2013-04-26 11:17300 szpitali do przekształcenia

W tym roku prawdopodobnie około 40-50 polskich szpitali zostanie przekształconych w spółki prawa handlowego. Biorąc jednak pod uwagę zadłuĹźenie placĂłwek medycznych, jest to liczba wciąż niezadowalająca. Zdaniem ekspertĂłw firmy doradczej Deloitte samorządy terytorialne, ktĂłre zarządzają szpitalami, powinny się spieszyć z ich przekształcaniem, poniewaĹź pula pieniędzy przeznaczona na umorzenie długĂłw SPZOZ-Ăłw kurczy się. W tym roku na dotacje dla przekształcanych placĂłwek przeznaczono 600 mln zł, a w przyszłym będzie to juĹź jedynie 400 mln zł. Samorządy, ktĂłre będą zwlekać z rozpoczęciem tego procesu, mogą stracić na tym finansowo i w skrajnym przypadku mogą być nawet zmuszone do likwidacji podległych im jednostek medycznych.

 

Ustawa o działalności leczniczej weszła w życie w 2011 r., ale w praktyce bieżący rok może być decydujący dla przyszłości wielu polskich szpitali. Do końca 2013 r. samorządy muszą dokonać przekształcenia SPZOZ w kapitałowe spółki handlowe, aby skorzystać z dobrodziejstw ustawy
o działalności leczniczej. Ustawodawca, zachęcając do zainicjowania procesu przekształceń, zaoferował samorządom pomoc państwową w postaci spłaty zadłużenia przekształcanych szpitali (w formie dotacji celowej lub umorzenia zobowiązań publicznoprawnych). Na dotacje przeznaczono 1,4 mld zł, (600 mln zł do wydania w 2013 r., a kolejne 400 mln zł w 2014 r.). Zarówno umorzenie zobowiązań, jak i dotacja, będą dostępne tylko dla tych samorządów, które przeprowadzą przekształcenia w 2013 r.

Ostateczna prywatyzacja?

- Dotychczasowa praktyka pokazuje jednak, Ĺźe nie była to zachęta wystarczająca. Samorządy w większości przypadkĂłw niezbyt chętnie decydują się na przekształcanie swoich szpitali, np. w obawie przed negatywnymi reakcjami ich pracownikĂłw i mieszkańcĂłw danej miejscowości oraz reperkusjami politycznymi. W powszechnej opinii proces ten, kojarzy się z ostateczną prywatyzacją jednostki, do ktĂłrej przecieĹź wcale nie musi dojść. Przewidujemy, Ĺźe w przyszłym roku ze względu m.in. na zbliĹźające się wybory samorządowe liczba przekształcanych placĂłwek moĹźe znacząco się zmniejszyć – wyjaśnia Michał Kłos, dyrektor w Zespole Doradztwa dla Sektora Farmaceutycznego i Ochrony Zdrowia Deloitte.

W Polsce w tej chwili działa około 730 szpitali, z czego 615 to placĂłwki publiczne. Z wyliczeń Deloitte wynika, Ĺźe około 250-300 z nich, ze względu na swoją sytuację prawną i finansową, moĹźe zostać przekształconych w spółki. Najwięcej z nich znajduje się w wojewĂłdztwie mazowieckim, wielkopolskim i śląskim. Jednak prawdopodobnie tylko 40-50 z tych szpitali zakończy ten proces w tym roku. – Ustawa mĂłwi jasno, Ĺźe po przekształceniu to jednostki samorządu terytorialnego biorą na siebie obowiązek pokrycia ewentualnego ujemnego wyniku danej placĂłwki, a nikt nie gwarantuje, Ĺźe spółka takiego nie zanotuje. Poza tym sposĂłb ujęcia w wynikach finansowych danego szpitala m.in. przychodĂłw z tzw.„nadwykonań” moĹźe powodować zafałszowanie jego rzeczywistej sytuacji finansowej. NaleĹźy rĂłwnieĹź pamiętać, Ĺźe umorzeniu podlegają długi publiczno-prawne obejmujące jedynie okres do końca 2009 r. – wyjaśnia Robert Mołdach, doradca gospodarczy i niezaleĹźny ekspert rynku ochrony zdrowia. Tymczasem długi polskich szpitali do końca 2009 r. urosły do 9,5 mld zł, a w tej chwili jest to juĹź ponad 11 mld zł.

Umorzenie długów to nie wszystko

Zdaniem ekspertĂłw Deloitte do przekształcenia szpitali w spółki samorządy powinny naleĹźycie się przygotować, nieuzasadnione jest rozpoczynanie całego procesu, licząc jedynie na umorzenie długĂłw. – Spółka powstała z przekształcenia ZOZ moĹźe upaść. JeĹźeli umorzenie długĂłw i dotacje zostaną wykorzystane, ale szpital będzie działał jak dotychczas, samorząd szybko moĹźe stanąć przed koniecznością zamknięcia nierentownej spółki. Z drugiej jednak strony, jeĹźeli samorządy będą zwlekać z decyzją o przekształceniu, moĹźe dla nich zabraknąć środkĂłw finansowych przeznaczonych na ten cel w formie dotacji. Czasu jest więc coraz mniej – tłumaczy Tomasz Rutkowski, radca prawny, managing associate w Kancelarii Deloitte Legal. Zasada jest prosta: kto pierwszy, ten lepszy. KaĹźdy pozytywnie rozpatrzony wniosek o kwotę dotacji pomniejsza pulę środkĂłw przeznaczonych na ten cel. Im później zostanie złoĹźony wniosek, tym mniejsza szansa na uzyskanie dotacji. Biorąc pod uwagę takĹźe sytuację finansĂłw publicznych, trudno przewidywać, Ĺźe środki na ten cel znajdą się w budĹźetach konstruowanych z myślą o kolejnych latach.

Przekształcenie to same korzyści

Jakie korzyści osiągną samorządy i szpitale przekształcone w spółki? Zdaniem ekspertów Deloitte są one nie do przecenienia. Już w krótkim okresie taka decyzja pozwala na redukcję zadłużenia, wymusza większą kontrolę wydatków i powoduje nacisk na ściąganie zaległych należności, chociażby z tytułu nadwykonań.
– Kluczowym elementem przekształcenia jest przygotowanie oraz skuteczne wdroĹźenie restrukturyzacji szpitala, ktĂłrej celem będzie osiągnięcie lub poprawa rentowności. Elementami restrukturyzacji po stronie kosztowej mogą być np. zwiększanie efektywności personelu medycznego oraz infrastruktury medycznej, outsourcing wybranych funkcji (np. catering, sprzątanie, diagnostyka), centralizacja zakupĂłw (np. materiałów i narzędzi medycznych) czy teĹź sprzedaĹź niepotrzebnego majątku. Szpital moĹźe takĹźe zmienić strukturę świadczonych usług medycznych, ktĂłre pozwolą osiągać mu lepszy wynik finansowy – wylicza Bartosz Krawczyk, menedĹźer w Dziale Konsultingu Deloitte.  

Dlatego władze samorządowe, w gestii, ktĂłrych leĹźy zarządzanie szpitalami, powinny jak najszybciej podjąć decyzję o ich ewentualnym przekształceniu i to jeszcze w tym roku. – Skuteczne wejście na drogę przekształcenia w ciągu najbliĹźszego pół roku moĹźe być realną szansą dla niektĂłrych, szczegĂłlnie bardzo zadłuĹźonych ośrodkĂłw. Z kolei wejście na tę samą drogę w roku 2014 moĹźe stanowić jedynie zmianę formalną (SPZOZ na sp. z o.o.), bez istotnych korzyści ani dla samorządu, ani dla placĂłwek medycznych – podsumowuje Michał Kłos.

Źródło: Med express