Praca w wysokiej temperaturze należy do prac w warunkach uciążliwych a nawet szkodliwych dla zdrowia. W przeciwieństwie do wartości najniższej temperatury, w prawie pracy nie określono maksymalnej dozwolonej temperatury pracy. Przepisy dbają o to, żeby pracownikom nie było za zimno. Nie są jednak dostosowane do upalnych dni w porze letniej.

Doniesienia naukowe informują, że optymalna temperatura pracy, przy której zachodzi pełna zdolność do pracy wynosi 18 - 21°C przy względnej wilgotności powietrza wynoszącej 50%. Ekspozycja na temperaturę wyższą niż 21°C  powoduje spadek sprawności psychofizycznej  o ok. 6% w stosunku do temperatury optymalnej. W temperaturze przekraczającej  26°C obserwuje się już znaczne obniżenie poziomu uwagi,  spostrzegawczości i refleksu. Zgodnie z zaleceniami specjalistów bhp maksymalna temperatura w pomieszczeniach biurowych nie powinna przekraczać 30°C, natomiast na halach produkcyjnych przy ciężkiej pracy fizycznej 28°C, a w warunkach szczególnych 26°C.

Niestety te zalecenia nie są odzwierciedlone w przepisach bhp, gdyż w powszechnym prawie pracy nie określono maksymalnej temperatury pracy. § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy jedynie stanowi, że w pomieszczeniach należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (jej metod i wysiłku fizycznego). Taki zapis nakłada na pracodawcę obowiązek dbałości o odpowiednią temperaturę poprzez zastosowanie w pomieszczeniach pracy, w miarę możliwości technicznych i finansowych, klimatyzacji lub nowoczesnych systemów wentylacyjnych. Wyjątek stanowią jedynie pracownicy młodociani, dla których w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac ustalono maksymalną temperaturę wynoszącą 30°C w pomieszczeniach pracy. Ochroną przed wysokimi temperaturami pracy mogą też w pewnym zakresie być objęte kobiety w ciąży i w okresie karmienia. Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych kobietom, kobiety w ciąży i w okresie karmienia nie mogą być dopuszczone do pracy w warunkach, w których wskaźnik PMV, czyli wskaźnik stosowany w opisie komfortu cieplnego w pomieszczeniach zamkniętych (ocena średnia), określany zgodnie z Polską Normą, jest większy od 1,5 (zalecane jest 0,5).

Niestety zapisy odwołujące się do zapewnienia temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy nie mają zastosowania w warunkach pracy na otwartej przestrzeni - podkreśla Paulina Barańska, pełnomocnik ds. BHP Komisji Krajowej NSZZ “Solidarność”. Obowiązki bhp pracodawcy podczas pracy na wolnym powietrzu w upalne dni są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. § 4 rozporządzenia stanowi, że podczasprac na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C lub na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C, pracodawca ma obowiązek dostarczenia pracownikom napojów chłodzącychw ilości zaspokajającej potrzeby pracowników.

Jednocześnie na pracodawcy spoczywa obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego przy pracach w wysokich temperaturach i na tej podstawie zastosowania środków, minimalizujących narażenie pracowników na oddziaływanie uciążliwych temperatur. W szczególności przy pracach na zewnątrz. Do takich rozwiązań zalicza się skrócenie czasu pracy (bez obniżania wynagrodzenia), zastosowanie rotacji na stanowiskach pracy, czy też wprowadzenie dodatkowych przerw, aby umożliwić pracownikom ochłodzenie się. Jednak jest to katalog wyłącznie dobrych praktyk i wydaje się, że takie zlecenia, obok określenia maksymalnej temperatury pracy, powinny zostać na stałe wprowadzone do przepisów prawa pracy -  komentuje Barbara Surdykowska z Biura Eksperckiego KK NSZZ „Solidarność”. .Aktualny stan prawny sprawia, że pracodawcy mogą ograniczyć się do niezbędnego minimum, które jednak może nie być wystarczające w sytuacji przedłużających się upałów, prowadząc do bezpośredniego narażenia zdrowia pracowników. Świadczy o tym sezonowy wzrost skarg, związanych z warunkami pracy podczas upalnych dni, które w porze letniej wpływają do Państwowej Inspekcji Pracy.

pb

 

12 lipca 2021 r. odbyło się posiedzenie plenarne Rady Dialogu Społecznego, dyskutowano o założeniach projektu budżetu państwa, propozycjach średniorocznych wskaźników wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w roku 2022.

Podkreślano, że  wciąż trwający, równolegle do prac RDS, proces uzgodnień Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, jak również przedłużające się prace nad projektami ustaw związanymi z Polskim Ładem utrudniają rozmowy partnerów społecznych. Projekty te powinny zostać przekazane partnerom społecznym do konsultacji wraz z założeniami projektu budżetu państwa na rok 2022, ponieważ mają wpływ na ocenę zaprezentowanych w projekcie założeń prognoz ekonomicznych i podstawowych wielkości makroekonomicznych w tym ich wpływu na PKB i inflację. Strona pracowników i strona pracodawców RDS nie wypracowały wspólnego stanowiska w sprawie propozycji średniorocznych wskaźników wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2022 rok, jednak strony wspólnie wskazały na kierunkową konieczność podważenia wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w celu ochrony jakości administracji publicznej.

Projekt założeń budżetu państwa na 2022 r. nie jest kompletny. Uważamy, że prognozy są konserwatywne, ale już dzisiaj wiemy, że ulegną zmianie. Sfera budżetowa w okresie pandemii i po, będzie miała dużo więcej zadań do spełnienia np. w związku z realizacją reform i ew. kolejnych tarcz. Rząd dalej kontynuuje proces zamrażania wynagrodzeń. Taka sytuacja nie może mieć miejsca. Jesteśmy gotowi do rozmów na temat systemów wynagradzania w państwowej sferze budżetowej- podkreśliła Katarzyna Zimmer-Drabczyk kierownik biura eksperckiego KK NSZZ „Solidarność”.

Strona związkowa utrzymała swoje postulaty dot. płacy minimalnej i państwowej sfery budżetowej tj.

-        wzrost wynagrodzeń w gospodarce narodowej powinien wynosić nie mniej niż 8,5%;

-        wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej powinien wynosić nie mniej niż 12%;

-        wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę powinien wynosić nie mniej niż 10,71%;

Strona pracowników i strona pracodawców Rady Dialogu Społecznego przyjęła także uchwałę w sprawie sytuacji w przemyśle lekkim w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19. Strona społeczna wyraziła zaniepokojenie kondycją finansową przedsiębiorstw przemysłu lekkiego i możliwością utrzymania miejsc pracy w tym sektorze gospodarki, w tym w rzemiośle. Choć sektor produkujący odzież sygnalizował negatywny wpływ pandemii COVID-19 na jego funkcjonowanie, wsparcie publiczne kierowane było jedynie do importerów prowadzących działalność hurtową i detaliczną w zakresie sprzedaży odzieży i tekstyliów. Strona społeczna zwróciła się do strony rządowej z wnioskiem o uruchomienie pomocy państwa dla przedsiębiorstw sektora odzieżowego.

mg