2012-06-13 12:56Otrzymaliśmy opinię Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego województwa świętokrzyskiego w sprawie koniecznych zmian w ochronie zdrowia w związku z nowelizacja ustawy o działalności leczniczej.

Posiedzenie z udziałem samorządów terytorialnych odbyło się na wniosek przewodniczącego Regionu Świętokrzyskiego NSZZ Solidarność Waldemara Bartosza. W posiedzeniu uczestniczyła przewodnicząca Sekretariatu Ochrony Zdrowia Maria Ochman.

Opinia Nr 4/2012 Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego w Kielcach
w sprawie perspektyw funkcjonowania szpitali w woj. świętokrzyskim w świetle zapisów
ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej

Wojewódzka Komisja Dialogu Społecznego na posiedzeniu plenarnym w dniu 24 kwietnia 2012 roku, na wniosek strony pracowników NSZZ Solidarność, podjęła temat przyszłości publicznych szpitali, dla których podmiotami tworzącymi są: samorząd województwa oraz samorządy powiatowe w woj. świętokrzyskim. Bezpośrednim powodem analizy sytuacji w tym obszarze jest przepis art. 59 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku (Dz.U. z dnia 1 czerwca 2011 r. Nr 112, poz. 654), zgodnie z którym podmiot tworzący samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, który za rok obrotowy tego zakładu (począwszy od 2012 r.) odnotuje ujemny wynik finansowy pomimo dodania kosztów amortyzacji - może pokryć tę stratę do wysokości jej wartości. Jednak w przypadku niepokrycia ujemnego wyniku finansowego jest zobowiązany w ciągu roku do podjęcia określonych działań w kierunku zmiany formy organizacyjno prawnej albo likwidacji sp zoz u.

Wojewódzka Komisja Dialogu Społecznego stoi na stanowisku, że zarówno przekształcenie sp zoz ów w spółki kapitałowe, jak i likwidacja tych podmiotów może mieć poważne konsekwencje społeczne dla samorządów terytorialnych, mieszkańców i pacjentów. Sygnalizowane problemy słabej kondycji finansowej sp zoz, a jednocześnie konieczność wydatkowania środków na niezbędne inwestycje w celu zapewnienia obowiązującego standardu usług medycznych, wywołują obawę o możliwość wywiązania się przez szpitale z obowiązku pokrywania ujemnego wyniku finansowego we własnym zakresie. W związku z tym istotna jest ocena problemu oraz przygotowanie do podjęcia optymalnych decyzji przez organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego.

Wojewódzka Komisja Dialogu Społecznego zapoznała się z informacjami przedstawionymi przez Wicemarszałka Województwa Świętokrzyskiego oraz starostów powiatów na temat perspektyw działalności szpitali w województwie, z uwzględnieniem identyfikowanych zagrożeń związanych ze zwiększeniem odpowiedzialności samorządów za wyniki finansowe podległych im placówek. Są nimi w szczególności:

- Brak w systemie prawnym rozwiązań, które umożliwiałyby Wojewodom kształtowanie polityki zdrowotnej na terenie województwa w kierunku racjonalizacji zakresu usług w poszczególnych zakładach opieki zdrowotnej, stosownie do zdiagnozowanych rzeczywistych potrzeb zdrowotnych mieszkańców.

- Brak realnych możliwości finansowania przez samorząd powiatowy ze środków własnych strat wykazanych przez podległy mu szpital, ze względu rygorystyczny budżet. Ewentualne pokrycie ujemnego wyniku finansowego, w sytuacji decyzji
o zachowaniu aktualnego statusu organizacyjnego może odbyć się jedynie kosztem innych, ważnych zadań publicznych jak np. utrzymanie dróg powiatowych.

- Brak jasnych, porównywalnych kryteriów kontraktowania świadczeń zdrowotnych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co utrudnia planowanie organizacji pracy szpitali (zmieniające się wymagania dotyczące obowiązkowego wyposażenia, obsady lekarskiej). Niedoszacowane, zbyt niskie kontrakty szpitali z NFZ.

- Zjawisko przekazywania z niepublicznych podmiotów leczniczych do szpitali samorządowych (w szczególnym natężeniu do specjalistycznych placówek wojewódzkich) pacjentów wymagających np. kosztownych badań diagnostycznych, długotrwałego leczenia, w stanach termalnych - co generuje dodatkowe wydatki i sprawia trudności w obsadzie dyżurów. Brak możliwości skorzystania przez pacjenta z usług przychodni specjalistycznych w soboty i niedziele oraz otrzymania stosownego świadczenia w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej powoduje przeciążenia w pracy i zwiększa wydatki sp zoz przede wszystkim tych, które w swoich strukturach utrzymują szpitalne oddziały ratunkowe.

- Brak jednoznacznego stanowiska w sprawie możliwości wykorzystywania w działalności szpitala przekształconego w spółkę zrealizowanych inwestycji (np. nowoczesnych sal operacyjnych) z udziałem środków unijnych przez okres 5 lat.

Wojewódzka Komisja Dialogu Społecznego dostrzega zaangażowanie jednostek samorządu terytorialnego, które przygotowują się do podejmowania decyzji o przyszłej formie organizacyjno - prawnej podległych im pomiotów leczniczych, poprzez bieżące monitorowanie sytuacji ekonomicznej, kontynuowanie działań restrukturyzacyjnych oraz symulacje realnego do uzyskania w 2012 roku wyniku finansowego szpitala.

Wojewódzka Komisja Dialogu Społecznego stwierdza występowanie szeregu problemów, które są udziałem samorządów województwa i powiatów, w obszarze prowadzenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a które mają bezpośredni wpływ na zakres i jakość oferty świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców woj. świętokrzyskiego.

Mając na względzie, iż efekty realizacji zapisu art. 59 ustawy o działalności leczniczej będą w praktyce skutkowały określonymi decyzjami po 2012 roku i uznając ich społeczną rangę - WKDS wyraża opinię o pilnej potrzebie przeprowadzenia analiz sygnalizowanych przez przedstawicieli samorządów trudności i barier we wdrażaniu rozwiązań ustawowych, które zostały ustanowione w kierunku poprawy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia i zwiększenia dostępności do usług medycznych - w celu dokonania zasadnych zmian w przepisach prawa.

Strony dialogu społecznego rekomendują w szczególności wprowadzenie poniższych rozwiązań:

- Wzmocnienie roli wojewody w systemie ochrony zdrowia poprzez wprowadzenie instrumentów prawnych umożliwiających kształtowanie poziomu i rodzaju realizowanych świadczeń zdrowotnych w województwie oraz efektywne sprawowanie nadzoru nad ich wykonywaniem.

- Stworzenie standardowego koszyka usług w ramach obowiązującej składki zdrowotnej, w kierunku jasnego przekazu dla ubezpieczonych pacjentów o zakresie przysługujących im uprawnień.

- Odstąpienie od obowiązku - na rzecz fakultatywności, wykupywania przez szpitale ubezpieczenia od zdarzeń medycznych, ze względu na wysokie koszty, które dodatkowo obciążają budżet placówek.

- Wprowadzenie dodatkowych, dobrowolnych ubezpieczeń zdrowotnych, co pozwoli bez konieczności zwiększania składki zdrowotnej dofinansować system ochrony zdrowia w realiach systematycznego wzrostu cen procedur medycznych oraz zwiększyć dostępność do świadczeń specjalistycznych, bez pogorszenia sytuacji osób, których nie stać na dodatkowe ubezpieczenie.

- Decentralizacja oraz wprowadzenie jednolitych zasad kontraktowania usług medycznych w ramach struktur Narodowego Funduszu Zdrowia z możliwością negocjowania kontraktu wieloletniego, który daje pewną stabilność i perspektywę dla zakładu opieki zdrowotnej w zakresie planowania i realizacji inwestycji.

- Zrównanie publicznych i niepublicznych podmiotów leczniczych w prawach i obowiązkach, by eliminować podawane przykłady preferowania przez niektóre szpitale świadczeń najkorzystniejszych finansowo kosztem podejmowania zakresu usług generujących większe wydatki - niskopłatnych, długotrwałych.

- Poszerzenie katalogu możliwości uzyskania dotacji celowej z budżetu państwa przez podmioty tworzące, które podejmą decyzję o przekształceniu szpitali, przede wszystkim w zakresie przejętych zobowiązań.

Wojewódzka Komisja Dialogu Społecznego Województwa Świętokrzyskiego uznając, iż strategiczne dla samorządów decyzje w sprawach przyszłości podlegających im szpitali wymagają dalszych analiz i prac koncepcyjnych nad różnymi, w zależności od indywidualnych okoliczności, wariantami dalszego funkcjonowania, apeluje do Ministra Zdrowia, Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, parlamentarzystów o uwzględnienie powyższych postulatów środowisk samorządowych jako propozycji zmian, które ułatwią wprowadzenie racjonalnych i efektywnych rozwiązań w jednym z najbardziej wrażliwych społecznie obszarów jakim jest ochrona zdrowia.

Przewodnicząca Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego