W dniach 20 i 21 października 2025 roku wzięłam udział w posiedzeniu Komitetu Stałego ETUCE ds. Szkolnictwa Wyższego i Nauki (HIGHER EDUCATION & RESEARCH STANDING COMMITTEE – HERSC), które odbyło się w formie online.
W spotkaniu uczestniczyło 36 osób.
Spotkanie otworzyli:
Jorunn Dahl Norgård, Przewodnicząca HERSC
John MacGabhann, Przewodniczący ETUCE
Jelmer Evers, Dyrektor Europejski ETUCE
Przyjęto sprawozdanie z poprzedniego posiedzenia HERSC, które odbyło się w marcu 2025 roku.
Następnie zostały przedstawione sprawozdania z najważniejszych bieżących wydarzeń:
– Plany kampanii ETUCE przed Ministerialną Konferencją Bolońską w roku 2027 w Jassy-Kiszyniowie zaprezentowały: Jorunn Dahl Norgård, przewodnicząca HERSC i Agnes Roman z ETUCE.
– Wyniki posiedzenia grupy roboczej ds. szkolnictwa wyższego i europejskiego sektorowego dialogu społecznego, które odbyło się 1 października 2025 przedstawił Rob Copeland, wiceprzewodniczący HERSC.
W załączeniu:
Sondaż internetowy dotyczący priorytetów projektu EFEE-ETUCE „Wspólne zalecenia polityczne dotyczące promowania jakości nauczania akademickiego i zarządzania” (2021-2022) – Europejska Komisja Związków Zawodowych ds. Edukacji
Agnes Roman przedstawiła Lobbing ETUCE na rzecz Programu Erasmus+ i Funduszu Horyzont Europa, zatwierdzono stanowiska ETUCE w sprawie Programu Erasmus+ na lata 2028-34 oraz w sprawie Programu Horyzont Europa na lata 2028-34.
Na podstawie dokumentów źródłowych odbyła się dyskusja uczestników w zakresie przygotowań do spotkania ministerialnego Procesu Bolońskiego w Jassy-Kiszyniowie w roku 2027,
sprawozdań bieżących grupy BFUG (Grupa Procesu Bolońskiego – Bologna Follow up Group)oraz innych grup i projektów HER (Projekty Szkolnictwa Wyższego i Nauki).
Omówiono także projekt dokumentu stanowiska ETUCE w sprawie Programu Erasmus+ na lata 2028-34 oraz projekt dokumentu stanowiska ETUCE w sprawie Programu Horyzont Europa na lata 2028-34 i propozycje jego regulacji.
W załączeniu materiały źródłowe:
HorizonEurope Programme 2028-34 ; Proposal for regulation
Następnie Sonia Grigt z Education International (EI) przedstawiła plany EI dotyczące procesu rewizji Rekomendacji UNESCO z 1997 roku w sprawie statusu kadry dydaktycznej szkolnictwa wyższego.
Howard Stevenson przedstawił wykład zatytułowany: „W oku cyklonu. Szkolnictwo wyższe w dobie kryzysów” – Jak mogą zareagować związki zawodowe i czy rewizja może coś zmienić?
W popołudniowej sesji Uczestnicy zostali podzieleni na 3 grupy robocze, aby przedstawić swoje stanowiska i przedyskutować następujące zagadnienia:
– Jakie działania podejmują i planują podjąć Państwa związki zawodowe, aby przeciwdziałać wpływowi polityki oszczędności, autorytaryzmu i automatyzacji na pracowników szkolnictwa wyższego i pracowników sektora badań naukowych?
– Jakie są Państwa sugestie dotyczące strategii związków zawodowych w zakresie rewizji Rekomendacji UNESCO z 1997 roku?
Które obszary wymagałyby uwagi w procesie negocjacji, np. luki w obecnym zaleceniu, kwestie priorytetowe, które EI powinna podkreślić, konkretne sformułowania, które chcieliby Państwo zobaczyć w zrewidowanym instrumencie?
W drugim dniu obrad, po powitaniu przez Przewodniczącą Jorunn Dahl Norgård, odbyła się prezentacja Kingi Szuly, przedstawicielki Komisji Europejskiej, DG EAC, na temat polityki UE w zakresie szkolnictwa wyższego, a w tym:
– Proponowane działania Unii Umiejętności,
– Plan działania na rzecz umiejętności bazowych
oraz Strategiczny plan w zakresie edukacji STEM (nauki ścisłe, techniczne, inżynieria i matematyka) dla szkolnictwa wyższego
Kinga Szuly omówiła też następujące zagadnienia:
– Opracowanie statusu prawnego dla sojuszów instytucji szkolnictwa wyższego UE oraz European degree/label (europejskiego stopnia/certyfikatu)
– Zwiększenie dostępności szkolnictwa wyższego
– Zwiększenie liczby studentów zapisujących się na programy STEM na poziomie wyższym oraz dostępne, inkluzywne i bezstronne ze względu na płeć kształcenie STEM, a także partnerstwo publiczno-prywatne z uniwersytetami w zakresie programów STEM.
Proponowane działania:
– Do 2028 r. specjalistyczne studia i szkolenia na temat innowacji, przedsiębiorczości i zarządzania własnością intelektualną dla 200 000 studentów, pracowników naukowych i kadry akademickiej kierunków ścisłych;
– Przyciągnięcie studentek do zawodów związanych z naukami ścisłymi, technicznymi, inżynierią i matematyką;
– Cele: odsetek studentów zapisanych na kierunki ścisłe na poziomie wyższym powinien wynosić co najmniej 32%, przy czym co najmniej 2 na 5 studentów powinno być kobietami, a odsetek studentów zapisanych na studia doktoranckie z zakresu ICT powinien wynosić co najmniej 5%, przy czym co najmniej 1 na 3 studentów powinna być kobieta.
Europejskie Ramy Kompetencji dla kadry akademickiej w szkolnictwie wyższym zaprezentowała Ieva Serapinaite, z Komisji Europejskiej, DG EAC
Istotne informacje/dokumenty źródłowe:
– Ważne informacje: Unia Umiejętności
– Unia Umiejętności: Plan działania w zakresie umiejętności podstawowych
– Unia Umiejętności: Strategiczny plan edukacji STEM
– Stanowisko ETUCE w sprawie Unii Umiejętności i przyszłego programu UE dla nauczycieli
ETUCE’s Position on the Union of Skills and future EU Teachers Agenda
Po wykładach przedstawicieli Komisji Europejskiej odbyła się dyskusja strategiczna w 3 grupach na temat Unii Umiejętności w szkolnictwie wyższym.
Obejmowała ona następującą tematykę:
– Jak kształtować proponowane działania Unii Umiejętności w szkolnictwie wyższym na poziomie europejskim i krajowym?
– Które tematy powinny być priorytetowe?
W kolejnej Sesji poruszona została tematyka polityki badawczej UE: a w tym działalność sektora badawczego w powiązaniu z aktywnością Unii Umiejętności oraz przyszłość Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Programu Horyzont (10. Program Ramowy – FP10)
Ariadni Terzopoulou z Komisji Europejskiej, DG ds. Badań Naukowych – A2, zaprezentowała rozwiązania prawne dotyczące Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA) i przewidywanej przyszłości ERA
Materiał źródłowy:
future of the European Research Area
Francisco De La Torre Francia z Komisji Europejskiej, DG ds. Badań Naukowych – G3, przedstawił perspektywy Programu Horyzont Europa na lata 2028-34
Przedyskutowano sposoby przyciągania naukowców do inicjatywy Unii Umiejętności.
Slaven Misljencevic z Komisji Europejskiej, DG ds. Badań Naukowych – A2, zaprezentował Europejskie Ramy Kompetencji dla Naukowców (ResearchComp) oraz studium badawcze na temat wolności badań naukowych.
Materiał źródłowy:
European Competence Framework for Researchers (ResearchComp)
Ana Arany z Komisji Europejskiej, DG ds. Badań Naukowych, przedstawiła Obserwatorium Karier w dziedzinie Badań Naukowych i Innowacji (ReICO)
Materiał źródłowy:
Research and Innovation Careers Observatory
Informacje/dokumenty źródłowe:
– Opinia ETUCE na temat zaproszenia do składania uwag dotyczących przyszłej ustawy o ERA
– Program Horyzont Europa 2028-34
ETUCE Feedback on Call for Evidence on future ERA Act
HorizonEurope Programme 2028-34
W kolejnej Sesji uczestnicy zostali podzieleni na 3 grupy robocze aby przedyskutować priorytety ETUCE w zakresie kształtowania polityki badawczej UE.
Pytania do dyskusji strategicznej:
– Jak kształtować proponowane działania Unii Umiejętności w zakresie badań?
– Które z nich powinny być priorytetowe?
– Jakie priorytety powinny kształtować przyszłość programów ERA i Horyzont?
Na zakończenie prowadzący posiedzenie i uczestnicy podsumowali efekty spotkania.
Sprawozdanie przygotowała
Aniela Białowolska-Tejchman
Przewodnicząca Komisji ds. Współpracy Międzynarodowej