Co nauczyciel może w kwestii bezpieczeństwa w szkole
Nauczyciel może reagować na zagrożenie, wezwać Policję lub pogotowie, zabezpieczyć uczniów i bronić siebie oraz innych. Przy bezpośrednim zagrożeniu nie musi czekać na zgodę rodzica na wezwanie służb. Nieletniość sprawcy nie odbiera prawa do obrony koniecznej. Art. 25 Kodeksu karnego pozwala odpierać bezpośredni, bezprawny zamach także wtedy, gdy atakuje uczeń. Granice interwencji zależą od rzeczywistego zagrożenia.
Nauczyciel nie ma ogólnego prawa do przymusowego przeszukiwania ucznia, jego kieszeni czy plecaka. Może poprosić o dobrowolne pokazanie zawartości. Nie może stosować siły jako kary za nieposłuszeństwo. Trzeba jednak odróżnić karanie od powstrzymania trwającego ataku.
Odebranie niebezpiecznego narzędzia podczas obrony podlega innej ocenie niż rutynowe przeszukanie.
Nauczyciel powinien działać odpowiedzialnie i adekwatnie do sytuacji. Nie można oczekiwać, że bez przygotowania i wsparcia zastąpi Policję, ratownika i specjalistę zdrowia psychicznego.
Dyrektor odpowiada za organizację bezpieczeństwa. Art. 68 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego obejmuje bezpieczeństwo uczniów i nauczycieli podczas zajęć organizowanych przez szkołę. Z kolei art. 207 Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do ochrony zdrowia i życia pracowników. Dotyczy to również administracji i obsługi. Podpis pod procedurą nie zastępuje bezpiecznych warunków pracy.
Samorząd, jeśli prowadzi szkołę, odpowiada za zapewnienie warunków jej działania. Art. 10 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego wskazuje wprost bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki. Dlatego decyzje o potrzebnych zabezpieczeniach, obsadzie i wyposażeniu muszą mieć pokrycie w środkach oraz organizacji pracy.
Jest jeszcze przepis, o którym trzeba mówić głośniej: art. 63 Karty Nauczyciela. Zapewnia nauczycielowi ochronę karną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych podczas wykonywania obowiązków lub w związku z nimi. Zobowiązuje też dyrektora i organ prowadzący do działania w jego obronie, gdy uprawnienia objęte tym przepisem zostają naruszone. To obowiązek ustawowy.
Rodzice również mają obowiązki. Art. 95 i 96 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązują ich do opieki, wychowania oraz troski o rozwój dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Dlatego oczekujemy poważnego traktowania sygnałów zagrożenia, współpracy ze szkołą i szukania pomocy, gdy dziecko jej potrzebuje. Rodzic ma prawo zgłaszać zastrzeżenia. Groźby i zastraszanie pracowników nie są sposobem korzystania z tego prawa.
Państwo ma obowiązek ochrony praw dziecka. Art. 72 Konstytucji pozwala żądać od władz ochrony dziecka przed przemocą. Art. 66 gwarantuje prawo do bezpiecznych warunków pracy. Te prawa dotyczą także społeczności szkolnej.
inf
