Art. 39 Kodeksu pracy ustanawia okres ochrony przedemerytalnej. Oznacza to, że pracodawcę obowiązuje zakaz wypowiadania umów o pracę w przypadku pracowników, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Osoba zatrudniająca nie może wypowiedzieć umowy w ostatnich 4 latach przed emeryturą pracownika.

Wypowiedzenie umowy miesiąc przed okresem ochronnym

Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę przed okresem ochronnym np. miesiąc, gdy upływ okresu wypowiedzenia nastąpi już w okresie 4 lat przed emeryturą? Tak, wypowiedzenie złożone wcześniej, ale wywierające skutek już podczas 4-letniego okresu ochronnego jest skuteczne. Pracodawca nie narusza w ten sposób art. 39 Kodeksu pracy. Potwierdza to Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2005 r. (sygn. akt III PK 94/05): „Ochrona trwałości stosunku pracy pracownika w wieku przedemerytalnym polega bowiem na zakazie złożenia przez pracodawcę wypowiedzenia umowy w oznaczonym okresie, a nie na zakazie wystąpienia w tym okresie skutku wypowiedzenia (czyli rozwiązania stosunku pracy) złożonego przed rozpoczęciem okresu ochronnego. Innymi słowy, art. 39 k.p. nie zakazuje wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę przed rozpoczęciem okresu ochronnego, choćby rozwiązanie nastąpiło w czasie tego okresu. ”

Zakaz wypowiadania umowy o pracę w okresie ochronnym

Co to oznacza, że pracodawca ma zakaz wypowiadania umowy o pracę w okresie ochronnym? Czy jest to równoznaczne z nietykalnością umowy danego pracownika? Okres ochronny dotyczy tylko jednego trybu rozwiązania umowy o pracę, jakim jest wypowiedzenie umowy przez pracodawcę (art. 32 Kodeksu pracy). Jeśli natomiast zajdą przesłanki uzasadniające rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym (bez wypowiedzenia), art. 39 KP nie chroni pracownika. Kiedy właściwie pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia? Traktuje o tym art. 52 i 53 KP. Pierwszy z nich odnosi się do winy pracownika (tzw. dyscyplinarka) i dotyczy np. ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracownika, popełnienia przestępstwa czy zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na danym stanowisku (np. utrata prawa jazdy przez zawodowego kierowcę). Natomiast art. 53 reguluje możliwe rozwiązanie umowy z powodu przedłużającej się usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z powodu choroby lub innej przyczyny. Pod pewnymi warunkami dopuszcza się również przedłożenie pracownikowi w okresie ochronnym wypowiedzenia zmieniającego. Ostatnią sytuacja rozwiązania umowy z takim pracownikiem jest upadłość lub likwidacja pracodawcy.

Ochrona przedemerytalna a umowa na czas określony

Co w przypadku umowy na czas określony, która została zawarta na okres upływający w trakcie okresu ochronnego? Czy pracodawca musi przedłużyć taką umowę? Nie. Jeśli taka osoba podpisała umowę na np. 2 lata, pracodawca nie ma obowiązku przedłużania stosunku pracy do osiągnięcia wieku emerytalnego. Dojdzie do rozwiązania umowy z upływem czasu, na jaki została zawarta. Zakaz zwalniania pracowników w okresie ochrony przedemerytalnej dotyczy bowiem wypowiadania umów, a nie naturalnego wygaśnięcia.