Mimo pandemii, NSZZ „Solidarność” konsekwentnie realizuje kolejne etapy polsko-norweskiego projektu „Schematy Dialogu Społecznego dla Godnej Pracy w sektorze publicznym na poziomie samorządów”. W jego ramach, 20 maja odbyło się spotkanie przedstawicieli władz samorządowych Jaworzna oraz związkowców i pracodawców firm miejskich, negocjujących kształt przyszłego porozumienia.

Projekt jest realizowany przez Komisję Krajową NSZZ „Solidarność”, przy współpracy ze Związkiem Miast Polskich oraz partnerami z Norwegii i współfinansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2014-2021 (Program: Dialog Społeczny Godna Praca). Głównym celem tego innowacyjnego zamierzenia jest wypracowanie modelowych rozwiązań pomagających wzmacniać dialog pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego a związkami zawodowymi, które reprezentują pracowników, dla których samorząd jest tzw. pracodawcą pośrednim. Pomóc ma w tym pilotaż prowadzony w dwóch ośrodkach miejskich: Płocku oraz Jaworznie. Zgodnie z jego założeniami, cykl spotkań i negocjacji między  stronami doprowadzić ma do zawarcia porozumień będących podstawą do  prowadzenia permanentnego dialogu w sprawach istotnych dla miasta i pracowników.

W spotkaniu w Jaworznie uczestniczył Paweł Silbert, prezydent miasta, przedstawicieleadministracji samorządowej oraz związkowcy i pracodawcy z 5 firm miejskich. Zdalnie wspomagali ich eksperci Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”.

– To już trzecie spotkanie negocjacyjne. Dyskutujemy teraz nad kształtem przyszłego porozumienia. Określiliśmy wcześniej jego ramy i uzgodniliśmy, że będzie ono dotyczyć dobrych praktyk w następujących obszarach: wzajemne traktowanie, informowanie, konsultowanie, negocjowanie, przeciwdziałanie lobbingowi, promocja miasta – mówił Andrzej Dudzik, koordynator pilotażu w Jaworznie.

W takcie spotkania uzgodniono, że choć porozumienie ma przede wszystkim definiować procedury i zasady współpracy stron, ważne jest aby jego preambuła wskazywała na wyzwania, które będą wspólnie podejmowane.

– Jestem pod dużym wrażeniem waszej pracy. Wzajemne wysłuchanie argumentów obu stron było bardzo wartościowe i na pewno popchnie to do przodu dalsze negocjacje – podsumowała spotkanie Barbara Surdykowska z Biura Eksperckiego KK NSZZ „Solidarność". – Dobrze, że w tekście porozumienia pojawiło się odniesienie do wyzwań. W przewidywalnej przyszłości coraz więcej procesów takich jak zmiana technologiczna, demografia, procesy migracyjne czy potrzeba zrównoważonego rozwoju będzie oddziaływało na świat pracy w tym sferę zatrudnienia powiązaną z samorządem terytorialnym.  Dla mieszkańców kluczowa staje się jakość usług publicznych. To wszystko powoduje, że trzeba budować stałe kanały wymiany informacji oraz negocjacji. Uznanie podstawowej roli dialogu społecznego i roli związku zawodowego w tym procesie pozwoli bardziej optymistycznie patrzeć w przyszłość – dodała Barbara Surdykowska.

Dyskusja podczas spotkania była wielopłaszczyznowa i niekiedy bardzo ożywiona. Poruszano tematy m.in. szkoleń pracowników czy sposobu walki ze stresem.Jednym z punktów zapalnych stała się kwestia podejmowania negocjacji płacowych oraz zbliżania standardów ustalania struktury wynagrodzeń w poszczególnych podmiotach. Będzie to przedmiotem dalszych uzgodnień.

– Sytuacja finansowa zdecydowanej większości jednostek samorządu terytorialnego zawsze była trudna, a wszystko wskazuje, że będzie jeszcze trudniejsza, gdyż proponowana przez rząd reforma tzw. Polskiego Ładu  poprzez zmiany w systemie podatkowym wpłynie negatywnie na ich dochody. To powoduje oczywiste napięcia – komentuje Sławomir Adamczyk, szef Biura Branżowo-Konsultacyjnego KK. – Ale właśnie dlatego potrzebne jest wypracowanie niekonfrontacyjnych  mechanizmów dialogu między władzą samorządową a związkami reprezentującymi opłacanych przez nią (czasem pośrednio) pracowników. Tak, aby ten dialog był prowadzony przy stole, a nie na ulicach jak to się wielokrotnie już zdarzało.

Strony ustaliły, że kolejne spotkanie (oby w pełni stacjonarne), odbędzie się na początku lipca. Do tego czasu prowadzone będą robocze konsultacje nad treścią przygotowywanego porozumienia.
 

pm, sa

28 maja w Katowicach podpisana została umowa społeczna dotycząca górnictwa i transformacji województwa śląskiego. Ze strony rządowej dokument sygnował m.in. wicepremier Jacek Sasin. Aby umowa mogła wejść w życie, musi jeszcze uzyskać akceptację Komisji Europejskiej.

– Mam nadzieję, że jak spotkamy się tutaj na koniec tego roku, to będziemy mogli z podniesionym czołem powiedzieć, że zrobiliśmy kawał dobrej roboty, bo tak naprawdę dzisiaj się nic nie kończy. Dzisiaj ta najtrudniejsza robota dopiero się zaczyna – powiedział po podpisaniu umowy społecznej w gmachu Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego Dominik Kolorz, szef śląsko-dąbrowskiej „Solidarności”.

Przewodniczący podkreślił, że postępowanie instytucji unijnych w ostatnich tygodniach sprawia, że mieszkańcy Śląska z niepokojem będą czekać na to, czy Komisja Europejska zaakceptuje dokument wypracowany przez rząd i stronę społeczną. Jednocześnie zaznaczył, że brak tej akceptacji będzie równoznaczny ze skazaniem na ubóstwo znacznej części mieszkańców naszego regionu.

Dominik Kolorz odniósł się również do krytyków umowy społecznej, którzy twierdzą, że proces wygaszania górnictwa węgla kamiennego w Polsce powinien nastąpić znacznie szybciej, niż zapisano to w sygnowanej w piątek umowie. Przypomniał, że ani politycy, ani przedstawiciele organizacji ekologicznych nie przedstawili alternatywnych rozwiązań pozwalających na przeprowadzenie prawdziwie sprawiedliwej transformacji. – Bo jeżeli my słyszymy, że górnictwo trzeba zaorać szybciej, w ciągu 10 lat, że region sobie bez górnictwa poradzi, to wszystkich, którzy negują tę dzisiejszą umowę, trzeba zaprosić do Bytomia, do Wodzisławia Śląskiego, do części Rybnika, do Siemianowic. 23 lata minęły od pierwszej dużej likwidacji – bo to nie była transformacja – sektora węgla kamiennego i mamy w tych miejscach Śląska nadal biedę i strukturalne bezrobocie – mówił szef śląsko-dąbrowskiej „S”.

Jeszcze przed ceremonią podpisania umowy społecznej Dominik Kolorz, zwracając się do wicepremiera Jacka Sasina, przypomniał, że w tym roku obchodzimy 100. rocznicę zwycięskiego III Powstania Śląskiego. – Nasi dziadowie dali Śląsk Polsce. I my byśmy tylko oczekiwali, żeby dzisiaj, w tych trudnych warunkach, Polska nie zapomniała o Śląsku, żeby Polska nie opuściła Śląska – powiedział przewodniczący.

Wicepremier Jacek Sasin w swoim wystąpieniu stwierdził, że wynegocjowana przez rząd i związki zawodowe umowa społeczna gwarantuje model transformacji sektora wydobywczego zabezpieczający interesy mieszkańców województwa śląskiego. – Ta umowa gwarantuje, że ten proces będzie procesem uporządkowanym – powiedział minister aktywów państwowych. – Procesem, który zagwarantuje bezpieczeństwo górników i ich rodzin. Da im poczucie życiowej stabilizacji. Ale to umowa, która również zagwarantuje warunki dalszego rozwoju dla regionu śląskiego – dodał szef MAP. Podkreślił też, że konieczność wygaszania polskiego górnictwa węgla kamiennego została wymuszona przez politykę klimatyczną Unii Europejskiej.

Artur Soboń, wiceminister aktywów państwowych, który przewodniczył delegacji rządowej w całym procesie negocjacji umowy społecznej, zaznaczył w swoim wystąpieniu, że dokument ten jest przykładem, jak można z sukcesem prowadzić dialog społeczny. – To jest nasz główny argument w rozmowach z Komisją Europejską, którą będziemy przekonywać, że te wszystkie instrumenty wsparcia, które wiążą się z możliwością udzielania pomocy publicznej, powinny uzyskać zgodę – mówił Soboń.

Podpisanie Umowy społecznej kończy wielomiesięczne rządowo-związkowe negocjacje dotyczące treści tego dokumentu. Wcześniej 28 kwietnia umowa została wstępnie parafowana, a następnie przekazana do akceptacji organom statutowym poszczególnych central związkowych. Jednakże, aby umowa społeczna mogła wejść w życie, potrzebna jest jeszcze zgoda Komisji Europejskiej. Proces tzw. prenotyfikacji umowy społecznej został już rozpoczęty. Jest to rodzaj postępowania między państwem członkowskim UE a Komisją Europejską w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zwykle procedura prenotyfikacji trwa kilka miesięcy. W tym czasie odbywają się nieformalne negocjacje i uzgodnienia, które mają ułatwić ostateczną zgodę KE dotyczącą zgłoszonego projektu, czyli jego notyfikację.

Umowa społeczna stanowi rozwinięcie i uszczegółowienie porozumienia, zawartego przez związki zawodowe z przedstawicielami rządu 25 września 2020 roku. Zakłada ona rozłożony na 30 lat proces stopniowego wygaszania górnictwa węgla kamiennego w Polsce połączony z transformacją gospodarczą Śląska. Ostatnie kopalnie mają zakończyć funkcjonowanie w 2049 roku.

Jednym z kluczowych elementów umowy społecznej, jest mechanizm finansowania spółek sektora górnictwa węgla kamiennego wzorowany na rozwiązaniach zastosowanych w przeszłości w niemieckim sektorze wydobywczym. W skrócie polega on na subsydiowaniu bieżącej produkcji kopalń do czasu zakończenia ich funkcjonowania. Wsparcie ma umożliwić stopniową transformację górnictwa oraz ograniczyć negatywne skutki społeczno-gospodarcze tego procesu.

W umowie społecznej zapisano również inwestycje w niskoemisyjne technologie węglowe, które mają zostać zrealizowane w latach 2023-2029, znajdują się m.in.: budowa instalacji do zgazowywania węgla do metanolu i gazu SNG, niskoemisyjnych bloków energetycznych w technologii IGCC, infrastruktury do wychwytywania transportu i składowania dwutlenku węgla oraz zakładu do produkcji niskoemisyjnego paliwa węglowego, przeznaczonego do spalania w przydomowych piecach.

Kolejny segment umowy reguluje kwestie pracownicze. Zgodnie z umową społeczną pracownicy zatrudnieni pod ziemią lub w zakładach przeróbki mechanicznej węgla mają gwarancję pracy do emerytury. Osoby odchodzące z górnictwa będą mogły skorzystać z systemu osłon socjalnych, który będzie się składał z instrumentów takich jak: urlopy górnicze, urlopy dla pracowników zakładów przeróbczych oraz jednorazowe odprawy pieniężne.

Osobny rozdział umowy społecznej poświęcono elementom wsparcia gospodarczej transformacji regionu, której celem będzie zapełnienie luki po górnictwie węgla kamiennego. Najważniejszym z nich ma być utworzenie Funduszu Transformacji Śląska, który miałby funkcjonować na zasadach zbliżonych do Polskiego Funduszu Rozwoju. Zadaniem FTŚ ma być przede wszystkim finansowanie inwestycji w tworzenie nowych miejsc pracy wysokiej jakości, które zrekompensują stopniowe ograniczanie zatrudnienia w górnictwie.

www.solidarnosckatowice.pl / łk, ny

Jarosław Grzesik, przewodniczący Krajowego Sekretariatu Górnictwa i Energetyki NSZZ Solidarność apeluje o wzięcie udziału w manifestacji, która odbędzie się 9 czerwca w Warszawie.

W związku z brakiem dialogu społecznego, łamaniem praw pracowniczych i związkowych, zagrożeniem utraty miejsc pracy oraz zagrożeniem utraty bezpieczeństwa i suwerenności energetycznej naszego Kraju, Rada Krajowego Sekretariatu Górnictwa i Energetyki NSZZ "Solidarność" na swoim posiedzeniu w dniu 24 maja br. podjęła uchwałę o zorganizowaniu w Warszawie akcji protestacyjnej.

Rozpoczęcie manifestacji nastąpi 9 czerwca 2021 r. o godz. 12.00 przed Przedstawicielstwem Komisji Europejskiej w Polsce, ul. Jasna 14/16a, z przemarszem przed siedziby: Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii oraz Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.

Wobec wyżej wymienionych zagrożeń, które dotyczą wszystkich Polaków, w imieniu Krajowego Sekretariatu Górnictwa i Energetyki NSZZ "Solidarność" zwracam się do wszystkich pracowników, nie tylko tych zatrudnionych w branży paliwowo-energetycznej, o wzięcie udziału w organizowanej w dniu 9 czerwca 2021 r. akcji protestacyjnej w Warszawie.

Krajowy Sekretariat Górnictwa i Energetyki NSZZ "Solidarność"
przewodniczący Jarosław Grzesik