W Delegaturze Urzędu Wojewódzkiego w Toruniu uroczyście wręczono dziś Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości trzem działaczkom toruńskiej solidarnościowej opozycji: Barbarze Janowskiej, Krystynie Sienkiewicz oraz Hannie Zejfert.

Z wnioskiem o przyznanie tego wyjątkowego medalu sporej grupie zasłużonych działaczy „S” z regionu toruńskiego wystąpił w 2018 roku Społeczny Komitet „Solidarni – Toruń pamięta”. Większość z uhonorowanych odebrała to odznaczenie podczas pamiętnej uroczystości, która odbyła się 20 stycznia 2020 roku w Kujawsko-Pomorskim Urzędzie Marszałkowskim. Jak zawsze w takich sytuacjach nie wszyscy z przyczyn losowych byli w stanie przybyć na organizowane przez Urząd Wojewódzki uroczystości odznaczeniowe. Tak było i w przypadku bohaterek dzisiejszej uroczystości.

Warto przypomnieć, że Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości to polskie pamiątkowe państwowe odznaczenie cywilne ustanowione 15 czerwca 2018 r. jako dowód wdzięczności oraz wyraz szacunku dla osób, które położyły szczególne zasługi w służbie Państwu i społeczeństwu. Medal nadawany był obywatelom polskim w okresie trwania Narodowych Obchodów Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2018–2022.

BARBARA JANOWSKA w latach 1981-1989 była działaczką opozycji demokratycznej w Toruniu. W okresie studiów zaangażowała się w działalność w ramach Niezależnego Zrzeszenia Studentów na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, następnie działała w podziemnych strukturach NSZZ „Solidarność”. Wspierała rodziny osób internowanych i aresztowanych. W swoim mieszkaniu organizowała spotkania konspiracyjne działaczy opozycyjnych i udzielała im schronienia. Brała aktywny udział w drukowaniu i kolportowaniu nielegalnych wydawnictw na terenie miasta Torunia.

KRYSTYNA SIENKIEWICZ od września 1980 r. była działaczką NSZZ „Solidarność” w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Toruniu, gdzie pełniła funkcję przewodniczącej Komitetu Zakładowego. Była również członkiem Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego, członkiem Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” oraz członkiem Prezydium Krajowej Sekcji Służby Zdrowia w Gdańsku. W 1981 r. prowadziła działalność w toruńskim Komitecie Obrony Więzionych za Przekonania.

Po wprowadzeniu stanu wojennego została internowana w okresie od 13 grudnia 1981 r. do 24 lipca 1982 r. w Ośrodkach Odosobnienia w Bydgoszczy-Fordonie, Gołdapi i Darłówku.

Po zwolnieniu z internowania kontynuowała działalność opozycyjną. We współpracy z czołowymi działaczami „Solidarności” w Toruniu zajmowała się wydawaniem i kolportowaniem nielegalnych wydawnictw takich jak: „Toruński Informator Solidarności”, „Kontra”, „Unia”, „Tygodnik Mazowsze”. Była współorganizatorką spotkań Klubu Myśli Politycznej i Wszechnicy Związkowej „Solidarności”. Brała udział w spotkaniach Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego przy kościele Matki Boskiej Zwycięskiej w Toruniu oraz uczestniczyła w nielegalnych manifestacjach i Mszach św. za Ojczyznę.

W okresie od 15 października 1982 r. do 28 stycznia 1983 r. została aresztowana na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w Toruniu pod zarzutem utrudniania śledztwa w sprawie zaginięcia powielaczy z pomieszczeń Szpitala Miejskiego w Toruniu i przetrzymywana w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy-Fordonie, a następnie w Zakładzie Karnym w Grudziądzu. W okresie od dnia 25 kwietnia do 27 lipca 1984 r. została ponownie aresztowana na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w Toruniu za kolportaż nielegalnych wydawnictw i osadzona Areszcie Śledczym w Bydgoszczy. Sąd Rejonowy w Toruniu postanowieniem z dnia 26 lipca 1984 r. umorzył prowadzone przeciwko niej postępowanie na mocy ustawy o amnestii.

W latach 1987-1988 była członkiem Regionalnej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność”.

Przez cały okres prowadzonej działalności była wielokrotnie przesłuchiwana, zatrzymywana na 48 godzin i inwigilowana przez Służbę Bezpieczeństwa oraz w latach 1987-1989 objęta zastrzeżeniem wyjazdów zagranicznych.

HANNA ZEJFERT była zaangażowana w działalność w podziemnych strukturach „Solidarności” w Toruniu w latach 1981-1989. W okresie stanu wojennego i latach późniejszych uczestniczyła w kolportażu nielegalnych wydawnictw. Wykonywała matryce białkowe do pisma „Pogłos”, wydawanego w Toruńskiej Przędzalni Czesankowej „Merinotex”.

W latach 1984-1989 brała udział w składaniu książek i innych bezdebitowych materiałów dla podziemnego wydawnictwa „Kwadrat” w Toruniu. Prace te wykonywała w swoim miejscu zamieszkania w Lubiczu, następnie w Wielkiej Nieszawce.

W 1984 r. uczestniczyła w audycji toruńskiego Radia „Solidarność” emitowanego na falach I programu TVP. Wspomagała również w podziemnej działalności swojego męża, aktywnego opozycjonistę w TPCz „Merinotex”.

W sumie Medalu Stulecia Odzyskanej Niepodległości spośród osób rekomendowanych przez Społeczny Komitet „Solidarni – Toruń pamięta” nie odebrało jeszcze 7 osób. Czworo spośród nich w międzyczasie zmarło. Są to niezwykle zasłużone małżeństwo Elżbieta i Jerzy Lassotowie, którzy zapisali piękną kartę działalności opozycyjnej w Toruńskiej „Geofizyce”, odważnie broniąca działaczy „Solidarności” w stanie wojennym mecenas Maria Orfin oraz działaczka Konfederacji Polski Niepodległej z Chełmna Elżbieta Michalak – Błażejewicz.

Tak się miło złożyło, że podczas dzisiejszej uroczystości Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości odebrały w imieniu zmarłego w 2022 roku ojca mjr Michała Tatarzyckiego jego córki Maria i Anna. Michał Tatarzycki podczas wojny walczył o Polskę, m.in. w szeregach 6. Brygady Wileńskiej AK. Aresztowany w 1945 roku przez Rosjan, został zesłany do Workuty. Po powrocie z zesłania w 1955 roku osiadł w Toruniu, gdzie owocnie pracował w dziale inwestycji Urzędu Miasta.