fot. 123RF/PICSEL

Prezydium KK oceniło projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości z dnia 16 grudnia 2025 roku, przygotowany przez MRPIPS.

Celem projektu jest wdrożenie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości poprzez mechanizmy przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmy egzekwowania. Implementacja powinna nastąpić do 7 czerwca 2026.

Projekt ustawy jest przedmiotem prac Zespołu RDS ds. Prawa Pracy. Odbyły się dwa posiedzenia na ten temat. Niestety partnerzy społeczni nie uzyskali wyczerpujących odpowiedzi na liczne pytania dotyczące projektu ustawy. Strona rządowa powołuje się na brak rozstrzygnięć po stronie Rządu, np. w kwestii jakie instytucje i w jakim zakresie będą pełnić rolę organów: monitorującego i ds. równości.

– Projekt ustawy w zaproponowanym kształcie nie uzyskał pozytywnej opinii Prezydium, ze względu na niejasne, często niespójne i skomplikowane rozwiązania. Obawiamy się, że pozostawienie go w zaproponowanym kształcie spowoduje, że nie będzie miał rzeczywistego wpływu na eliminowanie luk w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn i przejrzystość wynagrodzeń, a ograniczy się do spełniania obowiązków sprawozdawczych. Dodatkowo dobrze zaprojektowana ustawa w tym obszarze mogłaby stać się elementem wzmocnienia rokowań zbiorowych – stwierdza Katarzyna Zimmer-Drabczyk, ekspertka z Biura Eksperckiego, Dialogu i Polityki Społecznej Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”.

W Decyzji Prezydium czytamy: Dyrektywa 2023/970 jako istotny element wskazuje aktywną rolę przedstawicieli pracowników w procesach związanych z oceną wartości pracy, analizą struktur wynagrodzeń oraz wdrażaniem środków naprawczych. Dyrektywa wielokrotnie odwołuje się do współpracy z partnerami społecznymi, traktując ją jako warunek skuteczności regulacji. Projekt nie w pełni realizuje to założenie. Wielokrotnie w projekcie rola organizacji związkowych została ograniczona do konsultacji o nieprecyzyjnie określonym charakterze, bez zagwarantowania realnego wpływu na podejmowane decyzje. Brakuje również jasności co do terminów, standardów informacyjnych oraz mechanizmów rozstrzygania sporów, co w praktyce może prowadzić do pozornego, a nie rzeczywistego dialogu.

Zdaniem Prezydium KK skuteczna implementacja dyrektywy 2023/970 powinna prowadzić do trwałych zmian w sposobie kształtowania wynagrodzeń, a nie jedynie do zwiększenia obciążeń administracyjnych bez realnych efektów dla pracowników. W ocenie Związku istnieje przestrzeń do wzmocnienia projektowanych rozwiązań, w szczególności poprzez jednoznaczne umocowanie roli związków zawodowych, doprecyzowanie mechanizmów współpracy oraz zapewnienie skutecznych i odstraszających sankcji.

Prace nad projektem ustawy będą trwały, dlatego ważne jest monitorowanie i zgłaszanie do Komisji Krajowej (ekonom@solidarnosc.org.pl) przez struktury związkowe informacji dotyczących wartościowania stanowisk pracy w zakładach pracy, grupach kapitałowych, a także uwag do projektu ustawy.

W załączeniu:

• Pismo do struktur
• Projekt ustawy
• Decyzja Prezydium
• Biuro Eksperckie, Dialogu i Polityki Społecznej
• KK NSZZ „Solidarność”