Posiedzenie Komitetu odbyło się stacjonarnie w Brukseli w obiekcie Meet District.
Uczestniczyło w nim ponad 40 osób, reprezentujących 21 krajów europejskich.
Dzień pierwszy, 4 marca
Obrady otworzyła Jorunn Dahl Norgård, Przewodnicząca HERSC i powitała przybyłych uczestników.
Po powitaniu i przedstawieniu się obecnych na posiedzeniu członków Komitetu Stałego nastąpiło oficjalne przyjęcie Porządku obrad oraz zatwierdzenie Protokołu z poprzedniego posiedzenia HERSC.
Pierwszym kluczowym punktem była dyskusja strategiczna na temat europejskiej polityki szkolnictwa wyższego i nauki w kontekście bieżących potrzeb związków zawodowych.
Prezentacje wprowadzające wygłosili:
Jelmer Evers, Dyrektor Europejski ETUCE, który omówił obecną pozycję organizacji oraz kierunki, w których zmierza unijna polityka w zakresie szkolnictwa wyższego i nauki (HER – Higher Education and Research).
Agnes Roman, Starszy Koordynator ds. Polityki ETUCE, która zaprezentowała kluczowe dane i najnowsze zmiany legislacyjne w strukturach UE.
W ramach wymiany doświadczeń uczestnicy dyskutowali nad formami wsparcia dla pracowników naukowo-dydaktycznych i akademickich, narzędziami wpływu na politykę europejską oraz metodami skutecznego dialogu społecznego i budowania sojuszy z ministerstwami na szczeblu krajowym.
Materiały źródłowe:
Eurydice report – Raport Eurydice
Education and Training Monitor 2025 – Monitor Edukacji i Szkoleń 2025
Kolejna sesja strategiczna dotyczyła definiowania jakości w szkolnictwie wyższym oraz roli, jaką związki zawodowe powinny pełnić w procesach jej zapewniania (Quality Assurance – Zapewnienie Jakości).
Następnie zabrali głos:
Ole Espen Rakkestad, reprezentujący Utdanningsforbundet z Norwegii, który wypowiedział się na temat wyzwań i szans płynących z rewizji standardów ESG oraz współpracy z ENQA.
ESG to standardy i wytyczne dotyczące zapewniania jakości w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego (Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area).
Skrót ENQA oznacza: Europejskie Stowarzyszenie na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Association for Quality Assurance in Higher Education).
Jest to główna europejska organizacja zrzeszająca agencje krajowe, która zajmuje się zapewnianiem jakości i akredytacją uczelni w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego.
ENQA odgrywa kluczową rolę we wdrażaniu oraz aktualizowaniu europejskich standardów jakości kształcenia ESG.
Petri Mantysaari, ekspert z FUUP z Finlandii, przedstawił aktualizację działań realizowanych w ramach rejestru EQAR, do którego należy Polska Komisja Akredytacyjna (PKA).
EQAR to Europejski Rejestr Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Quality Assurance Register for Higher Education).
Agnes Roman, zaprezentowała odpowiedź ETUCE na rewizję kryteriów ESG oraz projekt oficjalnego stanowiska Komitetu.
Tematyka definiowania i zapewniania jakości w szkolnictwie wyższym ma duże znaczenie dla związków zawodowych, które aktywnie uczestniczą w dyskusjach nad rewizją i aktualizacją standardów ESG.
Podczas posiedzeń HERSC omawiana jest współpraca z ENQA w powiązaniu z bieżącymi pracami nad standardami ESG oraz współpraca z EQAR w kontekście przyszłości zapewniania jakości kształcenia, obciążenia obowiązkami nauczycieli akademickich oraz wpływu procesów akredytacji na warunki pracy, wolność akademicką i prawa pracowników.
Następnie uczestnicy kontynuowali pracę w 3 grupach roboczych, którym przewodniczyli odpowiednio: Rob Copeland, Annette Dolan oraz Andreas Keller.
Debatowano nad powiązaniem mechanizmów akredytacji instytucjonalnej z warunkami pracy pracowników akademickich oraz zakresem wpływu krajowych związków na kryteria jakościowe.
Dzień zakończył się raportowaniem z grup, zatwierdzeniem dokumentu stanowiska ETUCE oraz uroczystą premierą książki ETUI-ETUCE pt. „Governing Artificial Intelligence in the Higher Education Sector” (Zarządzanie sztuczną inteligencją w sektorze szkolnictwa wyższego), połączoną z debatą ekspercką nad wpływem sztucznej inteligencji na sektor akademicki.
Książka ta jest dostępna bezpłatnie w formie elektronicznej.
Materiały źródłowe:
Konferencja ekspercka ETUI-ETUCE bada wpływ AI na sektor szkolnictwa wyższego i nauki – Europejski Komitet Związków Zawodowych ds. Edukacji
Dzień drugi, 5 marca
Drugi dzień posiedzenia rozpoczęło oficjalne powitanie uczestników przez:
Przewodniczącą HERSC, Jorunn Dahl Norgård,
Prezydenta EI, Dawida Edwardsa
oraz Prezydenta ETUCE, Johna MacGabhanna.
Sonia Grigt reprezentująca Education International (EI) zreferowała najważniejsze wydarzenia na arenie międzynarodowej.
Omówiła proces rewizji Rekomendacji UNESCO z 1997 roku w sprawie statusu kadr dydaktycznych, przedstawiła wnioski z konferencji HER – Higher Education and Research – zorganizowanej przez EI w Indiach poświęconej technologii AI, a także efekty wspólnych prac OECD i UE nad ramami rozwoju kariery akademickiej.
Kolejna dyskusja strategiczna była w całości dedykowana przygotowaniom do Konferencji Ministerialnej Procesu Bolońskiego, zaplanowanej na maj 2027 roku w Jassach/Kiszyniowie.
W części pierwszej Lana Par, Prezydent ESU (European Students’ Union – Europejskie Stowarzyszenie Studentów), przedstawiła priorytety i perspektywę organizacji studenckich.
ESU to najważniejsza europejska organizacja reprezentująca interesy studentów na szczeblu międzynarodowym, zrzeszająca krajowe związki i reprezentacje studenckie z całej Europy.
ESU jest jednym z głównych partnerów instytucjonalnych w ramach Grupy ds. Monitorowania Procesu Bolońskiego (BFUG – Bologna Follow-up Group). Organizacja bierze czynny udział w przygotowywaniu komunikatów i stanowisk na ministerialne konferencje szkolnictwa wyższego.
Związki zawodowe pracowników naukowych i akademickich ETUCE regularnie współpracują z ESU, tworząc sojusze na rzecz obrony edukacji publicznej, zrównoważonego finansowania uczelni, poprawy warunków nauki i pracy oraz ochrony wolności akademickiej. Na posiedzeniach HERSC przedstawiciele ESU prezentują priorytety środowiska studenckiego.
W części drugiej Rob Copeland, Wiceprzewodniczący HERSC, przedstawił raport z bieżących prac w strukturach BFUG – Grupy ds. Monitorowania przebiegu Procesu Bolońskiego.
Podczas Sesji formalnie przyjęto projekt Apelu HERSC skierowanego do ministrów odpowiedzialnych za realizację Procesu Bolońskiego.
Materiały źródłowe:
Dokumenty BFUG: Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego i Proces Boloński
European Higher Education Area and Bologna Process.
List do ministerstw Rumunii i Mołdawii Letter to Romanian and Moldovan ministry
Ankieta dotycząca związków zawodowych na stronie internetowej EHEA
Trade unions in the EHEA website
Ostatnim merytorycznym punktem obrad była kwestia monitorowania wartości podstawowych (Fundamental Values) w Procesie Bolońskim.
Prezentacje w tym zakresie przedstawili:
prof. Liviu Matei z King’s College w Londynie oraz Karin Amossa z SULF w Szwecji.
Po prezentacji odbyła się trzydziestominutowa dyskusja nad wynikami najnowszych badań ankietowych dotyczących wolności akademickiej.
Materiały źródłowe:
Ankieta dotycząca wartości podstawowych, oświadczenia EHEA w sprawie wartości podstawowych ANNEX-1-EHEA-STATEMENTS-ON-FUNDAMENTAL-VALUES (1).pdf
W trakcie spotkania przedstawiono aktualny potencjał naszej światowej organizacji Education International (EI) oraz jej części europejskiej ETUCE (European Trade Union Committee for Education – Komitet Europejskich Związków Zawodowych w obszarze Edukacji).
EI zrzesza obecnie 375 organizacji członkowskich obejmujących 33 miliony nauczycieli i pracowników edukacji a ETUCE liczy 4,9 mln członków oraz zrzesza 120 organizacji z 48 krajów.
Posiedzenie zakończyło się podsumowaniem przez prowadzących.
Sprawozdanie przygotowała:
Aniela Białowolska-Tejchman
Przewodnicząca Komisji ds. Współpracy Międzynarodowej
KSN, NSZZ „SOLIDARNOŚĆ”