Ostatnio, podczas obrad naszego Zarządu Regionu wyszła dość zaskakująca sprawa. Oto w dużej państwowej firmie (czytaj – gdzie zarząd jest obsadzany z partyjnego klucza), gdzie działa komisja naszego związku zawodowego NSZZ”S” – jej dyrektor uparł się co do tego, aby w podziale środków ZFŚS uczestniczył… „przedstawiciel załogi”. Co prawda nikt nie mógł sobie przypomnieć po co, kiedy i w jakich okolicznościach wybrano tego nieboraka, ale nie to jest tu najważniejsze, lecz fakt, że…
Jeżeli w firmie działają związki zawodowe, to przedstawiciel załogi (tzw. przedstawiciel pracowników wybrany przez załogę) nie uczestniczy w sprawach dotyczących ZFŚS, w tym w podziale środków funduszu socjalnego.
Zgodnie z ustawą o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (stan na luty 2026 r.):
- Gdy u pracodawcy działa chociaż jedna zakładowa organizacja związkowa → to wyłącznie z tą organizacją (związkami) pracodawca uzgadnia:
- regulamin ZFŚS
- zasady przeznaczania środków (w tym podział funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej)
- wszelkie istotne zmiany w tym zakresie
- Przedstawiciel załogi (pracownik wybrany przez załogę do reprezentowania jej interesów) jest uprawniony do udziału w tych sprawach tylko wtedy, gdy żadna zakładowa organizacja związkowa nie działa w zakładzie pracy.
W praktyce wygląda to tak:
| Sytuacja w firmie | Kto decyduje / uzgadnia podział środków ZFŚS i zasady regulaminu? | Czy przedstawiciel załogi ma uprawnienia? |
|---|---|---|
| Są związki zawodowe | Wyłącznie związki zawodowe (art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS) | Nie |
| Nie ma żadnej organizacji związkowej | Pracodawca uzgadnia z pracownikami wybranymi przez załogę (od 27.01.2026 co najmniej z dwoma) | Tak |
Dodatkowa uwaga: od 27 stycznia 2026 r. w zakładach bez związków nie wystarczy już jeden przedstawiciel załogi – musi ich być co najmniej dwóch (zmiana wprowadzona nowelizacją ustawy o ZFŚS).
Podsumowując. Nie dajcie sobie wciskać! Jeżeli w Twoim zakładzie istnieje komisja zakładowa NSZZ”S” (związki zawodowe), to podział funduszu socjalnego (i inne kluczowe decyzje dotyczące ZFŚS) leży wyłącznie w gestii związków + pracodawcy! Przedstawiciel załogi w takiej sytuacji nie ma prawa decydować ani być włączany do tych uzgodnień. Najlepiej niech wstąpi do związku zawodowego – będzie (legalnie) miał co robić.
Sekretarz ZR
