„Plan na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju!” ministra Mateusza Morawieckiego, porozumienia pracowników i pracodawców w sprawie płacy minimalnej czy ochrony naszego hutnictwa - to niektóre z tematów podjętych 7 kwietnia 2016 r. przez Radę Dialogu Społecznego. Posiedzeniu przewodniczył Piotr Duda, Przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”.

Prezentując partnerom społecznym „Plan na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju” (jego hasło to słowa marszałka Józefa Piłsudskiego „Polska będzie wielka albo nie będzie jej wcale”), minister Mateusz Morawicki zaznaczył, że niemożliwe jest dalsze utrzymywanie niskich płac, zdarzających się nieuczciwości przedsiębiorców, dalszego zadłużania się zarówno polskich gospodarstw domowych jak i państwa. Przypomniał że nie mamy w Polsce dużych oszczędności, brakuje nam innowacyjnych rozwiązań, mocnych  marek, tkwimy w tzw. pułapce średniego rozwoju. Do tego dochodzą problemy demograficzne czy słabość instytucji państwa polegająca chociażby na  braku odpowiedniego egzekwowania podatków. Skutkiem jest ucieczka od CIT na kwoty liczone od 10 o 40 mld zł, czy luka w VAT oceniana na 35-55 mld zł. Do tego dochodzi pułapka braku równowagi przejawiająca się nadmiernym uzależnieniem od zagranicznego kapitału. W efekcie 2/3 naszego eksportu jest w jego rękach, a zadłużenie zagraniczne Polski brutto przekracza 2 bln zł, zaś netto 1,25 bln zł.

Jak podkreślił minister Morawiecki, plan ma na celu wzmocnienie naszej gospodarki m.in. poprzez odejście od tzw. Polski resortowej i współpracę z partnerami społecznymi. Wskazał 5 strategicznych kierunków rozwoju. Są to: reindustrializacja, rozwój innowacyjności firm, kapitał dla rozwoju, ekspansja zagraniczna, rozwój społeczny i regionalny.

Podsumowując podkreślił, że plan ma prowadzić do solidarnego, równomiernego rozwoju kraju, wprowadzać zachęty powrotu i działalności w Polsce ludzi młodych, do zwiększenia wynagrodzeń i innowacyjności gospodarki.

Podjętą przez Radę uchwałę w sprawie projektu ustawy o  wynagrodzenia za pracę, należy uznać za szczególny sukces partnerów społecznych. W dialogu autonomicznym,  prowadzonym w zespole problemowym RDS ds. budżetu, wynagrodzeń i świadczeń socjalnych pod kierownictwem członka Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Henryka Nakoniecznego, związki zawodowe i pracodawcy uzgodnili, że minimalne wynagrodzenie obowiązujące od 1 styczna 2017 r. wyniesie 12 zł za godzine, ale dodatkowo zostanie zwaloryzowane wskaźnikiem  wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego w 2016 r. na rok następny, tj. rok 2017.

W praktyce oznacza to, że płaca minimalna będzie wyższa od przyszłego roku o więcej niż proponowane przez Rząd 12 zł za godzinę. Jaka to będzie konkretnie wielkość zostanie uzgodnione w trakcie prac nad założeniami do przyszłorocznego budżetu.

W porozumieniu partnerów znalazł się również zapis o wyłączeniu z wynagrodzenia dodatku za pracę w porze nocnej. 

Jak podkreślił Henryk Nakonieczny, wypracowanie konsensusu w sprawie płacy minimalnej jest prawdziwym sukcesem. Podziękował stronie związkowej i pracodawcom za merytoryczną dyskusję i zdolność do kompromisu.

Inna z przyjętych przez RDS uchwał dotyczyła ochrony polskiego hutnictwa stali. Problemem tej gałęzi naszej gospodarki jest zalewający Polskę import taniej stali z Białorusi. Komisja Europejska wszczęła już przeciwko niej postępowanie antydumpingowe, ale potrzebne jest wsparcie partnerów społecznych. Nakłady na restrukturyzację polskiego sektora hutniczego wyniosły ok. 11 mld zł, a mimo to istnieje poważne ryzyko upadku naszych hut. Przyczyną są zarówno niskie ceny surowca na rynku globalnym, jak i niekorzystna dla naszego kraju polityka klimatyczna Unii Europejskiej oraz tania stal z Białorusi.

Jak zauważył Dominik Kolorz, przewodniczący Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego w Katowicach oraz Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”, należy już teraz zwrócić uwagę także na starania Chin o przyznanie im statusu gospodarki rynkowej.

„Gdyby tak się stało, Chiny natychmiast zaleją nas tanią stalą” - powiedział. Dodał, że jednocześnie należy bezzwłoczne lobbować w UE przeciwko ręcznemu sterowaniu cenami stali z Białorusi.

Takie stanowisko poparł minister energii Krzysztof  Tchórzewski, który zaapelował o wsparcie polskiego Rządu w staraniach na arenie unijnej o ochronę konkurencyjności polskiej gospodarki. Dziś bowiem, jak powiedział, niektóre kraje unijne sprzeciwiają się wprowadzaniu antydumpingowej polityki celnej w imporcie  towarów z państw stosujących niedozwolone praktyki cenowe.

Na konieczność wspólnego działania w instytucjach unijnych partnerów: przedstawicieli pracowników i pracodawców, wskazał także Przewodniczący Piotr Duda.

Rada przyjęła również kilka uchwał związanych z jej funkcjonowaniem. Jedna z nich dotyczyła wyboru dyrektora Biura RDS. Na stanowisko to została rekomendowana Katarzyna Łażewska, dotychczas kierująca sekcją prawną w oddziale gdańskim Państwowej Inspekcji Pracy. 

Drugą uchwałą przyjęto sprawozdanie z działalności Rady za okres październik 2015 r. -  marzec 2016 r. Teraz zostanie ono przekazane do Parlamentu.

Kolejne uchwały dotyczyły: powołania doraźnego zespołu ds. krajowej administracji skarbowej, zasad powoływania zespołów branżowych, możliwości opiniowania przez zespoły Rady projektów ustaw innych niż rządowe.

Tygodnik Solidarność / Anna Grabowska