17 kwietnia br. w Budapeszcie, Węgierskie Związki Zawodowe Pracowników Handlu organizują demonstracje w obronie ustawy zakazującej handel w niedziele, z której parlament po roku jej funkcjonowania się wycofał.

Sam Premier Orban twierdzili, że choć ustawa o zakazie handlu w niedzielę nie cieszyła się poparciem społeczeństwa, to osiągnięto kilka celów. W 2015 r. obroty w sektorze drobnego handlu wzrosły o 5,6 proc., a liczba zatrudnionych w nim osób wzrosła o ponad 3 tys.

Poniżej stanowisko, które zostanie przedstawione na demonstracji w Budapeszcie 17 kwietnia br.

József Saling
Przewodniczący Związku Zawodowego
Pracowników Handlu -KASZ
Węgry

Szanowny Panie Przewodniczący!

W imieniu pracowników handlu w Polsce zrzeszonych w Związku „Solidarność” oraz swoim własnym, chciałbym wyrazić wielkie niezadowolenie oraz zaniepokojenie informacją o zniesieniu zakazu handlu w niedzielę na Węgrzech. Gdy już udało się wywalczyć tak dobre, pro-społeczne prawo, zostało ono zniesione. Wasze doświadczenie pokazało, że w związku z wprowadzeniem wolnych niedziel gospodarka nie straciła zaś zyskali pracownicy.
Jest to rzecz, którą nieustannie staramy się wprowadzić Polsce, a teraz jest czas, w którym prace nad ustawą, mającą ograniczyć handel w niedzielę i są na bardzo zaawansowane. Poza tym mamy duże poparcie dla tego projektu, który wreszcie ma szansę być zrealizowany.
Pragnę podkreślić, że Wasze działania zaplanowane na 17 kwietnia mają pełne poparcie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” . Jesteśmy w tej sprawie z Wami i głęboko wierzymy, że demonstracja uświadomi węgierskiemu Rządowi i Parlamentarzystom, jak ważna jest to ustawa i jak bardzo pomaga w zacieśnianiu społecznych oraz rodzinnych więzi. Zakaz handlu w niedzielę, prowadzi nie tylko do odetchnięcia ludzi od codziennego pośpiechu oraz konsumpcjonizmu, ale również pozwala pracownikom tychże placówek handlowych, na odpoczynek oraz poświęcenie tego ważnego dnia, najbliższym i rodzinie. Dzięki regularnemu odpoczynkowi, zwiększa się także bezpieczeństwo w pracy i spada wypadkowość.
Niedziela jest dobrem publicznym i wartością kulturową. Oczywiście jest świętem chrześcijańskim. Jednak w kręgu kultury zachodniej jest jednocześnie instytucją, której znaczenia społecznego i kulturowego trudno przecenić, dlatego powinna być chroniona przez Parlament Europejski. Życzę Wam powodzenia w obronie tego dobrego dla pracowników handlu na Węgrzech prawa.
Jesteśmy z Wami!

Z solidarnościowym pozdrowieniem
Alfred Bujara
Przewodniczący Sekcji Krajowej
Krajowego Sekretariatu Banków Handlu i Ubezpieczeń
NSZZ „Solidarność”

Głównym powodem nowelizacji jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i wymogi Międzynarodowej Organizacji Pracy nakazujące wprowadzenie zmiany umożliwiającej zrzeszanie się w związkach zawodowych nie tylko osobom pracującym na etacie, ale też tym, które pracę świadczą na podstawie umów cywilnoprawnych lub samozatrudnienia.

Do końca kwietnia Rada Dialogu Społecznego, organizacje związkowe i pracodawcy mają czas na zgłaszanie uwag do projektu zmian w ustawie o związkach zawodowych. Projekt przede wszystkim zmienia słowniczek ustawy o związkach, zamiast „pracownika” wprowadza pojęcie „osoby wykonującej pracę zarobkową”, a „pracodawcy” – „podmiot zatrudniający”. Podstawowy zapis ustawy będzie teraz brzmiał: „Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych przysługuje osobom wykonującym pracę zarobkową”. Za osobę wykonującą pracę zarobkową nowe przepisy uznają nie tylko pracownika zatrudnionego na podstawie Kodeksu pracy, ale też pracującego na innej podstawie – niezależnie od podstawy zatrudnienia.

O ile wyrok TK ( sprawa K 1/13) wskazywał tylko na konieczność zmiany prawa koalicji związkowej, to MOP w 2012 roku przedstawił Polsce dalej idące wnioski. W raporcie (GB.313/INS/9, sprawa 2888, poz. 1066-1087) zobowiązał nasz kraj do takiej zmiany przepisów aby umożliwić nie tylko tworzenie związków i przystępowanie do nich wszystkim osobom zatrudnionym (nie tylko pracownikom w rozumieniu K.p.) ale także, w oparciu o konwencję 98 MOP, wskazał na konieczność ochrony działaczy związkowych na umowach cywilnoprawnych. Nowelizacja zawiera konkretne regulacje w tym zakresie. Ochrona o której mowa w art. 32 ustawy o związkach zawodowych ma przysługiwać także "osobie wykonującej pracę zarobkową pełniącej z wyboru funkcję związkową". Zakazane będzie bez zgody zarządu zoz wypowiedzenie i rozwiązanie stosunku prawnego z imiennie wskazanym uchwałą zarządu członkiem bądź inną osobą wykonującą pracę zarobkową. Ochrona funkcyjnego działacza związkowego mającego np. umowę zlecenia, będzie niemal identyczna jak w przypadku pracownika. W tym zakresie projekt w pełni odpowiada przepisom międzynarodowym. Jednak w projekcie są też takie zmiany których zaakceptowanie może być przez związki trudne. Jednak pełna ocena projektu możliwa będzie pod koniec kwietnia kiedy to Prezydium KK wyda decyzję do nowelizacji.

Tutaj można przeczytać cały projekt

Zalecenia Międzynarodowej Organizacji Pracy

Z Prof. Marcinem Zielenieckim, wiceministrem pracy, rodziny i polityki społecznej rozmawia Anna Grabowska

A.G.: Związki zawodowe i pracodawcy rekomendowali w ostatnich dniach Radzie Dialogu Społecznego propozycje związane z określeniem wieku emerytalnego na 61 i 66 lat oraz stażu emerytalnego wynoszącego 35 i 40 lat. Czy Rząd jest wstępnie przychylny takiej modyfikacji prezydenckiego projektu w sprawie obniżenia wieku emerytalnego?

M.Z.: Gospodarzem projektu obniżającego wiek emerytalny jest  oczywiście Prezydent. Ostateczna decyzja co do przyszłego kierunku rozwiązań w tym zakresie będzie natomiast należała do Parlamentu. Rząd pełni w tym wypadku jedynie rolę wspierającą.

Z naszych wstępnym wyliczeń wynika, że – zaproponowane  przez partnerów społecznych z Rady Dialogu Społecznego – zatrzymanie obniżenia wieku emerytalnego poprzez określenie go na 61 lat dla kobiet i 66 lat dla mężczyzn, jest propozycją, która w pierwszym roku przyniesie Funduszowi Ubezpieczeń Społecznych oszczędności na poziomie ok. 1,7 mld zł. Z punktu widzenia kosztów, jest to więc propozycja atrakcyjna, zachowująca w kwestii wieku status quo dla osób odchodzących obecnie na emeryturę. Trzeba jednak pamiętać, że w kolejnych latach takich ulg dla FUS już nie będzie.

A.G.: Dla strony związkowej to zahamowanie obniżenia wieku emerytalnego jest jednak nieodłącznie związane z kryterium stażowym. Chodzi o to, by osoby, które przepracują 35 lub 40 lat mogły odejść na emeryturę wcześniej niż wieku 61 lub 66 lat.

M.Z.: Propozycja dotycząca możliwości przechodzenia na emeryturę po spełnieniu kryterium stażowego – 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn – niezależnie od wieku - poważnie uszczupliłaby przychody FUS. Nie tylko bowiem przyśpieszałaby ona odchodzenie na emeryturę, a tym samym zwiększała wydatki FUS, ale także zmniejszałaby jego przychody ze składek, które dana osoba wcześniej przestawałaby przecież odprowadzać.

Oczywiście, gdyby w Radzie Dialogu Społecznego doszło do porozumienia zarówno co do wieku, jak i co do stażu, to Parlament nie mógłby przejść nad nim do porządku dziennego. Musiałoby to jednak być porozumienie trójstonne, a więc z udziałem strony rządowej. Na razie rekomendacja przedstawiona Prezydium Rady ma charakter autonomiczny: związków zawodowych i pracodawców.

A.G.: Partnerzy społeczni mają zresztą jeszcze kilka dni na wyrażenie swoich opinii. Potem zasiądą do dalszych rozmów.

M.Z.: I na ich efekt poczekamy. Jeśli, w toku kolejnych rozmów partnerów okaże się, że porozumienie uda się wypracować i stanie ono na Radzie Dialogu Społecznego, to będzie musiał    wypowiedzieć się na ten temat także chociażby minister finasów. A pamiętajmy, że dotychczas nie było nawet konsultacji międzyresortowych w stosunku do projektu prezydenckiego, choć generalnie Rząd jest mu przychylny.

A.G.: Pan Prezydent podkreślał, że jest otwarty na  rozwiązania, które zaproponują w konsensusie partnerzy społeczni. 

.Z.: Tak. I Rząd o tym pamięta. Najpierw trzeba jednak ten konsensus uzyskać, co niewątpliwie byłoby zdarzeniem bezprecedensowym.