W ostatnich dniach prezydent BronisÅ‚aw Komorowski podpisaÅ‚ tzw. pakiet ustaw zdrowotnych – zmiany dotyczÄ… przepisów ustawy o Å›wiadczeniach zdrowotnych finansowanych ze Å›rodków publicznych, ustawy o wykonywaniu zawodu pielÄ™gniarki i poÅ‚ożnej, a także o konsultantach krajowych.
Na początek słów kilka o medialnym szumie, który towarzyszył powstawaniu zmian legislacyjnych.
Wszyscy pamiÄ™tajÄ… kÅ‚opoty ministra Bartosza ArÅ‚ukowicza dotyczÄ…ce nie tylko jego relacji z NFZ i Å›rodowiskiem lekarskim. Minister podpadÅ‚ samemu szefowi rzÄ…du i dostaÅ‚ termin bezwarunkowej pokuty – do wiosny miaÅ‚ powstać cudowny program naprawczy dla pacjentów, który nie tylko zlikwiduje wielomiesiÄ™czne (a niekiedy i wieloletnie) kolejki do specjalistów, ale także poprawi dostÄ™pność leczenia onkologicznego.
A że wiosna tego roku przyszła bardzo wcześnie, to wygląda na to, że minister pisał ustawy w pośpiechu i byle jak.
Ale trudno siÄ™ dziwić, jeżeli cel byÅ‚ jeden – medialny fajerwerk, który ma przykryć prawdziwe niedostatki w sÅ‚użbie zdrowia i mitrÄ™gÄ™ pacjentów.
RzÄ…d premiera Tuska specjalizuje siÄ™ w tego typu rozwiÄ…zaniach – wystarczy wspomnieć konferencjÄ™ promujÄ…cÄ… nowy, darmowy podrÄ™cznik dla pierwszoklasistów.
Krótsze kolejki
Zamiast pakietu istotnie potrzebnych dla systemu ustaw – ustawy o zdrowiu publicznym, zmian w ustawie o pogotowiu ratunkowym i ratownictwie medycznym czy też o sieci szpitali, które powinny zapewnić bezpieczeÅ„stwo zdrowotne Polaków – otrzymaliÅ›my pakiet obietnic – Å›miem twierdzić – bez pokrycia, bo – jak pokazuje historia – pomysÅ‚y uzdrawiania systemu, reformy przeprowadzane bez pieniÄ™dzy bardzo szybko koÅ„czÄ… siÄ™ nie tylko politycznym fiaskiem.
Spróbujmy przyjrzeć się kilku głównym założeniom kolejnej quasi-reformy: skracanie kolejek i powrót do podstawowej opieki zdrowotnej jako fundamentu systemu. Takie było główne założenie wprowadzonej przez rząd Jerzego Buzka ustawy o ubezpieczeniach zdrowotnych. To lekarze rodzinni mieli diagnozować i leczyć, a nie odsyłać do specjalistów i szpitali.
I istotnie tak powinno być – tylko teraz minister, dokÅ‚adajÄ…c zadaÅ„ i obiecujÄ…c pacjentom wiÄ™kszÄ… ilość badaÅ„ diagnostycznych, nie wspomina, z jakich Å›rodków finansowych zostanie to zrealizowane. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej alarmujÄ…, iż Å›rodki otrzymywane z NFZ w ramach tzw. stawki kapitacyjnej (na zapisanego pacjenta) nie zrekompensujÄ… im poniesionych w zwiÄ…zku ze zmianami kosztów i już zapowiadajÄ… protesty…
Te oczywiÅ›cie uderzÄ… w pacjentów, wiÄ™c trzeba znaleźć winnego – przecież minister chce dobrze, to lekarze sÄ… winni…
Polowanie z nagonkÄ… już rozpoczÄ™te – co jak co, ale sztukÄ™ konfliktowania spoÅ‚eczeÅ„stwa rzÄ…d Donalda Tuska opanowaÅ‚ do perfekcji. Kolejnym powodem niezadowolenia pacjentów bÄ™dzie zapewne zderzenie oczekiwaÅ„ z rzeczywistoÅ›ciÄ…, czyli pomysÅ‚ na wirtualne skrócenie kolejek.
Chwyt propagandowy, mający zaskarbić sympatię pacjentów do ministra cieszącego się jednym z najniższych notowań zaufania społecznego. Naiwny, kto pomyślał, że stanie się to dzięki poprawie organizacji, zwiększeniu finansowania lub wyeliminowaniu wszechobecnej biurokracji. I znów kolejne rozczarowanie, bo cud ma się dokonać dzięki temu, że nastąpi żelazne wręcz zdyscyplinowanie pacjentów, którzy odtąd będą mogli zapisać się w kolejkę wyłącznie do jednej placówki leczniczej.
NakÅ‚ada siÄ™ przy tym na nich obowiÄ…zek niezwÅ‚ocznego dostarczenia skierowania – w przeciwnym razie bÄ™dÄ… usuniÄ™ci z kolejki. Podobnie jak w przypadku niestawienia siÄ™ na wizytÄ™ w okreÅ›lonym terminie – nawet w sytuacji wypadków i zdarzeÅ„ losowych. Nieuznane usprawiedliwienie (???) bÄ™dzie oznaczaÅ‚o dla pacjenta rozpoczÄ™cie drogi przez mÄ™kÄ™ od nowa.
Na zmianach majÄ… skorzystać też pacjenci onkologiczni. Cel jak najbardziej sÅ‚uszny – wiadomo, że wczesne wykrycie nowotworu i zastosowanie wÅ‚aÅ›ciwego leczenia zwiÄ™ksza szanse na pokonanie choroby. Tym bardziej trudno zrozumieć i pogodzić siÄ™ z roztrwonieniem Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, którego fiasko ogÅ‚osiÅ‚a NIK po ostatnio przeprowadzonej kontroli. Program, który miaÅ‚ nie tylko poprawić wczesnÄ… wykrywalność, ale również upowszechniać zachowania prozdrowotne, zostaÅ‚ bezpowrotnie zmarnotrawiony – głównie z powodu braku wÅ‚aÅ›ciwego nadzoru nad wydatkowanymi Å›rodkami. PieniÄ…dze praktycznie zmarnowano, rozdajÄ…c je lekko zapewne lewÄ… rÄ™kÄ…, a teraz prawÄ… próbuje siÄ™ uprzywilejować w systemie tÄ™ grupÄ™ chorych. Zamiast zapobiegać, co jest zdrowsze i taÅ„sze, wolimy leczyć – źle, bo za późno.
Szybsze leczenie
Ustawa próbuje niwelować systemowe błędy, zakładając, że po zmianach pacjenci onkologiczni (a nawet ci z podejrzeniem raka) otrzymają dostęp do lepszej i pełniejszej diagnostyki i szybciej rozpoczną właściwe leczenie.
Zasadniczo – nic, tylko przyklasnąć, gdyby nie fundamentalne pytanie: skÄ…d na to bÄ™dÄ… pieniÄ…dze, bo zniesienie limitów bez zapewnienia odpowiednich Å›rodków finansowych bÄ™dzie kolejnym oszustwem – o tyle bardziej tragicznym, że stawkÄ… jest ludzkie życie. ZabrakÅ‚o również odpowiedzi na pytania o personel medyczny – powszechny jest brak specjalistów, w tym patologów, którzy odgrywajÄ… kluczowÄ… rolÄ™ w badaniach zmian nowotworowych. Na szpitalnych oddziaÅ‚ach dramatycznie brakuje personelu pielÄ™gniarskiego – obecne pokolenie starzeje siÄ™ w zastraszajÄ…cym tempie, a niestety, mÅ‚odych kadr do zawodu nie przybywa.
Uchwalone przepisy budzÄ… jednak wÄ…tpliwoÅ›ci nie tylko z tego powodu. Swoje zastrzeżenia zgÅ‚aszali w trakcie procesu legislacyjnego także konstytucjonaliÅ›ci. SÅ‚usznie pytali, co z równym dostÄ™pem do Å›wiadczeÅ„ gwarantowanym konstytucyjnie, jeÅ›li „wyróżnia” siÄ™ i uprzywilejowuje jednÄ… z grup chorych.
Karta diagnostyki
To pytanie, jak wiele innych, pozostało bez odpowiedzi. Podobnie jak wątpliwości, czy tzw. zielona karta diagnostyki i leczenia nie stanie się formą stygmatyzowania chorych i czy przedwczesne lub nietrafne postawienie diagnozy nie spowoduje załamania psychicznego pacjenta.
Trudno nie wspomnieć tu o metodach weryfikacji, jakim ma zamiar NFZ poddać lekarzy wystawiajÄ…cych karty – można siÄ™ rozchorować od samego nazewnic- twa: „minimalny wskaźnik wykrywalnoÅ›ci”, który minister zdrowia okreÅ›li w rozporzÄ…dzeniu (!!!).
W projektach pojawiÅ‚y siÄ™ też zapisy budzÄ…ce nadziejÄ™ na zwiÄ™kszenie nadzoru paÅ„stwa nad rozregulowanym systemem. MyÅ›lÄ™ tu o tzw. planach zdrowotnych, które powinny zwiÄ™kszyć odpowiedzialność za kontraktowanie Å›wiadczeÅ„ – jest szansa, że w oparciu o rzeczywiste wskaźniki epidemiologiczne powstanÄ… placówki medyczne, na których usÅ‚ugi w wielomiesiÄ™cznych kolejkach czekajÄ… chorzy. SÅ‚abÄ… stronÄ… pomysÅ‚u jest brak danych organizacyjnych z już pracujÄ…cych placówek i nawyki w zasadach kontraktowania, do których NFZ jest bardzo przywiÄ…zany.
Prywatny biznes
Należy też spodziewać się zmasowanego ataku niezadowolenia ze strony prywatnego biznesu, który coraz mocniej rozpycha się na rynku zdrowotnym, wybierając z niego jedynie wysoko opłacane przez narodowego płatnika świadczenia.
Z nadzieją będziemy przyglądać się wycenie świadczeń zdrowotnych, którą będzie wykonywać Agencja Oceny Technologii Medycznych. Mamy nadzieję, że cena będzie odzwierciedlała realne koszty i że w wycenie tej znajdą się również koszty pracy personelu medycznego.
Podporządkowanie NFZ Ministerstwu Zdrowia stwarza szansę, że w przyszłości nie będziemy już świadkami dwuwładzy i gorszących scysji prezesów z kolejnymi ministrami zdrowia.
Minister Arłukowicz wszelako powinien pamiętać, że uzyskując pełnię władzy nad budżetem NFZ, przyjmuje na siebie całą odpowiedzialność i na konferencjach prasowych, które tak lubi, nie wystawi już kozłów ofiarnych.
Åšrodowisko medyczne w trakcie ekspresowych prac legislacyjnych zgÅ‚aszaÅ‚o dziesiÄ…tki, jeÅ›li nie setki uwag i poprawek, próbujÄ…c urealnić projekty ministra. Wszystkie natrafiÅ‚y na Å›cianÄ™ odmowy i odrzucane byÅ‚y zgodnymi gÅ‚osami rzÄ…dzÄ…cej koalicji – czasami wbrew logice i prawu.
Nieważne, że za kilka miesiÄ™cy, jeÅ›li pakiet trafi do TrybunaÅ‚u Konstytucyjnego, zacznÄ… siÄ™ problemy. Teraz jest sukces w przestrzeni public relations, media głównego nurtu sÄ… zachwycone, a ciemny lud wszystko kupi…
Potem jakoÅ› to bÄ™dzie…
Źródło:http://www.naszdziennik.pl/mysl/92357,pakiet-obietnic.html