Decyzja Prezydium KK nr 133/17 ws. opinii o projekcie ustawy budżetowej na rok 2018

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza uwagi do przedstawionego przez rząd wstępnego projektu budżetu państwa na 2018 rok.

 

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zauważa wiele pozytywnych zmian w sytuacji gospodarczej kraju. Zmniejszenie przewidywanego deficytu budżetu państwa w 2017 roku, znaczącą poprawę wskaźników makroekonomicznych (potwierdzoną oceną agencji Moody’s podnosząca prognozę wzrostu PKB w 2017 r. do 4,3%), a przede wszystkim bardzo dobrą sytuację na rynku pracy. W związku z tym nie do zaakceptowania jest kontynuacja polityki rządu dotycząca zamrażania wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej pomimo poprawy sytuacji budżetu państwa.

Od wielu lat głównym źródłem wzrostu gospodarczego Polski jest popyt konsumpcyjny. Jednakże w ocenie Prezydium, aby utrwalić wzrost gospodarczy konieczne są stałe działania w kierunku pobudzania inwestycji. W sposób szczególny rząd powinien skupić uwagę na działaniach wzmacniających inwestycje zarówno prywatne, jak i publiczne.
Na pozytywną opinię zasługuje więc zwiększenie nakładów na innowacyjność, badania, działalność rozwojową oraz naukę, które między innymi powinny służyć wzrostowi nakładów na inwestycje publiczne. Powodzenie realizacji inwestycji będzie zależało również od dobrej absorpcji środków unijnych, co powinno być przedmiotem szczególnej troski ze strony państwa. W związku z powyższym postulujemy o pogłębioną debatę o Polskim Funduszu Rozwoju – jego roli i efektywności w polityce inwestycyjnej państwa.

Pozytywnie oceniamy zapewnienie odpowiednich środków na wypłatę świadczeń emerytalno-rentowych, po przywróceniu ustawowego wieku emerytalnego dla kobiet – 60 lat i mężczyzn – 65 lat. Jest to ważny postulat dla znacznej części polskiego społeczeństwa, który powinien spowodować korzystne zmiany na rynku pracy.

Wynagrodzenia

Rząd założył, że średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej wyniesie w 2018 roku 100,0% w ujęciu nominalnym. Oznacza to, że wynagrodzenia ustalone zgodnie z art. 6 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw – już po raz ósmy – nie będą waloryzowane. W ocenie Prezydium KK wpłynie to negatywnie na sytuację dochodową pracowników i w konsekwencji na poziom konsumpcji oraz wzrost gospodarczy. Wobec powyższego negatywnie oceniamy rządową propozycję i podtrzymujemy postulat, aby wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej wynosił nie mniej niż 11,2%.

Równocześnie podkreślamy, iż podstawowym narzędziem kształtowania wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej powinien być średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń określany w ustawie budżetowej, ustalony podczas negocjacji przy udziale partnerów społecznych. Wieloletnia praktyka odstępowania od indeksacji wynagrodzeń pracowników sfery budżetowej przy jednoczesnym podwyższaniu płac niektórych pracowników sektora instytucji rządowych i samorządowych stanowi dyskryminację pracowników, których wynagrodzenia nie zostały objęte wzrostem. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” nie akceptuje takich rozwiązań, gdyż wzrost wynagrodzeń pracowników sfery budżetowej powinien dotyczyć wszystkich grup zawodowych, a nie jedynie wybranych. Należy podkreślić, że konsekwentne „zamrażanie” wzrostu wynagrodzeń niepodlegających automatycznej indeksacji prowadzi do coraz większych rozbieżności płacowych wśród poszczególnych grup pracowniczych u tego samego pracodawcy. Ponadto, takie postępowanie eliminuje kompetencje Rady Dialogu Społecznego w zakresie negocjacji wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w sferze budżetowej. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” postuluje po raz kolejny, aby wzrost wynagrodzeń pracowników sfery budżetowej był ustalany w ramach negocjacji prowadzonych w Radzie Dialogu Społecznego oraz przypomina o potrzebie wypracowania rozwiązania systemowego, obejmującego model kształtowania płac tych pracowników. Erozja wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej powoduje stały spadek atrakcyjności tego typu pracy, co w dłuższej perspektywie może powodować stały spadek jakości usług dla społeczeństwa, np. w pomocy społecznej. W wielu urzędach administracji centralnej nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia co – przy jednoczesnym wzroście obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów – powoduje zwiększenie obciążenia pracą, co de facto oznacza wzrost wydajności pracy za niższą płacę. Efektem staje się ucieczka ludzi młodych posiadających perspektywy z administracji centralnej; zaś dobra praca służby cywilnej jest jednym z warunków sprawnej realizacji programu społecznego
i ekonomicznego rządu.

Negatywnie należy ocenić obniżenie kwoty na wynagrodzenia i składki pracowników powiatowych urzędów pracy w stosunku do roku 2017 w planie finansowym funduszu pracy. Wynagrodzenia doświadczonych pracowników powiatowych urzędów pracy są dramatycznie niskie i oscylują wokół wynagrodzenia minimalnego.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uznaje, że wzrost wynagrodzenia minimalnego w 2018 r do kwoty 2.100 zł jest niewystarczający, szczególnie w perspektywie projektowanej inflacji. Wzrost nominalnej kwoty o 5% skutkuje tym, że nieznacznie podnosi się relacja wartości minimalnego wynagrodzenia do prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2018 roku. Niestety, zdaniem NSZZ „Solidarność” proponowana dynamika wzrostu wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę jest zbyt niska, biorąc pod uwagę cel, jakim jest osiągnięcie wartości wynagrodzenia minimalnego na poziomie 50% przeciętnego wynagrodzenia w corocznym tempie proporcjonalnym do tempa wzrostu gospodarczego.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” domaga się również odmrożenia wysokości odpisów na zakładowy funduszu świadczeń socjalnych.

Wieloletnie mrożenie wynagrodzeń w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych spowodowało, że wynagrodzenia są na tak niskim poziomie, że obecnie proponowana jednorazowa podwyżka jest niewystarczająca.  Prezydium Komisji Krajowej zwraca uwagę, że  racjonalnym i oczekiwanym  rozwiązaniem jest coroczna indeksacja płac utrzymująca  przynajmniej  ich j wartość realną.

Zgodnie z deklaracją rządu, wyrażoną w trakcie prac Rady Dialogu Społecznego, oczekujemy pilnego przedstawienia raportu o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej.

Rynek pracy

Odnosząc się do wstępnego projektu ustawy budżetowej w zakresie zadania nr 14.1 pod nazwą: „Wspieranie zatrudnienia i przeciwdziałanie bezrobociu” Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi.

W lipcu, zgodnie z przedstawionymi przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej danymi, stopa bezrobocia w Polsce wyniosła 7,1 %. Natomiast w Unii Europejskiej stopa bezrobocia w lipcu br. wyniosła 7,7%. Biorąc pod uwagę dane statystyczne sytuacja na polskim rynku pracy uległa znacznej poprawie. Co więcej, poprawa sytuacji dotyczy wszystkich województw, jako że najniższa stopa bezrobocia na poziomie 4,1% utrzymuje się w województwie wielkopolskim, natomiast najwyższa jest
w województwie warmińsko-mazurskim i wynosi 12%.

Obecna sytuacja na rynku pracy – najniższe od 26 lat bezrobocie – jest szansą do zdefiniowania na nowo celów, a także opracowania nowych narzędzi, które Fundusz Pracy będzie realizować. Rynek pracy potrzebuje dzisiaj środków przede wszystkim na realizację trzech priorytetów:

·       wsparcia przedsiębiorstw inwestujących w nowe kwalifikacje, umiejętności i kompetencje zatrudnionych pracowników jako efekt zmian zachodzących w gospodarce – cyfryzacja, robotyzacja – potrzebne są nowe kompetencje, które trzeba budować i rozbudowywać,

·       odbudowy systemu kształcenia zawodowego jako zaplecza dla rozwoju Przemysłu 4.0,

·       zbudowania i realizacji rozwiązań zwiększających liczbę osób aktywnych zawodowo.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę na konieczność zapewnienia prawidłowego wydatkowania środków Funduszu Pracy. Jest to szczególnie istotne w kontekście zabezpieczenia wsparcia na lata przyszłe. Porównując obecną sytuację do lat ubiegłych należy pamiętać, iż w pierwszej połowie roku 2008 również sytuacja na rynku pracy była korzystna, natomiast w latach kolejnych nastąpiło załamanie gospodarcze, które skutkowało koniecznością wydatkowania znacznych kwot z Funduszu Pracy na zasiłki dla bezrobotnych oraz działalność w zakresie ich aktywizacji zawodowej. W tym kontekście bardzo istotne jest zachowanie spójności Funduszu Pracy, wydatkowanie jego środków zgodnie z przeznaczeniem oraz zapewnienie długotrwałej stabilności finansowej, która umożliwi sprawne i efektywne finansowanie bieżących zadań w razie nagłego kryzysu gospodarczego.

Zdecydowany sprzeciw budzi finansowanie ze środków Funduszu Pracy działań, nie wchodzących do zadań tego Funduszu, w tym zwłaszcza w coraz wyższej kwocie  staży podyplomowych oraz specjalizacji lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych (wzrost o 64 279 000 zł), pomimo negatywnej oceny wyrażonej w Uchwale Strony pracodawców i pracowników   Rady Dialogu Społecznego nr 14 z dnia 14 lipca 2016 r.
w sprawie zmian systemowych w Funduszu Pracy oraz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
.  oraz uchwale nr 2 Rady Rynku Pracy z dnia 5 października 2016. Przeniesienie ciężaru finansowania tego zadania od 2009 r. na Fundusz Pracy, stanowiące naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, było uzasadniane jako nadzwyczajne działanie będące skutkiem trudnej sytuacji finansów publicznych oraz nałożonej wobec Polski procedury nadmiernego deficytu. Obecna sytuacja budżetowa jest znacznie korzystniejsza, a procedura nadmiernego deficytu została uchylona w 2015 r. Pomimo ustania przesłanek wskazywanych jako usprawiedliwiające utrzymywanie tego stanu rzeczy, finansowanie specjalizacji i staży podyplomowych osób wykonujących zawody medyczne jest kontynuowane kolejny rok z rzędu. Podobne zastrzeżenia budzi planowane przeznaczenie 70 mln zł z Funduszu Pracy na pokrycie kosztów związanych z koordynacją przez asystenta rodziny zadań określonych ustawie o wsparciu kobiet w ciąży  i rodzin "Za życiem". Taki sposób alokacji środków Funduszu Pracy – w zastępstwie finansowania budżetowego – nie służy łagodzeniu skutków bezrobocia ani jego aktywnemu przeciwdziałaniu.

Pozytywnie należy ocenić utrzymanie na tym samym poziomie (2,45%) składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (0,10%). Pozostawienie w Funduszu Pracy kwoty 3 665 357 000 zł, która stanowi różnicę pomiędzy jego przychodami (Lp. II) i kosztami realizacji zadań (Lp. III) również należy ocenić pozytywnie. Pozostawienie w Funduszu Pracy ww. nadwyżki pozwoli zabezpieczyć ewentualne zwiększenie wydatków w przyszłości.

Ponowić należy również uwagę, iż w Załączniku nr 13 (Tabeli nr 10 – Plan finansowy Funduszu Pracy) w pozycji dotyczącej działań aktywizacyjnych zmniejszono liczbę pozycji finansowanych, a przedstawienie wydatków ma charakter bardziej ogólny w stosunku do poprzedniego projektu ustawy. W związku z powyższym nie jest możliwa ocena szczegółowych wydatków na poszczególne środki aktywizacyjne przewidziane w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Nadto należy zauważyć, iż w stosunku do roku ubiegłego następuje spadek wartości środków przeznaczanych na Krajowy Fundusz Szkoleniowy o 93 980 000 zł, co jest rozwiązaniem nieprawidłowym. Fundusz ten ma na celu działanie prewencyjne związane z zapobieganiem utraty kwalifikacji zawodowych przez osoby pracujące. W tym konkretnym przypadku poprawa sytuacji na rynku pracy nie uzasadnia zmniejszenia środków finansowych. Należy zaznaczyć, że z uwagi na konstrukcję wydatkowania środków w ramach KFS, ich zmniejszenie oznacza jednocześnie zmniejszenie udziału partnerów społecznych w podejmowaniu działań mających wpływ na rynek pracy, co również byłoby zjawiskiem bardzo niekorzystnym. Decyzja o zmniejszeniu budżetu Krajowego Fundusz Szkoleniowego stoi w sprzeczności z uchwałą Rady Dialogu Społecznego nr 34 z dnia 19 czerwca 2017 r.
w sprawie rekomendacji zmian w Krajowym Funduszu Szkoleniowym, w której partnerzy społeczni zgodzili się w kwestii systematycznego zwiększania limitu środków KFS do 4% Funduszu Pracy w 2018 r. i docelowo 6% w 2019 r. W projekcie planu Funduszu Pracy na 2018 udział ten zmniejszył się do 1,2% z 1,6% w roku 2017. Inwestycje publiczne w szkolenia pracowników są najskuteczniejszą formą inwestycji w kapitał ludzki, a dodatkowo strukturalne niedopasowania na rynku pracy zwiększają presję na te inwestycje. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” domaga się respektowania prawa partnerów społecznych do kształtowania polityki zatrudnienia i rynku pracy i wpływu na Fundusz Pracy powstający ze składek zatrudnionych.

Pozytywnie należy ocenić rozszerzenie między innymi katalogu osób uprawnionych do otrzymania pomocy z FGŚP.

Niezrozumiałe jest przeniesienie wydatków Funduszu Pracy w części dotyczącej zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wydatki te, wynoszące 2,1 mld zł, znacząco przewyższają całkowite wpływy FGŚP, zaplanowane na 2018 r. w kwocie 585 mln zł. Oczywistym jest, że nie powinno mieć miejsca utrzymanie niskiego stanu środków FGŚP, albowiem
w następstwie takiego stanu rzeczy istnieje ryzyko szybkiego jego wyczerpania. Tymczasem jak wynika z przedstawionego planu finansowego, stan FGŚP ma ulec obniżeniu z 4,9 mld zł na koniec 2017 r. do 3,2 mld zł na koniec 2018 roku. W ocenie NSZZ „Solidarność” nie ma przesłanek prawnych ani ekonomicznych uzasadniających taką zmianę.

Aktywna polityka rynku pracy przeciwdziałająca bezrobociu wymaga także zaangażowania urzędów pracy, których zadaniem, przy niskim poziomie bezrobocia jest aktywizacja zawodowa obywateli. Zmniejszenie budżetu w 2018 roku na działania aktywizacyjne o 56%, czyli 74,5mln zł  jest nie do zaakceptowania.. Na zdecydowanie  negatywną ocenę zasługują niższe o 50mln zł, czyli 17,3% wydatki na wynagrodzenia, składki, dodatki do wynagrodzeń oraz odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla pracowników wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy, mając na uwadze  już istniejące braki  kadrowe.

Ważnym elementem wspierającym decyzje o powrocie na rynek pracy, czy zmianie zawodu jest poradnictwo zawodowe oraz promocja działań wspierających aktywizację zawodową. W planowanych na 2018 rok wydatkach Funduszu Pracy niestety kwota przewidziana na to zadanie została zmniejszona o 55%, czyli 9,8 mln zł. Decyzja ta kłóci się z celowością wydatkowania środków z Funduszu Pracy.

Ponadto NSZZ „Solidarność” zwraca także uwagę na potrzebę poddania pod dyskusję kwestii wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Uważamy, że należy podjąć dyskusję nt. powiązania zasiłku z utraconym wynagrodzeniem. Kwestie te powinny zostać poddane pogłębionej analizie i szerokiej dyskusji pomiędzy partnerami społecznymi i ekspertami.

Polityka rodzinna

Artykuł 71 Konstytucji RP stanowi, że: „Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych”. Natomiast „matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych (…)” Na aprobatę zasługuje zatem potraktowanie w projekcie wstępnym budżetu zadania (13.4) wspieranie rodziny jako priorytetu państwa.

W roku 2018 nakłady na dział rodzina wzrastają wobec planów na 2017 r. o 5,83%. Wzrost nakładów wiąże się z nowymi zadaniami oraz modyfikacją dotychczasowych form wsparcia rodziny, czyli obejmuje przede wszystkim:

– zwiększone wydatki na wypłaty świadczenia wychowawczego dla rodzin,

– zwiększenie nakładów na opiekę nad dzieckiem do lat 3,

– zwiększenie dostępności Karty Dużej Rodziny oraz zakresu jej oddziaływania,

– uruchomienie nowych form wsparcia rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi w związku
z realizacją programu „Za Życiem”.

Jednak zakładany wzrost wydatków w dziale „Rodzina” nie obejmuje planowanej ustawowo na rok 2018 weryfikacji świadczeń rodzinnych oraz kryteriów ich przyznawania. W planie budżetu nie znalazły się także zwiększone kwoty na świadczenia z funduszu alimentacyjnego, co oznacza, że polityka rodzinna, pomimo wielu pozytywnie ocenianych nowych inicjatyw, omija najsłabsze rodziny – w tym ubogie rodziny niepełne. Należy zwrócić uwagę, że przy wzrastającej płacy minimalnej, kryteria dochodowe, uprawniające do świadczeń rodzinnych czy świadczeń z funduszu alimentacyjnego, stają się coraz mniej dostępne dla słabszych rodzin, starających utrzymać się z dochodów z pracy. Widoczna dysproporcja pomiędzy pomocą państwa rodzinom wielodzietnym i niepełnym świadczy o nierównym traktowaniu dzieci w tych grupach rodzin. Zdaniem NSZZ „Solidarność” wobec deklaracji rządu o priorytecie wsparcia rodzin, należy wypracować mechanizmy, które w równym stopniu wesprą najsłabsze rodziny z dziećmi, niezależnie od liczby dzieci
w rodzinie. Niepokojący jest również fakt marginalizacji systemu świadczeń rodzinnych. Brak zabezpieczenia środków na waloryzację świadczeń i kryteriów dochodowych do nich uprawniających pozwala przypuszczać, że propozycje MRPiPS dotyczące rezygnacji z mechanizmu weryfikacji świadczeń zostaną zrealizowane. NSZZ „Solidarność” nie wyraża zgody na rezygnację z negocjacyjnego trybu weryfikacji świadczeń dla najsłabszych rodzin.

Z raportu NIK z czerwca 2015 r. jednoznacznie wynika, że państwo polskie nie wypracowało całościowej i długofalowej polityki rodzinnej, natomiast koncentruje działania na doraźnie wprowadzanych rozwiązaniach, bez zapewnienia odpowiedniej koordynacji. Nie zostały określone ramy polityki rodzinnej oraz nie sprecyzowano jej celów i powiązanych z nimi działań. Brak jest również systemowej analizy osiąganych efektów w powiązaniu
z ponoszonymi nakładami. Zdaniem NSZZ “Solidarność” główne wnioski powyższego Raportu pozostają aktualne. Dlatego ponownie zwracamy uwagę, że efektywna polityka rodzinna wymaga wypracowania systemu jej koordynacji, tak aby wsparcie trafiało w pierwszej kolejności do grup społecznych najbardziej tego potrzebujących, poszerzając zasięg pomocy w miarę możliwości finansowych państwa.

Pomoc społeczna

Celem polityki państwa w ramach polityki społecznej oraz pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art.2 ustawy o pomocy społecznej).

Państwo udziela wsparcia finansowego jednostkom samorządu terytorialnego w realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej (projekt budżetu na rok 2018 – planowanie w układzie zadaniowym – zadanie 13.1 pomoc i integracja społeczna) – widnieje podobnie jak w roku ubiegłym, jako zadanie priorytetowe.

Przedłożony projekt ustawy budżetowej zakłada zwiększone dotacje dla gmin w 2018 r. na finansowanie i dofinansowanie zadań z zakresu pomocy społecznej, w tym na wypłatę zasiłków stałych i zasiłków okresowych gwarantowanych z budżetu państwa. Pozwala to przypuszczać, że zabezpiecza się w ten sposób środki na ustawową weryfikację progów dochodowych i kwot zasiłków z pomocy społecznej, przewidzianą od 1 listopada 2018 roku. Jednakże w uzasadnieniu projektu ustawy nie ma wzmianki na temat środków przeznaczonych na ten cel.

Ponadto niezrozumiały jest fakt ograniczenia o prawie 40% w stosunku do roku 2017 środków na wsparcie odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Wyjaśnienia resortu o nakładzie odpowiednim do zapotrzebowania są nieprzekonywujące i świadczą o ignorowaniu problemu, a przecież narzędzie to ma służyć ochronie gospodarstw domowych, których poziom dochodów nie gwarantuje pokrycia kosztów utrzymania mieszkań. Dodatkowo zmniejszenie tych środków może pozbawić możliwości udzielenia realnego wsparcia w przypadku wzrostu cen energii, który przede wszystkim odczują indywidualne gospodarstwa domowe osób najuboższych. Zdaniem NSZZ „Solidarność” należy zweryfikować sposób wykorzystania tego narzędzia, w tym kryteria przyznawania dodatków energetycznych dla odbiorców wrażliwych tak, aby stało się to realnym wsparciem najuboższych gospodarstw domowych które, zgodnie z zapewnieniami rządu są pod szczególną ochroną państwa.

Niepokojące jest obniżenie dotacji na działalność ośrodków pomocy społecznej. Dokonujące się przez ostatnie lata przemiany społeczno – gospodarcze w naszym kraju postawiły przed służbami społecznymi oraz samymi pracownikami socjalnymi nowe wyzwania. Spowodowały one, że praca ta wymaga nie tylko ciągłego doskonalenia się, ale również niesie ze sobą coraz więcej zagrożeń. W związku z tym, tak ważną kwestią staje się poziom wynagrodzeń profesjonalnych służb społecznych. MRPiPS jest świadome zróżnicowania tych wynagrodzeń w ujęciu regionalnym oraz faktu, że większość pracowników socjalnych pomimo wysokich kwalifikacji osiąga dramatycznie niskie wynagrodzenia. Niestety, przez ostatnie lata ignorowano ten problem. Niskie zarobki oraz trudne warunki pracy, ale przede wszystkim brak poczucia bezpieczeństwa i odpowiedniego wsparcia ze strony MRPiPS powodują, że coraz częściej profesjonaliści odchodzą z zawodu. Dla młodych pracowników takie warunki pracy nie są wystarczająco atrakcyjne. Zwracamy uwagę, że kwestia wynagrodzeń pracowników socjalnych nie jest sprawą jedynie samorządów. Realizują one bowiem podstawowe zadania z zakresu polityki społecznej państwa i zadania zlecone im przez państwo. Zatem powinni być również wynagradzani jak urzędnicy państwowi oraz cieszyć się takim samym uznaniem i ochroną. Dlatego Prezydium KK NSZZ „Solidarność” apeluje, by jak najszybciej podjąć prace nad poprawą warunków pracy oraz wynagrodzeń pracowników socjalnych.

Sytuacja osób niepełnosprawnych

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zgodnie z projektem budżetu na 2018 r., dysponować będzie środkami w wysokości 5 021 248 tys. zł. Wielkość ta jest niewiele wyższa od zeszłorocznego budżetu PFRON, który zgodnie z planem na 2017 r., wyniósł 4 871 859 tys. zł.

Na uwagę zasługuje fakt, że przewiduje się większe o 5 % środki na jedno z głównych zadań Funduszu, tzn. na dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Kwotę tę zaplanowano w 2018 r. na 3 150 000 tys. zł. Niestety, środki te są nadal zbyt niskie aby można było przeprowadzić odpowiednią waloryzację kwot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami, których wysokość jest niezmienna od 2014 roku. Brak waloryzacji dofinansowań do wynagrodzeń pracowników pogarsza sytuację Zakładów Pracy Chronionej, których z każdym rokiem jest coraz mniej, a w których znajdują pracę osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz tzw. schorzeniami specjalnymi czyli grupy, które mają największy problem ze znalezieniem pracy na otwartym rynku pracy.

Za niepokojącą uznać należy zaplanowaną wysokość środków na programy zatwierdzane przez Radę Nadzorczą PFRON służące rehabilitacji społecznej i zawodowej, których przewidywane wykonanie na 2018 rok wynosi 118 487 tys. zł. Jest to kwota za mała w stosunku do potrzeb.

Po raz kolejny Prezydium KK NSZZ „Solidarność” wskazuje na problem niewystarczającej dotacji z budżetu państwa dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Kwota ta, zgodnie z art. 46 a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, może być do 200 milionów zł wyższa. Odpowiednio wyższa dotacja pozwoliłaby Funduszowi dokonać waloryzacji dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i jednocześnie zaplanować większe środki na realizację zadań z zakresu rehabilitacji społecznej.

Emeryturrenty z FUS

W budżecie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przewidziano kwotę 5,4 mld złotych na waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych w 2018 r. Jest to kwota zabezpieczona dla wskaźnika waloryzacji na ustawowo wyznaczonym minimalnym poziomie. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że w swojej Decyzji z dnia 23 maja 2017 r., wyraziło potrzebę zwaloryzowania świadczeń emerytalno-rentowych w roku 2018 r. wskaźnikiem inflacji powiększonym o 50% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2017 r. Stanowisko to nadal jest aktualne.

Najniższe świadczenia stale tracą na swojej wartości na skutek niedoszacowania poziomu wskaźnika wzrostu. NSZZ „Solidarność” nadal postuluje o utworzenie sprawiedliwego systemu waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, tak aby coroczny wskaźnik ich wzrostu realnie odzwierciedlał dynamikę wzrostu cen w odpowiednich grupach emeryckich gospodarstw domowych w danym roku. W planowanym budżecie na rok 2018. nie przewiduje się środków na odpowiednie działania wobec najuboższych emerytów
i rencistów.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność” przypomina o potrzebie uzupełnienia systemu ubezpieczeń emerytalnych o rozwiązania dla osób z długoletnim stażem ubezpieczeniowym, które u schyłku swojej aktywności zawodowej nie osiągnęły jeszcze ustawowego wieku uprawniającego do emerytury. Długotrwały okres składkowy oznacza w praktyce zazwyczaj podjętą w młodym wieku ciężką pracę fizyczną. Choroby zawodowe takich osób często uniemożliwiają im dalszą pracę, a jednocześnie nie mają one możliwości korzystania ze zgromadzonego na swoich kontach emerytalnych, zazwyczaj dużego kapitału.

Podatki

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia, postulowane od wielu lat przez Związek, działania rządu w zakresie uszczelnienia systemu podatkowego, które doprowadziły do znacznego zwiększenia strony dochodowej budżetu (ponad planowaną wartość w roku bieżącym oraz planowane dochody w 2018 roku). W związku z tym niezrozumiałe są działania podwyższające wzrost efektywnej stawki podatkowej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz utrzymanie podwyższonych stawek VAT.

Podwyższone stawki VAT – obowiązujące od 2011 r. z założenia miały mieć charakter tymczasowy i obejmować lata 2011 – 2013, tymczasem rok 2018 jest kolejnym rokiem, w którym rząd nie wraca do poprzednich stawek podatkowych.

Pozytywnie należy ocenić planowane podwyższenie kwoty wolnej od podatku dla osób najmniej zarabiających, jednakże z konstrukcji zaproponowanej przez rząd skorzystają oni dopiero w 2019 roku, czyli w momencie rozliczenia za 2018 rok. Negatywnie należy ocenić pozostawienie progów podatkowych, które obowiązują od 2009 roku, a także niezmienionych od 2008 r roku kwot zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu, gdyż oznacza to wzrost efektywnej stawki podatkowej. Podatki – poza funkcją fiskalną- pełnią także funkcję dystrybucyjną i stymulacyjną, a więc powinny służyć realizacji określonych celów społecznych, w tym wyrównaniu dysproporcji dochodowych.

Projekt ustawy budżetowej na 2018 rok nie odnosi się do konieczności dokonania zmian w polskim systemie podatkowym, które zwiększyłyby jego progresję i tym samym zmniejszyły obciążenia fiskalne osób najmniej zarabiających. Podstawową kwestią jest zwiększenie liczby progów podatkowych w polskim systemie podatkowym. Dane Ministerstwa Finansów wskazują na to, że większość płatników podatku PIT płaci 18-procentowy podatek dochodowy. Niewiele jest za to osób, które płacą 32-procentowy podatek dochodowy. Znaczna liczba osób, które potencjalnie mogłyby zostać objęte tym progiem podatkowym unika go poprzez założenie pozarolniczej działalności gospodarczej, dzięki czemu płacą podatek dochodowy w wysokości 19%. Rodzi to pytanie o sprawiedliwość polskiego systemu podatkowego. Zwracamy uwagę na fakt, że osoby pracujące w oparciu o umowy o pracę są najbardziej obciążone podatkiem dochodowym. Ponadto, normą w państwach europejskich jest to, że większość dochodów podatkowych pochodzi z podatków bezpośrednich, a nie od podatku od towarów i usług, tak jak w Polsce, gdzie VAT w 2018 roku ma odpowiadać za 50% ogółu dochodów podatkowych. Przypominamy, że podatek VAT nieproporcjonalnie negatywnie obciąża osoby o niższych dochodach. 

           Na negatywną ocenę zasługuje  utrzymanie  obowiązywania podatku od niektórych kopalin, który negatywnie wpływa na funkcjonowanie przede wszystkim spółki KGHM Polska Miedź S.A. 

Zdrowie

Projekt budżetu nie pozwoli na realizację zapowiedzi Ministra Zdrowia zawartych w harmonogramie dokumentu ,,Narodowa Służba Zdrowia – Strategia zmian w systemie ochrony zdrowia w Polsce na lata 2016 – 2018” dotyczących wzrostu nakładów na służbę zdrowia. NSZZ „Solidarność” wskazuje, iż kolejny rok z rzędu środki przeznaczone z budżetu na ten cel są zbyt niskie, aby znacząco poprawić jakość i dostępność świadczeń zdrowotnych oraz zlikwidować zatory płatnicze. Sytuacja finansowa placówek służby zdrowia w 2018 roku nie ulegnie poprawie.

Na przyszły rok również zaplanowano mniejsze wydatki na programy polityki zdrowotnej (96,3 % nakładów z 2017r.). Finansowanie profilaktyki jak i medycyny naprawczej winno zostać zwiększone albo przynajmniej pozostać na poziomie obecnego roku – adekwatnie do priorytetów zdrowotnych i epidemiologii.

Szczególnej uwagi wymaga również finansowanie zakładów opiekuńczo – leczniczych i pielęgnacyjno – opiekuńczych. Na 2018 rok zaplanowano na ten cel mniej środków niż w roku poprzednim (98,8%) pomimo wzrostu zapotrzebowania na ten rodzaj świadczeń zdrowotnych w związku ze wzrostem liczby osób starszych wymagających opieki.

Jedynym obszarem sektora zdrowotnego, w którym wzrost nakładów w 2018 będzie odczuwalny jest obszar szpitali klinicznych. W przyszłym roku finansowanie szpitali klinicznych będzie wyższe o ponad 20,6% względem roku poprzedniego. Również zauważalny jest wzrost finansowania świadczeń wysokospecjalistycznych o ponad 7,3% względem roku poprzedniego. NSZZ „Solidarność” podkreśla, iż konieczny jest ciągły monitoring wydatkowania środków przez poszczególne podmioty, aby zmaksymalizować wartość dodaną dla pacjentów i usprawnić proces leczniczy.

Szereg wątpliwości Związku budzi realizacja Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego wobec nikłego (0,9%) wzrostu środków finansowych w stosunku do poprzedniego roku. Stawia to pod znakiem zapytania efektywną realizację programu oraz podważa deklarowany przez Ministra Zdrowia priorytetowy charakter programu. Również w obszarze profilaktyki uzależnień tj.: zwalczania narkomanii (99,7% nakładów z roku 2017), przeciwdziałania alkoholizmowi (wzrost o 0,1% względem 2017 roku) czy zwalczania i zapobiegania AIDS (wzrost o 0,4% względem 2017 roku) ilość zaplanowanych środków jest niewystarczająca.

Na realizację programu “leki 75 plus” zaplanowano około 80 mln zł więcej (443 300 tys. zł) w stosunku do roku 2017. Podkreślając społeczną ważność realizacji programu należy przypomnieć, że nie rozwiązuje on problemu realnego ograniczenia dostępu osób starszych do leczenia ze względów ekonomicznych (pominięto w nim grupy od 60 r. życia – kobiety i 65 r. życia – mężczyźni) – ponieważ uwzględnia jedynie kryterium późnego wieku, pomijając ich sytuację materialną.

Zaplanowane środki w budżetach Wojewodów w dziale 851 Ochrona zdrowia są niższe (95,4 % nakładów z 2017 r.), nie odzwierciedla to nowych zadań: sporządzania dla obszaru województwa regionalnych map potrzeb zdrowotnych, monitorowania ratownictwa medycznego czy zadań z zakresu zdrowia publicznego.

Państwowa Inspekcja Sanitarna

Zaplanowano spadek środków w budżetach wojewodów (964 799 tys. zł wobec 973 283 tys. zł w 2017 roku) przeznaczonych na Państwową Inspekcję Sanitarną. Trend zmniejszenia finansowania – w stosunku do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej powoduje likwidowanie niektórych laboratoriów, redukcję personelu czy utrzymywanie majątku za środki finansowe przeznaczone na wynagrodzenia pracowników – zwłaszcza wobec zamrażania wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej.

Państwowe Ratownictwo Medyczne

Od 2009 roku finansowanie ratownictwa medycznego pozostaje praktycznie na tym samym poziomie, co powoduje utratę możliwości korzystania ze środków UE. Ratownictwo medyczne wymaga pilnego wzrostu finansowania w zakresie podstawowej działalności co najmniej o 12%, co spowodowałoby, biorąc pod uwagę kształtowanie się inflacji w ostatnich kilku latach, przynajmniej realne utrzymanie finansowania na niezmienionym poziomie.

Prezydium KK NSZZ “Solidarność podkreśla, iż porozumienie z dnia 19 lipca 2017 r. pomiędzy środowiskiem zawodowym ratowników medycznych a Ministrem Zdrowia powoduje konieczność zabezpieczenia w budżecie środków na jego realizację. Porozumienie to przewiduje wypłatę wzrostu wynagrodzeń w dwóch transzach: od lipca 2017 r. i od 1 stycznia 2018 r. po 400 zł każda transza. Tymczasem w projekcie budżetu na 2018 nie znajdujemy odpowiedniego wzrostu środków budżetowych na państwowe ratownictwo medyczne (jedynie o ponad 9% w dziale 851, tj. o niespełna 10 mln zł. w stosunku do 2017 r.). Równocześnie zaplanowano spadek środków finansowych w budżetach wojewodów na ten cel (99,7%. środków z 2017r.).

Oświata

Analiza Skonsolidowanego planu wydatków w układzie zadaniowym na 2018 rok i dwa kolejne lata skłania do negatywnej oceny dotyczącej planowanych wydatków państwa na Funkcję 3. Zadanie 1. obejmujące oświatę i wychowanie. Projekt ustawy budżetowej państwa prognozuje, że kwota wydatków na ten cel w 2018 r. wynosi 44,03 mld zł. W relacji do planowanych wydatków państwa w przyszłym roku budżetowym (397,21 mld zł.), stanowi to 11,09 %, co jest wielkością znacznie mniejszą w stosunku do ubiegłych lat. Wynika stąd jednoznaczny wniosek, że finansowanie przez państwo zadań związanych z edukacją nie koreluje ze wzrostem gospodarczym, a oświata (zwłaszcza wdrażanie reformy) nie uczestniczy w niespotykanym do tej pory wzroście gospodarczym. A wszystko to odbywa się w sytuacji nakładania przez rząd RP coraz większych zadań na środowisko oświatowe przy malejących relatywnie środkach budżetowych na ten cel.

Natomiast lektura tabelarycznego ujęcia Wydatków budżetu państwa na rok 2018. Zestawienie zbiorcze według działów jako załącznik nr 2 projektu ustawy stanowi, że w części 82 rozdział 75801 dotyczącej części oświatowej subwencji ogólnej zaplanowano kwotę 41.932.752 tys. Jest to o 0,06 % więcej niż w ustawie budżetowej na rok 2017.

W uzasadnieniu podaje się, że w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji ogólnej wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej nie mniejszej, niż przyjęta w ustawie budżetowej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych. Następnie uzasadnia się, że wzrost tej kwoty obejmuje skutki finansowe wynikające ze zmiany liczby etatów nauczycieli (w domyśle ich wzrostu) oraz awansu zawodowego nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Zatem analiza tego przepisu (ustawy o dochodach j.s.t.), jak i załącznika nr 2 projektu ustawy dotyczącej części 82, prowadzi do konstatacji, że rząd RP nie planuje innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych.

Projekt Ustawy budżetowej na rok 2018 w art. 9 ust. 2 pkt 2 określa wzrost kwoty bazowej dla nauczycieli z kwoty 2752, 92 zł. do 2890,57 zł od 1 maja 2018 roku. Stanowi to wskaźnik wzrostu w wysokości 105%. Jednakże średniorocznie wskaźnik ten wynosić będzie zaledwie 103,33 % (co ledwie pokryje prognozowany średnioroczny wzrost cen i usług konsumpcyjnych), pomimo zapowiedzi ze strony Pani Minister o 5% podwyżce od początku roku. Tym bardziej budzi to rozczarowanie środowiska nauczycielskiego,  które  zostało obciążone  licznymi, dodatkowymi obowiązkami w dobie reformy edukacji.

Z powyższych powodów negatywnie oceniamy projekt Ustawy budżetowej na rok 2018 z dnia 24 sierpnia 2017 roku w części dotyczącej finansowania przez państwo zadań związanych z oświatą. Jednocześnie Prezydium KK NSZZ „Solidarność” postuluje niezwłoczne podjęcie rozmów w sprawach m.in.: standaryzacji usług pedagogicznych, zmiany systemu wynagradzania pracowników edukacji, finansowania oświaty, statusu zawodowego pracowników, itp., a mających wpływ na wielkość finansowania z budżetu państwa.

Nauka i szkolnictwo wyższe

W projekcie budżetu na 2018 rok widoczny jest planowany wzrost nakładów
w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego o około 1 mld zł. Jednak mając na uwadze podtrzymywane przez rząd deklaracje wzrostu łącznych wydatków państwa przeznaczonych na B+R do poziomu 1,7 PKB w roku 2020, jak również plany wprowadzenia tzw. Ustawy 2.0 (Prawo o szkolnictwie wyższym), podtrzymujemy tak jak dotychczas, że budżet w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego należałoby zwiększać systematycznie do roku 2021 o co najmniej 2 mld zł rocznie.

Szkolnictwo wyższe

Z przedłożonego projektu wynika również, że nadal (wzorem lat ubiegłych) kwoty bazowe stanowiące podstawę do naliczenia środków na wynagrodzenia państwowej sfery budżetowej i uczelni publicznych pozostają na poziomie z roku 2008. W przypadku uczelni publicznych jest to nadal kwota 1 873,84 zł, która nie jest odniesieniem do żadnych rzeczywistych wskaźników zawartych w budżecie.

Prezydium KK NSZZ „Solidarność”, analizując najważniejsze pozycje projektu budżetu na rok 2018, zauważa wzrost w części wydatków budżetu przeznaczonych na szkolnictwo wyższe o około 2% w stosunku do roku 2017. Biorąc jednak pod uwagę rozdział środków budżetowych w latach w latach 2013-2016 w zakresie szkolnictwa wyższego i nauki (rezerwy celowe na wzrost wynagrodzeń), ustawy okołobudżetowe blokowały odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na poziomie wynagrodzeń roku 2013, podczas gdy w latach 2013-2015 w szkolnictwie wyższym nastąpił średnio prawie 30% wzrost wynagrodzeń. Podtrzymujemy swoje uwagi dotyczące sprzeczności prawnej, która, aby mogła być usunięta, wymaga zwiększenia środków w stopniu umożliwiającym stopniowe dochodzenie do wysokości odpisu na fundusz świadczeń socjalnych od planowanych wynagrodzeń w 2018r.

Nauka

NSZZ „Solidarność” analizując część budżetową „nauka” zauważa wzrost ogólnej dotacji budżetowej (jeżeli uwzględnimy środki z rezerw celowych) o około 800 mln zł w stosunku do roku 2017. Należy jednak pamiętać, że rok 2017 charakteryzował się szczególnie niskimi nakładami w tym obszarze budżetu państwa (0,28%PKB biorąc pod uwagę środki budżetowe przeznaczone na finansowanie nauki). Pomimo tych wzrostów pojawia się obawa związana z brakiem jednoznacznego wskazania przeznaczenia rezerwy budżetowej, czyli stopnia podziału pomiędzy tzw. środki konkursowe, a finansujące utrzymanie potencjału jednostek. W związku z tym należy zwrócić uwagę, iż, pomimo wzrostu kwot przeznaczonych na finansowanie działalności statutowej w odniesieniu w szczególności do zmian zachodzących w obszarze nauki (np. zmiany dotykające instytuty badawcze) oraz szkolnictwa wyższego, nadal mamy do czynienia z ich marginalnym udziałem (np. w wysokości 7-8% w finansach rolniczych instytutów badawczych)
w finansach tych instytucji.

Inne

zydorek  podpis_2_aW roku 2018 r nastąpią zmiany organizacyjne wynikające z nowej ustawy Prawo Wodne. Prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność skarbu państwa będą wykonywać: agencja Wody Polskie, Minister właściwy ds. gospodarki morskiej, Minister właściwy ds. żeglugi śródlądowej, Minister ds. środowiska. Wymaga to zagwarantowania w ustawie budżetowej odpowiednich środków finansowych. Zwracamy uwagę że projekt ustawy budżetowej nie zawiera planu finansowego Wód Polskich, który powinien być odpowiednio wcześniej skonsultowany.

 Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” za uzasadnione uznaje zwiększenie wynagrodzeń w sądownictwie powszechnym mając na uwadze występujące niedobory etatowe w stosunku do stale przyrastającego zakresu zadań orzeczniczych we wszystkich grupach pracowniczych. Brak odpowiedniego systemowego wzrostu wynagrodzę nie sprzyja utrzymaniu doświadczonej kadry.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę, że pracownicy doświadczeni i odpowiednio merytorycznie przygotowani znacznie lepiej i szybciej radzą sobie w sytuacjach kryzysowych, które w sądzie są na porządku dziennym. Zachowanie w sądach stabilności kadr jest czynnikiem niezmiernie ważnym z powodu specyfiki przygotowania stażysty do docelowej pracy w sądzie w charakterze urzędnika sądowego. Zapewnienie bezpieczeństwa danych wrażliwych oraz zapewnienia terminowego i prawidłowego wykonywania zadań w obszarze związanym ze sferą orzeczniczą (asystenci sędziego, sekretariaty wydziałów) oraz administracyjno-terminową warunkowane jest wiedzą i doświadczeniem pracowników na określonych odcinkach pracy zarówno bezpośrednio związanych ze sferą orzeczniczą (asystenci sędziego, sekretariaty wydziałów), jak i administracyjno –obsługową.

zydorek  podpis_2_aPrezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” postuluje przeprowadzenie dyskusji na temat mierników budżetu zadaniowego oraz sposobu ich monitorowania na posiedzeniu Zespołu problemowego RDS ds. budżetu, wynagrodzeń i spraw socjalnych

 

Decyzja Prezydium KK Nr 131/17 ws. wyrażenia zgody na dopisanie statku ESL AUSTRALIA bandery cypryjskiej do istniejącego układu zbiorowego pracy dla polskich marynarzy – PSU Poland / NMS NSZZ „S” – Acheon Akti Navigation Co Ltd / ITF TCC CBA

            Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na dopisanie statku ESL AUSTRALIA bandery cypryjskiej do istniejącego układu zbiorowego pracy dla polskich marynarzy – PSU Poland / NMS NSZZ „S” – Acheon Akti Navigation Co Ltd / ITF TCC CBA.

Jednocześnie Prezydium KK upoważnia  Andrzeja Kościka oraz Magdalenę Karp
do podpisania dokumentu rozszerzającego wykaz statków objętych wyżej wymienionym Układem Zbiorowym.

Decyzja Prezydium KK nr 130/17 ws. uchylenia przez Międzynarodową Organizację Pracy Konwencji nr 21, 50, 64, 65, 86 i 104 oraz Zaleceń nr 7, 61 i 62

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wyraża zgodę na wysłanie kwestionariusza do MOP z odpowiedziami akceptującymi uchylenie przez Międzynarodową Konferencję Pracy w 2018r. następujących konwencji:

1.      Konwencja nr 21 dotycząca inspekcji emigrantów na pokładzie statku, z 1926 r.

2.      Konwencja nr 50 dotycząca uregulowania niektórych specjalnych systemów naboru pracowników tubylczych, z 1936 r.

3.      Konwencja nr 64 dotycząca regulacji pisemnych umów o pracę z pracownikami tubylczymi, z 1939 r.

4.      Konwencja nr 65 dotycząca sankcji karnych za niedotrzymywanie  umów o pracę przez pracowników tubylczych, z 1939 r.

5.      Konwencja nr 86 dotycząca maksymalnej długości umów o pracę pracowników tubylczych, z 1947 r.

6.      Konwencja nr 104 dotycząca zniesienia sankcji karnych za naruszenia umowy o pracę przez pracowników tubylczych, z 1955 r.

7.      Zalecenie nr 7 dotyczące ograniczenia czasu  pracy w rybołówstwie, z 1920 r.

8.      Zalecenie nr 61 dotyczące rekrutacji, pośrednictwa i warunków pracy pracowników migrujących, z 1939 r.

9.      Zalecenie nr 62 dotyczące pracowników migrujących (współpraca między państwami),
z 1939 r.

Decyzja Prezydium KK nr 126/17 ws. zgody na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność”

      Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek Stowarzyszenia Lubińska Grupa Filmowa WISEL, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” w scenie przedstawiającej manifestację w Lubinie, zawartą w filmie zatytułowanym Rykoszet.

Decyzja Prezydium KK nr 124/17 ws. opinii o projekcie rozporządzania MRPiPS ws. ustalania wzorów deklaracji składanych Zarządowi PFRON przez pracodawców do wpłat na ten Fundusz

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 sierpnia 2017 r., w sprawie ustalania wzorów deklaracji składanych Zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców do wpłat na ten Fundusz.

 

Decyzja Prezydium KK nr 123/17 ws. opinii o projekcie rozporządzania MRPiPS ws. określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych.

 

Decyzja Prezydium KK nr 122/17 ws. opinii o projekcie rozporządzenia MRPiPS zmieniającego rozporządzenie ws. Rady Zatrudnienia Socjalnego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność: wnosi następujące uwagi do projektu rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 sierpnia 2017 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie Rady Zatrudnienia Socjalnego.

Rada Zatrudnienia Socjalnego jest organem opiniodawczo – doradczym w sprawach zatrudnienia socjalnego, działającym przy ministrze właściwym ds. zabezpieczenia społecznego. W skład Rady wchodzą osoby reprezentujące podmioty zatrudnienia socjalnego, wojewodów, organizacje społeczne i zawodowe. Członkowie Rady Zatrudnienia Socjalnego pełnią swoje funkcje społecznie. Członków Rady powołuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, na okres 3 lat.

W projekcie proponuje się zmianę §6 rozporządzenia w postaci zmiany trybu wyboru przewodniczącego Rady na bezpośredni tryb wyboru przez ministra właściwego do zabezpieczenia społecznego.

Takie rozwiązanie wydaje się zbyt daleko idącą ingerencją w działanie Rady Zatrudnienia Socjalnego. Jako organ opiniodawczo – doradczy w sprawach zatrudnienia socjalnego Rada powinna zachować w tym zakresie całkowitą autonomię, by decyzje przez nią podejmowane były niezależne i oparte na przesłankach merytorycznych. Działalność organizacji społecznych i zawodowych przyczynia się do budowania społeczeństwa obywatelskiego oraz pomaga aktywizować i wzmacniać społeczności lokalne. Stanowi to niewątpliwie o sile całego społeczeństwa oraz potwierdza, że funkcjonują w nim mechanizmy demokratyczne.

Dlatego NSZZ „Solidarność” wnosi o niezmienianie trybu wyboru Przewodniczącego Rady tak, aby zachowała ona swoją niezależną formę.

 

 

Decyzja Prezydium KK nr 121/17 ws. opinii o projekcie ustawy MRPiPS o zmianie ustawy o pomocy społecznej

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi następujące uwagi do projektu ustawy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 sierpnia 2017 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej.

Wątpliwość budzi proponowany zapis art. 48a ust. 2a ustawy o pomocy społecznej (dalej ustawa), który umożliwia skierowanie osoby bezdomnej do schroniska dla osób bezdomnych przez gminę miejsca pobytu, na postawie art. 101. ust 3 ustawy,
bez konieczności wcześniejszego podpisania kontraktu socjalnego. Projektodawca w uzasadnieniu powołuje się na przypadki szczególnie podyktowane sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o schronienie, tymczasem art. 101. ust. 3 ustawy, odnosi się do właściwości miejscowej gminy, która zobowiązana jest do udzielenia pomocy osobie bezdomnej. Ponadto wskazać należy, że zdecydowana większość osób bezdomnych, to osoby znajdujące się w szczególnie uzasadnionej sytuacji, która w krótkim czasie nie ma możliwości ulec zmianie. W tej sytuacji, może dojść do nierównego traktowania osób bezdomnych. bowiem część z nich będzie przebywać w schronisku bez konieczności realizacji kontraktu socjalnego,
a osoby z ostatnim meldunkiem w danej gminie będą zobowiązane do realizowania kontraktu. Zgodnie z definicją art. 6 pkt. 6ustawy: „Kontrakt socjalny stanowi pisemną umowę zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy,
w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny”. Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy,schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które podpisały kontrakt socjalny, całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.

Praca z osobami bezdomnymi jest wyjątkowo trudna ze względu na złożoność problemów osób dotkniętych bezdomnością. Kontrakt socjalny jest w tym zakresie wyjątkowo mobilizującym narzędziem pracy socjalnej. Dlatego, w opinii NSZZ „Solidarność”, pozbawianie pracowników tego podstawowego narzędzia mija się z ideą zarówno kontraktu socjalnego, jak i pracy socjalnej. Jedynym powodem, który mógłby zwolnić obie strony z zawarcia takiego kontraktu mógłby być stan zdrowia osoby bezdomnej – brak świadomości co do podejmowanych czynności prawnych, który może określić jedynie lekarz. Natomiast nie zwalnia to służb społecznych (pracowników schroniska i pracownika socjalnego) z konieczności opracowania planu pomocy dla takiej osoby.

Zawarcie kontraktu socjalnego jest korzystne zarówno dla osób bezdomnych, jak i dla pracowników socjalnych, dla których taki kontrakt jest podstawowym narzędziem pracy z osobami wymagającymi wsparcia. Ustawodawca nie powinien niszczyć dorobku ostatnich lat i pozbawiać pracowników pomocy społecznej podstawowych narzędzi pracy.

Ponadto przedstawiony projekt zakłada wprowadzenie dodatkowego typu placówki udzielającej tymczasowego schronienia osobom bezdomnym, czyli „schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi”. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy, wynika to z konieczności wyeliminowania luki w zakresie możliwości uzyskania pomocy przez osoby, które z powodu bezdomności nie mają możliwości otrzymania świadczenia w formie usług opiekuńczych. Nie mniej istotnym powodem, w opinii NSZZ „Solidarność”, jest umieszczenie osób bezdomnych w placówce całodobowej, która świadczy usługi opiekuńcze, a nie jest placówką służby zdrowia ani domem pomocy społecznej, na umieszczenie w którym osoba bezdomna oczekuje. Stąd wątpliwości budzi projektowany zapis art. 48a ust. 2d, który zakłada, że pobyt w schronisku dla bezdomnych z usługami opiekuńczymi nie może trwać dłużej niż 4 miesiące. Doświadczenie dowodzi, że miejsca w Domach Pomocy Społecznej zwalniają się w sposób naturalny, czyli najczęściej w związku ze śmiercią pensjonariusza. Dodatkowo zawsze istnieje kolejka oczekujących, co także wydłuża czas oczekiwania. Sztuczne wyznaczanie terminu będzie powodowało nie tylko problemy dla samej placówki, w której przebywa bezdomny, ale również dla Ośrodka Pomocy Społecznej, który będzie miał w obszarze opieki i zainteresowania daną osobę. Zdaniem NSZZ „Solidarność” należy rozważyć zapis, który będzie ten czas określał ogólnie np.: do czasu umieszczenia osoby bezdomnej w DPS.

 

 

Decyzja Prezydium KK nr 120/17 ws. opinii o projekcie rozporządzenia MSWiA zmieniającego rozporządzenie ws. wiz dla cudzoziemców

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lipca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wiz dla cudzoziemców.

Decyzja Prezydium KK nr 119/17 ws. opinii o projekcie rozporządzenia RM zmieniającego rozporządzenie ws. zasad i trybu kierowania przez ZUS na rehabilitację oraz udzielania zamówień na usługi rehabilitacyjne

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie wnosi uwag do projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kierowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rehabilitację leczniczą oraz udzielania zamówień na usługi rehabilitacyjne.

Decyzja Prezydium KK nr 117/17 ws. zgody na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność”

    Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” na grafice użytej w mediach społecznościowych poświęconej Dniowi Solidarności i Wolności.

 

Decyzja Prezydium KK nr 116/17 ws. wyrażenia zgody na podpisanie zmian warunków wynagradzania do istniejącego układu zbiorowego pracy – IBF Cyfadaco / NMS NSZZ „Solidarność” & SFTUF TCC Agreement

                Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” działając na podstawie §41 ust.3 pkt. 6 Statutu NSZZ „Solidarność” na wniosek KSMMiR wyraża zgodę na negocjacje przez Krajową Sekcję Morską Marynarzy i Rybaków NSZZ „Solidarność” zmian warunków wynagradzania w istniejącym układzie zbiorowym pracy IBF Cyfadaco / NMS NSZZ „Solidarność” & SFTUF TCC Agreement.

            Prezydium KK NSZZ „Solidarność” upoważnia do negocjacji zmian Andrzeja Kościka – Przewodniczącego KSMMiR NSZZ „Solidarność”, Adama Mazurkiewicza –  Skarbnika KSMMiR NSZZ „Solidarność” i przedstawiciela organizacji międzyzakładowej, umocowanego uchwałą i wskazanego przez organizację w PŻM.

Decyzja Prezydium KK nr 115/17 ws. opinii o projekcie ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza następujące uwagi do rządowego projektu Ministra Rozwoju i Finansów o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

Projekt ustawy podejmuje próbę uregulowania zasad kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej za pomocą przedsiębiorstwa, po śmierci przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną.

Pośrednim celem regulacji ma być wzmocnienie ochrony praw osób trzecich związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym pracowników, kontrahentów i podmiotów współpracujących z przedsiębiorcą. Projekt wprowadza nową konstrukcję prawną – zarządcy sukcesyjnego. W przypadku powołania zarządcy sukcesyjnego będzie on osobą uprawnioną do dokonywania m.in. czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Zarządca sukcesyjny będzie działać we własnym imieniu, ale na rachunek następców prawnych przedsiębiorcy i małżonka przedsiębiorcy, którym przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” w swojej opinii odnosi się przede wszystkim do kwestii z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Przepisy dotyczące wpływu śmierci przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną na stosunek pracy uregulowane są w art. 632 Kodeksu pracy.

Zgodnie z ogólną zasadą kodeksową umowy o pracę wygasają z dniem śmierci pracodawcy (§1), chyba że doszło do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 231 Kodeksu pracy (§3). Konstrukcja ta w praktyce niesie wiele problemów. Jeden z nich dotyczy ustalenia kręgu spadkobierców, a wiec pracownicy mają kłopot z uzyskaniem informacji kto jest podmiotem uprawnionym do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy. W tym kontekście, w sytuacji nieustalonego kręgu spadkobierców lub wielości spadkobierców, propozycję powołania zarządcy sukcesyjnego jako osoby uprawnionej do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy należy ocenić pozytywnie.

W pozostałym zakresie propozycje rozwiązań zawartych w projekcie, w szczególności w art. 45 zawierającym zmiany do art. 632 Kodeksu pracy, wydają się komplikować niełatwą już sytuację pracowników zmarłego przedsiębiorcy. Dodatkowo, ze względu na skomplikowanie konstrukcji, przepisy mogą wprowadzać w błąd, przez co mogą przyczynić się do pogorszenia sytuacji prawnej pracowników.

Przepis art. 632 Kodeksu pracy regulujący skutki, jakie śmierć pracodawcy niesie dla stosunku pracy rozróżnia dwa sposoby prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną: za pomocą zakładu pracy w znaczeniu podmiotowym lub bez zakładu pracy. W zależności od tego jak działalność jest prowadzona – Kodeks pracy reguluje odmiennie skutki śmierci pracodawcy dla stosunku pracy. W przypadku, gdy działalność prowadzona jest bez zakładu pracy z dniem śmierci pracodawcy umowa o pracę wygasa; natomiast w przypadku, gdy działalność gospodarcza prowadzona jest przy użyciu zakładu pracy – dochodzi do przejścia pracownika na nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 231 Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 231 §1Kodeksu pracy zmiana pracodawcy następuje tylko w tym przypadku, gdy dochodzi do przejęcia zakładu pracy w całości lub części. Przepis ten z jednej strony stwarza zasadę powiązania trwania stosunku pracy z przejęciem zakładu pracy w znaczeniu przedmiotowym w całości lub jego części, a z drugiej strony oznacza szczególne zasady przejęcia praw i obowiązków pracodawcy, niezależnie od zasad prawa spadkowego (art. 922 §2in fine Kodeksu cywilnego) Dziedziczenie praw i obowiązków spadkodawcy będącego pracodawcą oznacza więc wstąpienie w prawa i obowiązki w zakresie stosunków pracy, ale tylko wtedy, gdy w skład spadku wchodzi zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym, a więc gdy w wyniku dziedziczenia dochodzi do przejęcia zakładu pracy (tak też Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 lutego 1994 r., I PZP 1/94, OSNAPiUS 1994 nr 2, poz. 23, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2012 r., III UK 58/11).  

Zgodnie z art. 1 projektu ustawa ma regulować zasady tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną po jego śmierci oraz kontynuowania działalności gospodarczej wykonywanej przy użyciu tego przedsiębiorstwa. Ustawa zatem nie będzie miała zastosowania w sytuacji, gdy działalności gospodarcza zmarłego przedsiębiorcy była prowadzona bez użycia przedsiębiorstwa. Definicja przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 3 pkt. 9 projektu. Przedsiębiorstwem w rozumieniu projektu ustawy jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Zgodnie
z przywołanym przepisem przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcia zakładu pracy nie należy utożsamiać z pojęciem przedsiębiorstwa uregulowanego przez art. 551 Kodeksu cywilnego, ponieważ zakład pracy rozumiany jest szerzej niż pojęcie przedsiębiorstwa. Nie wyklucza to jednak w praktyce sytuacji, gdy przedsiębiorstwo,
o którym mowa w projekcie, będzie zakładem pracy w rozumieniu art. 231 Kodeksu pracy. Będzie to miało miejsce w sytuacji zatrudniania pracowników przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność przy użyciu składników majątkowych przedsiębiorstwa. Wydaje się, iż sytuacje, gdy przedsiębiorstwo zmarłego przedsiębiorcy, zatrudniającego pracownika lub pracowników nie będzie zakładem pracy w rozumieniu art. 231 Kodeksu pracy, będą raczej odosobnione.

W tym kontekście w błąd może wprowadzać zarówno uzasadnienie do ustawy, jak i treść §§ 4-6 dodawanych doart. 632 Kodeksu pracy w art. 45 projektu. W uzasadnieniu (str. 41) wskazuje się ogólną zasadę, iż wraz ze śmiercią pracodawcy umowy o pracę
z pracownikami wygasają. Następnie wskazuje się, iż proponowane zmiany zmierzają do jasnego przesądzenia, kiedy śmierć pracodawcy będącego osobą fizyczną zatrudniającego pracowników spowoduje wygaśniecie umów o pracę oraz kiedy i na jakich warunkach będzie możliwe kontynuowanie umów o pracę związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. Rozróżnia się sytuację, kiedy zarządca sukcesyjny został powołany przez przedsiębiorcę za jego życia od przypadku, gdy następuje to dopiero po śmierci przedsiębiorcy. Dalej uzasadnienie wskazuje, iż pełną i płynną kontynuację stosunków pracy zawartych przez przedsiębiorcę ustawa przewiduje dla przypadków, kiedy zarządca sukcesyjny został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy. Ani projekt ustawy, ani uzasadnienie nie wydaje się jednak uwzględniać sytuacji o której mowa w art. 632 § 3
u Kodeksu pracy, tj. gdy dochodzi do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę.
Ani w uzasadnieniu, ani w projekcie nie rozróżnia się sytuacji, gdy konsekwencją śmierci pracodawcy było przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę od sytuacji, gdy do tego przejęcia nie doszło i umowa wygasła. Przepisy § 4-6 dodawane w art. 45 skonstruowane są w taki sposób, jakby ustawodawca przyjął założenie, iż stosunek pracy wygasa w każdym przypadku z chwilą śmierci przedsiębiorcy. Dla przykładu dodawany § 4 zd. 1 stanowi, iż §1 nie ma zastosowania w przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy. Wniosek a contrario w przypadku, gdy nie zostanie ustanowiony zarząd sukcesyjny, § 1 będzie miał zastosowanie i umowa wygaśnie. W przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego umowy o pracę z pracownikami wygasają z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, chyba że nastąpiło przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 23 1 Kodeksu pracy. Przepis §4 nie precyzuje, jakie zdarzenie faktyczne jest podstawą braku wygaśnięcia umowy – czy umowa o pracę nie wygaśnie, gdyż do przejęcia pracownika doszło już z chwilą śmierci pracodawcy, czy do przejęcia pracownika doszło z dniem wygaśnięcia Zarządu sukcesyjnego wskutek nabycia spadku przez jednego spadkobiercę. Analogiczne uwagi dotyczą konstrukcji przepisu §6. W tym przypadku również nie wiadomo czy umowa o pracę nie wygaśnie, gdyż do przejęcia pracownika doszło już z chwilą śmierci pracodawcy, czy do przejęcia pracownika doszło np. wskutek nabycia spadku przez jednego spadkobiercę.

§5 regulujący zasady zawierania porozumienia o kontynuacji stosunku pracy nie zawiera postanowienia wskazującego, jakie będą dla pracownika skutki zawarcia porozumienia w przypadku, gdy w rzeczywistości miało miejsce przejęcie pracownika z mocy ustawy.

Sposób redakcji przepisów §§ 4 – 6 jak i uzasadnienie projektu mogą być mylące dla pracowników i spadkobierców zmarłego przedsiębiorcy poprzez sugerowanie, iż warunkiem utrzymania trwałości stosunku pracy jest ustanowienie zarządu sukcesyjnego lub w przypadku jego braku – zawarcie porozumienia o kontynuacji stosunku pracy. Co przywodzi na myśl, iż zaproponowane rozwiązania pozwolą raczej na swobodne ukształtowanie struktury zatrudnienia przez osoby uprawnione do dziedziczenia po pracodawcy będącym przedsiębiorcą, niż na faktyczne utrzymanie ciągłości stosunków pracy.

W związku z powyższym zasadne wydaje się dodanie zastrzeżenia, iż przepisy §§ 4-6 nie mają zastosowania, gdy doszło do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę, tj. w sytuacji o której mowa w art. 632 §3 Kodeksu pracy. Również w uzasadnieniu powinno być wskazane, iż zaproponowane rozwiązania mają zastosowanie tylko w przypadku braku ciągłości stosunku pracy, tj. nie mają zastosowania w przypadku przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę. Pozostałe uwagi szczegółowe do art. 45 projektu zostaną zawarte w dalszej części opinii.

 

 Uwagi szczegółowe:

1.     Art. 23 reguluje zakres czynności zachowawczych, jakie do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego lub do dnia wygaśnięcia uprawnienia do ustanowienia zarządu sukcesyjnego mogą dokonywać osoby, o których mowa w art. 24 projektu. Dodatkowo osoba wskazana w przywołanym przepisie może podejmować czynności operacyjne. Zgodnie z art. 23 ust. 3 pkt. 2 projektu działalność operacyjna to działalność, o której mowa w art. 48b ust. 3 pkt. 1 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z przywołanym przepisem przez działalność operacyjną rozumie się podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej. Skoro celem projektu jest stworzenie ram prawnych płynnej kontynuacji działalności gospodarczej wykonywanej przez zmarłego przedsiębiorcę, która mogła również obejmować działalność inwestycyjną lub finansową, to nie widzimy uzasadnienia do ograniczania w okresie przejściowym czynności osób, o których mowa w art. 24 projektu wyłącznie do działalności operacyjnej. Ograniczenie wskazanych powyżej czynności do działalności operacyjnej może negatywnie wpłynąć na wynik finansowy przedsiębiorstwa w spadku. W kontekście treści art. 34 ust. 2 projektu ograniczenie to będzie miało również przełożenie na prawa pracownicze. Analiza przywołanych przepisów projektu i ustawy o rachunkowości prowadzi do wniosku, iż porozumienia- o którym mowa w art. 34 ust. 2 projektu – nie będzie można zawrzeć z pracownikiem zatrudnionym przy wykonywaniu działalności innej niż operacyjna, tj. działalności inwestycyjnej lub finansowej. Nie zmienia to faktu, iż w przypadku gdy zarząd sukcesyjny został powołany przez przedsiębiorcę za jego życia umowa o pracę pracownika zatrudnionego przy wykonywaniu wskazanych czynności nie wygaśnie, zaś w przypadku powołania zarządu sukcesyjnego w późniejszym okresie pracownikowi temu będzie przysługiwać roszczenie o powrót do pracy. W kontekście celów projektu brak jest uzasadnienia do zróżnicowania sytuacji prawnej pracowników poprzez wyłączenie wskazanych pracowników z katalogu pracowników z którymi można zawrzeć porozumienie o kontynuacji stosunku pracy.

2.     Art. 34 projektu. Przedmiotem regulacji przepisu jest skutek, jaki śmierć przedsiębiorcy wywołuje dla stosunku pracy. Kwestia ta jest dodatkowo uregulowana w art. 38, art. 45 oraz uzupełniająco w art. 54 projektu. Zgodnie z art. 38 projektu art. 34 ma mieć odpowiednie stosowanie do umów zawartych przez przedsiębiorcę będącego wspólnikiem spółki cywilnej.

Art. 34 w ust. 1 projektu przyjmuje proponowane brzmienie: Umowy o pracę zawarte przez przedsiębiorcę pozostają po jego śmierci w mocy albo pracownikom przysługuje prawo powrotu do pracy na zasadach określonych w art. 632 §4 i §7 Kodeksu pracy.

Następnie w ust. 2 proponuje się możliwość kontynuacji stosunku pracy na podstawie porozumienia, które może być zawarte przez osoby, o których mowa w art. 24, na zasadach określonych w art. 23.

 

Przy konstrukcji przepisu przyjęto formułę alternatywy rozłącznej. Albo umowy o pracę pozostają po śmierci przedsiębiorcy w mocy albo pracownikom przysługuje prawo powrotu do pracy na zasadach określonych w art. 632 §4 i §7 Kodeksu pracy. Jednak przepis nie precyzuje w jakich okolicznościach (po śmierci przedsiębiorcy) umowy miałyby pozostać w mocy, natomiast w odniesieniu do prawa powrotu do pracy przepis odwołuje się do zasad określonych w art. 632 §4 i §7 Kodeksu pracy. Sposób redakcji przepisu powoduje, iż norma zakodowana w przepisie art. 34 ust. 1 jest wewnętrznie sprzeczna. Jeśli umowy po śmierci pozostają w mocy – to nie ma potrzeby powrotu do pracy, gdyż stosunek pracy nie wygasa. Zatem zawarcie alternatywy w postaci powrotu do pracy w tym przypadku jest bezprzedmiotowe. Można domyślać się, iż projektodawcy chodziło o taką sytuację, gdy zarządca sukcesyjny został powołany w pierwszym przypadku – za życia przedsiębiorcy,
a w drugim przypadku – po jakimś czasie od śmierci przedsiębiorcy, nie wynika to jednak wprost z treści przepisu art. 34 ust. 1. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest błędne odesłanie do przepisów Kodeksu pracy. Art. 34 ust. 1 powinien przyjąć następujące brzmienie: „Umowy o pracę zawarte przez przedsiębiorcę pozostają po jego śmierci w mocy albo pracownikom przysługuje prawo powrotu do pracy na zasadach określonych odpowiednio w art. 632 §4 albo §7 Kodeksu pracy.”

Pozostawienie redakcji przepisu w niezmienionej treści będzie oznaczało, iż wszystkie umowy o pracę zawarte przez przedsiębiorcę – po jego śmierci pozostają w mocy, gdyż w tej części brak jest odwołania do zasady, o której mowa w dodawanym art. 632 §4 Kodeksu pracy. Oznaczałoby to, iż wprowadzona będzie nowa zasada, że po śmierci pracodawcy będącego przedsiębiorcą umowy o pracę nie wygasają. Rozwiązanie takie stoi w sprzeczności z ogólną zasadą wyrażoną w art. 632 § ust. 1 Kodeksu pracy stanowiącą, iż z dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami wygasają, z zastrzeżeniem §3. Wprowadzenie do systemu prawa przepisu art. 34 ust. 1 w zaproponowanym brzmieniu będzie miało ten skutek, iż do ogólnej zasady kodeksowej zostanie wprowadzony wyjątek. W konsekwencji po wejściu w życie ustawy w projektowanym brzmieniu, z dniem śmierci pracodawcy będą wygasać umowy o pracę z wyjątkiem tych umów, gdy pracodawcą będzie przedsiębiorca. W tym przypadku śmierć pracodawcy będącego przedsiębiorcą będzie prawnie obojętna w zakresie trwania stosunku pracy, gdyż umowy o pracę będą pozostawać w mocy i to bez względu na to, w jakiej formie działalność gospodarczą prowadził przedsiębiorca (za pomocą przedsiębiorstwa będącego zakładem pracy czy bez) oraz na to czy został czy też nie został powołany zarządca sukcesyjny. Nie wydaje się, aby taki był zamiar ustawodawcy.

Dodatkowo, przy pozostawieniu treści art. 34 ust. 1 w niezmienionym brzmieniu, sprzeczne z sobą będą postanowienia art. 34 ust. 1 i 2. Skoro po śmierci przedsiębiorcy umowy o pracę pozostają w mocy (ust. 1in principio) to brak jest podstaw do zawarcia porozumienia z pracownikiem o kontynuacji stosunku pracy (ust. 2), który przecież nadal trwa.

 

3.     Przepis art. 45 zawiera propozycje zmian do art. 632 Kodeksu pracy, które polegają na dodaniu pięciu nowych jednostek redakcyjnych tj. §§ 4-8. Projektowane przepisy oraz uzasadnienie projektu nie precyzują istotnych kwestii, tym samym wykorzystanie przepisów w praktyce może wymknąć się spod kontroli w kontekście intencji ustawodawcy.

Dodawany przepis §5 przewiduje, w przypadku gdy nie ustanowiono zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, możliwość zawarcia w terminie 14 dni od dnia śmierci pracodawcy porozumienia o kontynuacji stosunku pracy na dotychczasowych warunkach na czas określony. Zawarcie porozumienia we wskazanym terminie będzie jednoznaczne z restytucją stosunku pracy co będzie oznaczało, iż nie dojdzie do wygaśnięcia stosunku pracy z dniem śmierci pracodawcy.

W okresie 14-dniowym przewidzianym na zawarcie porozumienia o kontynuacji stosunku pracy mogą powstać liczne problemy natury praktycznej, których rozwiązania próżno szukać w projekcie ustawy:

a)     ustawa nie reguluje formy zawarcia porozumienia. Oznaczałoby to, iż porozumienie to może być zawarte w każdej formie, również ustnej. Wydaje się, iż dla celów dowodowych, ustawa powinna zastrzec formę pisemną porozumienia.

b)     Projekt nie zawiera regulacji dotyczącej praktycznego aspektu kontynuacji pracy. Pracownicy nie będą wiedzieli czy mają w tym okresie 14 dni na zawarcie porozumienia obowiązek stawienia się do pracy i jej świadczenia. Innymi słowy projekt nie daje wskazówek o obowiązku lub jego braku stawienia się do pracy.
W sytuacji braku zawarcia w projekcie rozwiązań obejmujących powyższą sytuację bardziej korzystne dla pracowników wydaje się powstrzymanie od wykonywania pracy w okresie 14 dni na zawarcie porozumienia. Jednak w tym przypadku pod znakiem zapytania staje możliwość realizacji w terminie usług dla kontrahentów, co w konsekwencji może prowadzić do wypowiedzenia umów handlowych i zaprzestania działalności przedsiębiorstwa. A takiej sytuacji niepewności projekt miał właśnie zapobiegać. Dodatkowo powstają wątpliwości odnośnie prawa do wynagrodzenia w przypadku, gdy pracownicy nie pracowali w okresie przed zawarciem porozumienia ale do wykonywania pracy byli gotowi.

c)     Dodawany §5 stanowi, iż porozumienie o kontynuacji stosunku pracy może zawrzeć osoba, o której mowa w art. 24 projektu. Dodawany §8 zd. 1 stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w § 4-6 uprawnienia i obowiązki pracodawcy przechodzą na jego następców prawnych. Jednak brak jest przepisu, który wskazywałby komu przysługuje status pracodawcy w okresie od śmierci przedsiębiorcy do prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku lub poświadczenia dziedziczenia, tj. nabycia statusu następcy prawnego w rozumieniu projektu ustawy. Przepis §5 ani inne przepisy projektu nie wskazują jaki jest status prawny osoby, która zawarła z pracownikiem porozumienie o kontynuacji stosunku pracy, czy przysługują jej prawa i obowiązki pracodawcy.

d)     Przepis §5 wskazuje, iż porozumienie o kontynuacji stosunku pracy może zawrzeć z pracownikiem osoba, o której mowa w art. 24 projektu. W praktyce, osób uprawnionych do zawarcia porozumienia może być kilka i każda z nich może mieć odmienną koncepcję przyszłości przedsiębiorstwa w spadku. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, gdy kilka osób uprawnionych zawrze indywidualnie porozumienie z tym samym pracownikiem na różne okresy kontynuowania stosunku pracy. Jaka będzie wzajemna relacja tych porozumień?

e)     Projekt ustawy nie reguluje sytuacji, gdy pracownicy – w sytuacji braku informacji o przyszłości przedsiębiorstwa – świadczyli pracę po śmierci pracodawcy w oczekiwaniu na zawarcie porozumienia a do zawarcia porozumienia nie doszło. Nie doszło również do ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Projekt ustawy nie reguluje również sytuacji, gdy pracownicy zostali powiadomieni o chęci zawarcia z nimi porozumienia, wobec tego kontynuowali świadczenie pracy a do zawarcia porozumienia w terminie ostatecznie nie doszło. Wątpliwości dotyczą braku uregulowania prawa do wynagrodzenia za pracę, jeśli pracownicy pracowali a nie doszło do zawarcia porozumienia, czyli gdy praca była świadczona w okresie, gdy stosunek pracy ostatecznie wygasł. W chwili, gdy pracownicy zostali dopuszczeni do pracy można by mówić o nawiązaniu stosunku pracy w sposób dorozumiany. Jednak w tym przypadku brak jest określenia podmiotu, który dopuścił ich do wykonywania pracy a jednocześnie strony stosunku pracy – pracodawcy. Nowododawany § 8 stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w § 4-6 uprawnienia i obowiązki pracodawcy przechodzą na jego następców prawnych. Jednak przywołana norma nie wydaje się obejmować swoim zakresem opisanej sytuacji, gdyż jak wskazano w lit. c) przepisy projektu nie wskazują kto jest pracodawcą w okresie od śmierci przedsiębiorcy do dnia uzyskania statusu następcy prawnego w rozumieniu ustawy. Brak stosownych uregulowań będzie rodził problemy z dochodzeniem ewentualnych roszczeń przez pracowników.

f)      Dodawany §5 przewiduje, iż porozumienie może być zawarte na krótszy czas określony, niż do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego. Przepis nie wskazuje jednocześnie minimalnego okresu w jakim na podstawie porozumienia można kontynuować stosunek pracy. Można domyślać się, iż za brakiem uregulowania minimalnego okresu leży chęć ustawodawcy jak najbardziej elastycznego kształtowania sytuacji przedsiębiorstwa. Podkreślenia jednak wymaga, iż projekt nie zawiera również regulacji, iż w przypadku zawarcia porozumienia na krótszy czas określony niż do powołania zarządcy sukcesyjnego, pracownikowi przysługuje odszkodowanie, o którym mowa w art. 632 § 2 Kodeksu pracy. Brak uregulowania wprost prawa do wskazanego odszkodowania może być podstawą omijania przepisów o wypłacie odszkodowania i w konsekwencji pogorszenia sytuacji prawnej pracowników. Przesłanką nabycia przez pracownika prawa do odszkodowania jest wygaśnięcie umowy o pracę wskutek śmierci pracodawcy. W przypadku zawarcia porozumienia, o których mowa w §5 na kilka, np. 10 dni, umowa rozwiąże się z upływem okresu na jaki porozumienie zostało zawarte. Odpadnie wobec tego przesłanka prawa do odszkodowania, o którym mowa w § 2, którą jest wygaśnięcie umowy o pracę w skutek śmierci pracodawcy, zaś spadkobiercy zwolnią się z obowiązku jego wypłaty. Wydaje się, iż u podstawy wprowadzenia konstrukcji prawnej porozumienia o kontynuacji stosunku pracy leży chęć zapewnienia ciągłości kontynuacji działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy. Bez wprowadzenia dodatkowych obostrzeń w zakresie długości trwania krótszego okresu określonego lub zastrzeżenia obowiązku wypłaty odszkodowania w przypadku, gdy wskazany w porozumieniu okres kontynuowania stosunku pracy jest krótszy niż okres wypowiedzenia umowy o pracę, należy liczyć się z sytuacją, iż instytucja prawna porozumienia
o kontynuacji stosunku pracy będzie służyła jako podstawa unikania obowiązku wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 632 § 2 Kodeksu pracy. Przyczyni się to do pogorszenia sytuacji prawnej pracowników zmarłego przedsiębiorcy.

g)     Termin 14 dni, o którym mowa w dodawanym art. 632 Kodeksu pracy §5 jest terminem materialnym. Projekt nie zawiera odpowiedzi na pytanie jak rozwiązać kwestie kontynuacji stosunków pracy, w kontekście zawarcia porozumienia, pracowników, którzy w tym okresie będą nieobecni w pracy – na urlopie, na zwolnieniu. Z tymi pracownikami porozumienie nie będzie mogło być zawarte,  a – w konsekwencji – stosunek pracy wygaśnie, co może być bardzo niekorzystne dla kontynuacji działalności przedsiębiorstwa w spadku.

h)     Projekt nie daje odpowiedzi na pytanie jak będą wykonywane czynności z zakresu prawa pracy w przypadku braku zarządcy sukcesyjnego? Czy jedna czynność musi być wykonana wspólnie przez wszystkich następców prawnych czy wystarczy aby czynność tę wykonał jeden z nich. Użycie w przepisie dodawanym do art. 632 Kodeksu pracy §8 wyrażenia „następców prawnych” sugeruje, iż czynność z zakresu prawa pracy powinna być podejmowana przez wszystkich następców prawnych, co może stanowić spore utrudnienie w praktyce. Natomiast gdyby każdy z nich indywidualnie był uprawniony do dokonywania czynności, pracownik mógłby być adresatem sprzecznych w treści oświadczeń woli. Wydaje się, iż ta kwestia wymaga doprecyzowania.

i)      Brak jest obowiązku powiadomienia pracownika o ustanowieniu zarządu sukcesyjnego. Ustanowienie takiego obowiązku pozwoli skutecznie objąć pracownika ochroną przed utratą pracy wraz ze śmiercią pracodawcy,

j)      Nie ustanowiono procedury powrotu pracownika do pracy – nie wskazano w jakiej formie pracownik powinien zgłosić swój powrót do pracy – ustnie czy pisemnie. Brak jest także informacji o adresacie oświadczenia pracownika o powrocie do pracy. Możemy tylko się domyślać, iż adresatem oświadczenia może być zarządca sukcesyjny.

k)     W przepisach projektu brak jest postanowienia, o którym mowa w uzasadnieniu do projektu (str. 43), tj. iż do wysokości wynagrodzenia pracownika za czas pozostawania bez pracy stosuje się odpowiednio zasady obowiązujące w razie przywrócenia do pracy na skutek wyroku sądu (art. 47 Kodeksu pracy) Brak ustawowego odesłania do tego przepisu sprawi, iż nie będzie podstaw prawnych do dochodzenia (na podstawie art. 47 Kodeksu pracy) przez pracownika wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, w przypadku zrealizowania przez pracownika prawa powrotu do pracy na podstawie art. 632 § 7 Kodeksu pracy.

4.     Dodawany w art. 45 projektu §8 do art. 632 Kodeksu pracy stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w §4-6 uprawnienia i obowiązki pracodawcy przechodzą na jego następców prawnych. Jeżeli ustanowiono zarząd sukcesyjny, do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, wykonuje je zarządca sukcesyjny. Poza zakresem regulacji projektu znalazło się jednak uregulowanie w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, podmiotu zobowiązanego do naliczenia i odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne pracowników w okresie między dniem śmierci przedsiębiorcy a ustanowieniem zarządu sukcesyjnego. W przepisach ubezpieczeniowych, tj. w art. 54 projektu wprowadzającym zmiany do ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pominięty został okres zatrudnienia pracownika wskazany w porozumieniu o kontynuacji zatrudnienia, tj. od dnia otwarcia spadku do dnia upływu okresu porozumienia . Jako płatnika składek w okresie od dnia ustanowienia do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego projekt ustawy wskazuje zarządcę sukcesyjnego. Projekt jednak nie reguluje kto jest płatnikiem składek w stosunku do pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwie zmarłego pracodawcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego. W ocenie Prezydium art. 54 projektu wymaga uzupełnienia poprzez zdefiniowanie płatnika składek w okresie od dnia otwarcia spadku do dnia upływu okresu porozumienia lub do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Chodzi o ten okres, kiedy nie mamy jeszcze następców prawnych w rozumieniu projektu ustawy jak i ten okres, gdy następcy prawni już uzyskali swój status, ale nie ma jeszcze zarządu sukcesyjnego.

5.     Projekt nie przewiduje obowiązku poinformowania pracowników ani kontrahentów
o osobach następców prawnych. W uzasadnieniu na str. 12 wskazane jest, iż informacja o kręgu następców prawnych powinna być przekazana kontrahentowi. W projekcie brak jednak uregulowania wprost obowiązku przekazania przez zarządcę sukcesyjnego wskazanych informacji. Informacja o osobach spadkobierców i następców prawnych, tj. osób, których przysługują odpowiednio prawo do zawarcia porozumienia o kontynuacji stosunku pracy lub prawa i obowiązki pracodawcy jest istotna nie tylko w stosunkach pracowniczych ale również dla kontrahentów, gdyż osoby te (z wyłączeniem spadkobierców w rozumieniu ustawy) ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa
w spadku. Z tej przyczyny w projekcie powinien zostać uregulowany, pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej za podanie danych nieprawdziwych, obowiązek ujawnienia danych następców prawnych.

6.     W uzasadnieniu do projektu str. 12 pkt. b) wskazane jest, iż następcy prawni i małżonek przedsiębiorcy (zmarłego) ponoszą odpowiedzialność osobistą za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. W projekcie brak jednak uregulowania wprost odpowiedzialności osobistej następców prawnych
i małżonka przedsiębiorcy. Art. 29 projektu mówi o odpowiedzialności solidarnej następców prawnych, nie wspomina jednak o ich odpowiedzialności osobistej.

7.     Brakuje przepisu regulującego odpowiedzialność osób, które będąc nieuprawnionymi, w złej wierze zawarły z pracownikiem porozumienie o kontynuowaniu stosunku pracy. Dodawany do art. 632 Kodeksu pracy §5 stanowi, iż porozumienie o kontynuacji stosunku pracy na dotychczasowych zasadach może zostać zawarte między pracownikiem a osobą, o której mowa w art. 24 projektu. Art. 24 zawiera katalog podmiotów uprawnionych do wykonywania czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1 lub 2. Jednocześnie art. 26 stanowi, iż osoba, która w złej wierze dokonała czynności, o której mowa w art. 23 ust. 1 lub 2 mimo, że nie była do tego uprawniona, ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez dokonanie tej czynności.
Art. 23 mówi o czynnościach koniecznych do zachowania lub zabezpieczenia majątku przedsiębiorstwa w spadku oraz o prowadzeniu działalności operacyjnej. Art. 34
w zakresie zawierania porozumienia o kontynuacji stosunku pracy odsyła do zasad kodeksowych. Oznacza to, iż sam mechanizm zawierania porozumienia o kontynuacji stosunku pracy uregulowany będzie w Kodeksie pracy. Tak jak było wskazane powyżej, projekt ustawy nie przewiduje obowiązku poinformowania pracowników o kręgu osób uprawnionych do zawarcia porozumienia. Pracownicy nie dysponując tymi informacjami mogą być wprowadzani w błąd, co do osoby uprawnionej do zawarcia porozumienia. W praktyce mogą zatem pojawiać się sytuacje, gdy porozumienie zostanie zawarte przez osobę nieuprawnioną. Projekt nie zawiera rozwiązań, których celem byłoby zapobieganie takim sytuacjom. W szczególności projekt ustawy nie zawiera uregulowania wprost odpowiedzialności osób nieuprawnionych, które zawrą z pracownikiem porozumienie o kontynuacji stosunku pracy. Zasadne zatem wydaje się uzupełnienie art. 34 o dodatkową jednostkę redakcyjną teksu – ust. 3 – w której byłyby uregulowane zasady odpowiedzialności w przypadku zawarcia porozumienia o kontynuacji stosunku pracy, w złej wierze lub przez osobę nieuprawnioną. Zła wiara dotyczyłaby również sytuacji, gdy porozumienie zostałoby zawarte w celu ominięcia przepisów o wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 632 § 2 Kodeksu pracy, chyba ze możliwość taka zostałaby wyeliminowana poprzez uregulowanie wprost w ustawie postulatów, o których mowa w pkt. 3 lit. f) Decyzji.

8.     Nie jest do końca jasne czy do pracowników przedsiębiorstwa „w spadku” zastosowanie będą miały przepisy ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Zgodnie z art. 45 projektu, dodawany do art. 632 Kodeksu pracy §8 przewiduje, iż uprawnienia i obowiązki pracodawcy przechodzą na jego następców prawnych. Następców prawnych może być więcej niż jeden, co więcej ich liczba może się zmieniać. Przyznanie następcom prawnym praw i obowiązków pracodawcy prowadziłoby do wniosku, iż mielibyśmy tu do czynienia z koncepcją kilku pracodawców w odniesieniu do jednego stosunku pracy, mimo tego, iż czynności ze stosunku pracy będą mogły być po stronie pracodawcy wykonywane przez jeden podmiot – zarządcę sukcesyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawa reguluje zasady, zakres i tryb ochrony roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy. Ustawa mówi o jednym pracodawcy. Rodzi się zatem pytanie czy zakresem ustawy będą również objęci pracownicy, u których po stronie pracodawcy występuje kilka podmiotów prawnych. Celem ustawy o ochronie roszczeń pracowniczychjest zaspokojenie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy w takim stopniu, aby pracownik uzyskał środki na bieżące utrzymanie. Takie samo prawo do uzyskania środków na bieżące utrzymanie w przypadku niewypłacalności przedsiębiorstwa
„w spadku” powinni mieć pracownicy zmarłego przedsiębiorcy. Dlatego celowe jest uregulowanie wprost, iż do pracowników przedsiębiorstwa „w spadku” stosuje się przepisy ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych. Dodatkowym argumentem za uregulowaniem wprost zastosowania ustawy o ochronie roszczeń pracowników z tytułu niewypłacalności pracodawcy są zmiany zaproponowane w art. 57 projektu, dotyczące zmian ustawy – prawo upadłościowe. Zmiany dotyczą m.in. możliwości złożenia wniosku o upadłość, gdy w zakresie czynności wykonywanych na rachunek następców prawnych przedsiębiorcy i małżonka przedsiębiorcy zarządca sukcesyjny utracił zdolność wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku, czyli gdy niewypłacalność powstała już po śmierci przedsiębiorcy. W uzasadnieniu do projektu wskazuje się, iż za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku odpowiedzialność osobistą ponoszą następcy prawni. Jednak powyższe nie znalazło realizacji w projekcie proponowanej treści art. 421 Prawa upadłościowego, ograniczającego masę upadłości do aktywów spadku po zmarłym dłużniku i aktyw nabytych w okresie zarządu sukcesyjnego, które weszły w skład przedsiębiorstwa w spadku.

9.     Brak jest uzasadnienia do wprowadzenia tak wysokich opłat za czynności odwołania zarządcy sukcesyjnego oraz za przedłużenie okresu zarządu sukcesyjnego.

10.  Terminy składania informacji do właściwego naczelnika urzędu skarbowego przez następcę prawnego podmiotu zarejestrowanego są zbyt krótkie. W trudnej sytuacji życiowej, w jakiej znaleźli się następcy prawni w rozumieniu ustawy obarczeni także dokonaniem koniecznych w takiej sytuacji formalności – 7 dniowe terminy umieszczone w projekcie należy wydłużyć, co najmniej do 14 dni.