(do użytku służbowego)
Tag: Decyzja Prezydium
Decyzja Prezydium KK nr 114/26 ws. wniosku o ratyfikację Konwencji nr 190 dotyczącej eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracyw Genewie dnia 21 czerwca 2019 r., oraz uzasadnienia tego wniosku
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia podjęcie inicjatywy ratyfikacji Konwencji nr 190 dotyczącej eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia 21 czerwca 2019 r., dalej: Konwencja, i przedstawia poniżej uwagi do uzasadnienia wniosku o ratyfikację.
Ratyfikacja Konwencji jest jednym z celów programowych NSZZ „Solidarność”. W Uchwale Programowej XXXI Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”, Związek wskazał na potrzebę ratyfikacji konwencji dotyczącej zwalczania przemocy i molestowania w pracy oraz wystąpienia do Rządu RP z apelem „zero tolerancji w miejscu pracy”. Przemoc i molestowanie w świecie pracy negatywnie wpływają na dobrostan pracowników, ich zdrowie, absencję chorobową, wypadkowość, produktywność i stabilność zatrudnienia a w konsekwencji generują koszty społeczne, w tym koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia. Uzasadnienie wniosku trafnie wskazuje m.in. na związek tych zjawisk z obniżoną wydajnością, zwiększoną absencją i rotacją pracowników. Dostrzegamy również, że nowelizacja Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 19 czerwca 2026 r. – przynosząca ujednolicenie definicji molestowania, systemowy obowiązek przeciwdziałania mobbingowi, procedury ustalane z udziałem strony pracowniczej, wyższe minimalne zadośćuczynienie oraz regres wobec sprawcy mobbingu – jest realnym krokiem w kierunku standardu Konwencji.
Nie podzielamy jednak oceny przedstawionej na s. 20 uzasadnienia wniosku o ratyfikację Konwencji, zgodnie z którą większość postanowień Konwencji jest już realizowana w polskim prawie, a dostosowania wymagają jedynie art. 1, art. 10 lit. e i f oraz art. 11 lit. a Konwencji. Polski system zapewnia wiele cząstkowych środków ochrony, ale nie realizuje w spójny sposób modelu Konwencji, opartego na powszechnej ochronie wszystkich osób w świecie pracy, szerokim zakresie sytuacyjnym, prewencji wynikającej z oceny ryzyka oraz skutecznym, publicznoprawnym egzekwowaniu obowiązków. Rozbieżności wykraczają daleko poza wskazane przez projektodawcę przepisy. Dotyczą m.in. zakresu podmiotowego (art. 2 Konwencji) i przedmiotowego (art. 3 Konwencji) ochrony, uwzględnienia zagrożeń psychospołecznych w ocenie ryzyka zawodowego (art. 9 lit. b i c Konwencji), kompetencji inspekcji pracy i systemu sankcji (art. 4 ust. 2 lit. d, f i h oraz art. 10 lit. a, d i h Konwencji), ochrony przed odwetem (art. 10 lit. b Konwencji) oraz prawa do powstrzymania się od pracy (art. 10 lit. g Konwencji).
Ratyfikacja nie wymaga, aby prawo krajowe i praktyka odpowiadały postanowieniom Konwencji w każdym szczególe. Oznacza ona także przyjęcie przez państwo zobowiązania do dalszego dostosowywania prawa, polityk publicznych i praktyki. Należy jednak odróżnić dwie kategorie rozbieżności. Część luk dotyczy samych fundamentów systemu ochrony: czy przemoc i molestowanie są traktowane jako ryzyko zawodowe, czy organ państwa może skutecznie zareagować na ich wystąpienie oraz kogo prawo w ogóle chroni. Bez usunięcia tych luk ratyfikacja miałaby charakter wyłącznie deklaratywny, dlatego zmiany w tych trzech obszarach powinny ją poprzedzić. Pozostałe rozbieżności mogą zostać usunięte po ratyfikacji, z zastrzeżeniem, że plan tych działań zostanie jasno przedstawiony i przedyskutowany w Radzie Dialogu Społecznego przed skierowaniem projektu ustawy o ratyfikacji do Sejmu.
I. Zmiany, które powinny poprzedzać ratyfikację
1. Zagrożenia psychospołeczne w systemie oceny ryzyka zawodowego Art. 9 lit. b i c Konwencji wymaga, aby przemoc i molestowanie oraz związane z nimi zagrożenia psychospołeczne były uwzględniane w zarządzaniu bezpieczeństwem i higieną pracy, w tym w identyfikacji zagrożeń i ocenie ryzyka z udziałem pracowników i ich przedstawicieli. Uzasadnienie opiera realizację tego obowiązku na ogólnej formule
art. 207 § 2 k.p., a zmianę przepisów odkłada do czasu nowelizacji dyrektywy 89/654/EWG. Takiego podejścia nie można zaakceptować.
Potrzeba tej zmiany jest znana od lat i była przedmiotem zgodnego stanowiska obu stron dialogu społecznego. Już 7 lutego 2014 r. Zespół Negocjacyjny Partnerów Społecznych – NSZZ „Solidarność”, OPZZ, Forum Związków Zawodowych, Pracodawcy RP, Konfederacja Lewiatan i Związek Rzemiosła Polskiego – przyjął wspólne rekomendacje skierowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Partnerzy wnioskowali w nich wprost o rozszerzenie definicji środowiska pracy zawartej w § 2 pkt 11 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) tak, aby prewencja stresu związanego z pracą znalazła właściwe miejsce w ocenie ryzyka zawodowego, a także o uzupełnienie ramowych programów szkoleń bhp o tę problematykę. Rekomendację tę uzgodniły związki zawodowe i organizacje pracodawców – między partnerami społecznymi nie ma zatem sporu co do jej zasadności. Ponad jedenaście lat później, w październiku 2025 r., z tożsamym wnioskiem legislacyjnym wystąpił Główny Inspektor Pracy. Uzasadnienie uznaje ten wniosek za zasadny, a mimo to po raz kolejny realizacja wniosku jest odkładana w czasie.
Argument o konieczności oczekiwania na zmianę prawa unijnego jest sprzeczny z samym uzasadnieniem, które wśród aktów prawa UE wskazuje dyrektywę ramową 89/391/EWG jako obejmującą wszystkie zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, w tym zagrożenia psychospołeczne, takie jak molestowanie i przemoc. Prawo unijne nie tylko nie stoi na przeszkodzie tej zmianie, lecz wręcz jej wymaga. Tym bardziej nie ma podstaw, aby uzależniać ją od przyszłej nowelizacji dyrektywy 89/654/EWG, skoro obowiązek jej wprowadzenia wynikałby bezpośrednio z ratyfikowanej Konwencji. Zmiana rozporządzenia należy przy tym wyłącznie do kompetencji ministra właściwego do spraw pracy i nie wymaga procesu ustawodawczego, może więc zostać przeprowadzona relatywnie szybko.
Oczekujemy zatem, że przed ratyfikacją zostanie zmieniony § 2 pkt 11 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tak aby definicja środowiska pracy obejmowała czynniki psychospołeczne, zgodnie z rekomendacją partnerów społecznych z 2014 r. i wnioskiem Głównego Inspektora Pracy z 2025 r. Wprowadzenie czynników psychospołecznych wprost do przepisów Kodeksu pracy dotyczących oceny i ograniczania ryzyka zawodowego powinno zostać ujęte w planie działań, o którym mowa w części II.
2. Kompetencje i sankcje Państwowej Inspekcji Pracy
Konwencja wymaga ustanowienia sankcji (art. 4 ust. 2 lit. f, art. 10 lit. d Konwencji), mechanizmów kontroli i egzekwowania (art. 4 ust. 2 lit. d i h, art. 10 lit. a Konwencji) oraz zapewnienia, że inspekcja pracy jest uprawniona do zajmowania się przemocą
i molestowaniem, w tym przez wydawanie nakazów (art. 10 lit. h Konwencji). Tymczasem uzasadnienie przyznaje wprost, że w obecnym stanie prawnym organy PIP nie są uprawnione do wydawania nakazów w przypadku dyskryminacji, w tym molestowania i molestowania seksualnego, ani mobbingu. Inspektor, który stwierdzi takie naruszenie, dysponuje w praktyce jedynie niewiążącym wystąpieniem. Istniejące środki – odszkodowanie, zadośćuczynienie
i regres wobec sprawcy – mają charakter cywilnoprawny, a ich zastosowanie zależy od tego, czy osoba poszkodowana zdecyduje się wystąpić do sądu. W obszarze objętym Konwencją brakuje natomiast publicznoprawnego egzekwowania obowiązków pracodawcy, czyli mechanizmu działającego niezależnie od indywidualnego powództwa. W tym kontekście obszerny fragment uzasadnienia dotyczący nowej kompetencji PIP do stwierdzania istnienia stosunku pracy nie odnosi się do istoty problemu. Przekształcenie relacji cywilnoprawnej w stosunek pracy może mieć znaczenie dla zakresu ochrony danej osoby, ale nie odpowiada na podstawowe pytanie: jakie środki może zastosować inspektor pracy, gdy stwierdzi przemoc, molestowanie lub mobbing? Nie odpowiada na nie również art. 218 § 1a k.k., który ze względu na znamię złośliwego lub uporczywego naruszania praw pracownika ma zastosowanie wyłącznie do najpoważniejszych przypadków. Przepis karny nie obejmuje przypadków przemocy, za którą w rozumieniu art. 1 lit. a Konwencji uznaje
się również jednorazowe zachowania lub ich groźby. Zgadzamy się z uzasadnieniem, że Konwencja nie wymaga sankcji karnych. Wymaga jednak skutecznego systemu kontroli i sankcji, którego dziś brakuje.
Problem ten nabierze szczególnego znaczenia od 5 listopada 2026 r., gdy wejdą w życie nowe obowiązki pracodawców w zakresie systemowego przeciwdziałania mobbingowi i określania procedur w regulaminach. Bez kontroli i sankcji obowiązki te mogą pozostać wyłącznie na papierze. Oczekujemy zatem, że przed ratyfikacją ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy i Kodeks pracy zostaną uzupełnione co najmniej o kompetencję inspektora pracy do wydawania wiążących nakazów dotyczących realizacji obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, molestowaniu i molestowaniu seksualnemu oraz o sankcję za niewykonanie tych obowiązków.
3. Zakres podmiotowy ochrony
Art. 2 Konwencji obejmuje znacznie szerszy krąg osób, niż pracownicy w rozumieniu Kodeksu pracy: osoby wykonujące pracę niezależnie od podstawy prawnej, osoby szkolące się, w tym stażystów i praktykantów, osoby, których zatrudnienie ustało, wolontariuszy, osoby poszukujące pracy i kandydatów do pracy, a także osoby wykonujące uprawnienia, obowiązki lub funkcje pracodawcy. Odesłanie w uzasadnieniu do ustawy o równym traktowaniu
nie rozwiązuje tego problemu, ponieważ ustawa ta zapewnia ochronę wyłącznie przez konstrukcję nierównego traktowania – molestowanie musi być powiązane z jedną z przesłanek z zamkniętego katalogu. Osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej, która doświadcza nękania niezwiązanego z taką przesłanką, pozostaje bez ochrony, ponieważ przepisy o mobbingu dotyczą wyłącznie pracowników, co uzasadnienie wniosku o ratyfikację samo przyznaje. Nowa kompetencja PIP do stwierdzania istnienia stosunku pracy pomaga tylko w przypadkach zatrudnienia pozornego, a nie osobom rzeczywiście pracującym na innej podstawie. Podobnie ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nakłada wprawdzie na korzystającego obowiązek informowania wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa oraz zapewnienia mu bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania świadczeń, ale nie ustanawia systemu ochrony przed przemocą i molestowaniem odpowiadającego standardom Konwencji. Uzasadnienie wskazuje odrębne podstawy ochrony poszczególnych kategorii osób, nie wykazując, że zapewniają one ochronę w zakresie wymaganym przez Konwencję. Powołuje się przy tym na projekt ustawy o stażach, który pozostaje jedynie projektem.
Oczekujemy zatem, że przed ratyfikacją obowiązek przeciwdziałania mobbingowi i molestowaniu oraz odpowiednie roszczenia zostaną rozciągnięte na osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy – na wzór rozwiązania przyjętego w art. 304 k.p. w odniesieniu do bezpieczeństwa i higieny pracy. Ochrona pozostałych kategorii osób objętych art. 2 Konwencji powinna zostać ujęta w planie działań, o którym mowa w części II.
II. Plan działań po ratyfikacji – do przedstawienia i przedyskutowania w Radzie Dialogu Społecznego przed skierowaniem projektu ustawy o ratyfikacji do Sejmu
Pozostałe rozbieżności mogą zostać usunięte po ratyfikacji. Warunkiem jest jednak przedstawienie planu działań legislacyjnych i organizacyjnych oraz jego przedyskutowanie
w Radzie Dialogu Społecznego przed skierowaniem projektu ustawy o ratyfikacji do Sejmu. Takie rozwiązanie odpowiada obowiązkowi konsultacji z reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników, który Konwencja przewiduje przy przyjmowaniu podejścia
do zapobiegania przemocy i molestowaniu (art. 4 ust. 2 Konwencji), przy identyfikowaniu sektorów, zawodów i sposobów organizacji pracy szczególnie narażonych na przemoci molestowanie (art. 8 lit. b Konwencji) oraz przy kształtowaniu polityk krajowych (art. 11 Konwencji). Plan powinien dla każdego obszaru wskazywać konkretne zmiany, podmiot odpowiedzialny, termin realizacji oraz źródło finansowania. Nie wystarczy wskazanie istniejących, rozproszonych regulacji, które w określonych sytuacjach mogą znaleźć zastosowanie do przemocy lub molestowania. Plan powinien obejmować co najmniej następujące obszary.
Definicja przemocy i molestowania (art. 1 Konwencji). Uzasadnienie samo przyznaje, że w zakresie art. 1 Konwencji konieczne jest dostosowanie prawa polskiego. Obecne przepisy posługują się odrębnymi pojęciami – molestowania i molestowania seksualnego jako form dyskryminacji oraz mobbingu – o różnych przesłankach i różnym zakresie. Konwencja wymaga jednolitego ujęcia przemocy i molestowania, obejmującego zachowania jednorazowe
i powtarzające się oraz przemoc i molestowanie ze względu na płeć. Plan powinien określić, w jaki sposób i w którym akcie prawnym taka definicja zostanie wprowadzona.
Zakres przedmiotowy ochrony (art. 3 Konwencji). Konwencja obejmuje przemoc i molestowanie występujące w trakcie pracy, w związku z nią lub z niej wynikające – nie tylko w miejscu pracy, lecz także w miejscach wypłaty wynagrodzenia, odpoczynku lub spożywania posiłków, w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych i przebieralniach, podczas podróży służbowych, szkoleń i wydarzeń związanych z pracą, w komunikacji związanej z pracą, w tym prowadzonej z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, w zakwaterowaniu zapewnianym przez pracodawcę oraz w drodze do pracy i z pracy.
Plan powinien obejmować przegląd, czy obowiązki pracodawcy i roszczenia osób poszkodowanych obejmują wszystkie te sytuacje, oraz wskazanie niezbędnych zmian.
Pozostałe kategorie osób objętych art. 2 Konwencji. Przeglądem i odpowiednimi zmianami powinny zostać objęte co najmniej: ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawa o praktykach absolwenckich, ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, a także regulacje dotyczące praktyk i kształcenia zawodowego, w tym Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz odpowiednie przepisy systemu oświaty.
Zagrożenia psychospołeczne w Kodeksie pracy (art. 9 lit. b i c Konwencji). Poza zmianą rozporządzenia, która powinna poprzedzić ratyfikację, plan powinien przewidywać wprowadzenie czynników psychospołecznych wprost do katalogu czynników ryzyka zawodowego oraz do obowiązków pracodawcy związanych z oceną i ograniczaniem ryzyka zawodowego w Kodeksie pracy.
Grupy szczególnie narażone (art. 6 i art. 8 lit. b Konwencji). Art. 8 lit. b Konwencji wymaga identyfikowania, w konsultacji z organizacjami pracodawców i pracowników, sektorów, zawodów i sposobów organizacji pracy, w których ryzyko przemocy i molestowania
jest podwyższone. Uzasadnienie odsyła w tym miejscu jedynie do transpozycji dyrektywy 2024/1500 w sprawie organów ds. równości, co nie odpowiada na wymóg Konwencji,
a w odniesieniu do art. 6 Konwencji ogranicza się do zasady niedyskryminacji i programów rządowych. Co więcej, w ocenie skutków projektodawca sam wskazuje osoby
z niepełnosprawnościami jako grupę szczególnie narażoną, nie wyciągając z tego żadnych wniosków. Problem nie polega na tym, czy analiza powinna wskazać osoby z niepełnosprawnościami, obywateli państw trzecich czy inne grupy, lecz na tym,
że w uzasadnieniu nie ma śladu takiej analizy. Plan powinien przewidywać jej przeprowadzenie oraz przegląd przepisów i polityk pod kątem ochrony zidentyfikowanych grup.
Ochrona przed odwetem (art. 10 lit. b ppkt. iv Konwencji). Konwencja wymaga ochrony przed wiktymizacją i odwetem osób wnoszących skargi, ofiar, świadków i sygnalistów. Uzasadnienie wskazuje, że skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy nie może być podstawą niekorzystnego traktowania. Szczególne roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu takich negatywnych konsekwencji przewidziano jednak wyłącznie w przypadku naruszenia zasady równego traktowania, a sama ochrona obejmuje tylko pracowników. Plan powinien przewidywać skuteczną ochronę przed odwetem wszystkich osób wymienionych w Konwencji, w tym osób pracujących poza stosunkiem pracy, także
w sprawach przemocy i molestowania niezwiązanych z dyskryminacją.
Mechanizmy uwzględniające aspekt płci (art. 10 lit. e Konwencji). Uzasadnienie przyznaje, że dostosowania prawa wymaga również art. 10 lit. e Konwencji, zgodnie z którym ofiary przemocy i molestowania ze względu na płeć powinny mieć skuteczny dostęp do bezpiecznych mechanizmów składania skarg i rozstrzygania sporów, wsparcia, usług i środków ochrony prawnej, uwzględniających aspekt płci. Plan powinien wskazać, jakie konkretne zmiany zostaną w tym zakresie wprowadzone, zamiast odsyłać ogólnie do transpozycji dyrektyw unijnych.
Przemoc domowa (art. 10 lit. f Konwencji). Uzasadnienie przyznaje, że w tym zakresie konieczne jest dostosowanie prawa, i odsyła do transpozycji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1385 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej dyrektywy, której termin upływa 14 czerwca 2027 r. Art. 10 lit. f Konwencji formułuje obowiązek w sposób proporcjonalny – „na ile jest to możliwe
w praktyce i uzasadnione” – ale wymaga czegoś więcej niż stwierdzenia, że problem istnieje. W polskim porządku prawnym zawodowe skutki przemocy domowej nie zostały dotąd rozpoznane jako odrębny problem świata pracy. Plan powinien określić, jakie konkretne działania podejmą państwo, instytucje rynku pracy i pracodawcy.
Prawo do powstrzymania się od pracy (art. 10 lit. g Konwencji). Uzasadnienie twierdzi, że prawo to jest już uwzględnione w art. 210 § 1 k.p., choć samo przyznaje, że przepis ten nie odwołuje się do przemocy i molestowania. Art. 210 § 1 k.p. dotyczy bowiem sytuacji, w których warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. Konieczne jest wyraźne rozszerzenie tego prawa na sytuacje bezpośredniego
i poważnego zagrożenia wynikającego z przemocy i molestowania.
Polityki krajowe, szkolenia i podnoszenie świadomości (art. 11 Konwencji). Uzasadnienie przyznaje konieczność dostosowania prawa w zakresie art. 11 lit. a Konwencji. Plan powinien wskazać, jakie zmiany zostaną wprowadzone do Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania oraz do Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej, a także przewidywać realizację drugiej z rekomendacji partnerów społecznych z 2014 r. – uzupełnienia ramowych programów szkoleń bhp o problematykę zagrożeń psychospołecznych.
III. Skutki finansowe
Stwierdzenie zawarte w ocenie skutków, że ratyfikacja „nie spowoduje zwiększenia wydatków lub zmniejszenia dochodów podmiotów sektora finansów publicznych”, jest gołosłowne. Jeżeli państwo ma zapewnić skuteczniejsze mechanizmy ochrony, wsparcie ofiar, działania inspekcyjne, szkolenia, doradztwo i kampanie podnoszące świadomość – czego Konwencja wprost wymaga – część tych działań będzie generować koszty. Dotyczy to zarówno zmian, które powinny poprzedzić ratyfikację, w szczególności nowych kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy, jak i działań objętych planem. NSZZ „Solidarność” ma świadomość ograniczeń budżetowych państwa, ale nie zwalnia to projektodawcy z obowiązku rzetelnej oceny skutków finansowych. Uzasadnienie powinno wskazywać, które działania będą wymagały dodatkowego finansowania, w jakiej skali i w jakiej perspektywie czasowej.
Podsumowując, NSZZ „Solidarność” popiera ratyfikację Konwencji zgłasza gotowość
do konstruktywnej pracy nad jej przygotowaniem. Oczekujemy, że przed ratyfikacją:
po pierwsze, zagrożenia psychospołeczne zostaną uwzględnione w definicji środowiska pracy w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bhp, o co partnerzy społeczni wspólnie wnioskowali już w 2014 r.; po drugie, Państwowa Inspekcja Pracy uzyska kompetencje nakazowe, a niewykonanie obowiązków w zakresie przeciwdziałania przemocy i molestowaniu zostanie objęte sankcjami; po trzecie, ochrona przed mobbingiem i molestowaniem zostanie rozciągnięta na osoby wykonujące pracę poza stosunkiem pracy. Oczekujemy również, że plan działań obejmujący pozostałe rozbieżności zostanie przedstawiony i przedyskutowany w Radzie Dialogu Społecznego, zanim projekt ustawy o ratyfikacji zostanie przekazany do Sejmu. Ratyfikacja bez tych zmian miałaby w dużej mierze charakter deklaratywny de facto pozorny, a wskazane luki będą przedmiotem uwag NSZZ „Solidarność” w ramach procedur nadzoru MOP nad stosowaniem ratyfikowanych konwencji.
Decyzja Prezydium KK nr 113/26 ws. poselskiego (KP PiS) projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy – Ordynacja podatkowa
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia propozycję podwyższenia progu podatkowego w skali podatkowej dla podatku dochodowego od osób fizycznych z kwoty 120 000 zł do 180 000 zł, zawartą w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy – Ordynacja podatkowa. Aktualna kwota progu dochodowego, obowiązująca od 2022 roku na skutek wysokiej inflacji do roku 2024 stała się nieadekwatna a nominalny wzrost wynagrodzeń w tym okresie nie nadążał za wzrostem kosztów życia Polaków. Prezydium KK pragnie zauważyć, że w czasach niestabilnych, których aktualnie doświadczamy szczególnie powinni być chronieni podatnicy o najniższych dochodach, a w tym zakresie istotnym elementem systemu podatkowego jest kwota wolna od podatku, która w tym samym okresie nie została podniesiona. NSZZ „Solidarność” postuluje dodatkowo podniesienie kwoty wolnej od podatku, proporcjonalnie do dynamiki wzrostu kosztów utrzymania najniżej zarabiających podatników.
Jako źródło sfinansowania podwyższenia progu podatkowego projektodawca wskazuje rozszerzenie Programu Współdziałania – odejście od jej dobrowolnego charakteru i objęcie nim w krótkim czasie znacznie większej liczby podatników, co według projektodawcy będzie skutkowało ograniczeniem agresywnej optymalizacji przez dużych podatników co przyczyni się do ograniczenia luki CIT.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” pozytywnie oceniając działania zmierzające
do ograniczania luki CIT, zwraca jednak uwagę na krótki czas na przygotowanie przez Krajową Administrację Skarbową odpowiednich zasobów kadrowych, organizacyjnych i finansowych, aby skutecznie prowadzić monitoring i audyty zwiększonej liczby podatników.
Decyzja Prezydium KK nr 110/26 ws. opinii do wstępnego projektu ustawy budżetowej na 2027 r.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje wstępnie przyjęty przez Radę Ministrów projekt budżetu państwa na 2027 r.
Ocena Związku podyktowana jest głównie krytyką zaproponowanych w projekcie ustawy propozycji wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, kwoty wynagrodzenia minimalnego oraz niewystarczającej waloryzacji świadczeń emerytalno – rentowych w roku 2027. Niezadowolenie potęguje również fakt, że strona rządowa nie była skłonna do zmiany swojego stanowiska podczas negocjacji w tych obszarach.
Przyjęte w projekcie ustawy budżetowej wskaźniki makroekonomiczne odbiegają od wskazanych w Wieloletnich założeniach makroekonomicznych na lata 2026–2030.
W projekcie budżetu na 2027 r. utrzymano podobną skalę wzrostu gospodarczego, ale wyraźnie osłabiono prognozę inwestycji i popytu krajowego. Jednocześnie podniesiono prognozę inflacji, osłabiono założony kurs złotego i oczekuje się wzrostu liczby bezrobotnych. Projekt przewiduje średnioroczną inflację CPI w 2027 r. na poziomie 2,8%. Jest to istotna zmiana w stosunku do wcześniejszych założeń makroekonomicznych z kwietnia 2026 r., kiedy rząd zakładał inflację na poziomie 2,5%. Dodatkowo istnieje poważne ryzyko jej niedoszacowania w związku z sytuacją geopolityczną i wzrostem cen ropy naftowej, a w projekcie nie założono żadnych działań osłonowych w sytuacji rosnących cen paliw oraz wzrostu cen energii zarówno dla obywateli jak i przedsiębiorstw.
Strona dochodowa projektu wzbudza kontrowersje, między innymi ze względu na spóźnione i niesatysfakcjonujące propozycje zmian w podatkach dochodowych, a rząd w pełni nie wykorzystuje potencjału dochodowego a skuteczność poboru podatków nadal wymaga wzmocnienia. Potrzebna jest analiza całego systemu podatkowego, ubezpieczeniowego, aby był on sprawiedliwy i lepiej dzielił efekty wzrostu gospodarczego.
NSZZ „Solidarność” po zapoznaniu się z opinią Rady Fiskalnej obawia się konsekwencji rekomendowanej naprawy finansów publicznych dla obywateli, jeżeli będą one wprowadzone nagle, jednostronnie przez rząd, bez szerokiego konsensusu społecznego, podczas gdy nie dokonano oceny przeprowadzonej reformy finansowania samorządów.
Wynagrodzenia
Rząd zaproponował wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej o 3%, co oznacza realny wzrost zaledwie o 0,2% i jest daleko niewystarczające. Rząd prognozuje, że przeciętne wynagrodzenie w całej gospodarce wzrośnie w 2027 r. nominalnie o 5,9% czyli realnie o 3,1%. Stanowi to znaczną różnicę w realnym wzroście wynagrodzeń w PSB i gospodarce. Przez dwa kolejne lata polityka wynagrodzeń sektora publicznego jest w zasadzie podporządkowana utrzymaniu realnej wartości płac, a nie odbudowywaniu ich konkurencyjności, a waloryzacja inflacyjna nie jest podwyżką wynagrodzenia. NSZZ ,,Solidarność” podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone we wspólnej propozycji reprezentatywnych organizacji związkowych,
którym żąda co najmniej 15% wzrostu płac w sferze budżetowej w 2027 r. W przypadku niedoszacowania inflacji na rok 2027, spowodowanej niepewną sytuacją geopolityczną, doprowadzi to do spadku realnej wartości wynagrodzeń. Brak odpowiedniego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej skutkuje odchodzeniem wykwalifikowanej kadry urzędniczej, a niski poziom płac powoduje brak chętnych do obejmowania stanowisk w sferze budżetowej.
Związek domaga się uwzględnienia w projekcie budżetu państwa skutków finansowych wprowadzenia ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423). W toku prac nad budżetem na 2026 r.
nie uwzględniono zwiększonych wydatków urzędów na wynagrodzenia będących skutkiem wprowadzonych zmian. Budżet zakładał środki na wynagrodzenia w wysokości 100% kwot z roku 2025 powiększone o 3% na wzrost wynagrodzeń (w wypadku administracji – na wzrost kwoty bazowej).
Brak zabezpieczenia środków na realizację tego rozwiązania (zaliczenie do stażu pracy m.in. czasu wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych) w roku 2026 doprowadził do ponoszenia skutków finansowych przez pracowników i urzędników między innymi urzędów wojewódzkich w postaci obniżenia nagród i premii.
Niedopuszczalne jest, aby pracownicy drugi rok z rzędu tracili na wynagrodzeniach przez niedbały proces legislacyjny i brak zapewnienia środków na pokrycie kosztów ustawowych zmian. Z informacji uzyskanych z 9 urzędów wojewódzkich wynika,
że szacunkowe kwoty obciążające budżety wojewodów z tytułu dodatków stażowych oraz szacunkowe kwoty obciążające budżet z tytułu nagród jubileuszowych do tej pory wyniosły około 8 milionów złotych, co stanowi około 1% budżetu przeznaczonego na wynagrodzenia pracowników w 2026 r.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie akceptuje symbolicznej propozycji podwyżki minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz groszowej podwyżki wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. Zdaniem Prezydium KK wzrost minimalnego wynagrodzenia na poziomie zbliżonym do prognozowanej inflacji na rok 2027 nie przyniesie rzeczywistej podwyżki. Dodatkowo, biorąc pod uwagę prognozowane przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej na rok 2027 w wysokości 10 033 zł – relacja płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia spadnie do poziomu 49,33%,
co jest negatywnym trendem. Jest to działanie tym bardziej niezrozumiałe, że w deklaracjach rządu wyrażonych w projekcie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (UC62), który ma stanowić implementację Dyrektywy 2022/2041 w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej wskazano, iż „orientacyjną wartość referencyjną ustala się na poziomie 55% prognozowanej wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej…”.
Wysokość proponowanego minimalnego wynagrodzenia znacząco odbiega od propozycji przedstawionej we wspólnym Stanowisku strony pracowników Rady Dialogu Społecznego z dnia 27 maja 2026 r., w którym oczekujemy zwiększenia minimalnego wynagrodzenia
za pracę nie mniej niż o 8,2%, do wysokości co najmniej 5 200 zł oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej do poziomu 33,93 zł, te postulaty Związku są aktualne.
Ponadto NSZZ „Solidarność” nie akceptuje braku konsultacji z partnerami społecznymi najnowszej wersji projektu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Projekt zawiera istotne ograniczenia dotyczące kształtowania płacy minimalnej w stosunku do poprzednich projektów, które były przedmiotem uzgodnień w Radzie Dialogu Społecznego. Z projektu ustawy usunięto propozycję przepisów wyłączających premie, dodatki i nagrody z kwoty uwzględnianej przy ustalaniu, czy wynagrodzenie pracownika osiąga ustawowy poziom minimalnego wynagrodzenia za pracę. Działanie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie uwzględnia uchwały nr 68 strony pracowników i strony pracodawców Rady Dialogu Społecznego z dnia 25 stycznia 2019 r. w sprawie wyłączenia z minimalnego wynagrodzenia za pracę dodatku stażowego w której podkreślono, że „docelowo minimalne wynagrodzenie powinno być kategorią jednoskładnikową, wynagrodzeniem zasadniczym, co przywróciłoby właściwą funkcję dodatkom i innym składnikom wynagrodzenia. Dlatego za konieczne uznaje niezwłoczne przystąpienie do rozmów na temat wyłączenia innych dodatków z wynagrodzenia”. Rezygnacja z koncepcji ustanowienia minimalnego wynagrodzenia jako wynagrodzenia zasadniczego osłabia materialny wymiar implementacji dyrektywy 2022/2041, ponieważ pozostawia możliwość osiągania ustawowego minimum za pomocą składników wynagrodzenia, które ze względu na swoją funkcję, zmienność
lub uzależnienie od dodatkowych przesłanek nie stanowią stabilnej gwarancji minimalnego poziomu wynagrodzenia, a tym samym może ograniczać realizację celu dyrektywy, jakim jest zapewnienie adekwatnego wynagrodzenia pozwalającego na godny poziom życia
i ograniczenie ubóstwa pracujących.
Brak konsultacji dotyczy również projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. Zdaniem Związku partnerzy społeczni nie mogą zostać pozbawieni informacji na temat ostatecznej propozycji dotyczącej wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz prawa wyrażenia opinii do projektu stosownego rozporządzenia. Nie przekazanie projektu rozporządzenia do konsultacji w trybie art. 19 ustawy o związkach zawodowych stanowi precedens w dotychczasowej praktyce dialogu, dlatego argument użyty przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wskazujący na brak porozumienia na forum Rady Dialogu Społecznego jest niedopuszczalny.
Inwestycje
Wyższa aktywność inwestycyjna stanowi jeden z najważniejszych czynników podtrzymujących wzrost gospodarczy. Zwiększenie inwestycji powinno pozytywnie oddziaływać na PKB, zatrudnienie oraz bazę podatkową. Jednocześnie Prezydium KK NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę na strukturę tego wzrostu, w szczególności relację pomiędzy inwestycjami publicznymi a prywatnymi oraz trwałość aktywności inwestycyjnej
po zakończeniu okresu intensywnego wykorzystania środków KPO.
Ocena prognozy wzrostu inwestycji na poziomie 4,2% w projekcie budżetu państwa na 2027 r. jest raczej ostrożna co niepokoi w kontekście jej wpływu jako jednego z najważniejszych czynników determinującego dynamikę wzrostu gospodarczego.
Rynek pracy
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uważa, że obecnie sytuacja na rynku pracy nie eliminuje potrzeby prowadzenia aktywnej polityki zatrudnienia, zwłaszcza wobec zmian strukturalnych związanych z transformacją gospodarki. Sam projekt budżetu zakłada na koniec 2027 r. stopę bezrobocia rejestrowanego na poziomie 6,0%. Zasadne jest zatem oczekiwanie przedstawienia przez stronę rządową strategii wykorzystania narastających zasobów Funduszu Pracy oraz większego powiązania jego możliwości finansowych z potrzebami pracowników,
szczególności w zakresie przekwalifikowania, rozwoju kompetencji oraz ochrony w okresach utraty lub zagrożenia utratą zatrudnienia.
Projekt ustawy budżetowej na 2027 r. w części dotyczącej rynku pracy w ocenie Prezydium Komisji Krajowej zasługuje na krytykę przede wszystkim z punktu widzenia sposobu wykorzystania środków Funduszu Pracy. Ponownie zwracamy uwagę na utrwalającą
się tendencję do akumulowania znacznych środków Funduszu przy relatywnie niewielkim wzroście nakładów na realizację jego zadań. Problem ten był sygnalizowany już przy ocenie projektu budżetu na 2026 r., kiedy wskazywano, że konstrukcja planu finansowego Funduszu Pracy jest w większym stopniu skoncentrowana na zwiększaniu jego zasobów niż na wzmacnianiu instrumentów aktywnej polityki rynku pracy (vide: Decyzja Prezydium KK nr 133/25 ws. opinii o projekcie ustawy budżetowej na 2026).
W obecnym projekcie przychody Funduszu Pracy zaplanowano na poziomie 12,94 mld zł, tj. o 4,7% wyższym niż w planie na 2026 r., podczas gdy koszty realizacji zadań Funduszu mają wynieść 10,24 mld zł i wzrosnąć jedynie o 1,3%. Oznacza to, że wzrost nakładów na realizację zadań Funduszu pozostaje poniżej prognozowanej przez rząd średniorocznej inflacji w 2027 r., wynoszącej 2,8%. Projekt przewiduje ponadto przekazanie aż 21,35 mld zł wolnych środków finansowych Funduszu w zarządzanie lub depozyt u Ministra Finansów, w tym 20,35 mld zł
formie terminowej. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, jaki poziom rezerwy Funduszu Pracy jest rzeczywiście niezbędny do zapewnienia bezpieczeństwa realizacji jego ustawowych zadań oraz z jakich względów tak znaczna część zgromadzonych środków nie jest kierowana
na aktywną politykę rynku pracy.
Uzasadnienie projektu wskazuje, że planowany stan Funduszu na początek 2027 r. jest o 3,75 mld zł, czyli o 14,7%, wyższy od planowanego na początek 2026 r. Jedną z zasadniczych przyczyn tej różnicy jest wyższa od wcześniej zakładanej nadwyżka przychodów nad kosztami Funduszu w 2026 r., której przewidywane wykonanie wynosi około 2,79 mld zł. Potwierdza to wcześniejsze zastrzeżenia Prezydium KK, że problem nie polega na niedoborze środków Funduszu Pracy, lecz na skali ich faktycznego angażowania w realizację polityki zatrudnienia. Zasadnicze znaczenie powinno mieć większe wykorzystanie możliwości finansowych Funduszu na działania związane z podnoszeniem i zmianą kwalifikacji pracowników,
w szczególności w sektorach podlegających transformacji technologicznej, cyfrowej
i energetycznej.
Na Krajowy Fundusz Szkoleniowy w 2027 r. zaplanowano 421,6 mln zł, podczas gdy wartość wolnych środków Funduszu Pracy przekazywanych w zarządzanie lub depozyt u Ministra Finansów ma przekraczać jw. 21 mld zł. Tak znaczna dysproporcja wymaga przedstawienia przez stronę rządową informacji o rzeczywistym zapotrzebowaniu na środki KFS, liczbie wniosków niesfinansowanych z powodu wyczerpania dostępnych limitów oraz ocenę możliwości istotnego zwiększenia finansowania tego instrumentu.
W projekcie przyjęto, że średniomiesięcznie wypłacanych będzie około 126,9 tys. zasiłków
dla bezrobotnych, a przeciętna wysokość zasiłku wyniesie 1 554,30 zł. Przy jednoczesnym utrzymywaniu bardzo wysokiego poziomu wolnych środków Funduszu należy dokonać oceny, czy obecna wysokość świadczeń zapewnia rzeczywistą funkcję zabezpieczenia dochodu osoby bezrobotnej.
Podatki
Zaproponowane zmiany podatkowe, których skutki zostały ujęte w projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok są daleko niewystarczające. Zamrożenie od 2022 roku progów podatkowych, kwoty wolnej od podatku oraz pracowniczych kosztów uzyskania przy wysokiej skumulowanej inflacji doprowadziły do sytuacji, w której podatnicy pomimo niewielkiego realnego wzrostu wynagrodzeń przekraczają pierwszy próg podatkowy. Związek negatywnie ocenia brak waloryzacji progów podatkowych, kwoty wolnej od podatku oraz postuluje ch podwyższenie. Prezydium KK NSZZ „Solidarność” w związku z tym domaga się realizacji deklaracji rządu w zakresie zwiększenia kwoty wolnej od podatku do wysokości 60 tys. zł. W czasach niestabilnych, których aktualnie doświadczamy, szczególnie powinni być chronieni podatnicy o najniższych dochodach, a w tym zakresie istotnym elementem systemu podatkowego jest kwota wolna od podatku. Konieczne jest także podwyższenie progu podatkowego oraz wprowadzenie większej progresji podatkowej. Należy również podwyższyć pracownicze koszty uzyskania przychodu, które nie były waloryzowane od 2019 roku. NSZZ „Solidarność” postuluje również zwiększenie limitów zwolnień przedmiotowych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie zapomóg wypłacanych z funduszu zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej (art. 21 ust 1 pkt 9a), zapomóg losowych, zapomóg z innych źródeł (art. 21 ust 1 pkt 26b), rzeczowych i pieniężnych świadczeń sfinansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych (art. 21 ust 1 pkt 67), dopłaty do wypoczynku z innych źródeł (art. 21 ust 1 pkt 78b). Związek postuluje również zwiększenie wysokości odpisu składki na rzecz związków zawodowych od dochodu.Pomoc społeczna i opieka długoterminowa NSZZ „Solidarność” z niepokojem zauważa, że w budżetach wojewodów zaplanowanych
na 2027 r. wydatki na Domy Pomocy Społecznej są niższe niż w 2026 r. System opieki długoterminowej w Polsce jest przedmiotem wieloletnich dyskusji, badań oraz Zaleceń Komisji Europejskiej. Wobec szybkich zmian demograficznych, rozwój tej gałęzi usług społecznych powinien pozostawać priorytetem państwa. Tymczasem ogranicza się wydatki na prowadzenie domów pomocy społecznych, jednocześnie oczekując od samorządów wzmożonych
działań i wydatków w zakresie zwiększenia oferty usług środowiskowych skierowanych
do osób starszych. Należy pamiętać, że sektor usług opiekuńczych mierzy
się z deficytem pracowników, zatem ograniczanie finansowania tego działu będzie oddziaływać negatywnie na podaż pracy w obszarze usług opiekuńczych, a tym samym zmniejszanie liczby miejsc dostępnej cenowo opieki nad osobami jej wymagającymi. Dlatego nakłady finansowe w tym zakresie w najbliższych latach będą stanowić wyzwanie dla polityki społecznej państwa, a nie tylko polityk lokalnych.
Co więcej, w projekcie budżetu nie można odnaleźć pozycji klasyfikacji budżetowej, w której wyodrębniono środki na realizację Programu Bon Senioralny oraz na koordynatorów opieki długoterminowej, pomimo, że kwoty te wynikają wprost z obowiązującej ustawy o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Zdaniem NSZZ „Solidarność” zgodnie
z zapisami ustawy kwota 419,23 mln zł powinna zostać wpisana w części 85 odpowiedniego Załącznika do projektu ustawy budżetowej w odpowiednim dziale, rozdziale, paragrafie lub pozycji rezerwy celowej.
Przewiduje się niewielki wzrost wydatków w obszarze Pomoc społeczna (Dział 852), o ok. 100 mln zł w porównaniu do roku 2026. Należy pamiętać, że zgodnie z ustawą o pomocy społecznej w roku 2027 planowana jest weryfikacja kryteriów dochodowych uprawniających do pomocy społecznej jak i samych kwot tychże świadczeń. Wysokość minimów egzystencji dla poszczególnych typów rodzin, już w tym roku wskazuje na alarmująco niski próg dochodów uprawniających do wsparcia z pomocy społecznej i już dziś istnieje konieczność interwencji. Ograniczanie zaplanowanych wydatków budżetu państwa w tym obszarze może spowodować pogłębienie się ubóstwa, w wyniku zaniechań zarówno legislacyjnych jak i finansowych.
Dodatkowo niepokoją ubytki w rezerwach celowych, w których ograniczono istotnie środki na działania w zakresie Przeciwdziałania i usuwania klęsk żywiołowych – o kwotę blisko 771 580 tys. zł w stosunku do kwoty w budżecie na rok 2026. Jednocześnie w zadaniach dla pomocy społecznej w dziale 85278 Usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pozostawiono środki na tym samym poziomie tj. 40 000 tys. zł. Polska w ostatnich latach zmaga się z licznymi klęskami związanymi ze skutkami powodzi, podtopień. Wiele gmin jeszcze nie usunęło ich skutków. W obliczu ograniczania środków na pomoc społeczną, która w czasie klęsk żywiołowych jako pierwsza niesie pomoc poszkodowanym, takie działania należy uznać
za niezrozumiałe i wręcz szkodliwe.
Rodzina
W budżecie na rok 2027 można zauważyć niewielki wzrost wydatków na dział Rodzina. Wydatki te będą skierowane głównie na działania w zakresie realizacji zadań na programy: Rodzina 800+, Dobry start, Aktywny Rodzic czy Aktywny Maluch. Jednakże w obliczu ograniczania środków na wsparcie dla najuboższych rodzin z dziećmi w ramach systemu pomocy społecznej, należy przypomnieć, że od 2015 r. pozostają na tym samym poziomie kryteria świadczeń rodzinnych. W roku 2027 zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych odbędzie się weryfikacja kryteriów dochodowych i świadczeń rodzinnych, jednak prognozowane środki w obszarze rodziny nie zabezpieczają kwot na podwyższenie wsparcia w ramach systemu w przyszłym roku. NSZZ „Solidarność” z niepokojem przyjmuje dalszą marginalizację systemu świadczeń rodzinnych, które stanowi narzędzie ograniczania ubóstwa wśród rodzin z dziećmi.
Osoby z niepełnosprawnościami
Zastrzeżenie Prezydium KK NSZZ „Solidarność” dotyczy wysokości dotacji celowej z budżetu państwa przeznaczonej na dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami. Na 2027 rok zaplanowano na ten cel zaledwie 81 mln zł, podczas gdy w 2026 r. przewidzianych jest 581,5 mln zł, co oznacza obniżenie dotacji w ciągu jednego roku o ponad 86 %. W odniesieniu do kwoty 1,08 mld zł przewidzianej w latach 2024 i 2025 redukcja wynosi 999 mln zł, a więc 92,5%. Zatem w ciągu dwóch lat pozostawiono tym samym jedynie 7,5% poziomu dofinansowania z 2025 r. Skala tej redukcji nie może być uznana za zwykłą korektę planu; stanowi ona niemal całkowite wycofanie się budżetu państwa
ze współfinansowania podstawowego instrumentu wspierania zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami. Należy zauważyć, że tak drastyczne ograniczenie udziału budżetu państwa w finansowaniu zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnościami nie jest neutralne dla stabilności finansowej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i zwiększa ryzyko ograniczania innych zadań tego Funduszu.
Z powyższych względów projekt ustawy budżetowej na rok 2027 w części dotyczącej planu finansowego PFRON Prezydium KK opiniuje negatywnie.
W opinii Prezydium KK NSZZ „Solidarność” niezbędne jest przywrócenie w art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jednoznacznej gwarancji finansowania wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami „w wysokości 30%”. Pozostawienie dotacji w kwocie 81 mln zł jest nie do zaakceptowania: prowadzi do faktycznego uchylenia się państwa od finansowej współodpowiedzialności za zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami i przenosi koszt tej polityki wyłącznie na PFRON. Równocześnie konieczne jest zwiększenie kwot miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń określonych w art. 26a wyżej wymienionej ustawy, tak aby ich realna wartość stanowiła skuteczny instrument wspierania zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. Utrzymywanie tych kwot na nieadekwatnym poziomie, przy jednoczesnym
ograniczaniu udziału budżetu państwa w finansowaniu systemu, będzie prowadziło do osłabienia efektywności podstawowego instrumentu wspierania zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. NSZZ „Solidarność” zwraca uwagę na brak zabezpieczenia w budżecie państwa środków umożliwiających uruchomienie systemowej asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami w 2027 r. Jest to szczególnie niepokojące w świetle wcześniejszych zapowiedzi rządu dotyczących rozpoczęcia funkcjonowania tego rozwiązania w 2027 r. Projekt ustawy o asystencji osobistej jednoznacznie wskazuje, że asystencja oraz koszty jej obsługi mają być finansowane z budżetu państwa. Brak odpowiednich środków w budżecie oznacza
w praktyce odsunięcie uruchomienia ustawowego systemu asystencji osobistej.
Emerytury NSZZ „Solidarność” podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone we wspólnej propozycji strony związkowej Rady Dialogu Społecznego w dniu 27 maja 2026 r. ws. ustalenia wskaźnika waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych w 2027 r. na poziomie nie niższym niż średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług w 2026 roku, zwiększony o co najmniej 50% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia za pracę w 2026 roku.
Celem systemu waloryzacji jest nie tylko ochrona realnej wartości świadczeń, ale także przeciwdziałanie postępującemu obniżaniu poziomu życia osób pobierających emerytury i renty. W warunkach utrzymujących się wysokich kosztów utrzymania, szczególnie
w obszarze energii, usług komunalnych oraz żywności, konieczne jest zapewnienie mechanizmu, który w sposób rzeczywisty chroni sytuację materialną seniorów i osób niezdolnych do pracy.
Zdrowie
Projekt ustawy budżetowej wzmacnia finansowanie ochrony zdrowia, jednak Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” podkreśla konieczność wprowadzenia systemowych zmian w ochronie zdrowia, które wymagają zarówno odpowiedniego finansowania jak i reform w jego organizacji. Sprawiedliwe opłacanie składki zdrowotnej przez ubezpieczonych w publicznym systemie ochrony zdrowia jest warunkiem niezbędnym zwiększenia przychodów w publicznej opiece zdrowotnej. Dziś system utrzymują pracownicy, emeryci i renciści oraz częściowo przedsiębiorcy; reszta grup społecznych jest uprzywilejowana. Poprawa koordynacji i organizacji musi służyć pacjentowi, którego prawem są przyjazne
i przejrzyste zasady jakości i dostępności do opieki zdrowotnej. Reformy tego wrażliwego obszaru nie mogą odbywać się bez udziału strony społecznej i lokalnych społeczności.
Oświata, nauka i szkolnictwo wyższe
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje projekt ustawy budżetowej
na rok 2027 w zakresie oświaty, nauki i szkolnictwa wyższego wobec niewystarczającego poziomu planowanego wzrostu wynagrodzeń.
Oświata
Przyjęte rozwiązanie nie prowadzi do rzeczywistej poprawy sytuacji materialnej nauczycieli poprzez pogarszanie się relacji wynagrodzeń do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Trwała odbudowa ekonomicznego prestiżu zawodu nauczyciela wymaga odpowiedniego finansowania. Podwyżka kwoty bazowej o 3% nie stanowi adekwatnej odpowiedzi na problemy kadrowe systemu oświaty, ani na wyzwania systemowe w zakresie wysokiej jakości kształcenia, skutecznego wdrażania zmian programowych i organizacyjnych, rozwijania edukacji cyfrowej, zapewnienia wsparcia uczniom ze zróżnicowanymi potrzebami oraz wykonywania innych zadań nakładanych na szkoły.
Zasadnicze zastrzeżenia budzi brak wyodrębnionej i przejrzystej informacji o skutkach finansowych podwyżki dla nauczycieli znajdujących się na poszczególnych stopniach awansu zawodowego. Wskazanie zbiorczej kwoty około 7,8 mld zł, obejmującej jednocześnie nauczycieli i pracowników państwowej sfery budżetowej, wraz z pochodnymi od wynagrodzeń, nie pozwala ustalić, jaka część tej kwoty została przeznaczona wyłącznie na wynagrodzenia nauczycieli. Nie wykazano, czy środki uwzględnione przy ustalaniu potrzeb oświatowych jednostek samorządu terytorialnego pokryją rzeczywiste skutki decyzji płacowych oraz pozostałe koszty funkcjonowania szkół i placówek. NSZZ „Solidarność” stoi na stanowisku, że skutki wszystkich decyzji dotyczących wzrostu wynagrodzeń nauczycieli powinny zostać w całości sfinansowane z budżetu państwa. Środki przekazywane jednostkom samorządu terytorialnego powinny pokrywać pełne koszty podwyżek wraz z pochodnymi oraz kosztami pozostałych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Finansowanie podwyżek nie może prowadzić do ograniczenia wydatków przeznaczonych na realizację pozostałych zadań szkół i placówek.
Nauka i szkolnictwo wyższe
Wyjaśnienia wymagają różnice w kwotach finansowania nauki i szkolnictwa wyższego. Inne kwoty wskazane są w uzasadnieniu a inne w kwocie łącznych nakładów finansowanie nauki i szkolnictwa wyższego. Partnerzy społeczni powinni mieć możliwość precyzyjnego ustalenia struktury nakładów, źródeł ich finansowania oraz przewidywanego przeznaczenia środków.
Wzrost łącznych nakładów na naukę i szkolnictwo wyższe nie może być automatycznie utożsamiany z zapewnieniem stabilnych warunków funkcjonowania uczelni oraz jednostek naukowych. Projekt nie określa w sposób dostatecznie przejrzysty, jaka część zwiększonej subwencji zostanie przeznaczona na wynagrodzenia pracowników, jaka na pokrycie kosztów bieżących, a jaka na działalność dydaktyczną, działalność badawczą oraz utrzymanie infrastruktury.
Wzrost wynagrodzeń na poziomie 3% nie stwarza również pracownikom uczelni, instytutów naukowych i pozostałych jednostek systemu nauki realnej perspektywy poprawy sytuacji płacowej. Wobec prognozowanego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej o 5,9% przyjęte rozwiązanie będzie prowadziło do dalszego obniżania konkurencyjności zatrudnienia w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
Bez zapewnienia odpowiedniego wzrostu wynagrodzeń uczelnie i jednostki naukowe będą miały coraz większe trudności z pozyskiwaniem i zatrzymywaniem wysoko wykwalifikowanych pracowników.
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nie zgadza się na przedłużenie
do 2036 roku mechanizmu zamrażającego odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na poziomie odpisu na 2018 rok. W związku z tym, Związek negatywnie opiniuje projekt ustawy zmieniający przepisy dotyczące zakładowego fundusz świadczeń socjalnych
na uczelniach publicznych (UD 426). Problemy finansowe uczelni powinny być rozwiązane przez zwiększenie finansowania publicznego, a nie przez ograniczenie świadczeń socjalnych dla pracowników uczelni oraz emerytów.
Pozytywnie należy odnotować wzrost finansowania Narodowego Centrum Nauki, zwiększenie nakładów na badania podstawowe jest zasadne i oczekiwane. Wyjaśnienia natomiast wymaga niższa o 6% kwota na wynagrodzenia przewidziana w 2027 roku kwoty przewidzianej w ustawie budżetowej na rok 2026 r. w kontekście deklarowanego wzrostu wynagrodzeń oraz zwiększenia planowanych przychodów i kosztów Centrum. NSZZ „Solidarność” podkreśla, że wydatki na oświatę, naukę i szkolnictwo wyższe nie mogą być traktowane wyłącznie jako koszty bieżącego funkcjonowania państwa. Stanowią one inwestycję w rozwój społeczny, gospodarczy i technologiczny, jakość instytucji publicznych oraz zdolność państwa do reagowania na przyszłe wyzwania. Zwiększenie innowacyjności gospodarki nie będzie możliwe bez stabilnego systemu edukacji, odpowiednio finansowanych badań naukowych oraz atrakcyjnych warunków zatrudnienia osób posiadających wysokie kwalifikacje.
Podwyżki wynagrodzeń pracowników oświaty i nauki powinny być tak finansowane, aby nie uszczuplać środków przeznaczonych na wykonywanie podstawowych zadań tych jednostek. Rada Ministrów powinna również przedstawić wieloletnią ścieżkę wzrostu finansowania oświaty, nauki i szkolnictwa wyższego oraz wynagrodzeń zatrudnionych w tych obszarach pracowników.
Służba więzienna
Krytycznie należy ocenić brak dedykowanego funduszu wsparcia Służby Więziennej, który przeznaczony byłby na realizację zadań na wzór innych służb między innymi Państwowej Straży Pożarnej, Policji czy Straży Granicznej, a także brak środków na ustawę modernizacyjną dla Służby Więziennej, która jest niezbędna szczególnie w perspektywie wzmocnienia etatowego w celu zażegnania kryzysu kadrowego.
Plan Finansowy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych W planie finansowym ZUS nie znalazły się środki finansowe na pokrycie podwyżek wynagrodzeń nie wypłaconych w roku 2026.
Brak planu finansowego Trybunału Konstytucyjnego
Nie do zaakceptowania jest sytuacja braku umieszczenia w projekcie ustawy budżetowej planu Finansowego Trybunału Konstytucyjnego. Pracownicy TK nie mogą pozostać bez wynagrodzenia od stycznia 2027 r. Prezydium KK zwraca uwagę, że Rada Fiskalna rekomenduje zawarcie w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej 2027 r. informacji dotyczącej źródła finansowania Trybunału Konstytucyjnego wraz z działającymi w Trybunale jednostkami.
Decyzja Prezydium KK nr 112/26 ws. etatu dla członka KKR
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na mocy § 2 Uchwały KK nr 26/23 ws. ustalenia wysokości miesięcznych wynagrodzeń etatowych pracowników Komisji Krajowej i Krajowej Komisji Rewizyjnej pochodzących z wyboru, w związku z wnioskiem KKR – postanawia zatrudnić Zastępcę Przewodniczącej KKR – Edwarda Fortunę w wymiarze 1/2 etatu, z wynagrodzeniem w wysokości 0,8 – krotnego wynagrodzenia Przewodniczącego KK proporcjonalnie do wymiaru etatu.
Decyzja Prezydium KK nr 109/26 ws. opinii o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Lewica)
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, po analizie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgłasza następujące zastrzeżenia do proponowanych zmian.
Projekt dotyczy szeroko rozumianej sfery zabezpieczenia społecznego. Jego zasadniczym celem jest rozszerzenie systemu pomocy dla osób korzystających z ochrony czasowej, przede wszystkim w zakresie zakwaterowania oraz dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.
Projekt przewiduje rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do nieodpłatnego pobytu w obiektach zbiorowego zakwaterowania m.in. o małoletnich pozostających pod opieką osób przebywających w takich obiektach, osoby do 26 roku życia, które przed dniem 1 lipca 2026 r. przebywały w obiekcie zbiorowego zakwaterowania, a następnie bezpośrednio kontynuują naukę w określonych w projekcie formach, samotne matki wychowujące dzieci, osoby w wieku emerytalnym pobierające polskie świadczenie emerytalne w wysokości nieprzekraczającej kwoty najniższej emerytury.
Prezydium KK zwraca uwagę, że o ile objęcie szczególną ochroną małoletnich, samotnych rodziców oraz osób w wieku emerytalnym znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej znajduje wyraźne uzasadnienie społeczne, o tyle wątpliwości budzi przyjęcie wieku do 26 roku życia i samego faktu kontynuowania nauki jako wystarczającej przesłanki dalszego korzystania z nieodpłatnego zakwaterowania.
Zdaniem Prezydium KK zasadne byłoby rozważenie powiązania tego uprawnienia również z rzeczywistą sytuacją materialną i życiową osoby korzystającej z pomocy, tak aby świadczenia publiczne były kierowane przede wszystkim do osób, które faktycznie
nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.
Istotne zastrzeżenia budzi projektowany art. 112 ust. 18a, przewidujący możliwość zlecania przez wojewodę realizacji zadania publicznego organizacjom pozarządowym, innym podmiotom wskazanym w przepisach o działalności pożytku publicznego oraz związkom zawodowym, z pominięciem otwartego konkursu ofert. Rozwiązanie to oznacza stworzenie możliwości udziału w realizacji zadań związanych z funkcjonowaniem systemu zbiorowego zakwaterowania osób korzystających z ochrony czasowej.
Szczególne zastrzeżenia Prezydium KK budzi przewidziana w projekcie możliwość powierzania realizacji zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert,
przy jednoczesnym braku dostatecznie precyzyjnego określenia zasad gospodarowania środkami publicznymi przeznaczonymi na realizację tych zadań.
Projekt określa ogólne źródła finansowania systemu oraz szacowane koszty jego funkcjonowania, nie zawiera jednak szczegółowych regulacji pozwalających ustalić, według jakich zasad środki miałyby być przekazywane konkretnym podmiotom realizującym zadania publiczne. W szczególności projekt nie określa:
1. według jakich kryteriów wojewoda miałby wybierać podmiot, któremu zostanie powierzone zadanie z pominięciem otwartego konkursu ofert,
2. w jaki sposób miałaby być ustalana wysokość środków publicznych przekazywanych danemu podmiotowi,
3. jak miałaby być ustalana wysokość finansowania,
4. jaki katalog wydatków może być finansowany ze środków publicznych, a jakie wydatki powinny zostać uznane za niekwalifikowalne,
5. czy i w jakiej wysokości podmiot realizujący zadanie może finansować ze środków publicznych własne koszty pośrednie, administracyjne, organizacyjne lub zarządcze,
6. czy wojewoda przed udzieleniem zlecenia powinien dokonać analizy rynkowej
lub porównania kosztów realizacji tego samego zadania przez inne podmioty,
7. jakie limity kwotowe mogą dotyczyć jednego zlecenia, jednego podmiotu albo zleceń udzielanych w określonym okresie,
8. czy dopuszczalne jest wielokrotne powierzanie temu samemu podmiotowi kolejnych zadań bez procedury konkurencyjnej,
9. w jakim trybie i z jaką częstotliwością mają następować kontrole wykorzystania środków publicznych.
Brak ww. mechanizmów może prowadzić do sytuacji, w której organ administracji publicznej uzyska szeroki zakres uznania zarówno co do wyboru podmiotu realizującego zadanie, jak i wysokości przekazywanego mu finansowania. Prezydium KK zwraca uwagę,
że w przypadku wydatkowania środków publicznych odstąpienie od procedury konkurencyjnej powinno być rozwiązaniem wyjątkowym i powinno być równoważone szczególnie precyzyjnymi mechanizmami zapewniającymi przejrzystość, gospodarność i możliwość kontroli.
Zdaniem Prezydium KK projekt powinien zatem zostać uzupełniony przynajmniej
o podstawowe gwarancje gospodarnego i transparentnego wydatkowania środków publicznych.
Decyzja Prezydium KK nr 108/26 ws. daru ołtarza
(do użytku służbowego)
Decyzja Prezydium KK nr 107/26 ws. opinii o rządowym projekcie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (UD 458)
Zdaniem Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” ujęte w rządowym projekcie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (UD 458) propozycje zmian podatkowych są spóźnione i dalece niewystarczające. Propozycje zmian podatkowych zostały przedstawione przez Ministerstwo Finansów w ostatniej chwili, na kilka dni przed przyjęciem przez Radę Ministrów wstępnego projektu ustawy budżetowej na rok 2027, a więc istnieje poważne ryzyko nie uwzględnienia żadnych uwag strony społecznej. Prezydium KK domaga realizacji deklaracji rządu w zakresie zwiększenia kwoty wolnej od podatku do wysokości 60 tyś. zł.
Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa PIT)
W ustawie o PIT zaproponowano zmiany w zakresie parametrów skali podatkowej
oraz daniny solidarnościowej.
Projekt określa skalę podatkową z trzema przedziałami dochodów. Pierwszy do 130 tys. zł ze stawką 12 %, drugi będzie obejmował dochody w przedziale ponad 130 tys. zł do 150 tys. zł ze stawką 24 % i trzeci przedział będzie obejmował dochody przekraczające 150 tys. zł
ze stawką 32 %. Kwota wolna od podatku pozostanie na obecnym poziomie 30 tys. zł. Zmiana w zakresie daniny solidarnościowej będzie polegać na podwyższenie o 1 punkt procentowy, tj. z 4 % do 5 % podstawy obliczenia tej daniny.
Ze zmian dotyczących podwyższenia progu podatkowego skorzystają głównie osoby uzyskujące wyższe dochody w skali podatkowej, podczas gdy pracownicy o niskich dochodach nie odczują realnej poprawy swojej sytuacji. Dotychczasowa polityka rządu odnośnie zamrażania kwoty wolnej od podatku oraz progów podatkowych spowodowała wzrost efektywnej stawki opodatkowania dochodów pracowników. Prezydium KK przypomina ponadto, iż od 2019 nie była waloryzowana kwota pracowniczych kosztów uzyskania przychodu. NSZZ „Solidarność” niejednokrotnie apelował o urealnienie oraz mechanizmy waloryzacji powyższych wskaźników.
Zdaniem Prezydium KK NSZZ „Solidarność”, jednocześnie ze wzrostem progu podatkowego, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy podwyższyć (zgodnie z deklaracją przedwyborczą rządu) kwotę wolną od podatku,
co wpłynęłoby pozytywnie na dochody do dyspozycji podatników z niższych decyli dochodowych. Podatnicy, którzy osiągają najniższe wynagrodzenia nie skorzystają na proponowanych rozwiązaniach, a oni najszybciej odczuwają zwiększone koszty utrzymania. Warto zwrócić uwagę, że aktualne poziomy kwoty wolnej od podatku oraz progów podatkowych zostały ustalone w 2022 roku. Istnieje zagrożenie, że wzrost cen żywności przełoży się na wzrost cen konsumpcyjnych, co oznacza, że w roku 2026 skumulowana inflacja liczona od roku 2022 może sięgnąć 40%. Biorąc pod uwagę ten wysoki wzrost cen, zasadnym jest adekwatny wzrost kwoty wolnej, tak aby realnienie chroniła najuboższych podatników przed zagrożeniem ubóstwem. Jednocześnie pozytywnie należy ocenić zaproponowanie nowej stawki podatkowej (24%) ponieważ chroni ona podatników przed „szokiem” znacznej utraty dochodu do dyspozycji w końcu roku podatkowego.
Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa CIT)
Projekt zawiera propozycję wprowadzenie stawki podatku CIT w wysokości 22 % dla największych podatników. Celem zwiększenia o 3 punkty procentowe stawki CIT dla największych podmiotów gospodarczych jest zwiększenie ich udziału w finansowaniu wydatków publicznych i poprawa wyniku sektora finansów publicznych. Należy zgodzić
się z tezą zawartą w uzasadnieniu, że powinniśmy solidarnie uczestniczyć w finansowaniu zadań państwa, w zależności od poziomu zamożności.
Jednakże ustawodawca powinien wziąć pod uwagę szerszy kontekst opodatkowania niż tylko dochody budżetu. Podwyżka CIT dla dużych podmiotów może przełożyć się na decyzje pracodawców dotyczące zatrudnienia, wynagrodzeń czy inwestycji. Projekt natomiast nie zawiera żadnej pogłębionej analizy tych mechanizmów.
NSZZ „Solidarność” nie zgadza się z zawartym w OSR stwierdzeniu, że „proponowane regulacje nie mają bezpośredniego wpływu na rynek pracy” i wnioskuje o rzetelną ocenę wpływu projektu na rynek pracy.Zmiany w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Zdaniem Prezydium KK zaproponowane zmiany w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego nie będą na tyle skuteczne, aby ograniczyć patologię wykorzystywania ryczałtu jako formy opodatkowania. Projektodawca ma świadomość ubytków w składce zdrowotnej, podatku oraz daninie solidarnościowej po stronie przedsiębiorców o wysokich dochodach, którzy korzystają z tej formy opodatkowania, jednak nie wprowadza adekwatnych rozwiązań w tym zakresie. W związku z powyższym NSZZ „Solidarność” domaga się wypracowania zmian chroniących przed patologią wypychania pracowników lub ich ucieczki od umów o pracę do jednoosobowej działalności gospodarczej – zjawiskiem przyczyniającym się do ubytków w systemie podatkowo-składkowym.
Prezydium KK NSZZ „Solidarność” nie akceptuje trybu prowadzenia konsultacji projektu. Projekt nie został skierowany do zaopiniowania w trybie art. 19 ust 2 ustawy o związkach zawodowych, nie przeprowadzono prekonsultacji – co uniemożliwiło wysłuchanie postulatów na temat pożądanych zmian w ustawach podatkowych i jego skutkach dla podatników oraz skrócono terminu na opiniowanie, co należy ocenić zdecydowanie negatywnie. W procesie opiniowania projektu powinien wyraźnie zostać uwzględniony dialog ze związkami zawodowymi i analiza wpływu projektowanych zmian na pracowników.
Decyzja Prezydium KK nr 106/26 ws. wyrażenia zgody na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność”
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek TEB Edukacja sp.
z o.o., wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” na tablicy pamiątkowej poświęconej historii budynku przy al. Grunwaldzkiej 103 w Gdańsku , w którym w latach 1980-1981 mieściła się siedziba Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność”.
Decyzja Prezydium KK nr 105/26 ws. dotacji finansowej
(do użytku służbowego)