2012-06-12 12:18Czy straty szpitali zrujnują finanse powiatów?

Powiaty obawiają się, że obowiązek pokrywania strat szpitali lub ich przekształcania w spółki, zapisany w ustawie o działalności leczniczej, wpędzi je w poważne kłopoty finansowe. Tym bardziej, że ustawa o finansach publicznych ma wprowadzić regułę finansową, która ograniczy możliwość zadłużania się samorządów.

Zgodnie z ustawą o działalności leczniczej, która weszła w życie 1 lipca 2011 r. samorządy będą musiały pokrywać ujemne wyniki finansowe swoich szpitali w ciągu 3 miesięcy od upływu terminu zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2012 r.

Jeżeli nie wywiążą się z tego obowiązku, to - zgodnie z obowiązującym prawem - w ciągu 12 miesięcy będą zmuszone do zmiany formy organizacyjno-prawnej placówek lub ich likwidacji.

Jak informuje portal rynekzdrowia.pl Marek Wójcik, ekspert ds. ochrony zdrowia Związku Powiatów Polskich (ZPP) około 100 szpitali powiatowych będzie miało ujemny wynik finansowy na koniec roku, z czego około połowa będzie miała straty wyższe, niż wartość amortyzacji. Oznacza to, że około 50-60 SPZOZ-ów będzie objętych wspomnianymi regulacjami ustawy o działalności leczniczej.

- W kilkunastu przypadkach samorządy będą rozważały spłatę straty, natomiast około 40 do 50 szpitali powiatowych zdecyduje się na przekształcenie - uważa Marek Wójcik.

Skąd wziąć pieniądze?
Zdaniem Marka Wójcika sytuacja makroekonomiczna związana z wprowadzaniem nowych regulacji sprawia, że koszty szpitali rosną szybciej niż przychody z kontraktów z NFZ.

- W związku  z tym liczba podmiotĂłw, ktĂłre będą miały ujemny wynik finansowy jest większa niĹź spodziewaliśmy jeszcze rok temu, kiedy ustawa wchodziła w Ĺźycie.

Świętokrzyscy samorządowcy, po posiedzeniu tamtejszej Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego alarmowali, że zapisy ustawy o działalności leczniczej zrujnują finanse powiatów. Zdzisław Kałamaga, starosta ostrowiecki, zaznaczał, że ustawa nakazuje spłatę zobowiązań, ale nie podaje skąd wziąć pieniądze. Według niego, jeśli powiat miałby to zrobić, musiałby całkowicie zrezygnować z utrzymania dróg.

Józef Swaczyna, starosta strzelecki jest przekonany, że zapisy ustawy o działalności leczniczej sprawią ogromne problemy samorządom. Przyznaje, że lecznica w jego powiecie na koniec 2011 r. miała stratę około 70 tys. zł i z takimi nakładami samorząd jeszcze sobie poradzi. Jednak - jak zauważa - jest wiele samorządów w mniej komfortowej sytuacji.

- Nie wyobrażam sobie jak będą funkcjonować samorządy powiatowe, które mają szpitale zadłużone na kwoty wielomilionowe. Będzie chaos - ostrzega Józef Swaczyna.

Dodaje, że problemy z obsługą zadłużenia szpitali nie będą dotyczyły tylko powiatów. Jego zdaniem kłopoty mogą mieć również samorządy wojewódzkie.

Przekształcenie lub walka z długiem
Józef Kozina, starosta powiatu głubczyckiego przyznaje, że przejęcie długów szpitala będzie poważnym problemem, szczególnie jeżeli strata w 2012 r. będzie trudna do pokrycia. Jest on jednak już zdecydowany na przekształcenie lecznicy.

Szpital w powiecie głubczyckim ma około 8 mln zł zadłuĹźenia. Starosta liczy na to, Ĺźe rok 2012 nie zamknie się stratą, w związku z czym nie będzie zmuszony do uruchamiania znacznych środkĂłw z budĹźetu powiatowego. 

Z kolei Rafał Krupa, starosta zawierciański jest zdecydowany na walkę z zadłużeniem i nie planuje przekształcenia. Jak informuje, obecnie zobowiązania zawierciańskiej placówki wynoszą blisko 52 mln zł, z czego prawie 14 mln zł to zobowiązania wymagalne.

Według Krupy najrozsądniejszym sposobem wybrnięcia z opresji jest spłacenie aktualnych zobowiązań przed końcem roku niskooprocentowanym kredytem rozłożonym na piętnaście lat. Chodzi o to, żeby zamienić wysokooprocentowany dług wymagalny na długoterminowy tańszy kredyt. Jednak powiat ma problem z poręczeniem takiej pożyczki.

- Z 52-milionowego zadłużenia, 10 mln zł szpital winny jest powiatowi. Z koniecznych 40 mln zł kredytu możemy poręczyć połowę, drugie dwadzieścia musiałyby wziąć na siebie gminy - tłumaczy nam Rafał Krupa.

Starosta zawierciański przyznaje, że powiat może poręczyć tylko połowę kredytu ze względu na obawy przed wejściem, wraz z ustawą o finansach publicznych, reguły finansowej, która w zamyśle ma zapobiegać nadmiernemu zadłużaniu się samorządów.

Powiaty bez budĹźetĂłw?
Jak tłumaczy Związek Powiatów Polskich artykuł 243 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych uzależnia możliwość uchwalenia budżetu przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego od odpowiedniej relacji koniecznej do spłacenia w danym roku rat kredytów i pożyczek, wykupu papierów wartościowych oraz potencjalnych kwot, wynikających z udzielonych poręczeń oraz gwarancji do uśrednionej w skali trzech lat nadwyżki operacyjnej.

ZPP ostrzega, że bez nowelizacji ustawy o finansach publicznych nie uda się uchwalić wielu budżetów powiatowych. Z przeprowadzonych przez ZPP symulacji wynika, że w chwili obecnej - bez zaciągania nowych zobowiązań - uchwał budżetowych nie byłoby w stanie podjąć około dwie trzecie powiatów.

Dlatego związek domaga się od rządu pilnej nowelizacji art. 243. W tym kontekście samorządowcy obawiają się też obowiązku pokrywania zobowiązań lecznic lub ich przekształcania, wynikającego z ustawy o działalności leczniczej.

Na kłopoty z zapisami ustawy o finansach publicznych zwracają uwagę wszyscy samorządowcy, bez względu na to, czy zamierzają przekształcać szpitale, czy też planują walczyć z zadłużeniem.

Józef Swaczyna zwraca uwagę m.in. na zawarte w ustawie o finansach publicznych zalecenia tworzenia wieloletnich prognoz finansowych powiatów. Jak tłumaczy, szpital otrzymuje kontrakt z NFZ na rok, w związku z tym nie da się przewidzieć kontraktu lecznicy w perspektywie kilkuletniej

- Sporządzenie wieloletniej prognozy finansowej dla powiatu to ogromny problem - stwierdza Swaczyna.

Będzie mniej przekształceń?
Marek Wójcik zauważa, że Ministerstwo Zdrowia zmieniając zapisy ustawy o działalności leczniczej na finiszu prac legislacyjnych - przesuwając o rok termin obowiązywania regulacji dotyczącej przekształcania szpitali - ułatwiło działania, które sprawią, że przekształceń będzie mniej.

Według niego samorządy dostały półtora roku, żeby dokonywać zabiegów czysto księgowych, które umożliwią ukrycie strat szpitali w końcowym wyniku finansowym za 2012 r.

- To odsunie w czasie decyzje o przekształceniach - uważa Marek Wójcik. Jak dodaje, wydawało się, że mało samorządów zdecyduje się na spłatę długów zamiast przekształcenia, jednak okazuje się, że jest wiele powiatów, które zdecydują się na takie rozwiązania.

Według eksperta ZPP, takie decyzje starostowie podejmują nawet mając w perspektywie spłacanie kolejnych strat po kolejnym roku działalności szpitali. To może być jednak tendencja niebezpieczna dla budżetów powiatów w kontekście wprowadzania reguły finansowej.

Źródło: Rynek Zdrowia