25 stycznia br. w siedzibie Regionu Mazowsze odbyło się posiedzenie Sekcji Pracowników Handlu NSZZ "Solidarność". Głównym tematem spotkania było omówienie prac nad ustawą o ograniczeniu handlu w niedziele.

We wrześniu 2016 roku Komitet Inicjatywy Ustawodawczej, w skład którego weszły NSZZ "Solidarność" oraz inne organizacje społeczne, katolickie, pracownicze i pracodawców, złożył w Sejmie obywatelski projekt ustawy ograniczającej handel w niedziele. Przedstawiciele komitetu złożyli projekt i ponad pół miliona podpisów na ręce marszałka izby niższej polskiego parlamentu Marka Kuchcińskiego.

Pierwsze czytanie dokumentu odbyło się w Sejmie 4 października 2016 roku. Prezentując projekt Alfred Bujara Przewodniczący Sekretariatu Krajowego Handlu, Banków i Ubezpieczeń NSZZ „Solidarność” przedstawił argumenty przemawiające za wprowadzeniem przedmiotowej ustawy. Zwrócił on uwagę na fakt, iż ustawa jest jedną z najbardziej oczekiwanych przez polskie społeczeństwo, które w 2/3 popiera ten obywatelski projekt. Nawiązał również do argumentacji, według której wprowadzenie ustawy ograniczającej handel w niedziele doprowadzi do masowych zwolnień, dowodząc iż jest to nieprawda. W handlu bowiem od dłuższego czasu istnieje problem ze znalezieniem rąk do pracy co pogłębiają również proponowane pracownikom umowy śmieciowe i nieatrakcyjne płace.

- 6 października ubiegłego roku nasz projekt trafił do sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, gdzie do tej pory się znajduje. Cały czas bacznie obserwujemy prace nad ustawą. Nie możemy pozwolić, aby projekt utkwił w komisjach i podkomisjach.  Pamiętajmy, że ponad milion pracowników handlu i ich rodziny czekają na wolne niedziele - powiedział Bujara.

- Tak pracownicy cały czas pytają, kiedy ustawa wejdzie w życie -  zgodził się Sebastian Barański, z "Solidarności" w Decathlon. - Posłów trzeba zmobilizować do szybszych prac - dodał.

W dalszej części spotkania zebrani przeanalizowali uwagi, który wpłynęły do projektu ustawy oraz omówili możliwość zorganizowania akcji wspierającej szybsze przyjęcie ustawy.

Region Mazowsze

Główny inspektor pracy Roman Giedrojć zapowiada skuteczne zwalczanie patologii rynku pracy. Na celowniku 59 inspektorów pracy, jako ich zadanie priorytetowe, znajdzie się sprawdzenie czy minimalna 13-złotowa (brutto) stawka godzinowa jest wypłacana zleceniobiorcom i samozatrudnionym. Akcja PIP ma uświadomić, że za pracę lub świadczenie usług należy wypłacać co najmniej minimalne wynagrodzenie.

– Zmasowane kontrole ruszą po pierwszych wypłatach, czyli w lutym. Musimy wytypować firmy do sprawdzenia. Nieoceniona jest pomoc związków zawodowych, bo mają one większą możliwość pozyskiwania informacji o nieprawidłowościach oraz kontaktu z poszkodowanymi osobami. Dlatego cieszy mnie porozumienie o współpracy zawarte z NSZZ „Solidarność”. Dzięki temu kontrole przestrzegania minimalnej stawki godzinowej będą efektywniejsze – zapowiada Giedrojć na łamach Dziennika Gazety Prawnej.

Ta pomoc jest konieczna, gdyż niektórzy zatrudnieni sądzą, że jeśli zgłoszą się do PIP, to firma zrezygnuje z ich pracy.

Giedrojć deklaruje, że celem PIP jest zapewnienie 13-złotowej stawki uprawnionym osobom zatrudnionym na zleceniu lub na umowie o świadczenie usług. W każdym okręgowym inspektoracie i terenowym oddziale PIP będzie działał inspektor pracy za to odpowiedzialny. Oczywiście też każdy inspektor pracy przeprowadzający kontrolę, będzie sprawdzał też, czy pracodawca wypłaca minimalną stawkę.

Jeśli wynagrodzenie będzie niższe niż 13 zł (brutto) za godzinę, bo np. firma potrąca kary tylko po to, żeby obchodzić przepisy, inspektor pracy nałoży mandat lub skieruje wniosek do sądu. A ten może nałożyć grzywnę do 30 tys. zł.

Inspektorzy pracy, zabierający się za kontrole, mają doświadczenie i instrumenty, które umożliwiają ujawnienie wypłat „pod stołem”, przy zaniżeniu faktycznej liczby godzin pracy, a bez obciążeń składkami i podatkami. Jak? Choćby przez analizę grafików, rozkładu czasu wykonywania obowiązków lub usług, prostym porównaniu z liczbą zatrudnionych. Inspektorzy będą współpracować z ZUS i urzędami skarbowymi przy badaniu umówi i stawek.

Zdaniem Giedrojcia nie osłabi PIP fakt, że brak dokumentacji liczby godzin przepracowanych na zleceniu nie jest wykroczeniem. Wykroczeniem jest bowiem niezapewnienie uprawnionym osobom wynagrodzenia co najmniej 13 zł za godzinę. Ten zapis wystarczy. Inspektor pracy będzie wymagał od zatrudniającego, aby wykazał wypłatę owej stawki.


asg

Na wprowadzonych do ustawy zmianach skorzystają przede wszystkim:

1. Pacjenci, którzy posiadają prawo do świadczeń, chociaż system eWUŚ tego nie potwierdza oraz

2. Pacjenci, którzy mimo że posiadają potencjalne prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, nie są do niego zgłoszeni.

Dotychczasowe problemy dotyczyły m.in. dzieci niezgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego jako członków rodziny, które po przekroczeniu 18 roku życia traciły prawo do świadczeń, jeżeli rodzice nie dokonali zgłoszenia. Problemy mieli także studenci, którzy podejmując pracę uzyskiwali tytuł do ubezpieczenia, a nie wiedzieli, że po rozwiązaniu umowy konieczne jest ponowne zgłoszenie ich do ubezpieczenia jako członków rodziny. Z powodu niedopełnienia tego obowiązku byli traktowani jako osoby, które nie mają prawa do świadczeń, mimo że spełniali przesłanki do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Gdy osoba w tej sytuacji potrzebowała pomocy lekarskiej, dowiadywała się, że system eWUŚ nie potwierdza jej prawa do świadczeń. Aby otrzymać nieodpłatnie pomoc, musiała podpisać oświadczenie, że jest ubezpieczona. Jednak jeśli NFZ ustalił, że taka osoba nie była zgłoszona do ubezpieczenia, musiała potem zapłacić za leczenie.

Jakie zmiany wprowadzają nowe przepisy

Pacjenci w sytuacjach wskazanych powyżej (lub ich opiekunowie prawni) będą mogli złożyć oświadczenie o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej i uzyskać nieodpłatnie poradę lekarską (w tym podstawowe badania laboratoryjne związane z realizacją świadczeń z zakresu POZ). Koszty tych świadczeń pokryje Narodowy Fundusz Zdrowia. Lekarz będzie mógł tym pacjentom wystawić recepty, jakie otrzymują osoby posiadające prawo do świadczeń. Jednak jeśli osoba, której wystawiono receptę, pomimo złożenia przez nią oświadczenia okaże się nieubezpieczona, będzie musiała ponieść koszty refundacji.

Możliwość wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego

Nowelizacja ustawy powoduje również, że jeśli osoba nieubezpieczona (np. uczeń powyżej 18 roku, student) skorzysta ze świadczeń z opieki zdrowotnej, może zgłosić się do ubezpieczenia wstecz, jeśli wcześniej spełniała przesłanki do objęcia ubezpieczeniem jako członek rodziny. Dzięki temu wskazani pacjenci będą mogli otrzymać pomoc lekarską, której kosztami nie będą już obarczani.

Kto zapłaci za wizyty lekarskie

Narodowy Fundusz Zdrowia poniesie koszty wizyty u lekarza POZ, jeśli osoba, która nie ma prawa do świadczeń, złożyła oświadczenie o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej (lub system eWUŚ potwierdził jej prawo do świadczeń).

Czy pacjenci nadal będą potwierdzali prawo do świadczeń

Wprowadzane zmiany nie znoszą obowiązku potwierdzenia prawa do świadczeń i nie przewidują żadnych zmian dotyczących sposobów jego potwierdzania. Od 1 stycznia 2013 r. pacjenci potwierdzają prawo do świadczeń przez:

1. Elektroniczne potwierdzenie za pośrednictwem systemu eWUŚ,

2. Złożenie oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej,

3. Przedstawienie dokumentu papierowego potwierdzającego prawo do świadczeń.

Czym jest system eWUŚ

Jest to Elektroniczna Weryfikacja Uprawnień Świadczeniobiorców umożliwiająca natychmiastowe potwierdzenie prawa pacjenta do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Informacje zgromadzone w systemie eWUŚ są aktualizowane codziennie według danych otrzymywanych m.in. z ZUS i KRUS i przedstawiają stan uprawnień pacjenta w dniu, w którym dokonano sprawdzenia.


Stan prawny na 18.01 2017 r.
Maria Szwajkiewicz
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2173).