Menu

Decyzja Prezydium KK nr 150/18 ws. opinii o projekcie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie trybu udzielenia i korzystania ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej przysługująceg

Przedmiotowe rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 31 ust. 21 ustawy
z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1881) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1608). Komentowany przepis ustawy o związkach zawodowych odnosi się do zwolnień z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji
w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. Delegacją ustawową Rada Ministrów zobowiązana została do określenia w drodze rozporządzenia trybu udzielania i korzystania
z przedmiotowego zwolnienia od pracy, przysługującego osobie wykonującej pracę zarobkową, sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia albo świadczenia pieniężnego przysługującego osobie w okresie zwolnienia od pracy oraz wynikających z tego tytułu uprawnień i świadczeń, mając na względzie niwelowanie ujemnych następstw wykonywania czynności w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. 

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że rozszerzenie prawa koalicji związkowej na nowe podmioty, które do tej pory nie mogły korzystać z tego prawa, wymaga doprecyzowania zasad dotyczących zwolnień z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej, ponieważ niewątpliwie także osoby mające umowy prawa cywilnego będą pełniły w przyszłości funkcje w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. Rozporządzenie wydane na podstawie art. 31 ust. 21 ustawy
o związkach zawodowych reguluje jedynie materię zwolnień z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. Poza zakresem rozporządzenia pozostają zasady związane z udzielaniem urlopu bezpłatnego działaczom
o których mowa w rozporządzeniu. Tryb udzielenia urlopu bezpłatnego orazsposób postępowania w przypadku wygaśnięcia mandatu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej przez pracownika korzystającego z urlopu bezpłatnego,również określi Rada Ministrów
w drodze rozporządzenia (art. 25 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r.). Powyższe zestawienie przepisów wskazuje, że osoby wykonujące pracę zarobkową, które nie są pracownikami w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, nie będą korzystały z prawa do urlopu bezpłatnego, a jedynie ze zwolnień od pracy. Powyższe wydaje się być uzasadnione w świetle art. 25 ust. 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r., który stanowi, że pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika, przysługuje - na wniosek organizacji związkowej - prawo do urlopu bezpłatnego.
W cytowanym przepisie nie wskazuje się innych niż pracownicy osób, które mogłyby korzystać z urlopów bezpłatnych. Jednakże należy także zwrócić uwagę, że w art. 32 ust. 9 znowelizowanej ustawy o związkach zawodowych wskazuje się iż „ochrona przysługuje osobie wykonującej pracę zarobkową pełniącej z wyboru funkcję związkową poza zakładową organizacją związkową, korzystającej u pracodawcy z urlopu bezpłatnego lub ze zwolnienia
z obowiązku świadczenia pracy”. Należy wobec powyższego wyrazić zasadne pytanie czy na pewno osoby wykonujące pracę zarobkową nie będą korzystały z urlopów bezpłatnych, tym samym czy zasadne jest uchylanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym
z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 71, poz. 336), bez doprecyzowania zasad związanych z urlopami bezpłatnymi wszystkich osób wykonujących pracę zarobkową. W oparciu o cytowany art. 32 ust. 9 ustawy o związkach zawodowych wydaje się, że ustawodawcy chodziło o umożliwienie korzystania z instytucji urlopów bezpłatnych działaczom bez ograniczeń podmiotowych, to znaczy bez podziału na pracowników i inne osoby wykonujące pracę zarobkową.

Należy ponadto zwrócić uwagę, że zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy
o którym mowa w rozporządzeniu powiązane jest ściśle z pełnieniem funkcji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej co z kolei skorelowane jest z treścią art. 31 ust. 1
w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. W tym kontekście zauważamy, że czynności związkowe w okresie kadencji wykonują także inne niż członkowie zarządu osoby i nie będą mogły one skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w komentowanym projekcie rozporządzenia.

Niekorzystny dla działaczy związkowych i jak się wydaje dyskryminujący ze względu na pełnienie funkcji związkowej jest przepis § 4 ust. 2 komentowanego rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku gdy wynagrodzenie innej niż pracownik osoby wykonującej pracę zarobkową uzależnione jest od rezultatu osiągniętego przez tę osobę w ramach świadczonej pracy, takiego jak w szczególności wykonane dzieła, osiągnięte wyniki, osoba ta w okresie zwolnienia od pracy ma prawo do miesięcznego świadczenia pieniężnego w wysokości 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że jeżeli wynagrodzenie wskazanych działaczy uzależnione jest od rezultatu, wówczas wysokość świadczenia pieniężnego o którym mowa w rozporządzeniu na poziomie 50% przeciętnego wynagrodzenia stanowić będzie przejaw dyskryminacji działaczy związkowych, zwłaszcza, że różny może być wymiar i okres zwolnienia od pracy osoby wykonującej pracę zarobkową. 

 

Powrót na górę

Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" wykorzystuje na swoich stronach pliki cookie. Jeżeli nie zmienisz domyślnych ustawień swojej przeglądarki będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Więcej informacji.