17 kwietnia br. w Budapeszcie, Węgierskie Związki Zawodowe Pracowników Handlu organizują demonstracje w obronie ustawy zakazującej handel w niedziele, z której parlament po roku jej funkcjonowania się wycofał.

Sam Premier Orban twierdzili, że choć ustawa o zakazie handlu w niedzielę nie cieszyła się poparciem społeczeństwa, to osiągnięto kilka celów. W 2015 r. obroty w sektorze drobnego handlu wzrosły o 5,6 proc., a liczba zatrudnionych w nim osób wzrosła o ponad 3 tys.

Poniżej stanowisko, które zostanie przedstawione na demonstracji w Budapeszcie 17 kwietnia br.

József Saling
Przewodniczący Związku Zawodowego
Pracowników Handlu -KASZ
Węgry

Szanowny Panie Przewodniczący!

W imieniu pracowników handlu w Polsce zrzeszonych w Związku „Solidarność” oraz swoim własnym, chciałbym wyrazić wielkie niezadowolenie oraz zaniepokojenie informacją o zniesieniu zakazu handlu w niedzielę na Węgrzech. Gdy już udało się wywalczyć tak dobre, pro-społeczne prawo, zostało ono zniesione. Wasze doświadczenie pokazało, że w związku z wprowadzeniem wolnych niedziel gospodarka nie straciła zaś zyskali pracownicy.
Jest to rzecz, którą nieustannie staramy się wprowadzić Polsce, a teraz jest czas, w którym prace nad ustawą, mającą ograniczyć handel w niedzielę i są na bardzo zaawansowane. Poza tym mamy duże poparcie dla tego projektu, który wreszcie ma szansę być zrealizowany.
Pragnę podkreślić, że Wasze działania zaplanowane na 17 kwietnia mają pełne poparcie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” . Jesteśmy w tej sprawie z Wami i głęboko wierzymy, że demonstracja uświadomi węgierskiemu Rządowi i Parlamentarzystom, jak ważna jest to ustawa i jak bardzo pomaga w zacieśnianiu społecznych oraz rodzinnych więzi. Zakaz handlu w niedzielę, prowadzi nie tylko do odetchnięcia ludzi od codziennego pośpiechu oraz konsumpcjonizmu, ale również pozwala pracownikom tychże placówek handlowych, na odpoczynek oraz poświęcenie tego ważnego dnia, najbliższym i rodzinie. Dzięki regularnemu odpoczynkowi, zwiększa się także bezpieczeństwo w pracy i spada wypadkowość.
Niedziela jest dobrem publicznym i wartością kulturową. Oczywiście jest świętem chrześcijańskim. Jednak w kręgu kultury zachodniej jest jednocześnie instytucją, której znaczenia społecznego i kulturowego trudno przecenić, dlatego powinna być chroniona przez Parlament Europejski. Życzę Wam powodzenia w obronie tego dobrego dla pracowników handlu na Węgrzech prawa.
Jesteśmy z Wami!

Z solidarnościowym pozdrowieniem
Alfred Bujara
Przewodniczący Sekcji Krajowej
Krajowego Sekretariatu Banków Handlu i Ubezpieczeń
NSZZ „Solidarność”

Głównym powodem nowelizacji jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i wymogi Międzynarodowej Organizacji Pracy nakazujące wprowadzenie zmiany umożliwiającej zrzeszanie się w związkach zawodowych nie tylko osobom pracującym na etacie, ale też tym, które pracę świadczą na podstawie umów cywilnoprawnych lub samozatrudnienia.

Do końca kwietnia Rada Dialogu Społecznego, organizacje związkowe i pracodawcy mają czas na zgłaszanie uwag do projektu zmian w ustawie o związkach zawodowych. Projekt przede wszystkim zmienia słowniczek ustawy o związkach, zamiast „pracownika” wprowadza pojęcie „osoby wykonującej pracę zarobkową”, a „pracodawcy” – „podmiot zatrudniający”. Podstawowy zapis ustawy będzie teraz brzmiał: „Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych przysługuje osobom wykonującym pracę zarobkową”. Za osobę wykonującą pracę zarobkową nowe przepisy uznają nie tylko pracownika zatrudnionego na podstawie Kodeksu pracy, ale też pracującego na innej podstawie – niezależnie od podstawy zatrudnienia.

O ile wyrok TK ( sprawa K 1/13) wskazywał tylko na konieczność zmiany prawa koalicji związkowej, to MOP w 2012 roku przedstawił Polsce dalej idące wnioski. W raporcie (GB.313/INS/9, sprawa 2888, poz. 1066-1087) zobowiązał nasz kraj do takiej zmiany przepisów aby umożliwić nie tylko tworzenie związków i przystępowanie do nich wszystkim osobom zatrudnionym (nie tylko pracownikom w rozumieniu K.p.) ale także, w oparciu o konwencję 98 MOP, wskazał na konieczność ochrony działaczy związkowych na umowach cywilnoprawnych. Nowelizacja zawiera konkretne regulacje w tym zakresie. Ochrona o której mowa w art. 32 ustawy o związkach zawodowych ma przysługiwać także "osobie wykonującej pracę zarobkową pełniącej z wyboru funkcję związkową". Zakazane będzie bez zgody zarządu zoz wypowiedzenie i rozwiązanie stosunku prawnego z imiennie wskazanym uchwałą zarządu członkiem bądź inną osobą wykonującą pracę zarobkową. Ochrona funkcyjnego działacza związkowego mającego np. umowę zlecenia, będzie niemal identyczna jak w przypadku pracownika. W tym zakresie projekt w pełni odpowiada przepisom międzynarodowym. Jednak w projekcie są też takie zmiany których zaakceptowanie może być przez związki trudne. Jednak pełna ocena projektu możliwa będzie pod koniec kwietnia kiedy to Prezydium KK wyda decyzję do nowelizacji.

Tutaj można przeczytać cały projekt

Zalecenia Międzynarodowej Organizacji Pracy