Pielęgniarki są zadowolone, że resort zdrowia wysyłając do dyrektorów placówek list z prośbą o wstrzymanie się ze zmianami kadrowymi, w nieformalny sposób wstrzymał swoje własne przepisy. Przekonują, że przepisy działały zdecydowanie na ich niekorzyść, a pośrednio również ze szkodą dla pacjentów. Ale zadają pytanie, po co w ogóle weszły one w życie, jeżeli samo ministerstwo dostrzega teraz ich wady.

 

Normy w zawieszeniu

Rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych w podmiotach leczniczych (Dz.U. poz. 1545) weszło w życie 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z zapisami szpitale miały przez ponad rok wyliczyć nowe wskaźniki zatrudnienia dla swoich placówek. Obowiązują one od kwietnia 2014 r.

Åšrodowiska pielÄ™gniarskie od poczÄ…tku protestowaÅ‚y przeciw nowym wzorom, przekonujÄ…c, że nie majÄ… one szans uwzglÄ™dnić faktycznego czasu poÅ›wiÄ™canego pacjentom. I choć resort nie uznaÅ‚ ich argumentów, to powoÅ‚aÅ‚ niecaÅ‚y miesiÄ…c temu specjalny zespół, który ma przeanalizować, czy nowe przepisy siÄ™ sprawdzajÄ…. W efekcie wysÅ‚aÅ‚ list do wszystkich placówek medycznych, w którym minister zdrowia – jak przyznaje rzecznik resortu Krzysztof BÄ…k – jedynie prosi, a nie nakazuje, by dyrektorzy nie robili żadnych ruchów kadrowych.

Bąk dodaje również, że to, iż w danym podmiocie leczniczym liczba pielęgniarek jest większa niż ustalone minimum wynikające z algorytmu z rozporządzenia, nie oznacza, że należy dokonywać zmian w ich zatrudnieniu.

Uznaniowe wskaźniki

Według pielęgniarek nowe wzory służące do wyliczenia norm są niekorzystne m.in. dlatego, że dają kierownictwu szpitali dużą dowolność w określaniu minimum zatrudnienia. Prezes Rady Pielęgniarek i Położnych Grażyna Rogala-Pawelczyk, wskazywała, że jeżeli dyrektor danej placówki medycznej będzie szukał oszczędności, może dać taki wskaźnik, który pozwoli mu zwolnić personel.

– Wyliczanie czasu pracy to byÅ‚a zupeÅ‚na fikcja. MiaÅ‚yÅ›my dzielić pacjentów na trzy kategorie. WymagajÄ…cy peÅ‚nej opieki otrzymywali kategoriÄ™ III, osoby częściowo samodzielne kategoriÄ™ II, chorzy w peÅ‚ni sprawni I. WedÅ‚ug tego wyliczano, ile pielÄ™gniarek szpital może minimalnie zatrudnić. Niestety nikt nie respektowaÅ‚ naszych obliczeÅ„ – mówi pielÄ™gniarka z jednego z krakowskich szpitali. I podaje przykÅ‚ad: kiedyÅ› zaznaczyÅ‚a, że w ciÄ…gu dnia przyjÄ™to na oddziaÅ‚ 6 chorych, którym przyznano kategoriÄ™ III. Kiedy nastÄ™pnego dnia przyszÅ‚a na dyżur, na karcie widniaÅ‚y jedynie trzy takie osoby. – Takich przypadków byÅ‚o wiele, jednak nie protestowaÅ‚yÅ›my, bo przeÅ‚ożeni ciÄ…gle straszÄ… nas zwolnieniami. Te z nowymi wyliczeniami mogÄ… okazać siÄ™ prawdziwe – mówi pielÄ™gniarka.

Absurdy zatrudnienia

Jak przekonuje Anna Wonaszek, przewodnicząca Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Gdańsku, która analizowała wyliczenia niektórych szpitali, w wielu przypadkach wyszły absurdy. Na przykład po wstawieniu danych do wzorów zawartych w rozporządzeniu okazywało się, że na oddziale wystarczyłyby trzy pielęgniarki.

– Przy systemie dobowym taka liczba byÅ‚aby zbyt maÅ‚a do obstawienia wszystkich dyżurów – mówi Wonaszek.

I dodaje, że w większości placówek przy wyliczeniach wychodziły niższe normy zatrudnienia, niż obowiązywały do tej pory. A to by pozwalało dyrekcji na redukcję zatrudnienia.

Potwierdzają to dane z samych placówek.

– Zgodnie z rozporzÄ…dzeniem na oddziaÅ‚ach maÅ‚ołóżkowych powinniÅ›my zmniejszyć liczbÄ™ pielÄ™gniarek – mówi Magdalena Oberc, rzeczniczka Uniwersyteckiego Szpitala DzieciÄ™cego w Krakowie. Ale zaraz podkreÅ›la, że nie majÄ… takich planów. – Specyfika tych oddziałów narzuca pewien charakter opieki pielÄ™gniarskiej i nie ma możliwoÅ›ci ograniczenia tam personelu – tÅ‚umaczy.

Podobnie mówi Anna Ginał z Uniwersyteckiego Centrum Okulistyki i Onkologii Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

– Nowy wskaźnik jest odmienny od poprzedniego. Wynika z niego, że zatrudniamy obecnie wiÄ™cej pielÄ™gniarek niż wskazuje minimum – przyznaje Gina i tÅ‚umaczy, że nie planujÄ… radykalnych zmian.

– U nas dużych różnic nie ma – mówi Grażyna SmektaÅ‚a, naczelna pielÄ™gniarka Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. J. Gromkowskiego we WrocÅ‚awiu.

Resortowy obiektywizm

Dane z wyliczeniami pielÄ™gniarek spÅ‚ywajÄ… obecnie do zespoÅ‚u pracujÄ…cego przy ministerstwie. – Tylko co to da? – pyta Anna Wonaszek. – Ministerstwo otrzyma suche liczby. Ja sama opiniujÄ…c niektóre wskaźniki, jeździÅ‚am do placówek, żeby zobaczyć, jaki majÄ… system pracy. DziÄ™ki temu mogÅ‚am obiektywnie ocenić sytuacjÄ™ – dodaje.

I rzeczywiście z danych widać, że różnice mogą być ogromne. I tak na przykład w szpitalu dziecięcym w Krakowie wyszło, że na pacjenta z kategorią I (czyli tego najbardziej sprawnego) pielęgniarki potrzebują 100 min na dobę, tego z kategorią II 180 min, zaś przy wymagających największego zaangażowania 300 min. Zaś średni czas wykonywania czynności pielęgniarskich pośrednich wynosi 15 proc. czasu pielęgniarskiego bezpośredniego.

Z kolei w Uniwersyteckim Centrum Okulistyki i Onkologii w Katowicach dla I kategorii wyszÅ‚y 82 min, dla II – 150 min, zaÅ› trzeciej – 253 min. A w przypadku Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we WrocÅ‚awiu różnice sÄ… jeszcze wiÄ™ksze. Na oddziaÅ‚ach zachowawczych i na oddziale chirurgicznym ustalono, że czas bezpoÅ›redni wynosi dla kat. I – 42 min, dla kategorii II – 105 min i kat. III – 175 min.

– Inne wyliczenia wyszÅ‚y dla oddziaÅ‚u neurologii, gdzie przebywajÄ… pacjenci na pododdziale udarowym. Tu wyszÅ‚o, że dla pacjentów kategorii III potrzebujÄ… 576 min opieki pielÄ™gniarki na dobÄ™ – tÅ‚umaczy SmektaÅ‚a.

W tej samej placówce dla pacjentów najcięższych, czyli leżacych na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii, wyliczono Å›redni czas opieki 960 min na jednego chorego. Tu też inny jest czas na tzw. czynnoÅ›ci poÅ›rednie – np. wypeÅ‚enianie dokumentacji – który wynosi 25 proc. czasu poÅ›wiÄ™conego pacjentowi.

Bezpieczeństwo chorych

Nie wiadomo, jak potraktuje te wyliczenia ministerstwo. Jednak również zdaniem kierownictwa szpitali w obecnej formie ustalone wskaźniki są nie do przyjęcia.

– SprawdziliÅ›my te fantastyczne wzory podane przez Ministerstwo Zdrowia, które weszÅ‚y w życie 1 kwietnia. One nijak majÄ… siÄ™ do rzeczywistoÅ›ci. Te normy, tak naprawdÄ™, pozwalajÄ… na zmniejszenie personelu pielÄ™gniarskiego – mówiÅ‚ w jednym z wywiadów radiowych Janusz MoryÅ›, rektor GdaÅ„skiego Uniwersytetu Medycznego. I dodawaÅ‚, że nie zamierzajÄ… ich stosować w obrÄ™bie szpitala. – ZwÅ‚aszcza że zatrudniamy wiÄ™cej pielÄ™gniarek niż wynika to z norm. W zwiÄ…zku z tym uważamy, że rozsÄ…dek jest ważniejszy i bezpieczeÅ„stwo chorych niż wzory – tÅ‚umaczyÅ‚.

Źródło:GazetaPrawna http://serwisy.gazetaprawna.pl/zdrowie/artykuly/798188,minister-zdrowia-apeluje-zeby-nie-zwalniac-pielegniarek.html