Kategoria: 2022 – Prezydium

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15, wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa Wielkopolskiego, wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Koniński NSZZ „Solidarność”, na Komendę Wojewódzką Policji w Poznaniu nieobjętej zakresem działania innej podstawowej jednostki organizacyjnej Związku. Organizacja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność” Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa Wielkopolskiego nie obejmuje swoim zasięgiem działania Komendy Powiatowej Policji w Kępnie.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek Zakładu Karnego w Raciborzu, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” na tablicy pamiątkowej umieszczonej na murach Zakładu Karnego.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” podtrzymuje swoje uwagi wyrażone w opinii L. dz.: PBE/97465/654/2022 z dnia 25 sierpnia 2022 r. do projektu z dnia 1 lipca 2022 r. ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw.

W przywołanej opinii NSZZ „Solidarność” wskazywała, iż „W projekcie, określone uprawnienia mają przysługiwać przedstawicielom pracowników, a w sytuacji braku takich przedstawicieli – pracownikom. Brak jest jednak wskazania jak należy rozumieć wyrażenie „przedstawiciele pracowników”. Natomiast w uzasadnieniu do projektu (str. 53) znajduje się informacja, iż projektodawca przyjął założenie uchwalenia odrębnej ustawy w sprawie uczestnictwa pracowników w zakresie wszystkich operacji transgranicznych”.

W zestawieniu uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji publicznych i opiniowania do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (UC123) (projekt z dnia 1 lipca 2022 r.) sporządzonych na dzień 12 października 2022 r. w stanowisku Ministerstwa Sprawiedliwości zostało wskazane, iż kwestie związane z uczestnictwem pracowników zostaną uregulowane w odrębnym projekcie, tj. projekcie ustawy o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek (UC109) procedowanego przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Poprzez uczestnictwo pracowników, zgodnie z art. 1 ust. 2 projektu (UC109) należy rozumieć:

1. prawo wyznaczenia lub wyboru określonej liczby członków rady nadzorczej albo rady dyrektorów;
2. prawo rekomendowania członków rady nadzorczej albo rady dyrektorów;
3. prawo sprzeciwienia się wyznaczeniu niektórych albo wszystkich członków rady nadzorczej albo rady dyrektorów.

Projekt (UC109) o przedstawicielach pracowników mówi w kontekście ustalania regulaminu komisji wyborczej do wyborów członków specjalnego zespołu negocjacyjnego. Projekt (UC109) posługuje się pojęciem przedstawiciel pracowników w kontekście przedstawiciela pracowników w radzie nadzorczej albo radzie dyrektorów spółki powstałej w wyniku transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek. Projekt (UC109) nie reguluje kwestii udziału przedstawicieli pracowników w trakcie procesu „operacji transgranicznych”, dla celów wskazanych w dodawanym art. 86e dyrektywy 2019/2121. Projekt nie definiuje „przedstawicieli pracowników” tj. jakie dokładnie podmioty są uprawnione do otrzymania sprawozdania, jakie dokładnie podmioty mogą złożyć opinię do tej części sprawozdania która przedstawia skutki jakie dla pracowników będzie miała operacja transgraniczna.

Jak wskazano w zestawieniu uwag, NSZZ „Solidarność” nie zgłosiła uwag do projektu ustawy o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek (UC109). Należy wskazać, iż opiniując wskazany projekt ustawy NSZZ „Solidarność” nie mogła znać jeszcze projektu (UC123), gdyż ten został przekazany do konsultacji dopiero w sierpniu 2022 r. Przyjęty przez ministerstwa sposób procedowania – znaczne przesunięcie w czasie opiniowania projektów implementujących dyrektywę – uniemożliwił Związkowi już w styczniu 2022 r. całościową ocenę przyjętych rozwiązań

W stanowisku Ministerstwa Sprawiedliwości jest również odniesienie się do pojęcia „przedstawicieli pracowników”, ze wskazaniem, iż w obecnym stanie prawnym w przepisach o połączeniach transgranicznych (tj. art. 516 ² § 3 KSH) pojęcie to występuje i należy je interpretować zgodnie z dotychczasową praktyką. Art. 2 pkt. 9 ustawy z dnia 25 kwietnia 2008 r. o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego połączenia się spółek (Dz. U. z 2019 r. poz. 2384) zawiera definicję przedstawiciela pracowników. Ustawa ta jednak – zgodnie z art. 60 projektu (UC109) – ma utracić moc. Projekt (UC109) nie zawiera definicji przedstawiciela pracowników. Tym samym, po utracie mocy ustawy z dnia 25 kwietnia 2008 r. o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego połączenia się spółek zabraknie wskazówki o sposobie interpretowania pojęcia przedstawiciela pracowników, gdyż wskazana zasada dotychczasowej praktyki, po zmianie przepisów, nie będzie już miała zastosowania.

W prawie polskim nie ma jednolitej definicji przedstawicieli pracowników. W kodeksie pracy, co do zasady przedstawiciel pracowników występuje w sytuacji gdy przepis wymaga zawarcia porozumienia a u pracodawcy nie działają związki zawodowe. Wyjątkiem jest art. 237^13a Kodeksu pracy stanowiący, iż przedstawiciele pracowników, o których mowa w art. 237^11a i art. 237¹², są wybierani przez zakładowe organizacje związkowe, a jeżeli u pracodawcy takie organizacje nie działają – przez pracowników, w trybie przyjętym w zakładzie pracy.Natomiast w ustawie o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji przedstawicielem pracowników jest członek rady pracowników.

W tym miejscu warto przypomnieć, iż jednym z celów dyrektywy 2019/2121 jest zrównoważenie prawa spółek do przekształcania, łączenia i podziału ponad granicami z odpowiednią ochroną pracowników, wierzycieli i wspólników. Nie bez przyczyny do kwestii przedstawicieli pracowników odnosi się motyw 27 dyrektywy, wprost wskazując zakres przedmiotowy przedstawicieli pracowników. Bez właściwego uregulowania tej kwestii – wskazania przedstawicieli pracowników – nie jest możliwe zapewnienie celu dyrektywy – zwiększenia ochrony pracowników w procesie „operacji transgranicznych”. A tym samym dyrektywa 2019/2121 nie będzie właściwie i w pełni implementowana

Mimo, iż kwestie związane z implementacją dyrektywy 2019/2121 prowadzone są przez dwa ministerstwa: Ministerstwo Sprawiedliwości i Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, to Ministerstwo Sprawiedliwości jako główny podmiot prowadzący powinien nadzorować spójność i zgodność z dyrektywą 2019/2121 przyjętych rozwiązań. A w przypadku luk – podjąć niezbędne działania w celu zapewnienia pełnej implementacji dyrektywy. W tym celu w części dotyczącej kwestii transgranicznych, w Kodeksie spółek handlowych powinna zostać dodana definicja przedstawicieli pracowników, uwzględniająca wskazówki zawarte w motywie
27 dyrektywy 2019/2121.

Ponadto, w dodawanym art. 580 ⁵ KSH, § 5 stanowi niemal literalne powtórzenie art. 86d ust. 5 dyrektywy 2019/2121. Motyw 13 dyrektywy 2019/2121 wskazuje, iż w sprawozdaniu należy wyjaśnić wpływ proponowanej operacji transgranicznej na sytuację w zakresie zatrudnienia. W szczególności w sprawozdaniu należy wyjaśnić, czy nastąpi istotna zmiana warunków zatrudnienia określonych w przepisach, układach zbiorowych lub ponadnarodowych porozumieniach spółek oraz w lokalizacji miejsc prowadzenia działalności przez spółki, takich jak lokalizacja siedziby zarządu. Ponadto w sprawozdaniu należy uwzględnić informacje na temat organu zarządzającego oraz w stosownych przypadkach, personelu, wyposażenia, lokali i aktywów przed rozpoczęciem operacji transgranicznej i po tej operacji, a także prawdopodobnych zmian organizacji pracy, wynagrodzeń, lokalizacji konkretnych stanowisk i przewidywanych konsekwencji dla pracowników zajmujących takie stanowiska, jak również na temat dialogu społecznego na poziomie spółki obejmującego, w stosownych przypadkach, reprezentację pracowników na szczeblu zarządu. W sprawozdaniu należy również wyjaśnić, w jaki sposób zmiany te miałyby wpływ na wszystkie spółki zależne danej spółki. Motyw (15) wskazuje, iż informacje ujawniane przez spółkę powinny być wyczerpujące i powinny umożliwiać zainteresowanym podmiotom dokonanie oceny skutków planowanej operacji transgranicznej. Zaproponowany w dodawanym art. 580 ⁵ § 5 zakres informacji dla pracowników jest zbyt ogólnikowy i nie realizuje wskazanego w motywie 13 zakresu informacji który powinien zostać przekazany pracownikom.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wskazuje: Pana Szymona Wawrzyszkę jako członka oraz Pana Marka Jurczaka jako jego zastępcę, do prac Komitetu Monitorującego Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza panią Marzenę Podolską – Bojahr do prac w Komitecie Monitorującym Programu Pomoc Techniczna dla Funduszy Europejskich 2021-2027.

Decyzja
Prezydium KK
nr 136/22
ws. opinii o projekcie Ministra Infrastruktury zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy

Prezydium  Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia propozycję  zwiększenia wysokości kosztów używania pojazdów prywatnych do celów służbowych. W trakcie posiedzeń Rady Dialogu Społecznego oraz na innych forach NSZZ „Solidarność” wielokrotnie podnosił problem zbyt niskich stawek. 

Zdaniem Prezydium KK jest to jednak propozycja, która nie odzwierciedla realnego kosztu przejechanego kilometra. Za punkt odniesienia wybrano dane oszacowane przez Instytut Transportu Samochodowego w 2019 r. a następnie zwaloryzowano zgodnie z następującymi komunikatami Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie średniorocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w latach 2020, 2021 oraz w I kwartale 2022 r. Trzeba zwrócić uwagę, że rok 2022 był szczególny pod względem cen paliw ze względu na sytuację geopolityczną. Biorąc pod uwagę ogłaszane przez Główny Urząd Statystyczny  wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2022 roku można stwierdzić, że o ile przeciętny  wskaźnik  wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w roku 2022 wynosi ok 12%, to wskaźnik wzrostu cen benzyny w okresie od stycznia do października 2022 roku wyniósł około 24 %. Tak duża rozpiętość dotyczy jedynie ceny benzyny, pamiętać jednakże trzeba jeszcze o wzroście cen ubezpieczeń, serwisu oraz części zamiennych.

W uzasadnieniu wskazano na zmniejszającą się ilość samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika do 900 cm3, a mimo to projektodawca właśnie dla tej grupy samochodów znacząco zwiększa stawkę (około 70%). Natomiast w przypadku pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3, które to są najczęściej występującymi pojazdami – jest to wzrost jedynie o 24%. Tak duża dysproporcja wzrostów zdaniem Prezydium KK nie znajduje uzasadnienia w żadnych aspektach użytkowania tych pojazdów. Nie sposób je również uzasadnić szczególnym postępem technicznym dla tych rodzajów pojazdów. Prezydium KK oczekuje realnego wzrostu stawek kosztów przejechanych kilometrów dla każdego typu pojazdu, oraz przedstawienie szczegółowego ich uzasadnienia.

Prezydium KK pozytywnie ocenia zwiększenie zwrotu kosztów użytkowania prywatnych motocykli i motorowerów do celów służbowych (o ok. 200%).

(do użytku służbowego)

(do użytku służbowego)

(do użytku służbowego)

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” negatywnie opiniuje przedstawiony projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii zastępującego aktualne rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy czyszczeniu powierzchni, malowaniu natryskowym, napylaniu i natryskiwaniu cieplnym gdyż:

1. Wbrew założeniom projektowanego rozporządzenia dotyczącym potrzeby dostosowania przepisów zawartych w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu do obecnych realiów organizacyjnych i technicznych, w projektowanym rozporządzeniu nie przewidziano żadnych rozwiązań, które miałyby się przyczynić „do stosowania przez przedsiębiorców z branży stosujących procesy czyszczenia powierzchni, malowania natryskowego i natryskiwania cieplnego rozwiązań dostosowanych do postępu technicznego oraz aktualnych przepisów powiązanych z wykorzystaniem aktualnego poziomu wiedzy z tego zakresu”.
2. Absolutnie nieakceptowalne jest z punktu widzenia ochrony życia i zdrowia pracowników zatrudnionych przy pracach, o których mowa w § 1 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia, oraz w tej samej jednostce redakcyjnej   projektowanego rozporządzenia nazwanie „nowatorskim podejściem do oceny ryzyka”, które pozwoli w „bardziej adekwatny sposób zapobiec niebezpiecznym sytuacjom”, polegającym na wyeliminowaniu tych prac z katalogu prac szczególnie niebezpiecznych, i tym samym pozostawieniu do indywidulanej decyzji pracodawcy identyfikację tych prac jako prac szczególnie niebezpiecznych. Zupełnie niezrozumiałe jest dlaczego w obliczu postępu organizacyjno-technicznego to pracodawca miałby być bardziej kompetentny niż ustawodawca w określeniu tych prac jako prace szczególnie niebezpieczne. Wzbudza to poważne wątpliwości, czy ta ocena będzie prawidłowo dokonana przez pracodawcę, zwłaszcza że pracodawca, szczególnie z sektora mikroprzedsiębiorstw i MŚP,  nie musi być specjalistą w tym zakresie.

Uwagi do projektowanego rozporządzenia zostały szczegółowe przedstawione w załączonej tabeli. Jednak tabela załączona do pisma przewodniego opiniowanego projektu rozporządzenia dotyczyła w istocie projektu ustawy o zasadach nabywania uprawnień do obsługi maszyn i urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych. W związku powyższym załączono do niniejszej opinii tabelę z uwagami  odnoszącymi się do projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy czyszczeniu powierzchni, malowaniu natryskowym, napylaniu i natryskiwaniu cieplnym.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, na wniosek Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie, wyraża zgodę na użycie nazwy i znaku graficznego NSZZ „Solidarność” na projekcie tablicy dotyczącej upamiętnienia działaczy i sympatyków NSZZ „Solidarność”, internowanych od 5 listopada 1982 r. do 3 lutego 1983 r., pod pozorem trzymiesięcznych wojskowych ćwiczeń rezerwy.

Decyzja
Prezydium KK
nr 130/22
ws. wyrażenia zgody na rozszerzenie zasięgu działania Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Lasów Państwowych Wrocław na pracodawcę prowadzącego działalność na terenie innego regionu niż region rejestrujący tę organizację

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, działając na mocy postanowień § 1 Uchwały KK nr 30/15 ws. zasad i trybu postępowania w sprawach o rozszerzenie obszaru działania organizacji zakładowych i międzyzakładowych oraz Uchwały KK nr 23/16 ws. scedowania na Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uprawnienia wynikającego z § 1 Uchwały KK nr 30/15, wyraża zgodę na rozszerzenie zasięgu działania Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Lasów Państwowych Wrocław, wpisanej do Rejestru Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku prowadzonego przez Region Dolny Śląsk NSZZ „Solidarność”, na Nadleśnictwo Ruszów, znajdujące się na terenie działania Regionu Jeleniogórskiego NSZZ „Solidarność”.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” uznając konieczność wsparcia wrażliwych odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku wnosi następujące uwagi do projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.

Celem projektu jest przede wszystkim wsparcie gospodarstw domowych wykorzystujących energię elektryczną na własne potrzeby poprzez zamrożenie cen energii na poziomie z 2022 roku. Proponuje się także wypłatę dodatku elektrycznego dla gospodarstw, w których główne źródło ogrzewania jest zasilane energią elektryczną. Projekt wprowadza także zachęty do oszczędzania energii w postaci gwarantowanych rabatów na cenę energii w roku 2024.

W art. 3 projektu ustawy przyjmuje się limity rocznego zużycia prądu dla poszczególnych gospodarstw domowych, do których ustawowe zamrożenie cen energii będzie się odnosiło. Jednak w kryteriach zwiększających limity nie uwzględniono wielkości gospodarstwa domowego, od czego najbardziej zależy zużycie energii elektrycznej. Zwiększa się limity dla gospodarstw rolnych, posiadaczy Karty Dużej Rodziny i odbiorców energii legitymujących się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Tak ukształtowane kryteria nie uwzględniają liczby członków gospodarstwa domowego, np. w rodzinach wielopokoleniowych korzystających z jednego punktu odbioru energii, czy rodzin z dziećmi, które nie legitymują się KDR, które uprawnione będą do takich samych limitów, co gospodarstwa jednoosobowe. Kryteria także nie uwzględniają szczególnych potrzeb osób niepełnosprawnych, których komfort życia i zdrowia zależy od urządzeń elektrycznych (np. respiratorów). Pomijanie szczególnych rodzajów gospodarstw domowych może wzbudzić w ich członkach poczucie niesprawiedliwości. Zdaniem Prezydium KK pomoc państwa powinna zawsze przede wszystkim docierać do osób najbardziej zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem. Dlatego kryteria przyjęte w projekcie uważamy za niewystarczające.

Rozdział IV projektu określa zasady wypłaty dodatku elektrycznego dla odbiorców energii, których główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną. Wątpliwości budzi wyłączenie, w art. 26 ust. 2 projektu, z możliwości ubiegania się o ten dodatek gospodarstw wykorzystujących energię elektryczną pochodzącą z mikroinstalacji. Energia pozyskiwana z takich instalacji nie zaspokaja całkowitego zapotrzebowania na energię, a jedynie jej część. Zdaniem Prezydium KK w przypadku takich gospodarstw uzasadnionym jest ustalenie kryteriów zużycia energii, którym podlegałyby zasady wypłaty dodatku elektrycznego także dla posiadaczy mikroinstalacji.

W art. 49 zmienia się m.in. ustawę o finansach publicznych w taki sposób, że w latach 2022 i 2023 do wydatków stanowiących nieprzekraczalny limit wydatków ustalony w ustawie budżetowej nie wlicza się wydatków państwowych funduszy celowych, funduszy przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego oraz Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zdaniem Prezydium KK wyłączanie kolejnych wydatków z reżimu ustawy budżetowej sprawia, że obraz budżetu państwa staje się nieczytelny i coraz trudniejszy do oceny. Wątpliwości także budzi zmienianie zasad budżetowania wydatków w trakcie roku budżetowego.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wnosi uwagi do projektu z dnia 22 września 2022 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej.

Zmieniany art. 75 ustawy o kuratorach sądowych w ust. 2. wskazuje, iż zajęcia teoretyczne w ramach aplikacji kuratorskiej mają być realizowane przez uczelnię tj. Uczelnię Służby Więziennej.

Zgodnie z § 3 opiniowanego projektu rozporządzenia Uczelnia ma realizować zadania teoretyczne z wykorzystaniem platformy e-learningowej oraz w trybie stacjonarnym w formie zjazdu. Jednak w ciągu całego cyklu szkolenia aplikanta ma mieć miejsce tylko jeden zjazd. Obecność aplikanta na zjeździe ma być obligatoryjna, choć istnieje możliwość usprawiedliwienia nieobecności. W projekcie nie zawiera się jednak żadnych wskazań jaki jest cel tej szczególnej stacjonarnej formy nauczania jaką jest zjazd. Brak wskazania co do tego ile godzin szkoleniowych taki zjazd powinien obejmować (skoro jest to stacjonarny tryb nauki) oraz jaki szczególny zakres tematyczny powinien być przedstawiony na zjeździe (czyli materia, która nie może zostać wyłożona online, a która wymaga obecności aplikanta w miejscu szkolenia). Jest to o tyle istotne, iż z założenia, jak jest wskazane w projekcie, Uczelnia realizuje zajęcia teoretyczne. W tym kontekście forma zjazdu, która generuje dodatkowe koszty organizacyjne i wymaga dodatkowego zaangażowania czasowego, nie wydaje się być uzasadniona.

W projekcie rozporządzenia brak informacji, kto ponosi koszty dojazdu na i ze zjazdu, a w przypadku gdyby zjazd trwał kilka dni, koszt zakwaterowania aplikanta kuratorskiego i wyżywienia. Projekt ustawy w zmienianym art. 75 wskazuje, iż sąd okręgowy pokrywa koszty zajęć teoretycznych realizowanych przez Uczelnię na podstawie umowy zawartej z Uczelnią. Projekt zarówno ustawy jak i rozporządzenia milczy na temat tego kto ponosi koszty dojazdu i zakwaterowania. Obowiązek udziału aplikanta w zjeździe ma wynikać z przepisów rozporządzenia, a nie z polecenia służbowego, brak więc podstaw do ponoszenia kosztów przejazdów i zakwaterowania podczas zjazdu przez pracodawcę aplikanta kuratorskiego. Tym samym uzasadnione są obawy, iż kosztami tymi zostaną obciążeni sami aplikanci.

W kontekście braku wskazania czemu właściwie zjazd ma służyć, ile ma trwać i jaka ma być tematyka spotkania zjazdowego, rozwiązanie to nie zasługuje na aprobatę.

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenia zmiany zaproponowane w komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych.

Szeroko rozumiana cyfryzacja stosunków pracy nie pozostaje bez wpływu na warunki pracy. Stawia to związki zawodowe przed nowymi wyzwaniami związanymi z ochroną pracowników pracujących z wykorzystaniem najnowszych technologii lub których praca jest zorganizowana lub oceniana za pomocą tychże. Stąd dostęp do informacji dotyczących zasad na jakich skonstruowane są algorytmy lub systemy sztucznej inteligencji wykorzystywane w pracy stał się niezbędnym do prowadzenia działalności związkowej, w tym do sprawowania kontroli nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy. Poszerzenie katalogu informacji, których pracodawca jest obowiązany udzielić na wniosek zakładowej organizacji związkowej o „parametry, zasady i instrukcje, na których opierają się algorytmy lub systemy sztucznej inteligencji, które mają wpływ na podejmowanie decyzji, a które mogą mieć wpływ na warunki pracy i płacy, dostęp do zatrudnienia i jego utrzymanie, w tym profilowanie” pozwoli zakładowym organizacjom związkowym na skontrolowanie pod kątem zgodności z prawem stosowanych zasad, co przyczyni się do wzmocnienia ochrony pracowników i przestrzegania prawa pracy.

Decyzja
Prezydium KK
nr 126/22
ws. opinii o projekcie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie ws. stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” zgłasza zastrzeżenia do propozycji wprowadzenia w rozporządzeniu w sprawie stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego nowego niestałego składnika wynagrodzenia, tj. stołecznego dodatku specjalnego.

Z jednej strony w uzasadnieniu projektu jako ratio legis wskazano założenie, zgodnie z którym świadczenie pracy w sądach i prokuraturach, których siedziba znajduje się w Warszawie, należy do najbardziej wymagających pod względem kompetencji, odporności na stres, dyspozycyjności, odpowiedzialności i realizacji zadań wymagających szczególnego nakładu pracy. Z drugiej strony jednoznacznie określono główny cel projektowanej instytucji dodatku specjalnego, którym jest zapobieżenie strukturalnym problemom kadrowym występującym w warszawskich sądach i prokuraturach, związanym z niewystarczającą obsadą na stanowiskach urzędniczych.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że pomysł wprowadzenia przedmiotowego dodatku jest nietrafiony, ponieważ pracownicy (również Ci świadczący pracę w sądach i prokuraturach warszawskich) oczekują wyższych wynagrodzeń zasadniczych, a nie doraźnych, jednorazowych środków finansowych dla wybranej grupy pracowników, które w dłuższej perspektywie czasu nie rozwiążą problemów kadrowych w poszczególnych jednostkachsądownictwa powszechnego i powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury.

Odnosząc się do podstawowego założenia istnienia szczególnego dodatku specjalnego, należy podnieść, że rozszerzone kompetencje sądów warszawskich, o których mowa w uzasadnieniu projektu w znakomitej większości dotyczą dwóch jednostek organizacyjnych, tj. Sądu Okręgowego w Warszawie i Prokuratury Okręgowej w Warszawie, a w warstwie merytorycznej dotyczą niemal wyłącznie orzeczników. Dlatego też nie można zgodzić się z argumentami podanymi w uzasadnieniu m.in. co do szczególnych kompetencji, większego zakresu obowiązków służbowych, czy też obciążenia pracą urzędników ww. jednostek mających siedzibę w Warszawie, albowiem dotyczy to wszystkich sądów i prokuratur w Polsce, które od wielu lat borykają się z problemami kadrowymi. Przykładem są np. małe jednostki, w których ze względu na braki kadrowe, pracownicy są obciążani tak wieloma zadaniami, że wyspecjalizowani są w różnych dziedzinach. W sądach i prokuraturach warszawskich można z całą pewnością powiedzieć o bardzo dużej liczbie wpływających i rozpoznawanych spraw, co niewątpliwie przekłada się na tempo wykonywanej pracy pod presją czasu, jednak pod względem nakładu wykonywanie czynności nie odbiega od tych wykonywanych w innych miejscach w kraju, gdyż wszystkie jednostki obowiązują te same przepisy.

Trudno nie zgodzić się z twierdzeniem, że sądy i prokuratury w Warszawie od lat mają strukturalne problemy kadrowe i borykają się z ogromnymi trudnościami w zakresie trwałego obsadzenia wakatów urzędniczych. Dotyka to większości jednostek sądownictwa w Polsce, jednak skala tego zjawiska w Warszawie, z uwagi na koncentrację na niewielkim obszarze wielu dużych sądów (w tym dwóch największych w Polsce), jest najbardziej widoczna.

Nawiązując do samego brzmienia proponowanych zmian należy podkreślić, że norma regulująca przyznanie stołecznego dodatku specjalnego zawiera bardzo ogólną treść. Wskazuje bowiem tylko na określoną grupę osób uprawnionych do jego otrzymania (urzędnik zatrudniony w sądzie lub w powszechnej jednostce organizacyjnej prokuratury mających siedzibę na obszarze m.st. Warszawy), tymczasowy charakter świadczenia (może zostać przyznany na „nieokreślony” czas określony) i jego maksymalną wysokość (25% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku z tytułu zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji łącznie), nie wskazując na żadne inne dodatkowe przesłanki, które zostały przedstawione dopiero w uzasadnieniu projektu (np. świadczenie pracy na obszarze m.st. Warszawy). W związku z powyższym jedynym kryterium przyznania dodatku jest fakt zatrudnienia w jednym z warszawskich sądów lub prokuratur. Łącznie z dodatkiem specjalnym przyznanym w najwyższej wysokości tj. 40%, będzie on wynosił 65% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku z tytułu zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji łącznie. Z pewnością zaś projektowana regulacja nie koresponduje z zasadą zaufania do państwa i wybrzmiewającą z orzecznictwa lojalności państwa wobec adresata norm prawnych. Nie gwarantuje bowiem unormowań o maksymalnej przewidywalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy stosujące prawo (por. wyrok z dnia 11 maja 2004 r., sygn. akt K 4/03, OTK ZU 2004, nr 5, poz. 41). Wobec braku precyzyjnych regulacji nie jest także do pogodzenia z transparentnością i przewidywalnością wydatkowania środków publicznych oraz kształtowania wynagrodzeń osób zatrudnionych w sądach i prokuraturze.

Ponadto na negatywną ocenę zasługuje propozycja sposobu finansowania stołecznego dodatku specjalnego, którego źródłem mają być oszczędności wypracowane przez dany sąd lub prokuraturę, które to środki już w latach ubiegłych w dużej mierze wydatkowane były na przyznanie pracownikom dodatków specjalnych. W efekcie tworzy się iluzję podejmowania działań zaradczych wobec bardzo trudnej sytuacji kadrowej sądów i prokuratury, nie przeznaczając na ten cel dodatkowych środków finansowych.

Prezydium KK stwierdza, że wprowadzenie stołecznego dodatku specjalnego w żaden sposób nie poprawi sytuacji, w tym kadrowej, w warszawskich sądach i prokuraturach. Dodać należy, że strona społeczna od wielu lat żąda systemowych rozwiązań w celu uregulowania płac w sądownictwie powszechnym, jak i jednostkach organizacyjnych prokuratury. Problem ten był poruszany m.in. w dezyderacie Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, postanowieniu sygnalizacyjnym Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym waloryzacji wynagrodzeń, wystąpieniu Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie systemowego, ustawowego uregulowania płac w sądach i prokuraturach.

1. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” opiniując projekt zmieniający po raz kolejny ustawę o zmianie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary zauważa iż przedłożony projekt nie zmienia treści art. 1 ustawy, co oznacza iż zakresem tego przepisu nadal pozostają czyny objęte przepisami art. 35 ustawy o związkach zawodowych. Tym samym zachowują aktualność uwagi zawartew Decyzji Prezydium KK Nr 86/18 ws. opinii o projekcie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (UD 74).
2. W związku z powyższym pragniemy przypomnieć, iżZakres podmiotowy art. 35 ustawy
   o związkach zawodowych obejmuje osoby reprezentujące pracodawcę, które w związku z zajmowanym stanowiskiem albo pełnioną funkcją popełniły czyn określony w pkt 1-4. Mimo, iż odpowiedzialności za dokonanie czynu zabronionego podlegają wskazane w przepisie osoby, korzyść majątkową z czynu osiąga inny podmiot, a mianowicie pracodawca tj. podmiot zbiorowy w rozumieniu projektu ustawy.
   1. W ocenie NSZZ „Solidarność”, rozszerzenie odpowiedzialności za naruszenie art. 35 ustawy o związkach zawodowych również na podmioty zbiorowe, na zasadach określonych w projekcie w praktyce może przyczynić się do wzmocnienia ochrony działania związków zawodowych i prowadzić do skutecznego zniechęcenia, w szczególności duże przedsiębiorstwa, do naruszania ustawy o związkach zawodowych. Biorąc pod uwagę, iż zakładowa organizacja związkowa jest z mocy art. 26 pkt 3 ustawy o związkach zawodowych uprawniona do sprawowania kontroli nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy, wzmocnienie ochrony organizacji związkowej miałoby przełożenie na poprawę przestrzegania przez pracodawców prawa pracy i w konsekwencji, poprawę sytuacji materialnej i prawnej pracowników.
   2. W sferze zbiorowego prawa pracy, skutkiem naruszenia art. 35 ustawy
      o związkach zawodowych, w szczególności pkt. 2 dotyczącego przestępstwa utrudniania wykonywania działalności związkowej łączy się z uzyskiwaniem korzyści majątkowej przez podmiot zbiorowy – pracodawcę. Przez korzyść majątkową w tym przypadku należy rozumieć utrzymanie status quo w sferze poziomu świadczeń i zablokowanie dążeń organizacji związkowej do zwiększenia świadczeń dla pracowników, co mogłoby zostać osiągnięte, gdyby nie doszło do naruszenia np. przepisu art. 35 pkt. 2 ustawy o związkach zawodowych, tj. gdyby zrealizowany był np. obowiązek uzgadniania (uzyskania zgody zakładowej organizacji związkowej na treść postanowień) np. treści regulaminu wynagradzania czy regulaminu pracy. Korzyścią materialną jest również pomniejszenie wydatków w wyniku naruszania przepisów prawa pracy (przekraczanie norm czasu pracy, niewypłacanie nadgodzin, zaniżanie lub niewypłacanie wynagrodzeń), gdy naruszanie ustawy o związkach zawodowych ma na celu uniemożliwienie sprawowania kontroli przez zakładową organizację związkową nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy w zakładzie.
   3. Związkom zawodowym nie przysługują takie uprawnienia kontrolne jakie przysługują Państwowej Inspekcji Pracy. Jednak, w przeciwieństwie do Inspekcji, związki zawodowe swoim działaniem są w stanie objąć większą liczbę pracodawców niż Inspekcja (ze względu na ograniczone zasoby kadrowe), zaś znakomita część postępowań kontrolnych Inspekcji wszczynana jest właśnie na wniosek zakładowych organizacji związkowych, na podstawie zaobserwowanych przez związki nieprawidłowości. Dlatego naruszanie ustawy o związkach zawodowych łączy się z wymiernymi korzyściami po stronie pracodawcy.
3. Pewien niepokój – z punktu widzenia zatrudnionych tam pracowników – budzi propozycja wyłączenia spod zakresu definicji podmiotów zbiorowych zawartej w nowym brzmieniu art. 2 u. pod. zbior. Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz podmiotów zbiorowych: a) zatrudniających w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych mniej niż 500 pracowników albo osiągających roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 100 milionów euro i niebędących mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą ani średnim przedsiębiorcą w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24 i 974); oraz b) których głównym celem ustawowym lub statutowym nie jest prowadzenie działalności gospodarczej – zob. art. 1 pkt 1 Projektu. W tej grupie podmiotów propozycja wprowadza tym samym przeszkodę w ściganiu czynów z art. 35 ustawy o związkach zawodowych, a nie sposób wykluczyć możliwości popełnienia tego rodzaju czynów przez kierownictwo tychże podmiotów.
4. Projekt ustawy na nowo, w sposób bardziej szczegółowy, określa przesłanki odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – zob. art. 1 pkt 2 i 3 Projektu poprzez usunięcie dotychczasowych przepisów art. 3-5 oraz dodanie po art. 5 przepisów art. 5a‑5c w nowych brzmieniach. O ile podane tam nowe warunki odpowiedzialności prawnej nie budzą wątpliwości od strony materialnoprawnej o tyle w praktyce, pozostając w obszarze czynów zabronionych z art. 35 u. zw. zaw. w ewentualnej praktyce ich stosowania pojawią się problemy natury dowodowej praktycznie uniemożliwiające pociągnięcie kogokolwiek do odpowiedzialności. Tytułem przykładu należy wskazać na takie proponowane okoliczności – niezwykle trudne dowodowo jak: fakt braku należytej staranności w wyborze osoby, albo w nadzorze nad nią ze strony podmiotu zbiorowego (art. 5b ust. 2 pkt 1 Projektu) czy fakt posiadania wiedzy o nieprawidłowości w organizacji, która ułatwiła lub umożliwiła popełnienie czynu zabronionego (art. 5b ust. 2 pkt 4 Projektu). Wprost zwalnia od odpowiedzialności podmiot zbiorowy fakt braku posiadania wiedzy przez organy i osoby uprawnione do działania w imieniu lub w interesie tego podmiotu lub nabywcy oraz osoby, o których mowa w art. 5b ust. 1 o czynie zabronionym będącym podstawą odpowiedzialności i przy zachowaniu należytej staranności nie mogły takiej wiedzy uzyskać, a podmiot zbiorowy nie powstał w celu wykonania połączenia albo podziału (art. 16a ust. 6 dodanego w art. 1 pkt 9 Projektu).
5. W związku z uchyleniem dotychczasowego art. 16 ustawy zawierającego katalog czynów zabronionych stanowiących przesłankę odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, co definitywnie w naszym przekonaniu usuwa wątpliwości w odniesieniu do objęcia odpowiedzialnością podmiot zbiorowy za czyny z art. 35 u.z.z. proponujemy aby z treści dotychczasowego przepisu art. 22 u. pod. zbior. stanowiącym odesłanie do przepisów kodeksu postępowania karnego usunąć wyrażenie „przedstawicielu społecznym” co pozwoli na wzięcie udziału w ewentualnym postepowaniu sądowym organizacji związkowych w tym właśnie charakterze.

(du użytku służbowego)