2014-12-10 14:58Raport NIK obnaża polski system zdrowotny i potwierdza dramatyczną sytuację pacjentów

Raport NIK miażdży służbę zdrowia. Przykład? Prawie milion osób czekało na rehabilitację.

Od przyszÅ‚ego roku wejdzie w życie tzw. pakiet kolejkowy i onkologiczny, który – jak obiecuje Ministerstwo Zdrowia 
– uÅ‚atwi pacjentom życie. Jednak obecnie do lekarza dostać siÄ™ coraz trudniej, kolejki lawinowo rosnÄ… i na prawie wszystkie wizyty i badania czeka siÄ™ dÅ‚użej – wynika z raportu NIK, do którego dotarÅ‚a „Rzeczpospolita". Obraz, jaki siÄ™ z niego wyÅ‚ania, jest zatrważajÄ…cy.

– Od lat rzÄ…dzÄ…cy wmawiajÄ… nam, że jest lepiej, a naprawdÄ™ dostÄ™pność do leczenia, jego jakość i kolejki stawiajÄ… nas  w jednym rzÄ™dzie z RumuniÄ… czy BuÅ‚gariÄ…. Ta ostatnia zaczyna nas nawet wyprzedzać – komentuje lekarz i poseÅ‚ BolesÅ‚aw Piecha z PiS.

600 tys. do rehabilitacji

Najciekawsze sÄ… ustalenia NIK, który badaÅ‚ wykonanie zeszÅ‚orocznego budżetu NFZ  dotyczÄ…ce dÅ‚ugoÅ›ci kolejek. Jak siÄ™ okazuje, wydÅ‚użyÅ‚y siÄ™ zarówno w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, leczeniu szpitalnym, jak i w przypadku zabiegów rehabilitacyjnych. W zeszÅ‚ym roku czekaliÅ›my na nie od kilku do kilkudziesiÄ™ciu dni dÅ‚użej.

Z raportu wynika, że najbardziej wydÅ‚użyÅ‚y siÄ™ kolejki do  tomografii komputerowej, gdzie liczba oczekujÄ…cych zwiÄ™kszyÅ‚a siÄ™ z 59 tys. osób do 108 tys., czyli o 80 proc. ChÄ™tni musieli też dÅ‚użej  czekać na badanie 
– bo 43 dni, podczas gdy rok wczeÅ›niej 25.

Znacznie dÅ‚użej trzeba byÅ‚o czekać także na wizytÄ™ u kardiologa – ten czas wydÅ‚użyÅ‚ siÄ™ o dziesięć dni (z 69 do 79). Uzbroić siÄ™ w cierpliwość musieli pacjenci chcÄ…cy dostać siÄ™ do okulisty – tu czas oczekiwania wydÅ‚użyÅ‚ siÄ™ z 32 do 40 dni.

NIK uznaÅ‚a, że pogorszyÅ‚ siÄ™ dostÄ™p do szpitali.  Najbardziej oblężone oddziaÅ‚y to  chirurgia urazowo-ortopedyczna – pacjentów w kolejce byÅ‚o o 7 tys. wiÄ™cej (111 tys.), a czekali już nie 77, ale 95 dni. By dostać siÄ™ na  chirurgiÄ™ ogólnÄ…, chorzy czekali Å›rednio 29 dni, czyli o pięć dÅ‚użej niż w 2012 r.

Fatalnie wyglądają statystyki dotyczące rehabilitacji. Kolejka i liczba pacjentów chcących z niej skorzystać wydłużyły się alarmująco. Na fizjoterapię oczekujących było o jedną trzecią więcej, a ich liczba zwiększyła się z 475 tys. do blisko 612 tys. Na zabieg trzeba było czekać średnio 61 dni, czyli o dziesięć dłużej.

– Jest jeszcze gorzej, niż prezentuje raport NIK, bo NFZ faÅ‚szuje dane. Niektórzy Å›wiadczeniodawcy wbrew ustawie nie raportujÄ… żadnych danych, a NFZ wpisuje, że szpital nie ma opóźnieÅ„ – mówi dr Krzysztof Łanda, szef fundacji Watch 
Health Care, monitorujÄ…cej kolejki do Å›wiadczeÅ„ gwarantowanych. Z najnowszego barometru WHC o sytuacji w sÅ‚użbie zdrowia na przeÅ‚omie października i listopada wynika, że przeciÄ™tnie na wizytÄ™ u specjalisty czeka siÄ™ 2,9 miesiÄ…ca, na operacjÄ™ zaćmy 
– 27,5 miesiÄ…ca. Na protezÄ™ stawu biodrowego 22,5 miesiÄ…ca, a na wizytÄ™ u ortodonty – 12.

Lekarzy na lekarstwo

Co gorsza – jak zaznacza NIK – zaczyna brakować lekarzy. Głównie z tego powodu w niektórych oddziaÅ‚ach NFZ w 2013 r. nie zakontraktowano wszystkich planowanych Å›wiadczeÅ„. W województwie dolnoÅ›lÄ…skim nie oferowano pacjentom np. badaÅ„ echokardiograficznych pÅ‚odu czy Å›wiadczeÅ„ w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. W kilku powiatach województwa Å›wiÄ™tokrzyskiego nie byÅ‚o Å›wiadczeÅ„ z zakresu endokrynologii. W rejonie Koszalina pacjenci nie mieli dostÄ™pu do doraźnej pomocy stomatologicznej. W caÅ‚ym 2013 r. nie mieli też dostÄ™pu do Å›wiadczeÅ„ w okulistyce (hospitalizacja planowa) w woje

– Faktycznie, nie realizujemy Å›wiadczeÅ„ pod nazwÄ… hospitalizacja planowa, gdyż żaden z siedmiu podmiotów szpitalnych funkcjonujÄ…cych w naszym województwie wykonujÄ…cych Å›wiadczenia okulistyczne nie byÅ‚ zainteresowany takim produktem – mówi Beata Szczepanek, rzecznik ÅšwiÄ™tokrzyskiego oddziaÅ‚u NFZ. Dodaje, że oddziaÅ‚y majÄ… kontrakty na hospitalizacjÄ™, ale nie planowÄ…. – RealizujÄ… m.in. operacje zaćmy, jaskry, urazówkÄ™, ostre stany zapalne. Stany zachowawcze najczęściej trafiajÄ… do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, a w razie zaostrzenia – na oddziaÅ‚ szpitalny już jako stan nagÅ‚y.

„Problem braku lekarzy okreÅ›lonych specjalnoÅ›ci zaczyna stanowić istotne ryzyko dla pacjentów" – twierdzi NIK.

Wskazuje na różnice w liczbie lekarzy poszczególnych specjalności na 10 tys. ubezpieczonych. W różnych oddziałach NFZ sięgały nawet 1700 proc.

Będzie gorzej

Jak do ustaleÅ„ NIK odnosi siÄ™ resort zdrowia? – Pod koniec roku kolejki zwykle siÄ™ wydÅ‚użajÄ…, co wynika z wykoÅ„czenia kontraktów. RosnÄ…ce kolejki do specjalistów i badaÅ„ diagnostycznych zlikwiduje wprowadzany od 1 stycznia pakiet kolejkowy. SzybkÄ… diagnostykÄ™ zagwarantuje m.in. karta pacjenta onkologicznego, która przewiduje, że od podejrzenia nowotworu do rozpoczÄ™cia leczenia nie może minąć wiÄ™cej niż dziesięć  tygodni. Pakiet wprowadzi też racjonalizacjÄ™ kolejek. DziÅ› wizyty kontrolne mylone sÄ… z pierwszorazowymi, a osoby wymagajÄ…ce diagnozy – z pacjentami, u których lekarze muszÄ… sprawdzić, czy proces terapeutyczny odbywa siÄ™ zgodnie z oczekiwaniami. Odciążymy też specjalistów, część diagnostyki przenoszÄ…c do lekarzy pierwszego kontaktu – mówi wiceminister zdrowia Igor Radziewicz-Winnicki.

Jednak NIK ostrzega, że w najbliższych latach kolejki  mogÄ… siÄ™ nie zmniejszyć ze wzglÄ™du na starzenie siÄ™ spoÅ‚eczeÅ„stwa i wzrost kosztów leczenia osób starszych, ponad 65-letnich. „Ich udziaÅ‚ w kosztach Å›wiadczeÅ„ w latach 2009–2013 wzrósÅ‚ o 3 proc., a w latach 2014–2018 może przekroczyć 5 proc."  – zaznacza Izba. I wytyka Funduszowi, że nie opracowaÅ‚ ogólnokrajowych priorytetów zdrowotnych. A to konieczne, m.in. ze wzglÄ™du na zmiany demograficzne, które pociÄ…gnÄ… wzrost kosztów leczenia.

Źródło: Rzeczpospolita