowego o opiece długoterminowej. Projekt ustawy w zakresie koordynacji opieki długoterminowej tworzy skomplikowaną, wielostopniową procedurę przekazywania informacji między podmiotami leczniczymi a ośrodkami pomocy (CUS, OPS) i koordynatorem. W opinii Prezydium KK wprowadzenie dodatkowych obowiązków informacyjnych bez powiązania z realnym wzmocnieniem kadr lub uproszczeniem procedur stwarza ryzyko proceduralnej sprawozdawczości, obciążającej ośrodki pomocy bez realnego przedłożenia na szybsze objęcie osób pomocą.
Zdaniem Prezydium KK projekt nakłada zbyt szeroki katalog zadań na samorządy (koordynatorów opieki długoterminowej) zakładając wykorzystanie istniejących zasobów kadrowych, bez ustalenia minimalnych standardów zatrudnienia w zależności od liczby mieszkańców objętych działaniem. Istnieje realne niebezpieczeństwo, iż podjęte próby koordynacji nie przełożą się na wymierne efekty praktyczne.
W zakresie wdrożenia bonu senioralnego, projekt w zasadzie obrazuje rezygnację z systemowego wsparcia niesamodzielnych seniorów w miejscu ich zamieszkania, pomimo, że jak sam projektodawca zaznaczał, był szeroko konsultowany i oczekiwany przez środowiska seniorów i ich opiekunów. Ten element systemu miał także wspierać aktywne zawodowo osoby, które mają zobowiązania opiekuńcze wobec bliskich niesamodzielnych seniorów.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że opiniowany projekt w zakresie Programu Bonu Senioralnego, jest nową propozycją i powinien zostać poddany odpowiednim konsultacjom społecznym, tymczasem jego pierwsze czytanie w Sejmie odbywa się dwa tygodnie po przesłaniu projektu z Sejmu do Rady Dialogu Społecznego.
Uwagi szczegółowe do projektu: W Rozdziale 5 projektowanej ustawy wprowadza się Program Bonu Senioralnego (Program), który będzie realizowany jako świadczenie, dla osób które ukończyły 65 rok życia, o ile gmina ich miejsca zamieszkania taki program będzie realizowała.
W projektowanym art. 28 ustawy ustala się kolejność przyznawania dotacji w ramach Programu wg dotychczasowej aktywności gmin w organizowaniu usług opiekuńczych na rzecz osób starszych. Kolejność przyznawania dotacji ma być ustalana od najmniej dotychczas aktywnych gmin, poprzez te, w których usługi opiekuńcze były kierowane do nie więcej niż 10 osób, do tych gmin, które mają największą prognozowaną dynamikę wzrostu liczby i odsetka seniorów. Ograniczenie dostępu gminom do Programu znacznie zawęża jego zasięg i nie gwarantuje wsparcia wszystkim potrzebującym seniorom. Zakłada się, że wsparcie otrzyma maksymalnie 20 tys. osób rocznie w pierwszym okresie trwania Programu (lata 2026-2028). Należy nadmienić, że zgodnie z badaniami cytowanymi w Ocenie Skutków Regulacji projektu, w Polsce ok 25% osób w wieku powyżej 65 lat ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności, dziś jest to liczba ok. ponad 1,9 mln osób. Nie można zatem oczekiwać widocznej poprawy sytuacji tych osób wynikającej z zaproponowanych rozwiązań.
Program jest przewidziany na cykle trzyletnie (art. 29 ust. 2 projektu), a jego finasowanie zakłada się do 2035 roku, jednakże, nie gwarantuje się jego realizacji, gdy zostanie uruchomiony mechanizm korygujący ograniczający wydatki w zakresie realizacji opiniowanej ustawy (art. 48 ust.1i2). Zdaniem NSZZ „Solidarność” jest to element, który może zniechęcić gminy do sięgania po środki na realizację Programu, a tym samym jeszcze bardziej ograniczyć jego zasięg.
Niestety, wobec braku projektu aktu wykonawczego nie ma możliwości oceny zasad przyznawania świadczenia ani ustalania jego minimalnej i maksymalnej wysokości. Trudne jest także ustalenie wielkości grupy docelowej z uwagi na fakt, że Program nie będzie realizowany we wszystkich gminach w kraju. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia taki sposób wdrażania propozycji ustawodawczych, gdyż nie gwarantuje to przejrzystości procesu legislacyjnego ani skuteczności proponowanych rozwiązań.
NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że rozwiązania dotyczące rosnącej grupy seniorów wymagających wsparcia w życiu codziennym są oczekiwane nie tylko przez samych seniorów, ale także przez aktywnych zawodowo ich bliskich, którzy często muszą wybierać między zapewnieniem opieki swoim rodzicom a pracą zawodową zapewniającą bezpieczeństwo finansowe własnego gospodarstwa domowego. Dlatego rozwiązania te powinny być z odpowiednim wyprzedzeniem konsultowane z zainteresowanymi środowiskami oraz stanowić przejrzysty system dostępny dla świadczeniobiorców bez względu na ich miejsce zamieszkania. Przedstawiony projekt nie spełnia tych warunków, dlatego NSZZ ”Solidarność” ocenia go negatywnie.

Decyzja Prezydium KK nr 55/26 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wskazuje, że projekt ustawy zawiera propozycję nowelizacji przepisów dotyczących obowiązków informacyjnych i rozliczeniowych płatników podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych, w szczególności w zakresie właściwości urzędu skarbowego, terminów i formy przekazywania informacji podatkowych.

Do tej pory PIT-11 oraz inne formularze były wysyłane automatycznie zarówno do urzędu skarbowego, jak i do podatników. W nowelizacji zaproponowano odejście od tej zasady w przypadku podatników, kiedy to PIT-11 miałby być wysyłany tylko na ich wniosek. Nie będzie to dotyczyło emerytów i rencistów, którzy będą nadal otrzymywali odpowiednie druki bez składania dodatkowych wniosków.

Z jednej strony ograniczy to obowiązki administracyjne, z drugiej – może być źródłem problemów m.in. dla podatników wykluczonych cyfrowo. Dlatego zdaniem Związku należy wprowadzić okres przejściowy oraz podjąć działania edukacyjne podatników w tym zakresie.

Zgodnie z projektem ustawy zmianie ma ulec również nazewnictwo: zamiast obecnych ogólnych opisów informacji podatkowych w przepisach mają pojawić się odesłania wprost do nazwy formularzy (np. PIT-11). Projektodawca wskazuje, że ma to ułatwić stosowanie przepisów przez płatników i ograniczyć wątpliwości praktyczne. Można uznać, że jest to podejście praktyczne i nie będzie wątpliwości jaki druk należy wykorzystać. Z drugiej strony w momencie zmiany nazwy formularza konieczna będzie kolejna nowelizacja ustawy co będzie stanowiło dodatkowe obciążenie legislacyjne dla i tak już skomplikowanego systemu.

Pozytywnie należy ocenić ujednolicenie terminu składania rocznych zeznań. Z ustawy mają zostać usunięte szczególne przepisy nakładające obowiązek wcześniejszego złożenia zeznania rocznego przez osoby opuszczające Polskę w trakcie roku podatkowego. Oznacza to rezygnację z obowiązku rozliczenia PIT przed wyjazdem z kraju. Po zmianach zasadą ma być jeden wspólny termin składania zeznań: od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku podatkowego.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” negatywnie ocenia brak uproszczeń dla małych podatników czy podmiotów o ograniczonych zasobach organizacyjnych. Pomimo chęci zmniejszenia obciążeń administracyjnych częsta zmiana przepisów podatkowych, niski stopień skonsolidowania przepisów, stosowanie zawiłych odesłań, rozbudowa przepisów o nowe jednostki redakcyjne negatywnie wpływa na przejrzystość prawa i zwiększa ryzyko błędów po stronie podatników. W szczególnym stopniu może to dotknąć mniejsze podmioty nieposiadające rozbudowanych działów księgowych lub podatkowych.

Decyzja Prezydium KK nr 54/26 ws. upoważnienia do podpisania Interpretacji przepisów PUZP dla Pracowników Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej ws. nabycia uprawnieńdo nagrody jubileuszowej w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” upoważnia Witolda Kleczkowskiego – przewodniczącego Krajowej Sekcji Pracowników Cywilnych MON NSZZ „Solidarność” oraz Andrzeja Kolucha – zastępcę przewodniczącego Krajowej Sekcji Pracowników Cywilnych MON NSZZ „Solidarność” do podpisania w imieniu NSZZ „Solidarność” Interpretacji przepisów PUZP dla Pracowników Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej ws. nabycia uprawnień do nagrody jubileuszowej w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.