Zarząd Regionu Toruńsko-Włocławskiego NSZZ "Solidarność", ul. Piekary 35/39, 87-100 Toruń
tel. 56 622 41 52, 56 622 45 75, e-mail: torun@solidarnosc.org.pl

PRECYZYJNIE O MOBBINGU W PRACY

poniedziałek, 16 Listopad, 2026

Gdzie kończy się normalna komunikacja a zaczyna mobbing? W praktyce zarówno pracownicy, jak i pracodawcy potrafią przegapić przekroczenie tej cienkiej granicy we wzajemnych relacjach. To może mieć poważne konsekwencje, również prawne.

Przykładowy katalog przejawów mobbingu

Od 5 listopada 2026 r. na gruncie prawa pracy obowiązuje uproszczona definicja mobbingu – wynika z niej, że oznacza on zachowanie polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Uporczywość, o której mowa w tej regulacji oznacza, że aby uznać nękanie za mobbing musi ono być powtarzalne, nawracające lub stałe. Ustawodawca wskazał wprost, że mobbingiem nie są zachowania incydentalne, choćby stanowiły naruszenie dóbr osobistych pracownika. W przepisach znalazł się też katalog przykładowych przejawów mobbingu. Są nimi – występujące samodzielnie lub łącznie – w szczególności: 1) upokarzanie, 2) uwłaczanie, 3) zastraszanie, 4) zaniżanie oceny przydatności zawodowej pracownika, 5) nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie pracownika, 6) utrudnianie funkcjonowania w środowisku pracy w zakresie możliwości osiągania efektów pracy, wykonywania zadań służbowych, wykorzystania posiadanych kompetencji, komunikacji ze współpracownikami lub dostępu do koniecznych informacji, 7) izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu – gdy przyjmują postać uporczywego nękania.

Przełożony nie może dzwonić wieczorami i w czasie wolnym

W przytoczonych regulacjach ustawodawca użył zwrotu „w szczególności”, co oznacza, że katalog zachowań jest katalogiem otwartym, a wymienione w nim przejawy mobbingu mają jedynie charakter przykładowy. Jakie zachowania mogą więc w praktyce zostać uznane za przejawy mobbingu? Odpowiedzi na to pytanie może udzielić bogate orzecznictwo sądowe, które powstało na tle przepisów dotyczących tej problematyki w brzmieniu sprzed nowelizacji, ale w omawianym zakresie pozostaje w pełni aktualne. W wyroku z 17 stycznia 2007 r. (sygn. akt I PK 176/06) Sąd Najwyższy uznał, że w analizowanej sprawie mobbing przejawiał się tym, że przełożony przy wydaniu każdego polecenia służbowego krzyczał na pracownicę i dawał jej do zrozumienia, że do niczego się nie nadaje. Poddawał ją ciągłej krytyce, krytykował wszystkie jej działania oraz powierzał wykonywanie pracy fizycznej, mimo że charakter pracy na jej stanowisku był inny. Z kolei w wyroku z 21 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II PK 149/14) Sąd Najwyższy uznał za mobbing to, że pracownicy wyrzucali koleżance jedzenie, zachowywali się w stosunku do niej agresywnie, niszczyli jej rekwizyty do pracy i wyśmiewali się z wykształcenia. Przejawami mobbingu zdaniem SN były również natarczywe pytania przełożonej o sprawy osobiste i sugerowanie różnych działań, a także telefonowanie do pracownika w czasie wolnym od pracy, wieczorami, z pytaniami o sprawy osobiste oraz sprawy innych pracowników oraz propozycjami donoszenia na innych pracowników. Za niepożądane zachowanie uznano również komentowanie sposobu ubierania się pracownika w żałobie (wyrok SN z 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt I PK 35/11).